Werknemersparticipatie bij een familie bedrijf

Waarom medewerkersparticipatie nu op de agenda hoort

Wij adviseren wekelijks mooie familiebedrijven in Nederland. Vaak gaat het om de een bedrijfsopvolging of familie statuut maar steeds vaker wordt dit gecombineerd met een werknemersparticipatie. Waarom?

• We zijn toch al in onderhandeling en gesprek met de belastingdienst over de structuur en de waarde;
• Het binden en behouden van key personeel wordt steeds belangrijker;
• Als werknemers of het management aandelen bezitten is de prestatie veelal (nog) beter en de betrokkenheid groter.
• Werknemers die mede-eigenaar zijn, blijven langer, zijn gemotiveerder en doen meer dan van hen wordt verwacht. Dat zeggen familiebedrijven die medewerkersparticipatie al hebben ingevoerd. Toch doet slechts 17% van de grotere familiebedrijven dit.

Waarom geen werknemersparticipatie bij familiebedrijf?

De rem zit in zorgen over zeggenschap en fiscale complexiteit, en juist die drempels zijn met een goed ontwerp te nemen. Deze cijfers komen uit het onderzoek Binden en boeien van personeel bij familiebedrijven (2026) van Nyenrode Business Universiteit, RSM en Van Lanschot Kempen. Daarvoor zijn in juni 2026 directeuren en eigenaren van 113 grotere familiebedrijven bevraagd. Meer dan 70% van hen maakt zich zorgen over de krapte op de arbeidsmarkt. Bij bedrijven met 51 tot 100 medewerkers ziet 73% zelfs de continuïteit van productie of dienstverlening in gevaar.

Betrokkenheid bij een familiebedrijf vergroten door participatie management

Medewerkersparticipatie raakt de kern van het familiebedrijf: eigendom en regie. Goed ingericht scheidt u de economische rechten van de zeggenschap, legt u de instapprijs fiscaal vast en regelt u vooraf hoe en wanneer een werknemer weer uitstapt of beter mag uitstappen.

Slordig ingericht van een participatie heeft al vlot naheffingsaanslagen loonheffingen, een lucratief belang discussie (box 1 heffing tegen het toptarief) tot gevolgt. Dit artikel vertaalt het onderzoek naar de fiscale en juridische praktijk van de DGA. U leest welk kader geldt, welke lijnen de Hoge Raad en de kennisgroepen van de Belastingdienst hanteren, welke vormen er zijn en waar de risico's zitten. Het artikel sluit af met een stappenplan en een checklist.

Wat het onderzoek van Nyenrode over familiebedrijven laat zien

• Familiebedrijven met medewerkersparticipatie zijn er vrijwel unaniem positief over;
• Familiebedrijven zonder participatie schatten het effect veel lager in;
• Tegelijk blijkt participatie vooral een instrument voor sleutelfiguren. De bezwaren zijn grotendeels ontwerpvragen.

Wie doet het, en hoe?

Van de 113 onderzochte familiebedrijven heeft 17% medewerkersparticipatie. Bij 89% daarvan staat die alleen open voor topmanagement en sleutelfiguren, bij 11% voor alle medewerkers. Werknemers bezitten gemiddeld 13,4% van het bedrijf; nergens hebben zij een meerderheid, vaak is de participatie zonder stemrecht.

Waarom geen werknemersparticipatie?

Van de familiebedrijven zonder participatie heeft 27% het ooit overwogen. Het zwaarst weegt de wens om geen eigendom buiten de familie te brengen. Opvallend is dat bijna een op de vijf de fiscale regels rond lucratief belang en zakelijke waarde als belemmering noemt.

De zwaarste bezwaren gaan over regie, complexiteit, uittreding en liquiditeit: stuk voor stuk ontwerpvragen die u met structuur, documentatie en vooroverleg oplost.

Wat betekent een werknemersparticipatie voor het familiebedrijf? 

• Richt participatie op sleutelfiguren en mogelijke opvolgers.
• Voor andere werknemers werkt een winstdelingsregeling vaak eenvoudiger.
• De grootste bezwaren (zeggenschap, complexiteit, uittreding, liquiditeit) lost u op in het ontwerp: certificering, leaverregelingen en een inkoopregeling.
• Juist de 'gunstige' elementen zijn fiscaal riskant. Een lening onder marktvoorwaarden of het vergoeden van belasting is loon.
  
  

Het fiscale kader: van instap tot exit

Fiscaal draait een medewerkersparticipatie om één vraag: is het voordeel beloning voor werk of rendement op vermogen? Beloning valt in box 1, tegen maximaal 49,5%. Rendement op vermogen valt in box 2 (24,5% tot € 68.843 en 31% daarboven, 2026) of in box 3.

Instap: koopprijs en waardering

• Alles wat een medewerker uit zijn dienstbetrekking geniet, is loon (art. 10 Wet LB 1964). Dat geldt ook als de aandelen van de familieholding of een groepsmaatschappij komen, of via een STAK of persoonlijke holding worden gehouden.
• Betaalt de werknemer minder dan de waarde in het economische verkeer, dan is het verschil loon in natura (art. 13 Wet LB 1964). De werkgever moet daarover loonheffingen inhouden en afdragen.
• Neemt de werkgever die belasting voor zijn rekening, dan is ook dat loon. Bij het toptarief wordt dan gebruteerd: op € 1.000 aan aandelen betaalt de werkgever circa € 980 loonbelasting in plaats van € 495.
• De wet schrijft geen waarderingsmethode voor; de Belastingdienst geeft de voorkeur aan een DCF-waardering. Laat de waarde vaststellen door een onafhankelijke waardeerder, bijvoorbeeld een Register Valuator, en stem haar bij voorkeur vooraf af met de inspecteur, dit doen wij in vrijwel alle gevallen.
• Reken niet op een korting voor leaverbepalingen. Volgens de Belastingdienst is het bad-leaverrisico een subjectieve factor die de waarde in het economische verkeer niet verlaagt (KG:204:2025:6).

Financiering van een werknemersparticipatie, het grootste risico

Leent de werknemer van de werkgever, de familie of de holding (Vendor Loan), dan moeten de voorwaarden zakelijk zijn: rente, looptijd, aflossing en zekerheden. Een rentevoordeel of een kwijtschelding is loon. Het kennisgroepstandpunt KG:204:2025:2 geeft houvast voor de rente als een vergelijkbare marktlening ontbreekt:

• Tot € 75.000: De laagste van de marktrente voor een persoonlijke lening en voor een effectenkrediet
• Boven € 75.000, LTV 70%: Voorwaarden en rente van een effectenkrediet
• Boven € 75.000, LTV tussen 70% en 100%: Tussen de rente van een effectenkrediet en de kostenvoet van het gefinancierde instrument
• Boven € 75.000, LTV 100%: Afgeleid van risico en rendement van het gefinancierde instrument.

Zo beperkt je het lucratief-belang risico

Een werknemer die tegen de werkelijke waarde gewone aandelen koopt, zakelijk financiert en zonder bijzondere rechten of leaverprijzen participeert, valt in de regel buiten de lucratiefbelangregeling. Via een eigen BV met minstens 5% geniet hij dan de deelnemingsvrijstelling en betaalt hij pas box 2 als hij geld uit zijn bv haalt.

1. De werknemer richt een eigen BV op.
2. Die BV koopt minstens 5% van de gewone aandelen in de werkmaatschappij of tussenholding, tegen de waarde in het economische verkeer (voorkeur afstemming met de belastingdienst)
3. De koopsom komt uit eigen geld en een zakelijke lening van de bank, de familie of de werkgever (KG:204:2025:2), zonder kwijtschelding of 'restschuld vervalt'-clausule.
4. Dividend en verkoopwinst zijn in de BV vrijgesteld (deelnemingsvrijstelling), zodat het dividend volledig kan worden gebruikt om de lening af te lossen.
5. Box 2 volgt pas bij uitdeling aan de werknemer zelf: 24,5% en 31% in 2026, met een voorgestelde verlaging van de tweede schijf naar 29,2% in 2027 tot en met 2030.
6. Omdat de werknemer middellijk een aanmerkelijk belang in zijn werkgever heeft, geldt de gebruikelijkloonregeling (art. 12a Wet LB 1964).

Belangrijke aandachtspunten bij een werknemersparticipatie

1. Eén soort gewone aandelen. Geef werknemers dezelfde aandelen als de familie, met gelijke rechten op dividend en liquidatieopbrengst. Een aparte, achtergestelde soort van minder dan 10% van het kapitaal is de klassieke hefboom (art. 3.92b lid 2 onderdeel a Wet IB 2001).
2. Geen hoge preferentie of prestatieafhankelijke vorderingen. Preferente aandelen met minstens 15% dividend, en vorderingen of rechten waarvan het rendement afhangt van management- of aandeelhoudersdoelen, vallen onder de regeling (art. 3.92b lid 2 onderdeel b, lid 3 en lid 4).
3. Toets de hele kapitaalstructuur. Preferente aandelen, agio en leningen van de familie of de verkopers kunnen de gewone aandelen alsnog tot een hefboom maken. Sinds de reparatie, tellen ook leningen mee die geen informeel kapitaal zijn. Reken het 10%-criterium vooraf door.
4. Een zakelijke prijs. Koop tegen de waarde in het economische verkeer, onderbouwd met een onafhankelijke waardering en bij voorkeur afgestemd met de inspecteur. Een lage prijs voor een beperkte kring werknemers was al genoeg voor een lucratief belang.
5. Zakelijke financiering. Rente volgens KG:204:2025:2, een aflossingsschema, zekerheden en volledig verhaal. Een schuld met een tegemoetkoming bij kwijtschelding kan zelf een lucratief belang zijn (art. 3.92b lid 1 onderdeel b).
6. Geen leaverprijzen. Laat een vertrekkende medewerker tegen de waarde verkopen, of regel alleen een aanbiedingsplicht tegen waarde. Good- en bad-leaverkortingen wijzen op beloning (KG:059:2026:1) en leiden tot loon of negatief loon.
7. Geen koppeling aan prestaties. Geen ratchets, geen 'envy ratio' en geen vesting die afhangt van omzet- of EBITDA-doelen.
8. Geen exit-horizon. Het oogmerk is blijvend mede-eigenaarschap, niet een verkoop binnen enkele jaren. Neem drag- en tag-alongbepalingen alleen op als ze nodig zijn, en koppel ze niet aan een geplande exit.
9. Geen disproportionele upside. Een liquidatievoorkeur van latere investeerders maakt gewone aandelen niet automatisch lucratief, zolang de opbrengst gelijk over de aandelen wordt verdeeld (Rb. Den Haag, juli 2026).
10. Let op verbonden personen. Ook een partner of kind kan een lucratief belang houden voor het werk van een ouder of partner (art. 3.92b lid 6). Bij groeiaandelen voor de volgende generatie is dat een reëel risico.
11. Leg het motief vast. Beschrijf in het participatiereglement en de notulen waarom de medewerker mede-eigenaar wordt (binding, continuïteit, opvolging) en dat hij instapt op dezelfde voorwaarden als de familie.
12. Blijf toetsen. De kwalificatie kan veranderen, bijvoorbeeld als de familie later preferente aandelen uitgeeft of een investeerder instapt. Toets bij elke kapitaalwijziging opnieuw. Het lucratief belang moet namelijk doorlopend worden getoetst.

Bij twijfel de doorstoor structuur opzetten

Bij twijfel is vooroverleg met de belastingdienst wenselijk. Soms is het te overwegen om te kiezen voor een alternatieve route, de zogenaamde doorstoot structuur Is een lucratief belang niet uit te sluiten, laat de BV dan minstens 95% van de voordelen in hetzelfde jaar uitdelen en doe in de aangifte een beroep op art. 3.95b lid 5. Zonder dat beroep blijft box 1 van toepassing. Vanaf 2028 telt de box 2-grondslag dan voor 36/31 mee.

Hoe kun je een werknemer meer betrekken bij een familiebedrijf?

Niet elk bedrijf is gelijk en een beste vorm voor een werknemersparticipatie bestaat niet. Welke opties zien wij bij Jongbloed Fiscaal Juristen het meeste voorbij komen?

1. Winstdeling of bonus in geld: Loon in box 1 bij uitbetaling. Eenvoudig; geen eigendom buiten de familie; kosten aftrekbaar
2. Fantoomaandelen of stock appreciation rights: Loon in box 1 bij uitbetaling, niet bij toekenning. Volgt de waardegroei zonder aandeelhouderschap; geen STAK of notaris nodig. Alle waardegroei belast tot 49,5%; uitbetaling drukt op de kas bij exit of vertrek; jaarlijkse waardering blijft nodig en er zijn maxima (750.000 euro).
3. Aandelenopties: Loon bij verhandelbaarheid of, naar keuze, bij uitoefening; daarna box 2 of 3. Medewerker betaalt pas bij uitoefening; prikkel tot waardegroei. Heffing zonder opbrengst; verhandelbaarheid bij een familie-bv lastig;
4. Certificaten via een STAK: Tegen waarde verkregen: box 3, of box 2 bij 5% of meer; Familie houdt het stemrecht; echt economisch eigenaarschap; in- en uitstap via de STAK.
5. Stemrechtloze aandelen: Als certificaten; vormen ze een aparte soort, dan geeft 5% van die soort al een aanmerkelijk belang. Geen STAK nodig; zeggenschap blijft bij de familie.
6. Gewone aandelen, direct of via een eigen bv: Box 2 of box 3; via een eigen bv met 5% of meer: deelnemingsvrijstelling en heffing pas bij uitdeling. Volwaardig mede-eigenaarschap; geschikt voor opvolgers en een management buy-in. Aandeelhoudersovereenkomst onmisbaar; financiering en excessief lenen zijn aandachtspunten
7. Groeiaandelen of een aparte soort voor waardestijging: Groot risico op lucratief belang door de hefboom, zouden wij niet snel voor kiezen, tenzij na vooroverleg met de Belastingdienst. Voordeel is een lage instapprijs.

Risico's en valkuilen bij een werknemersparticipatie bij een familiebedrijf

Onze ervaring leert dat de opstart veel tijd en vergaderingen kost, met name als wordt gekozen voor een fiscaal voordelige bedrijfsopvolging en een werknemersparticipatie. De meeste problemen ontstaan echter niet in deze fase (bij de instap), maar jaren later: bij een vertrek, een verkoop of de overdracht aan de volgende generatie. Daarom hieronder een paar aandachtspunten:

• Naheffing bij de werkgever. Een te lage koopprijs of een onzakelijke lening (bij de start) leidt tot loon. De werkgever is inhoudingsplichtig; een naheffing komt met boete en, als u de belasting alsnog draagt, met brutering.
• Een ongemerkt lucratief belang. Een hefboom ontstaat snel en feitelijk moet dit doorlopend worden getoetst (dus elk jaar, als er wijzingingen zijn in de leningen of het eigen vermogen);
• Verwatering van familieleden. Een familielid met een klein belang kan door de uitgifte onder de 5% zakken. Dat raakt zijn ab-positie en mogelijk zijn BOR- en doorschuifpositie bij latere overdracht.
• Geen vaste waarderingsmethode. Zonder afgesproken formule wordt elke uitstap een onderhandeling. Leg de methode vast en wijs een deskundige aan als bindend adviseur bij geschil.
• Te harde leaverbepalingen. Een bad-leaverclausule die een medewerker bij ontslag zijn hele belang kost, lokt discussie uit. De rechter toetst zo'n clausule aan redelijkheid en billijkheid. Werk liever met vesting en een redelijke leaverprijs.
• Informatie en governance. Mede-aandeelhouders willen cijfers zien. Regel vooraf welke informatie medewerkers krijgen en wie het STAK-bestuur benoemt. Regel ook of werknemers wel of niet bij een aandeelhoudersvergadering aanwezig mogen zijn (of niet);

Stappenplan: in tien stappen naar een werknemersparticipatie bij een familie bedrijf 

1. Reken voor een zorgvuldige invoering op enkele maanden, vooral door waardering, documentatie en vooroverleg met de Belastingdienst.
2. Bepaal doel en doelgroep. a) Binden, belonen of opvolging voorbereiden? b) Wie komt in aanmerking, en welk belang mogen medewerkers samen maximaal krijgen?
3. Leg de familiekaders vast. a) Bespreek in de familie welk percentage buiten de familie mag b) welke zeggenschap de familie houdt en c) welk dividendbeleid geldt. Veranker dit in het familiestatuut, een directiestatuut en een aandeelhoudersovereenkomst.
4. Kies de juiste structuur en vorm. a) Certificaten, stemrechtloze of gewone aandelen b) Werkmaatschappij of tussenholding; vergelijk de netto-uitkomst voor medewerker én bedrijf c) overweeg een koopholding waarbij de bank mede financier wordt (aandelen ligt maken en deel koopsom direct aan de senioren waardoor ze economisch minder afhankelijk van het bedrijf worden.
5. Doe een fiscale scan. a) Loon, box 2 of 3, lucratief belang (soorten, hefboom, leningen, verbonden personen) b) Soortbenadering ab, gebruikelijk loon, excessief lenen, dividendbelasting bij inkoop, aftrekbeperking in de Vpb (van rente) c) Combinatie met BOR- en doorschuifpositie van de familie.
6. Laat de onderneming waarderen. a) Onafhankelijke DCF-waardering op basis van een onderbouwde prognose. b) Leg dezelfde methode vast voor toekomstige in- en uitstap.
7. Regel de financiering. a) eigen middelen, bank of een zakelijke lening (bekijk het kennisgroep standpunt voor de rente voorwaarden  KG:204:2025:2) b) Leg rente, looptijd, aflossing, zekerheden en financieringsgraad schriftelijk vast, eventueel met zekerheden via de notaris (en/of borgstellingen met borgstellingsvergoedingen, in prive)
8. Stel de documentatie op. a) Participatiereglement, STAK-statuten en administratievoorwaarden, statutenwijziging (soorten aandelen, blokkeringsregeling). b) Aandeelhoudersovereenkomst met leaver-, lock-up-, drag- en tag-alongbepalingen en informatierechten c) Check het instemmingsrecht van de ondernemingsraad (art. 27 lid 1 onderdeel a WOR) en tenslotte maak een directiestatuut.
9. Vraag zekerheid vooraf. a) Vooroverleg met de Belastingdienst over waardering, loonheffingen en lucratief belang. 
10. Implementeer en communiceer. a) Informeer overige werknemers tijdig, juist en volledig over kansen en risico's b) zorg ervoor dat de toetredende werknemers een eigen adviseur hebben met onafhankelijk advies, dit voorkomt gezeur achteraf.
11. Borg een exit, overlijden (overlijdensrisico verzekering) en overweeg om jaarlijks tijdens de AvA de aandelen te waarderen.

Noot fiscaal jurist inzake werknemersparticipatie bij een familiebedrijf

Een werknemersparticipatie is voor het familiebedrijf geen principe kwestie, maar een ontwerpvraag of toekomstvraag. Het onderzoek van Neyenrode laat zien dat er verschillende mogelijkheden zijn en veel familiebedrijven hierin nog veel te winnen hebben. Meestal wordt van een participatie afgezien vanwege gedoe, complexiteit, fiscale onzekerheid of gewoon "geen tijd of prioriteit".

Fiscaal is de sleutel causaliteit: instappen tegen de werkelijke waarde, zakelijk financieren, geen onbedoelde hefboom en leaverprijzen die u bewust kiest. Wie dat regelt, houdt het rendement van de medewerker in box 2 of box 3 en voorkomt naheffingen bij het bedrijf. Wie het niet regelt, ziet het voordeel jaren later alsnog als loon belast.

Hulp nodig? Jongbloed Fiscaal Juristen begeleidt DGA's en familiebedrijven bij het ontwerp van participatieregelingen, de waardering, de documentatie en het vooroverleg met de Belastingdienst. Neem contact op voor een eerste verkenning van wat bij uw bedrijf past.

Dividend of salaris voor de DGA?

De afweging voor de DGA in 2026 en 2027

Voor de meeste DGA's is de optimale mix: niet meer salaris dan het gebruikelijk loon, en de rest als dividend. Maar die vuistregel gaat niet altijd op. Het tarief in box 1, de winst van de bv, de vermogenspositie en de plannen voor 2027 bepalen samen wat verstandig is. In onze praktijk bij Jongbloed Fiscaal Juristen maken wij die afweging elk jaar opnieuw met de cliënt, omdat de uitkomst per jaar kan kantelen. Daarnaast spelen de oplopende heffing in box 3 en de aangepaste tarieven in box 2 een belangrijke rol. Maar hoe zit het nu eigenlijk?

De tarieven voor de DGA in 2026

• Box 1: 35,75% tot € 38.883, 37,56% tot € 78.426, daarboven 49,50%.
• Box 2: 24,5% tot € 68.843 (per fiscale partner), daarboven 31%.
• Vennootschapsbelasting: 19% tot € 200.000 winst, daarboven 25,8%.
• Gebruikelijk loon: minimaal € 58.000 (artikel 12a Wet LB 1964).

Wat er blijft van € 100 winst over voor de DGA?

Salaris is aftrekbaar voor de vennootschapsbelasting; dividend wordt eerst belast met vennootschapsbelasting en daarna in box 2. De gecombineerde druk per € 100 winst (indicatief, zonder heffingskortingen en Zvw):

De conclusie, salaris of dividend voor de DGA

• Zodra het salaris in het toptarief valt, is dividend vrijwel altijd gunstiger.
• In de middenschijf van box 1 is salaris ongeveer even duur als dividend tegen het lage box 2-tarief. Daarbij komt de Zvw-bijdrage over salaris, die de salarisroute iets duurder maakt.
• Het gebruikelijk loon is een ondergrens, geen keuze. De DGA moet een loon opnemen dat ten minste gelijk is aan het hoogste van: het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking, het hoogste loon van andere werknemers in de bv, of € 58.000. Sinds 2023 is de “doelmatigheidsmarge” van 25% vervallen, zodat vergelijkbaar loon volledig telt.
• Lagere lonen zijn mogelijk, bijvoorbeeld bij een verlieslatende start-up of als de DGA aannemelijk maakt dat het vergelijkbare loon lager is. De bewijslast ligt dan bij de DGA.

Dividend: eerst de vennootschapsrechtelijke toets

Een dividenduitkering is pas fiscaal interessant als zij civielrechtelijk mag worden uitgekeerd. Het bestuur moet toetsen of de bv na de uitkering haar opeisbare schulden kan blijven betalen (artikel 2:216 BW). Een te ruime uitkering leidt tot persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder, ook als dat de DGA zelf is.

Berekening extra salaris of dividend

Onderstaande tabel laat het netto resultaat zien van het uitkeren van € 10.000 extra winst als dividend of als salaris. Uitgangspunt is 19% vennootschapsbelasting en het lage box 2 tarief van 24,5%. Bij € 80.000 salaris is de algemene heffingskorting al volledig vervallen en is het maximum voor de Zvw bereikt. Daarom blijft er bij dividend meer over. Bij een salaris boven de € 140.000 aan salaris is bovendien de arbeidskorting volledig afgebouwd, waardoor extra salaris relatief gunstiger wordt.

Opstelling salaris of dividend uitkeren voor de DGA hoe werkt dit?

Uitgangspunt is een DGA met een salaris van € 58.000, jonger dan de AOW leeftijd en niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen. De BV heeft aanvullend € 10.000, € 20.000 of € 50.000 winst voor belastingen en wil dit uitkeren aan de DGA. Onderstaande op grond van de tarieven in 2026, in 2027 wordt dividend uitkeren nog gunstiger.

Schema dividend of salaris voor de DGA

Wat 2027 verandert voor de DGA

Er wordt gekibbeld over de belastingplannen voor 2027, dit wordt midden december 2026 wel duidelijk (stemming eerste kamer 15 december 2026). Het kabinet heeft twee maatregelen voorgesteld die de afweging tussen salaris en dividend direct raken:

• Het hoge box 2-tarief daalt van 31% naar 29,2%, tijdelijk voor 2027 tot en met 2030. De eerste schijf stijgt naar € 69.607.
• De grens voor excessief lenen daalt van € 500.000 in vijf stappen naar € 100.000 per 31 december 2031 (€ 420.000 eind 2027).
• Eigenwoningschulden blijven onder voorwaarden buiten beschouwing.
  
  

Wat dit betekent dit voor de inkomensplanning van de DGA ?

1. Grote dividenden boven de eerste schijf kunnen beter wachten tot 2027, als het lagere tarief van 29,2% doorgaat.
2. Het verschil is € 1.800 per € 100.000 dividend.
3. Benut in 2026 wel de eerste schijf tegen 24,5%, per partner. Die ruimte schuift niet door.
4. Rekening-courantschulden boven € 420.000: begin nu met een aflosplan. Een dividend in 2027 tegen 29,2% om af te lossen is goedkoper dan een fictief regulier voordeel na de peildatum.
5. Toets het gebruikelijk loon aan de feitelijke werkzaamheden en leg de onderbouwing vast.

Veelgestelde vragen over dividend of salaris

Wat is het gebruikelijk loon voor een DGA in 2026?

Minimaal € 58.000, tenzij het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking of van de best betaalde werknemer hoger is. Een lager loon kan, maar de DGA moet dat onderbouwen.

Is dividend uitkeren altijd goedkoper dan salaris?

Nee. Tegen het lage box 2-tarief is dividend ongeveer even duur als salaris in de middenschijf van box 1. Pas boven € 78.426 salaris is dividend duidelijk gunstiger.

Moet ik mijn rekening-courant bij de bv aflossen?

Voor schulden boven € 500.000 geldt in 2026 al een heffing in box 2. Als het voorstel doorgaat, daalt die grens vanaf eind 2027 stapsgewijs naar € 100.000.

Advies fiscaal jurist inzake salaris of dividend en optimaal belonen DGA

Voor de snelle lezer komen wij tot de volgende aandachtspunten voor een optimale beloning van de DGA

1. Gebruikelijk loon altijd kritisch volgen: kijk naar hoogste salaris binnen de groep en meestal is € 58.000 de ondergrens
2. Bereken altijd de heffingskortingen: met name tussen de € 45.000 en € 78.000 kunnen de afbouw van de arbeidskorting en de algemene heffingskorting zwaar doorwerken bij de berekening
3. Optimaliseer dividend en salaris tussen partners: het box 2 inkomen kan onder voorwaarden worden verdeeld zodat de lage schijf van 24,5% tweemaal wordt benut, derhalve 2 x € 68.843. Laat ad 2 ook hier meewegen.
4. Bekijk de Zvw grens, vanaf een bijdrage inkomen van € 79.000 levert extra salaris geen extra Zvw bijdrage meer op.
5. Bekijk ook de mogelijkheden om prive pensioen op te bouwen, deze aftrekpost kan helpen bij het sturen van uw belastbaar inkomen
6. Overweeg om uw kinderen via de BV te belonen, tot € 12.000 kan dit vrijwel belastingvrij.
7. Bekijk altijd of de WKR optimaal wordt gebruikt, bijvoorbeeld een belastingvrij bonus van € 2.400 per jaar.

Greentime regeling voor auto van de zaak

We kennen de yountime regeling die fiscaal best gunstig is. De yountime regeling wordt iets aangepast, vanaf 2027 moet de auto 17 jaar oud zijn en vanaf 2028 zelfs 20 jaar (in plaats van 25 jaar). Deze regeling wordt in 2029 aangevuld met een duurzaam alternatief.

In 2029 komt hier (wellicht) een nieuwe regeling bij, de zogenaamde greentime regeling. In dit artikel behandelen wij deze regeling en tevens kijken we naar de voordelen en nadelen. De regeling wordt hier aangekondigd, dit in een brief van 5 oktober 2026. 

Hoe werkt de greentime regeling voor de auto van de zaak

De voorwaarden voor de regeling zijn de volgende:

• Deze regeling geldt voor elektrische auto's van 5 - 8 jaar oud.
• Voor dergelijke auto's geldt een verlaagd bijtellingspercentage van 14% over de cataloguswaarde
• Er wordt bewust niet gekozen voor de cataloguswaarde als grondslag (in plaats van de waarde in het economische verkeer)
• Er wordt dus een korting op de bijtelling gegeven van 25%

Voordeel greentimeregeling auto van de zaak

Rekenvoorbeeld voor de greentime regeling

• Elektrische auto met cataloguswaarde va 50.000 euro
• Bijtelling normaal 22%, derhalve 11.000 euro
• Onder greentime regeling 14%, derhalve 7.000 euro
• Maximale netto voordeel per jaar 1.980 euro (netto)

Schema greentime regeling auto van de zaak

Noot fiscaal jurist inzake de greentime regeling

In juin 2026 kwamen de eerste berichten over een bijzonder regeling voor oudere elektrische auto's. De regeling is geintroduceerd als de greentime regeling (brief en verkenning 22 juni 2026). In deze verkenning wordt gekeken naar een probleem (oudere elektrische auto's worden geexporteerd) en de aflossing (lagere bijtelling). In eerste instantie wordt de invoering in 2028 voorgesteld, dit wordt dus kennelijk iets uitgesteld. Het voordeel voor de motorrijtuigenbelasting komt in 2030 te vervallen. De volgende voorwaarden wordt er genoemd

• Invoering wetgeving 2028 of 2029
• Volledig elektrische auto van 5 - 8 jaar oud (op basis van eerste toelating)
• Maximaal gedurende een periode van 3 jaar
• Grondslag is de cataloguswaarde (en niet de economische waarde), minder discussie over waarde en hogere belasting opbrengst
• Maximale cataloguswaarde € 65.000

Cashbonus gewoon aftrekbaar

Zowel de rechtbank Zeeland-West-Brabant (ECLI:NL:RBZWB:2021:785) als het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 22 februari 2023 (ECLI:NL:GHSHE:2023:685) als ook de Hoge Raad (3 jaar later) op 9 oktober 2026 (ECLI:NL:HR:2026:1631) zijn van mening dat een cashbonus - waarmee een voorwaardelijk aandelenrecht aan werknemers wordt afgekocht - gewoon aftrekbaar is voor de Vennootschapsbelasting.

De belastingdienst verloor hiermee een principiele procedure die als sinds 2021 bij de rechter liep, dit over een bedrag van ruim € 600.000

De werknemersparticipatie in een notendop

• Een Nederlandse B.V. maakte deel uit van een Franse groep. De Franse moeder (een SA) kende in 2013 en 2014 aan vijf werknemers van de B.V. voorwaardelijke rechten op aandelen toe, de werknemers waren erg belangrijk en moesten worden gebonden aan het bedrijf.
• De aandelen zouden pas worden geleverd na vier jaar dienstverband én het halen van prestatiedoelen, een logische en veel voorkomende eis. Tot die tijd waren de rechten niet overdraagbaar.
• In 2015 werd 66,7% van de aandelen in de Franse moeder verkocht aan een andere Franse vennootschap. De koper wilde de resterende aandelen van de markt halen. Daarom kregen de werknemers een aanbod: zie af van uw voorwaardelijke aandelenrechten en ontvang in ruil een cashbonus van € 217,50 per aandeel – gelijk aan de overnameprijs.
• De cashbonus kende geen voorwaarden meer: geen blijfvereiste, geen prestatiedoelen. De helft werd betaald in december 2016, de andere helft in juni 2018. Alle vijf werknemers gingen akkoord. Totaal: € 630.750, volledig ten laste van de Nederlandse B.V.
• Achteraf bleek dat geen van de werknemers de oorspronkelijke prestatiedoelen zou hebben gehaald.
• De B.V. vormde in haar aangifte vennootschapsbelasting 2015 een voorziening voor de te betalen bonus.
• De inspecteur weigerde dat met een beroep op het aftrekverbod van art. 10, lid 1, onderdeel j, Wet Vpb 1969: kosten van het toekennen van (rechten op) aandelen aan werknemers zijn niet aftrekbaar.

De rechtbank Zeeland-West-Brabant gaf de B.V. gelijk. Dus ging de inspecteur in beroep. Het Hof 's-Hertogenbosch bevestigde op 22 februari 2023 het oordeel van de rechtbank, maar op een eigen, principiële grond, de kern van de uitspraak in Oeteldonk (carnavalsnaam voor Den Bosch) is de volgende:

• Artikel 10-1-j Wet Vpb grijpt aan op het moment waarop de werknemer pseudo-aandeelhouder wordt. Dat begrip komt uit de werknemersoptiearresten van 2001 
• Een verbintenis onder opschortende voorwaarde werkt pas vanaf de vervulling van die voorwaarde (art. 6:22 BW). Bij een opschortende voorwaarde is er dus in beginsel nog geen toekenning. Bij een ontbindende voorwaarde wel.
• Het hof zag de cashbonus – anders dan de rechtbank – wél als afkoop van de optierechten. Maar omdat die afkoop plaatsvond vóórdat de voorwaarden waren vervuld, is er nooit een ‘toekenning’ geweest. De bonus valt daarom buiten het aftrekverbod

De Staatssecretaris van Financiën stelde beroep in cassatie in, dus kwam eerst de adviseur van de Hoge Raad in beeld. De conclusie van Wattel is - als bijna altijd - heerlijk om te lezen en geeft een goed en volledig overzicht. 

• Er zijn geen aandelen of rechten op aandelen toegekend of uitgekeerd; de toekenning was immers opgeschort.
• Met art. 10-1-j wet VPB wilde de wetgever terug naar een oud arrest uit 1956, uitgifte van aandelen aan werknemers speelt zich af in de kapitaalsfeer en raakt de winst niet.
• Op het moment dat zij de cashbonus accepteerden, waren de werknemers geen pseudo-aandeelhouders. Er werd geen recht op aandelen afgekocht, maar een toekenning die nooit in werking was getreden.

Wil de Staatssecretaris het anders, dan moet hij een voorstel tot wijziging van art. 10(1)(j) Wet Vpb indienen.” Kortom: de wetgever is aan zet, niet de rechter, advies aan de Hoge Raad, kosten zijn gewoon aftrekbaar en voorziening is mogelijk. De Hoge Raad volgt de A-G en verklaart het cassatieberoep van de Staatssecretaris ongegrond

Noot fiscaal jurist inzake aftrekbaarheid van een cashbonus

Vóór 2007 was de waarde van aan werknemers toegekende aandelen en opties aftrekbaar. Bij een toekenning onder opschortende voorwaarden gebeurde dat pas bij vervulling van die voorwaarden. Pseudo-aandeelhouderschap ontstaat pas als de rechten niet meer afhangen van een opschortende voorwaarde en feitelijk en rechtens afdwingbaar zijn. 

Pas op het moment van vervulling worden de (optie)rechten feitelijk en rechtens afdwingbaar en ontstaat pseudo-aandeelhouderschap. Het hof oordeelde terecht dat nooit sprake is geweest van een toekenning van (optierechten op) aandelen. De voorziening van € 630.750 in 2015 blijft dus in stand.

Wij puzzelen nog wel even over de voorziening in 2015, omdat salariskosten normaal gesproken drukken op het jaar van betaling. Edoch in deze situatie drukken de salariskosten eerder omdat wordt gekeken naar het schadeveroorzakende feit, dat heeft zich in 2015 voorgedaan (het moment van verkoop).

De conclusie van Wattel is tof om te lezen, allereerst stelt hij dat artikel 10 lid 1 (letter j) VPB naar de tekst niet van toepassing is. Er zijn immers geen aandelen, winstbewijzen, rechten op aandelen of winstbewijzen of daarmee gelijk te stellen rechten toegekend of uitgekeerd. Pas na de opschortende voorwaarde ( in dienst blijven en prestatie leveren) zou daadwerkelijk een recht zijn verkregen om de aandelen geleverd te krijgen. Hiermee is eigenlijk de spreekwoordelijke kous af.  

Loon van € 1,8 miljoen belastingvrij in Nederland ?

Hof Arnhem-Leeuwarden maakt € 1.868.988 niet belastingvrij door een vrijstelling, maar door het genietingsmoment: een onvoorwaardelijk recht op aandelen is loon in het jaar waarin het onvoorwaardelijk wordt, ook als de aandelen nooit worden geleverd en het recht jaren later in geld wordt afgewikkeld. Omdat dat moment in 2003–2005 lag, toen de werknemer in het VK woonde, had Nederland geen heffingsrecht.

De € 151.920 uit de latere regeling was wel belast: daar ging het om een geldaanspraak met aandelen als rekengrootheid, aangevuld met een verkoopbonus. In dit artikel behandelen wij een uitspraak van het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden d.d. 8 september 2026 (ECLI:NL:GHARL:2026:5877). In de eerdere procedure bij de Rechtbank Gelderland d.d. 26 augustus 2025 (ECLI:NL:RBGEL:2025:7273) wordt de inspecteur nog in het gelijk gesteld.  

Dit is zo'n uitspraak waar je op vrijdag middag voor gaat zitten !

Genietingsmoment bonus en te late aanslag

Belanghebbende woont van 2002 tot 2011 als non domiciled resident (fiscaal gunstige regeling) aan de andere kant van noordzee in het VK. In 2002 tot en met 2005 (verschillende afspraken) wordt aan de werknemer een participatie toegekend. In 2011 pak hij zijn koffers en verhuist naar Nederland. Vanaf 2011 tot 2024 woonde hij in Nederland en werkte voor een Nederlandse onderneming (vaste inrichting) en later voor een Nederlandse BV (Holding). In 2016 wordt de groep verkocht aan een buitenlandse koper. De werknemer ontvangt januari 2017 van (een groepsmaatschappij van) zijn werkgever € 1.868.988, beide bedragen worden niet in de aangifte inkomstenbelasting opgenomen. Toch hoeft hij daarover in Nederland geen inkomstenbelasting te betalen. De sleutel is het genietingsmoment.

• Volgens het hof was de betaling de afwikkeling van een onvoorwaardelijk recht op (levering van) aandelen dat al in 2003, 2004 en 2005 was verkregen.
• Het loonvoordeel was toen al genoten – en de werknemer woonde toen in het Verenigd Koninkrijk. Een latere geldbetaling ter afwikkeling van dat recht is dan geen nieuw loon meer.
• Tegelijk laat dezelfde uitspraak zien hoe dun het ijs is. Een tweede betaling van € 151.920 uit een later "share scheme" werd wél belast, omdat het hof daarin geen echt recht op aandelen zag maar een geldaanspraak met de aandelen als rekengrootheid, aangevuld met een bonus bij verkoop.
• Conclusie van het hof: € 151.920 is belast in 2016 (in Nederland) en € 1.868.988 is onbelast (resp is eventueel belast in het VK).

De fiscale les van deze uitspraak

Voor DGA's, (minderheids)aandeelhoudende managers en internationale werknemers is de uitspraak een les in drie dingen:

1. kwalificatie van het recht (aandeel, optie of SAR),
2. het moment van onvoorwaardelijk worden, en
3. het bewijs.

Waar gaat het fiscaal mis voor de belastingdienst

De zaak draait om één vraag: wanneer wordt het loon genoten? Wie die vraag goed beantwoordt, bepaalt ook in welk land en onder welk regime wordt geheven. Maar hoe is dit in de wet geregeld?

• Loon is alles wat uit een dienstbetrekking wordt genoten, in geld of in natura (artikel 10 Wet Loonbelasting)
• Loon wordt genoten wanneer het wordt betaald, verrekend, ter beschikking gesteld of rentedragend wordt, of wanneer het vorderbaar en inbaar wordt. Voor een geldaanspraak, zoals een SAR of gratificatie, is dat in de regel het moment van betaling.
• Recht op (levering van) aandelen – geen bijzondere regeling: volgens de normale regels is het loon genoten zodra het recht onvoorwaardelijk wordt, ongeacht of en wanneer wordt geleverd (Hoge Raad 20 juni 2014, ECLI:NL:HR:2024:1463, voor de liefhebber rechtsoverweging 3.5.2).
• Niet de waarde van het optierecht is loon, maar het voordeel bij uitoefening of vervreemding. Sinds 1 januari 2023 schuift het genietingsmoment door naar het moment waarop de aandelen verhandelbaar worden, met keuzemogelijkheid voor heffing bij uitoefening (Wet aanpassing fiscale regeling aandelenoptierechten), huidig artikel 10a Wet Loonbelasting. Vóór 2005 werden opties nog bij toekenning of onvoorwaardelijk worden belast, dat speelt dus in deze casus.
• Eeen buitenlandse belastingplichtige wordt alleen belast over Nederlands inkomen; loon uit in het VK verrichte arbeid in 2003–2005 valt daar niet onder (artikel 2.3 en 2.4 / 7.2 Wet inkomstenbelasting).
• Loon is belastbaar in de werkstaat. Het OESO-commentaar (artikel 15) wijst equity-beloningen toe naar de periode waarin de arbeid is verricht die het voordeel "verdient".

Noot fiscaal jurist inzake heffingsmoment

De uitspraak is correct en fiscaaltechnisch zuiver, maar wel sterk feitelijk. Het resultaat "€ 1,8 miljoen belastingvrij" volgt niet uit een vrijstelling, maar uit een timing- en jurisdictie-effect: het loon viel in jaren waarin Nederland niet mocht heffen, dit nog onder de oude optieregeling wetgeving. Het Hof heeft eerst bepaald wat het recht is (aandeel, optie, SAR, bonus), dan pas wanneer het genoten wordt. Het hof volgt die volgorde consequent.c De afwikkeling in geld verandert de kwalificatie niet (onder het oude recht).

Wij vinden wel opvallend dat niet alleen de waarde in 2003–2005 onbelast blijft, maar ook de waardestijging tot 2016, dit is wel consequent maar over de waardeontwikkeling had het ook anders kunnen luiden. 

Bij een gewone aandeelhouder valt die later in box 2 of box 3. De werknemer had feitelijk de waarde van de aanspraak vanaf 2011 in box 3 moeten opnemen (moment emigratie naar Nederland). De inspecteur heeft dit kennelijk niet gezien (in ieder geval niet aan de orde gesteld). Ook wordt niet gerept over een mogelijke 12 jaars termijn die hieruit volgt, dit had voor de heffing ook geen verschil mogen maken.

Dunnetjes vonden wij ook het bewijs voor de transacties in 2004 en 2005, hiervoor was geen schriftelijke vastlegging, een verklaring van de oud directeur (chairman zoals dit zo mooi wordt genoemd) is kennelijk voldoende. De inspecteur heeft deze verklaring ook niet betwist, dit had bij een scherpere benadering wellicht nog een verschil kunnen maken (kantelpunt).

Tenslotte is de route "fraus legis" niet genoemd in de procedure, deze route was ook minder kansrijk geweest omdat de handeling in 2002 heeft plaatsgevonden, toen woonde belanghebbende nog niet in Nederland. Of er cassatie is ingesteld is ons (nog) niet bekend.

Voor de Nederlandse praktijk maakt deze uitspraak niet veel verschil. Bij een reguliere werknemersparticipatie (of sweet equity) speelt in Nederland vaak de lucratief belang discussie en/of de heffing over het voordeel (lagere waardering).

Bonus op basis van EBITDA soms niet fiscaal aftrekbaar

Werknemer belonen met een SAR

Een bonus die meebeweegt - of afhankelijk is van - de EBITA of met de verkoopopbrengst van het bedrijf van de werkgever kan voor de vennootschapsbelasting soms niet-aftrekbaar zijn. Dat is de kern van het Kennisgroepstandpunt KG:011:2026:8, gepubliceerd op 6 oktober 2026.

Is dit spannend? Meestal niet: dit raakt alleen werknemers met een jaarloon boven € 728.000. Voor de meeste MKB-bedrijven blijft de bonus dus gewoon aftrekbaar.

Wanneer is een bonus of SAR niet aftrekbaar?

Toch is dit standpunt relevant voor elke DGA die sleutelmedewerkers wil binden met een 'exit-bonus' of een bonus die lijkt op aandeelhouderschap, dus een bonus die afhankelijk is van de waardeontwikkeling van een bedrijf.  In dit artikel leggen we uit wat er speelt, voor wie het geldt en hoe u medewerkers wél fiscaal slim beloont.

De bonusregeling in het normaal Nederland of Twents.

X BV geeft een Henk (een sleutelmedewerker) een bonusregeling met twee onderdelen:

1. Jaarlijkse EBITA-bonus. Henk krijgt een percentage van de stíjging van de EBITA (winst vóór rente, belastingen en afschrijving op goodwill), vermenigvuldigd met een afgesproken factor.
2. De bonus wordt pas definitief als de medewerker twee jaar later nog in dienst is.
3. Eenmalige verkoopbonus. Wordt X BV verkocht, dan krijgt Henk een percentage van de 'meerwaarde': verkoopprijs van de aandelen minus de oorspronkelijke kostprijs. In dat jaar vervalt de EBITA-bonus. Bij een activa/passiva-transactie geldt hetzelfde, maar dan op basis van de verkoopsom van de onderneming.

Een koper waardeert een MKB-bedrijf vaak op 'EBITA × multiple'. Een bonus van een percentage van 'toename EBITA × factor' is dan in feite een percentage van de waardestijging van het bedrijf. Bij onderdeel 3 is dat nog directer: de bonus is letterlijk een deel van de koerswinst op de aandelen.

• De EBITA van X BV stijgt van € 2 miljoen naar € 2,5 miljoen. De factor is 6 en het bonuspercentage 2%.
• De bonus is dan 2% × € 500.000 × 6 = € 60.000.
• Economisch is dat 2% van een waardestijging van € 3 miljoen.
• Henk 'deelt' dus mee als ware hij aandeelhouder, zonder aandelen te hebben.
• In het jargon heet zo'n regeling een phantom share of stock appreciation right (SAR).
  
  

Wat zegt de belastingdienst over bovenstaande bonus of SAR regeling?

De Kennisgroep oordeelt dat beide bonussen onder de aftrekbeperking van artikel 10, eerste lid, onderdeel j, Wet Vpb 1969 kunnen vallen. Beslissend is of de bonus wordt berekend met een grondslag die óók gebruikt kan worden om de aandelen te waarderen. Is dat zo, dan wordt de waarde van het bonusrecht 'hoofdzakelijk indirect' bepaald door de waardeverandering van de aandelen.

De wet in het kort.

• Artikel 10, lid 1, onderdeel j, sluit de aftrek uit voor de toekenning van aandelen, winstbewijzen en optierechten daarop aan werknemers, én van 'daarmee gelijk te stellen rechten'.
• Daaronder vallen sinds 2009 ook rechten waarvan de waarde hoofdzakelijk wordt bepaald door de waardeverandering van de aandelen.
• Deze regeling geldt alleen als het loon van de werknemer op jaarbasis meer is dan € 728.000.
• Het maakt volgens de Kennisgroep niet uit of de regeling 'aandelen' noemt.
• Een bonus op basis van EBITA × multiple is een verkapte waardering, ook als het woord 'aandeel' nergens staat. Of dat in een concreet geval zo is, is een feitelijke vraag die de inspecteur beoordeelt.

Voor wie geldt dit? De € 728.000-grens

De aftrekbeperking voor 'aandeelachtige' cashbonussen geldt alleen bij werknemers met een loon op jaarbasis boven € 728.000 (2026). Voor de werknemer zelf verandert er niets: de bonus is gewoon loon in box 1, belast tegen maximaal 49,5% op het moment van uitbetaling. Het effect zit volledig bij de BV, in de vennootschapsbelasting (2026: 19% tot € 200.000 winst, 25,8% daarboven).

Stel Henk verdient € 400.000 per jaar en krijgt bij verkoop een bonus van € 500.000. Hoe werkt dit dan? De wet zegt niet of de bonus zelf meetelt voor de toets 'loon op jaarbasis'. Telt de verkoopbonus van bijvoorbeeld € 500.000 mee, dan komt de Henk in het exitjaar op € 900.000 en vervalt de aftrek. Wordt alleen naar het reguliere salaris gekeken, dan blijft de aftrek staan. Dit is een open punt dat de Kennisgroep niet beantwoordt. Juist bij exitbonussen is dat het verschil tussen € 0 en € 129.000 Vpb (25,8% van € 500.000).

Voor de gemiddelde MKB-werknemer is dit standpunt geen probleem. Bij exits met grote eenmalige bonussen, management van PE-portefeuillebedrijven en internationale groepen wel.

Noot fiscaal jurist inzake standpunt belastingdienst

Het standpunt is verdedigbaar voor de verkoopbonus, maar rekt de wet op bij de EBITA-bonus. Een Kennisgroepstandpunt bindt de inspecteur, niet de rechter. Er is dus ruimte voor een goed gesprek met de belastingdienst

• De toets is ruimer dan de wet. De wet vraagt of de waarde van het recht 'hoofdzakelijk' wordt bepaald door de waardeverandering van de aandelen. De Kennisgroep toetst of de bonus rust op een grondslag die 'ook gebruikt kan worden' voor waardering. Met die maatstaf valt bijna elke winstafhankelijke bonus eronder: EBITA, EBITDA, nettowinst en omzet zijn allemaal waarderingsgrondslagen.
• Winstdeling is iets anders dan waardestijging. Een klassieke tantième (bijvoorbeeld 5% van de jaarwinst) beloont de prestatie van één jaar. Een bonus op 'toename EBITA × multiple' kapitaliseert die prestatie tot een waarde. Dat onderscheid is goed te verdedigen; de Kennisgroep maakt het niet expliciet.
• "Hoofdzakelijk" biedt ruimte. In het fiscale spraakgebruik betekent hoofdzakelijk doorgaans 70% of meer. Een bonus die voor een substantieel deel afhangt van niet-financiële doelen (klanttevredenheid, ESG, persoonlijke targets) valt mogelijk buiten de regeling.
  
  • Open punt bij de loongrens. Zoals hierboven: telt de bonus zelf mee voor de € 728.000? Bij een exitbonus is dat bepalend.
• Wie draagt de verkoopbonus? Betaalt de verkopende aandeelhouder de bonus feitelijk uit de koopsom, maar boekt de BV de last? Dan speelt naast artikel 10 ook de vraag of de kosten wel van de BV zijn (aandeelhoudersmotief, informele kapitaalstorting). Leg dit in de SPA expliciet vast.
• Timing van de aftrek. Bij de EBITA-bonus met een tweejarige blijfvoorwaarde is los van artikel 10 al de vraag in welk jaar de last mag worden genomen (goed koopmansgebruik, voorziening). Bij een activatransactie bestaat de X BV na de verkoop soms alleen nog als lege huls zonder verrekenbare winst.

Hulp ondernemers Oger

De Rechtbank Noord Holland heeft op 2 september 2026 het kledingmerk Oger verplicht om binnen 4 weken - dus uiterlijk eind september 2026 - de administratie van al haar business club leden over 2019 tot en met 2025 aan de Belastingdienst verstrekken (derdenonderzoek), Zodra de lijst binnen is, kan de inspecteur per lid gaan beoordelen hoe het lidmaaschap in de aangifte is verwerkt. Door de aflopende termijn zal nog dit jaar een golf van aanslagen "ter behoud van rechten" worden opgelegd aan deze ondernemers. Deze vallen in november en december 2026 op de (digitale) deurmat.

Oger claim procedure 

Wij helpen diverse ondernemers en DGA's bij dit traject maar zien ook dat er al kantoren zijn die allerlei claims verzamelen, zoals Oger claim. Deze insteek is meer vanuit de advocatuur en minder vanuit het fiscale domein. Ondernemers kunnen - naar onze mening - beter onderzoeken wat de mogelijkheden zijn en waar eventuele fiscale schade kan worden beperkt. Wij helpen u vlot en met meer dan voldoende ervaring. Stuur ons gerust een e-mail voor een vrijblijvende offerte.

Samenvatting Oger claim, wat kunnen ondernemers doen? 

• Kledingdeel - lastig en feiten belangrijk: Het shoptegoed voor kleding is naar zijn aard prive. Gewone kleding (zonder logo en/of specifiek voor een beroep) is niet aftrekbaar, tenzij er sprake is van fiscaal erkende werkkleding (logo 70 cm2 etc.). Een mooi Oger pak uit een modezaak voldoet daar niet aan. Zijn er dan helemaal geen mogelijkheden? Dit moeten we met u overleggen. Voor de beoordeling of uitgaven voor kleding in minder kunnen worden gebracht op de winst is van belang of de kleding een functie vervult binnen uw onderneming, zie ondermeer het kennisgroep standpunt inzake kleding gedragen door infleuncers (KG:213:2025:12). Ook kan het zijn dat u de kleding - aantoonbaar - niet prive gebruikt en dat deze op uw kantoor achterblijft.  De insteek van de belastingdienst wordt gebasseerd op een uitspraak van de Hoge Raad d.d. 14 november 1990 (ECLI:NL:HR:1990:ZC444), kleding is niet aftrekbaar, of op informatie van hun eigen internetsite.
• Netwerkdeel - deels te redden: Diners, evenementen, reizen en netwerkbijeenkomsten kunnen zakelijk zijn, maar vallen wel onder de aftrekbeperking voor gemengde kosten. Dit zal afhangen van uw verhaal (bijv heeft het klanten of relatie opgeleverd).
• Boete - grootste winstkans: niet de belasting zelf maar de verzuim en vermoedelijk vergrijpboete (50% +) bepaalt de omvang van de schade. Bij afwezigheid van opzet, een advies van uw accountant of een pleitbaar standpunt is hier nog wel wat te winnnen.
• Vertrouwensbeginsel: individuele leden kunnen aan het (kennelijke) vooroverleg tussen Oger en de belastingdienst weinig vertrouwen ontlenen, maar dat vooroverleg is wel relevant voor de boete en voor de zorgvuldigheid van de belastingdienst. Een Woo verzoek om deze stukken te krijgen is reeds ingediend maar zal qua uitkomst vermoedelijk te lang duren. Via het opvragen van "het boete dossier" of na overleg met Oger, gaat dit wellicht sneller.
• Accountants lopen eigen risico: op grond van artikel 67o AWR (deelnemersboete) kan ook gedoe bij de accountant veroorzaken, wij denken dat dit uiteindelijk wel zal loslopen.
• Handel nu maar gecontroleerd en met een plan: inventariseer uw dosser en de jaren en verzamel de facturen, brochures, betaalbewijzen en pa de administratie niet achteraf aan. De administratie achter rechtzetten maakt van een boetevraag een strafzaak. Suppleties en correcties in het lopende boekjaar zijn te overwegen, maar hiermee erkent u ook de fout in het verleden. Al met al overleg met een specialist.

De fiscale vraagstukken bij het Oger lidmaatschap

Kern vraagpunten inzake Oger lidmaatschap:

1. Hoe is de factuur geboekt – als volledig aftrekbare “netwerkkosten”, of gesplitst?
2. Is het kledingtegoed daadwerkelijk gebruikt, en zo ja, voor welk bedrag?
3. Zit er een BV tussen (dga), of is het lidmaatschap in de IB-onderneming/zzp-praktijk verwerkt?
4. Is de btw op (een deel van) de inleg in aftrek gebracht?
5. Welke jaren staan nog open, en is er uitstel verleend?
6. Wat wist het lid – en wat wist de accountant – over de aard van het tegoed?

Deze zes vragen bepalen samen de hoogte van de correctie en, vooral, of er een boete bij hoort en hoe hoog die is.

Het kledingdeel: art. 3.16 Wet IB 2001, kennisgroepstandpunt en jurisprudentie

Voor de IB-ondernemer zijn kosten van kleding uitgesloten van aftrek, tenzij sprake is van werkkleding (art. 3.16 Wet IB 2001). Kleding is werkkleding als zij

• uitsluitend of nagenoeg uitsluitend geschikt is om in het kader van de onderneming te worden gedragen (zoals een uniform of overall), óf 
• is voorzien van een of meer duidelijk zichtbare, aan de onderneming gebonden beeldkenmerken met een oppervlakte van ten minste 70 cm².

Herenmode – een pak, een overhemd, schoenen – voldoet aan geen van beide voorwaarden: de kleding is óók buiten de onderneming te dragen en draagt geen bedrijfslogo van 70 cm². De Kennisgroep van de Belastingdienst heeft dit onlangs nog uitdrukkelijk bevestigd voor representatieve kleding: gewone kleding die zowel zakelijk als privé kan worden gedragen, is géén werkkleding en valt volledig onder de aftrekuitsluiting (kennisgroepstandpunt KG:213:2025:12).

De 70 cm²-eis is bovendien een harde eis: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 21 juni 2022 (ECLI:NL:GHARL:2022:5250) verwierp de aftrek van praktisch noodzakelijke werkkleding louter omdat het vereiste beeldmerk ontbrak. Dat “iedere willekeurige persoon” zulke kledingstukken kan aanschaffen, was doorslaggevend.

Maar zijn we er dan? Zeker niet, als de kleding aantoonbaar enkel op het werk wordt gedragen en ook hier achterblijft en/of er andere specifieke omstandigheden zijn is er een begin voor een verdediging.

Kan het lidmaatschap tóch zakelijk zijn? De verdedigbare posities

Als ervaren fiscalisten benoemen wij ook de argumenten waarmee (een deel van) het lidmaatschap wél te verdedigen valt. Zij zien vrijwel nooit op de kleding zelf, maar op de randen van het dossier:

• Ongebruikt tegoed. Waar het kledingtegoed nooit is verzilverd, is er geen privé-consumptie genoten. De vordering ziet niet voor niets ook op “ongebruikte tegoeden”. Voor niet-benut tegoed is het privévoordeel – en daarmee de grondslag voor correctie en boete – aanzienlijk zwakker.
• Splitsing lidmaatschap. Het netwerkdeel (diners, evenementen, reizen, bijeenkomsten) kan een zakelijk karakter hebben. Een reële splitsing tussen (niet-aftrekbaar) kledingdeel en (beperkt aftrekbaar) netwerkdeel is de kern van de onderhandeling met de inspecteur.
• Zakelijke representatie ≠ kleding. De representatieve functie van het lidmaatschap (relatiebeheer, acquisitie) raakt het netwerkdeel, niet de aftrekbaarheid van de kleding zelf; die blijft afketsen op art. 3.16.
• Pleitbaar standpunt. Als de aftrek ten tijde van de aangifte objectief pleitbaar was – bijvoorbeeld omdat de structuur destijds als zakelijke faciliteit werd gepresenteerd en de fiscus die kende – kan dat een vergrijpboete blokkeren.
• Wees realistisch: deze argumenten verzachten de correctie en richten zich vooral op de boete. Zij maken het kledingdeel - in de meeste gevallen - niet alsnog aftrekbaar.

Het netwerkdeel: aftrekbeperking gemengde kosten (art. 3.15 Wet IB / art. 8 Wet Vpb)

Zakelijke kosten van eten en drinken, recepties, congressen, seminars, evenementen en studiereizen zijn “gemengde kosten”.

• Voor de IB-ondernemer geldt art. 3.15 Wet IB 2001: een vast niet-aftrekbaar drempelbedrag van € 5.700 (2026), of – naar keuze – aftrek van 80% van die kosten.
• Voor de BV geldt art. 8 lid 5 Wet Vpb: een niet-aftrekbaar bedrag van € 5.700 (of, indien hoger, 0,4% van de gezamenlijke loonsom), dan wel beperking van de aftrek tot 73,5%. Het netwerkdeel is dus in beginsel aftrekbaar, maar niet volledig.

De btw: geen aftrek voor privégebruik bij Oger procedure

Voor de btw geldt spiegelbeeldig: voor zover de inleg ziet op privégebruik (de kleding voor de ondernemer zelf) is er geen recht op aftrek van voorbelasting (art. 15 Wet OB 1968; Besluit uitsluiting aftrek omzetbelasting). Bij horecabestedingen (eten en drinken ter plaatse) is de btw sowieso uitgesloten van aftrek; voor relatiegeschenken en personeelsverstrekkingen geldt de BUA-drempel van € 227 per begunstigde per jaar. Een eerder in aftrek gebrachte btw op het kledingdeel zal daarom via naheffing worden gecorrigeerd.

De dga en de BV: loon of (verkapt) dividend bij de Oger procedure

Zit er een BV tussen, dan verschuift het probleem. Een pak dat de BV voor de dga betaalt, is geen aftrekbare bedrijfslast maar een verstrekking aan de aandeelhouder/werknemer:

• ofwel loon in natura (belast in de loonheffing),
• ofwel een winstuitdeling die in box 2 wordt belast (verkapt dividend).

Bij de uitdelingsroute speelt het bewustheidsvereiste – bij bedragen van deze omvang veelal aanwezig. De keuze loon versus dividend heeft gevolgen voor tarief, gebruikelijkloonregeling en eventuele brutering. De belastingdienst zal dit dossier voorleggen aan haar interne kennisgroep zodat voor elke zaak hetzelfde standpunt wordt ingenomen.

De vergrijpboete: opzet of grove schuld, en het pleitbaar standpunt

Fiscaal is iedere ondernemer verantwoordelijk voor zijn eigen aangifte; “Ogér zei dat het kon” haalt de verschuldigde belasting niet weg. Voor de boete ligt dat anders.

• Een vergrijpboete (art. 67e AWR bij navordering IB/Vpb; art. 67f AWR bij naheffing btw/loonheffing) kan alleen worden opgelegd als de inspecteur opzet of grove schuld van u als ondernemer of DGA zelf bewijst. De bewijslast ligt bij de inspecteur.
• De bandbreedte loopt van 25% (grove schuld) via 50% (opzet) tot 100% bij listigheid;

Beslissend is wat het lid wist en wat hem valt te verwijten. De positie verschilt scherp:

• Sterk verweer: wie enkel een factuur “lidmaatschap Business Club” aan de accountant gaf – zonder dat het kledingtegoed op die factuur stond – en die post als netwerkkosten liet boeken, heeft een reëel verhaal tegen de boete.
• Zwak verweer: wie wist dat hij voor duizenden euro’s pakken kocht en die bewust als bedrijfskosten liet opvoeren. Hier zal de inspecteur de woorden van de rechter over het kledingdeel inzetten.
• Daarnaast blokkeert een objectief pleitbaar standpunt de boete: is het standpunt dat de aftrek toelaatbaar was – naar de kennis en jurisprudentie ten tijde van de aangifte – in redelijkheid verdedigbaar, dan is er geen sprake van opzet of grove schuld (zie bijvoorbeeld  Hoge Raad 21 april 2017, ECLI:NL:HR:2017:638).
• Vragen die uitsluitend zien op een mogelijke boete hoeven overigens niet te worden beantwoord; de fiscale informatieplicht (art. 47 AWR) reikt niet zover.

Het vertrouwensbeginsel en het vooroverleg Ogér–fiscus

Ogér voerde kennelijk aan dat de Belastingdienst het product al kende: in 2020 zou vooroverleg over de btw-verwerking hebben plaatsgevonden en in 2021 zouden vragen over een concrete factuur en het verloop van het shoptegoed zijn beantwoord. De vraag is of leden zich daarop kunnen beroepen.

Voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel is in beginsel een toezegging of bewuste standpuntbepaling jegens de belastingplichtige zelf nodig, dan wel algemene voorlichting waarop deze gerechtvaardigd heeft vertrouwd. Individuele leden waren van het vooroverleg niet op de hoogte en waren daarbij geen partij; een rechtstreeks beroep is daarom zwak.

Wél in het voordeel van belastingplichtigen is dat de Hoge Raad het dispositievereiste sterk heeft versoepeld (Hoge Raad 5 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1654): dat een belastingplichtige “daarenboven” schade heeft geleden, is niet langer een zelfstandige eis. Waar een lid daadwerkelijk op een concrete uiting van de fiscus is afgegaan, is dat dus makkelijker in te roepen. Voor de meeste leden ontbreekt echter een tot hén gerichte uiting, tenzij Oger de ondernemer heeft geinformeerd, dan ligt dit weer net iets anders.

De betekenis van het vooroverleg ligt daarom elders, en dáár zit strategische waarde:

• Boete en verwijtbaarheid. Als de fiscus het product sinds 2020 kende en leden jarenlang liet begaan, weegt dat mee bij de vraag of het lid opzet/grove schuld valt te verwijten – en bij de vraag hoe zorgvuldig de dienst zelf is geweest (zorgvuldigheids- en fair-play-beginsel).
• Pleitbaar standpunt. Bekendheid van de fiscus met de structuur en het uitblijven van correcties versterken het betoog dat de aftrek destijds pleitbaar was.
• Feiten boven water. Wat de fiscus in 2020/2021 precies heeft geantwoord en of een standpunt is ingenomen, is nu nog niet bekend. Een Woo-verzoek naar de stukken van het vooroverleg is daarom een verstandige, laagdrempelige eerste stap – die uitkomst kan het verschil maken tussen wél en geen boete, probleem zal zijn dat deze informatie pas over vele maanden beschikbaar zal komen.

De Oger procedure, hoe zit het ook al weer?

• De Ogér Business Club is een lidmaatschapsformule van het herenmodebedrijf Ogér, die uitsluitend aan ondernemers werd aangeboden.
• Tegen een jaarbijdrage (in de praktijk enkele duizenden tot circa € 20.000, oplopend via lidmaatschapsniveaus als Platinum en Diamond) kreeg het lid een shoptegoed voor kleding, aangevuld met netwerkactiviteiten: diners, evenementen, bijeenkomsten en reizen. Volgens de brochures dekte het kledingtegoed het overgrote deel van de inleg. Kenmerkend is dat de factuur alleen het “lidmaatschap” vermeldde; het shoptegoed stond in een aparte brochure. De rechtbank stelde vast dat bijvoorbeeld een inleg van € 12.100 recht gaf op een shoptegoed van € 13.915.
• De Belastingdienst vermoedt dat leden hun lidmaatschap volledig als zakelijke kosten hebben verwerkt, terwijl een groot deel in feite privé-uitgaven voor kleding betreft.
• Nadat Ogér weigerde de ledenadministratie te verstrekken, vorderde de fiscus verstrekking in kort geding. De voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland (2 september 2026) wees die vordering grotendeels toe. Ogér moet binnen vier weken onder meer verstrekken: namen en adressen, het soort lidmaatschap en bijbehorend shoptegoed, betaalde bedragen, ongebruikte tegoeden, facturen en betaalbewijzen, over 2019–2025. Bij niet-nakoming loopt een dwangsom op van € 5.000 per dag in de eerste week tot uiteindelijk € 20.000 per dag, met een maximum van € 500.000.
• Voor het onderzoek woog mee dat uit een verzoek van Ogér om vooroverleg kan worden afgeleid dat het bedrijf het lidmaatschap zelf zag als een volledig aftrekbare faciliteit. Volgens de rechter diende het lidmaatschapsgeld voor het overgrote deel ter dekking van het shoptegoed en heeft het kledingdeel een “evident onzakelijk karakter”. Die formulering zal de inspecteur in individuele dossiers gebruiken.

Noot fiscaal jurist inzake advisering ondernemers en DGA bij Oger procedure

Er is geen "one size fits all" advies. Wij zien - op basis van de procedure en de fiscale mogelijkheden - vier hoofd routes. Vaak is een combinatie van de opties - na zorgvuldig overleg met de ondernemer - de beste.

1. Afwachten en gecontroleerd meewerken aan de vragenbrief: voordeel is dat u alle rechten kunt behouden, de boete wellicht kunt beperken en aan de bal blijft. Nadeel is dat de belastingrente blijft doorlopen.
2. Pro actief vooroverleg en vaststellingsovereenkomst met de belastingdienst sluiten: voordeel is dat u zelf de regie kunt voeren over het proces en de boete kunt matigen, dit geeft rust en hiermee wordt de zaak vlot opgelost. Belangrijk is dat u de gesprekken niet zelf gaat voeren (ondernemer is vaak niet opgewassen tegen ervaren fiscalist van de belastingdienst en zal in zijn eerlijk verkeerde antwoorden geven).
3. Vrijwillige verbetering: de boete zal vermoedelijk dan lager zijn, hoewel "inkeren" niet meer kan (fiscus is u immers op het spoor).
4. Onderzoek, bezwaar en beroep: u kunt informatie gaan verzamelen uit andere trajecten, nieuwsberichten, info van collega leden, uitspraken van rechters, etc. Nadeel is dat de belastingrente doorloopt en de kosten hoger zijn dan bij optie 1 - 3.

Hulp nodig bij Oger procedure tegen belastingdienst?

Wij begeleiden zowel leden van de business club als hun accountants. Hierbij nemen wij het gehele traject - inclusief overleg met de belastingdienst - van u over. Insteek zal zijn om het probleem in redelijkheid - via een vaststellingsovereenkomst - op te lossen. Lukt dit niet dan kunnen we - in overleg met u - besluiten voor de formele route (bezwaar / beroep). Neem vrijblijvend contact op via onderstaand formulier of een directe mail aan mr Dennis Jongbloed, managing partner van ons kantoor. Al uw informatie wordt vertrouwelijk behandeld en u krijgt eerst een offerte, dus geen verrassingen.

Bron en vindplaatsen Oger en belastingdienst

Rechtbank Noord Holland d.d. 2 september 2026 ECLI:NL:RBNHO:2026:11306

Hoge Raad d.d. 14 november 1990 ECLI:NL:HR:1990:ZC4444

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 21 juni 2022 (ECLI:NL:GHARL:2022:5250

Uitspraak ANPR Hoge Raad 24 februari 2017 ECLI:NL:HR:2017:286

Uitspraak creditcard Hoge Raad 12 november 2021 ECLI:NL:HR:2021:1595

Parkeer app Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 19 augustus 2014 ECLI:NL:GHSHE:2014:2803

Youngtimer regeling in 2026 en 2027

De youngtimer regeling gaat op de schop, wat moet de ondernemer en DGA doen?

De populaire youngtimer regeling is in 2026 al versobert en dreigt in 2027 voor een groot deel van de youngtimers te verdwijnen. De leeftijdsgrens gaat dan naar 25 jaar. Voor veel ondernemers en DGA's kan dit duizenden euro's extra aan belasting per jaar betekenen en de auto's zullen vermoedelijk ook in waarde dalen. Maar het laatste woord is in Den Haag nog niet gesproken. Wat is verstandig? Houden, verkopen, privé overnemen, elektrisch gaan rijden of wachten?

Advies: wacht nog even tot prinsjesdag !

Hoe werkt de yougtimerregeling in 2026

Wie een auto van de zaak ook prive gebruikt krijgt te maken met een fiscale bijtelling. Voor auto's die in 2026 voor het eerst worden toegelaten is de bijtelling 22% van de cataloguswaarde. Voor nieuwe volledig elektrische auto's geldt in 2026 nog een beperkt korting; over de eerste € 30.000 nog 18% en over meerdere 22%.

Een youngtimer wordt anders en fiscaal gunstiger behandeld. Is de auto in 2026 ouder dan 16 jaar dan bedraagt de bijtelling 35% van de waarde van de youngtimer in het economische verkeer (zeg de aankoopwaarde). Een youngtimer met cataloguswaarde van € 80.000 en een koopprijs van € 20.000 levert een bijtelling op van € 7.000 (35% van € 20.000) in plaats van € 17.600 (22% van € 80.000). Voor de liefhebber, de regeling staat in artikel 13bis Wet loonbelasting (of 3.20 Wet inkomstenbelasting).

Waarom is de youngtimerregeling ineens aangepast?

De wijziging is opvallen genoeg ontstaat als onderdeel van een amendement dat primair zag op de elektrische auto. Bij de behandeling van het belastingplan 2026 is besloten om de korting op de bijtelling van een elektrische auto langer in stand te houden. Vanaf 2028 verdwijnt het voordeel voor de elektrische auto volledig. De versobering van de youngtimer regeling werd budgettair gebruikt als dekking. De wijziging kwam knap laat in de boeken (pas in november 2025).

Overgangsrecht youngtimer regeling

Door de wijziging ontstond een bijzondere situatie voor youngtimers die in 2025 vijftien jaar oud waren geworden. Zij vielen in 2025 al onder de youngtimerregeling, maar zouden vanaf 1 januari 2026 tijdelijk weer onder de gewone bijtellingsregeling vallen totdat zij zestien jaar oud werden. Dit geeft onnodig gedoe en gezeur.

Daarom heeft de staatssecretaris bij besluit van 12 februari 2026overgangsrecht ingevoerd. De regeling kan gedurende heel 2026 worden toegepast wanneer de auto in 2025 meer dan vijftien maar minder dan zestien jaar geleden voor het eerst in gebruik is genomen én uiterlijk op 31 december 2025 al aan de betreffende werknemer ter beschikking was gesteld of bij de betreffende IB-ondernemer in gebruik was. Het betreft bovendien een keuze: als de gewone regeling voordeliger is, hoeft de goedkeuring niet te worden gebruikt, al met al met papier voor een onhandige wijziging.

De klap voor youngtimers in 2027

Volgens de op dit moment geldende wetgeving stijgt de leeftijdsgrens per 1 januari 2027 van 16 naar 25 jaar. Dat betekent dat een youngtimer van bijvoorbeeld 18, 20 of 23 jaar vanaf 2027 niet meer kwalificeert als youngtimer. Er wordt nogal eens geschreven dat vervolgens "22% van de cataloguswaarde" geldt. Voor veel huidige youngtimers klopt dat niet. Voor auto's die vóór 1 januari 2027 voor het eerst zijn toegelaten en waarvoor het oude algemene bijtellingspercentage geldt, kan de bijtelling 35% van de oorspronkelijke cataloguswaarde bedragen. De regeling is nog niet definitief en er zijn meerdere opties:

1. Auto’s die uiterlijk op 31 december 2010 voor het eerst in gebruik zijn genomen blijven voor altijd onder de youngtimerregeling vallen.
2. Auto’s die uiterlijk op 31 december 2010 voor het eerst in gebruik zijn genomen mogen tot 31 december 2031 gebruik blijven maken van de youngtimerregeling. Daarna vallen zij ook onder de verhoogde leeftijdsgrens.
3. De leeftijdsgrens voor de youngtimerregeling wordt vastgesteld op 16 jaar. Dit leidt tot een vrijwel volledige terugneming van de versobering. Uit de ramingen komt naar voren dat dit de optie is met de hoogste budgettaire derving.
4. De leeftijdsgrens meer geleidelijk verhogen. Per 2027 naar 17 jaar, per 2028 naar 20 jaar en per 2032 naar 25 jaar.

Bron en vindplaatsen youngtimer regeling

 Kamerstukken I 2025/26, 36812, nr. Z (Kamerbrief youngtimerregeling)

Kamerstukken II 2025/26, 32140, nr. 294 (Motie versobering youngtimerregeling)

Besluit van 12 februari 2026, nr. 2026-2493, besluit introduceren overgangstermijn van een jaar vanwege versoberen youngtimerregeling

Fishing door de belastingdienst in zaak Oger

Is sprake van een sleepnet of fishing door de Belastingdienst 

In het kader van een derdenonderzoek heeft de Belastingdienst een groot aantal gegevens opgevraagd over de leden van hun Bussinesclub. De Rechtbank Noord-Holland 2 september 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:11306heeft in kort geding geoordeeld dat de Belastingdienst daartoe het recht had (enkele privé gegevens daargelaten). 

De basis voor het opvragen van informatie door de belastingdienst

Bij een belastingplichtige zelf is artikel 47 AWR het uitgangspunt, de inspecteur mag gegevens en inlichtingen opvragen die voor diens belastingplicht van belang kunnen zijn. De informatie moet dan wel fiscaal relevant zijn. De wet kiest (bewust) voor een lage relevantiedrempel. Bij een administratieplichtige derde (zoals Oger) moeten we iets verder bladeren in de wet, artikel 53 lid 1 AWR verklaart die informatieverplichtingen overeenkomstig van toepassing ten behoeve van de belastingheffing van anderen. Artikel 53 lijkt dus ruimer te zijn dan alleen de controle van reeds bekende gegevens.

De vaktechnische instructie  controle belastingdienst (januari 2024) bepaalt dat bij derdenonderzoeken proportionaliteit en subsidiariteit moeten worden getoetst. Bovendien stelt deze interne instructie van de belastingdienst dat zij niet is geschreven voor projectmatige of anderszins brede informatie uitvragen zonder concrete casus (ad 1.4 van de instructie). Ook in de brochure derdenonderzoek worden de rechten van een belastingplichtige enigszins toegelicht.

De volgende procedures zijn in het verleden al eens voorbij gekomen

1. Stad Rotterdam Hoge Raad d.d. 10 december 1974 ECLI:NL:HR:1974LAB4412: arrest is niet gepubliceerd maar wordt wel helder besproken in deze scriptie over het derdenonderzoek ex artikel 53 AWR en het recht op privacy ex artikel 8 EVRM . De verzekeraar moest in deze casus gegevens verstrekken over alle personen die een pleziervaartuig hadden verzekerd.
2. Hoge Raad 8 januari 1986 ECLI:NL:HR:1986:AW8125. Informatie moet van belang kunnen zijn, edoch geen onbeperkte bevoegdheid voor een uitvraag
3. Hoge Raad d.d. 23 september 2005 ECLI:NL:HR:2005:AU3140. Deze uitspraak ging over het uitvragen van een zogenaamd due diligence rapport en fiscale adviezen. Het fair play beginsel verhindert dat de inspecteur via artikel 47 fiscale adviezen en daarmee verweven stukken kan opvragen. Feitelijk delen mogen worden geschoond.
4. Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 19 augustus 2014 ECLI:NL:GHSHE:2014:2803 inzake SMS parkeren. Moet een parkeer ondernemer alle parkeergegevens aan de belastingdienst verstrekken? Is er sprake van strijdigheid met het EVRM? Het Hof accepteerde de bulk uitvraag en oordeelde dat dit soort serie uitvragen mogelijk moet zijn. Proportionaliteit, subsidiariteit en privacy blokkeerden de uitvraag niet. De rechtbank dacht hier eerder nog anders over (ECLI:NL:RBOBR:2013:6553)
5. Hoge Raad d.d. 24 april 2015 ECLI:NL:HR:2015:1117. Ook een kort geding procedure inzake het verstrekken van informatie in een KB Lux zaak (ook met dwangsom). Ook hier speelt de fishing expedition. De Hoge Raad stelt expliciet dat een onvoldoende onderbouwde informatievordering of een fishing expedition niet toewijsbaar is. De staat moest hier aannemelijk maken dat de informatie ook bestaat en dat de bank er over beschikt of het redelijkerwijs kan verkrijgen.  
6. Hoge Raad 24 februari 2017 ECLI:NL:HR:2017:286 inzake uitvraag van een ANPR (automatic numberplate recognition. Technologische mogelijkheden kunnen niet zonder voldoende precieze wettelijke basis worden ingezet als privacy inmenging speelt. Artikel 8 geeft wel grenzen aan de informatie behoefte bij de belastingdienst.
7. Hoge Raad d.d. 12 november 2021 ECLI:NL:HR:2021:1595 inzake WKR informatieuitvraag bij ruim 80 ondernemers.

Belang voor de belastingheffing bij zaak Oger

Waarom kan er dan toch sprake zijn van fishing bij opvragen informatie ? 

Is ‘Stad Rotterdam-arrest’nog onverkort van toepassing. 

De Belastingdienst kiest bewust op strategische gronden voor deze aanpak 

Externe inhuur en flexibele schil, wat zijn de fiscale risico's?

De fiscale risico's van een flexibele schil van arbeid

In veel sectoren is een tekort aan arbeidskrachten. Ondernemingen (maar ook overheidsinstellingen) kijken dan ook hoe ze een organisatie kunnen inrichten met (eigen)        vaste medewerkers, zelfstandigen en uitzendkrachten/gedetacheerden. Hoewel de arbeidsmarkt de mix van vaste medewerkers en een flexibele schil veelal noodzakelijk maakt, zijn aan de flexibele inzet ook voorwaarden en risico's verbonden. De voorwaarden en potentiële risico's maken organisaties wat huiverig over de inzet van een flexibele arbeidsschil. Is dit terecht?

Inzet zelfstandigen en fiscale risico's

Na de opheffing van het zogenoemde handhavingsmoratorium per 1 januari 2025 is het werken met zelfstandigen behoorlijk onder druk komen te staan. Enerzijds heeft dit te maken met de handhaving door de Belastingdienst (ogenschijnlijk scherper in het bedrijfsleven dan bij het eigen overheidsapparaat).

Anderzijds heeft dit te maken met de zogenoemde holistische beoordeling van arbeidsrelaties aan de hand van de criteria uit het Deliveroo- en Uber-arrest. De arbeidsrelatie dient op basis van deze rechtspraak te worden beoordeeld aan de hand van de volgende criteria.

Criteria Deliveroo-arrest

De omstandigheden die de Hoge Raad laat meewegen zijn:

1. De wijze waarop de beloning wordt bepaald en betaald en natuurlijk de hoogste van de beloning;
2. De vraag of de zelfstandige commercieel risico loopt;
3. De wijze waarop de overeenkomst is opgesteld en totstand is gekomen;
4. De aard en duur van de werkzaamheden die de zelfstandige verricht;
5. De wijze (en vrijheid) waarop de uren, werkzaamheden en werkdagen worden bepaald;
6. De verplichting om het werk persoonlijk te verrichten of niet;
7. De wijze waarop de ondernemer zicht gedraagt (of mag gedragen) bij het verrichten van zijn werkzaamheden (dus hoe heeft de ondernemer zich naar buiten toe gepresenteerd, zowel econmisch als commercieel);
8. Hoe wordt de ondernemer gezien voor de BTW en Inkomstenbelasting;
9. Het aantal opdrachtgevers van de zelfstandige.

Criteria Uber-arrest

In het Uber-arrest heeft de Hoge Raad nog een nadere toelichting gegeven op de wijze waarop de beoordeling moet plaatsvinden:

1. Het ondernemerschap is een gelijkwaardig onderdeel bij de holistische weging van de arbeidsrelatie. Er is mitsdien geen sprake van een rangorde tussen de gezichtspunten;
2. Hetzelfde type werk kan door zowel een werknemer als een zelfstandige naast elkaar worden gedaan. Het type werk of de functie is derhalve niet doorslaggevend voor de kwalificatie van de arbeidsrelatie;
3. Ook omstandigheden die buiten de werkrelatie liggen, zijn relevant voor de weging of iemand al dan niet in zelfstandigheid werkzaam is;

Een organisatie wordt bij het aangaan van een arbeidsrelatie met een zelfstandige geacht deze arbeidsrelatie te beoordelen aan de hand van deze criteria. Dit is nog niet zo eenvoudig, getuige ook de vele (overwegend arbeidsrechtelijke) procedures die er na het Deliveroo-arrest zijn geweest.

Werken met zelfstandigen en fiscale risico's

De uitkomsten in deze procedures c.q. De weging van de Deliveroo-criteria 'vliegen nog alle kanten op'. Zo zijn er bijvoorbeeld diverse procedures gevoerd met betrekking tot 'zelfstandigen' in de beveiligingsbrache; de uitkomsten zijn niet eensluidend. Juist het feit dat de kwalificatie van de arbeidsrelatie in de praktijk ingewikkeld is, maakt dat organisaties in een groot aantal sectoren huiverig zijn om zelfstandigen in te zetten. 

Als de Belastingdienst bij controle meent dat de arbeidsrelaties met 'zelfstandigen' kwalificeert als een arbeidsovereenkomst, dan kan een correctieverplichting/naheffingsaanslag worden opgelegd. In principe gaat de correctie terug tot 1 januari 2025, maar als sprake is van 'kwaadwillenheid' kan de Belastingdienst maximaal vijf jaren corrigeren.

Het einde van het handhavingsmoratorium maakt bedrijven en organisaties wat huiverig voor de inhuur van ZZP'ers. Op zich is dat niet terecht als met echte zelfstandigen wordt gewerkt. Probleem is echter dat, zeker in een aantal sectoren, veelal sprake is van schijnzelfstandigheid. Zo is bijvoorbeeld een aantal jaren geleden behoorlijk bezuinigd op personeelskosten in de zorg. Om organisaties toch te kunnen laten functioneren is veel van dat personeel 'via de achterdeur' als zelfstandige weer ingeleend.

Veel zorgverleners hebben maar een opdrachtgever; hun voormalig werkgever. Deze situaties zijn gedoemd tot fiscale correcties. Tegelijkertijd het moet wel degelijk kunnen. Als de ontslagen zorgverlener onder andere gelijktijdig en volgtijdig meerdere opdrachtgevers heeft en zelf de beschikbaarheid en het tarief kan bepalen kan een situatie ontstaan die voldoet aan de criteria van het Deliveroo-arrest. Met andere woorden, een one size fits all-benadering kan nooit worden toegepast.

Praktisch gezien geven de thans lopende belastingcontroles helaas niet altijd blijk van realiteitszin. In niche-markten zal het potentieel aantal opdrachtgevers beperkt zijn. Als dan vooral ook wordt gekeken naar het aantal opdrachtgevers van de zelfstandige, is het werken met zelfstandigen in zo'n branche een utopie. Deze benadering past ook niet in de geest van het Deliveroo-arrest; alle feiten en omstandigheden moeten holistisch worden gewogen en alle criteria wegen even zwaar.

Inzet payrollbedrijf of uitzendbureau

Als de flexibele schil wordt ingevuld door het inschakelen van een payrollbedrijf, uitzendbureau of detacheringsorganisatie is er een formeel een (andere) werkgever. Behoudens de uitzonderlijke situatie dat sprake is van een schijnconstructie, loopt de organisatie die inleent niet het risico dat de arbeidsrelatie aan de hand van voornoemde criteria moet worden beoordeeld: de werkgever is bekend (het payrollbedrijf/uitzendbuerau of de detacheringsorganisatie). De omstandigheid dat de formele werkgever is gehouden de loonbelasting in te houden en af te dragen, maakt helaas echter niet dat de afnemers van deze organisaties geen risico meer lopen.

Inlenersaansprakelijkheid

Desalniettemin loopt de inlenende organisatie wel degelijk risico's. Indien de uitlener zijn fiscale verplichtingen (loonheffing en BTW) niet nakomt, kan de inlener door de Belastingdienst aansprakelijk worden gesteld voor de door de uitlener niet afgedragen loonheffing en BTW.

De inlener kan zijn risico beperken door stortingen te doen op de G-rekening van de uitlener (wel contractueel vastleggen!) en door periodiek een verklaring betalingsgedrag op te vragen bij de uitlener (die kan de verklaring opvragen bij de Belastingdienst).

WTTA

Met ingang van 1 januari 2027 treedt de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) in werking. De Wtta verplicht om bedrijven die personeel aan anderen ter beschikking stellen om een officiële toelating te hebben. Zonder deze toelating is het voor uitleenbedrijven niet meer mogelijk om medewerkers bij anderen te laten werken. Andersom mogen bedrijven die personeel inlenen dit alleen nog maar doen via toegelaten bedrijven. Samenwerken met een niet-toegelaten kan leiden tot een boete!

Posted-workers

Als een opdrachtgever in Nederland een buitenlands bedrijf met gedetacheerde werknemers of buitenlandse zelfstandigen inhuurt voor een tijdelijke opdracht, en komen zij uit de Europese Unie (EU), Europese Economische Ruimte (EER) of Zwitserland, dan is het verplicht hun komst te melden in het online meldloket. De opdrachtgever is  verplicht te controleren of deze werknemers/zelfstandigen voor hun komst correct gemeld zijn. Dit moet uiterlijk 5 werkdagen na de start van de opdracht zijn gedaan.

Is er niet tijdig en vooraf gemeld, dan kan aan het buitenlandse bedrijf en aan de opdrachtgever een boete worden opgelegd door de Arbeidsinspectie.

Noot fiscaal jurist inzake werken met zelfstandigen en fiscale risico's

De inhuur van een flexibele schil is omgeven met veel wet- en regelgeving. De beoordeling van de arbeidsrelatie van een ingehuurde zelfstandige zal in de praktijk best complex zijn, laat staan als er in de praktijk feitelijk tientallen arbeidsrelaties langs die weg moeten worden beoordeeld. De alternatieven voor inhuur lijken eenvoudiger, maar zijn omgeven met de risico's van aansprakelijkstellingen en boetes. Al met al een weinig uitnodigend speelveld, terwijl de vraag naar flexibele arbeid juist zo groot is.

Bronnen en vindplaatsen

Accountant in dienstbetrekking of ZZPer - Jongbloed Fiscaal Juristen

ECLI:NL:HR:2023:443, Hoge Raad, 21/02090 (Deliveroo)

ECLI:NL:HR:2025:319, Hoge Raad, 24/00877 (Uber)

Aansprakelijkheid voor loonheffingen en btw bij inlening van personeel | Belastingdienst

Voorbeeld vastlegging persoonsgegevens (voor ondernemers) bij aansprakelijkheidsregeling voor loonheffingen en btw | Belastingdienst

Ik huur een buitenlands bedrijf of buitenlandse zelfstandige in | Posted Workers

Lucratief belang is risico bij werknemersparticipatie

Groot risico voor MKB bedrijven en familiebedrijven bij werknemersparticipatie

De lucratiefbelangregeling (artikel 3.92b Wet Inkomstenbelasting 2001, voor de liefhebber) is per 1 januari 2009 ingevoerd . De regeling is bedacht om te voorkomen dat excessieve, disproportionele beloningen van private-equity- en hedgefondsmanagers als vermogenswinst worden gepresenteerd in plaats van als arbeidsbeloning. Een logische denkwijze.

Ruim vijftien jaar later blijkt de regeling in de uitvoeringspraktijk een aanzienlijk breder bereik te hebben dan de wetgever destijds voor ogen had. In onze praktijk levert dit gezeur en discussie op en soms zelf forse naheffingen met belastingrente. De reden is dat de belastingdienst - soms na jaren aandeelhouderschap - van mening is dat sprake is van een lucratief belang (box 1), vaak komt dit in beeld bij een herstructurering, participatie of verkoop.  

Oneerlijke behandeling lucratief belang

De spraakmakende uitspraak van Rechtbank Den Haag van juli 2026 in de zaak van de oprichters van een Rotterdams softwarebedrijf (ECLI:NL:RBDHA:2026:19383) illustreert dat (artikel op onze site). Ook recente kennisgroepstandpunten van de Belastingdienst (2024-2026) laten zien dat niet alleen fondsbeheerders en managers van private-equityportfoliobedrijven, maar ook oprichters van scale-ups, directeuren en familiebedrijven die personeel of de volgende generatie laten meedelen in het aandelenkapitaal, in het vizier van de inspecteur (lees belastingdienst) kunnen komen.

Uit vele publicaties op het internet (zoals in het FD) komt naar voren dat er vaak geschillen ontstaan met de belastingdienst over het lucratieve belang, veelal begint die discussie direct na de verkoop van een bedrijf. Jaren dachten de aandeelhouders""komt goed en verkoop is belastingvrij op grond van de deelnemingsvrijstelling" en direct na verkoop volgt het bonnetje van 50% inkomstenbelasting.

Dit maakt de lucratief belang regeling tot een van de minst transparante maar tegelijk meest risicovolle thema's in de advisering van DGA's, familiebedrijven en MKB-ondernemers.

Wat is een lucratief belang?

Zonder specifieke regeling zou een vermogenswinst op aandelen of vorderingen in beginsel onbelast zijn (box 3) of tegen het aanmerkelijkbelangtarief worden belast (box 2), ook als die winst feitelijk een beloning voor verrichte arbeid vormt. De wetgever heeft met art. 3.92b Wet IB 2001 een specifieke bron van inkomen — resultaat uit overige werkzaamheden — gecreëerd voor dit soort 'verkapt loon', met het toptarief van box 1 (2026: maximaal 49,5%) tot gevolg en zonder de gebruikelijke faciliteiten die bij regulier loon of aanmerkelijk belang wel gelden.

Toetsen lucratief belang regeling, de hefboom en het beloningsoogmerk

Van een lucratief belang is sprake als aan twee cumulatieve voorwaarden is voldaan:

• Hefboomtoets (art. 3.92b lid 2-4 Wet IB 2001): het vermogensrecht moet een disproportioneel rendement mogelijk maken ten opzichte van het geïnvesteerde kapitaal en het gelopen risico. Voor achtergestelde aandelen en vorderingen geldt de 10%-grens: het gestorte kapitaal (nominaal, agio én — sinds de reparatiewetgeving in het Belastingplan 2024 — bepaalde leningen) van de betreffende soort moet minder bedragen dan 10% van het totale geplaatste aandelenkapitaal. In de wetsgeschiedenis wordt als indicatie voor een disproportioneel rendement veelal een percentage van 15% of meer genoemd.
• Beloningsoogmerk (art. 3.92b lid 1 onderdeel a Wet IB 2001): het voordeel moet (mede) zijn bedoeld als beloning voor werkzaamheden van de belastingplichtige of een met hem verbonden persoon. Ontbreekt dit oogmerk — bijvoorbeeld omdat sprake is van een gewone, proportionele investering zonder prestatie- of exitgebonden voorwaarden — dan is er geen lucratief belang, ook niet wanneer toevallig aan de hefboomtoets wordt voldaan. Dit uitgangspunt is explicietbevestigd in kennisgroepstandpunt KG:059:2026:1

Voor de restcategorie van 'vermogensrechten economisch vergelijkbaar met achtergestelde aandelen' (art. 3.92b lid 4 Wet IB 2001) — te denken valt aan opties, vorderingen en hybride instrumenten — heeft de Hoge Raad in zijn arrestvan 19 april 2023 (ECLI:NL:HR:2023:557) beslist dat ook daarvoor een hefboomeffect van ten minste 1:10 vereist is. De enkele mogelijkheid om met een beperkte investering een rendement te behalen dat niet in verhouding staat tot het kapitaal en het risico, is op zichzelf onvoldoende.

Tarief en de aanmerkelijkbelang-route (doorstootverplichting)

Een lucratief belang wordt in beginsel belast in box 1 tegen het progressieve tarief (2026: tot 49,5%), zonder de reguliere aftrekmogelijkheden en zonder verliesverrekening met ander inkomen (Hoge Raad 22 juli 2019, ECLI:NL:HR:2019:1228, over een indirect gehouden lucratief belang).

Bij een middellijk gehouden lucratief belang — via een persoonlijke houdstervennootschap — kan op grond van art. 3.95b Wet IB 2001 worden gekozen voor heffing in box 2, mits ten minste 95% van het voordeel binnen een beperkte termijn wordt doorgestotennaar de natuurlijke persoon (de doorstootverplichting). Het box 2-tarief bedraagt in 2026 24,5% over de eerste € 68.843 (fiscale partners: € 137.686 gezamenlijk) en 31% daarboven; in combinatie met de vennootschapsbelasting op het niveau van de houdstervennootschap loopt de effectieve druk op tot circa 48,8%. Deze route is doorgaans aanzienlijk gunstiger dan directe belastingheffing in box 1, maar vergt wel dat daadwerkelijk en tijdig wordt uitgekeerd.

Wetswijzigingen lucratief belang regeling, de reparatie in 2024 en de multiplier vanaf 2028

• Belastingplan 2024: naar aanleiding van HR 19 april 2023 (ECLI:NL:HR:2023:557) is gerepareerd dat voor de 10%-hefboomtoets ook leningen meetellen die niet als informeel kapitaal kwalificeren. Deze reparatie werkt terug tot 26 juni 2023 (het moment van aankondiging).
• Belastingplan 2026: voor middellijk gehouden lucratieve belangen wordt per 1 januari 2028 (uitgesteld van de aanvankelijk voorgestelde datum van 1 januari 2026) een multiplier van 36/31 op de box 2-grondslag geïntroduceerd. Effectief loopt het tarief daarmee op naar circa 28,45% in de eerste schijf en 36% in de tweede schijf — zonder overgangsrecht, dus ook voor reeds bestaande belangen.
• KG:059:2026:3 (3 augustus 2026): bijgeschreven (herbelegde) vergoeding op cumulatief preferente aandelen telt mee als gestort kapitaal voor de 10%-toets; alleen nominaal kapitaal, agio en informeel kapitaal zijn relevant voor de verhoudingsbepaling, niet de waardeontwikkeling van de gewone aandelen (zie hoofdstuk 4).

Waarom lucratief belang regeling ook familiebedrijven, scale-ups en MKB raakt

Lucratief belang wordt in de meeste literatuur nog steeds gepresenteerd als een typisch private-equitythema. Onze dagelijkse adviespraktijk laat een ander beeld zien. Vier situaties komen in de MKB- en familiebedrijfspraktijk regelmatig terug:

1. Oprichters van een scale-up die na jaren doorgroeien — vaak met de hulp van durfinvesteerders — en bij verkoop van de onderneming worden geconfronteerd met de vraag of hun oorspronkelijke, evenredig verkregen aandelen een lucratief belang vormen. De wetgever heeft bij de introductie van de regeling uitdrukkelijk overwogen dat wie zijn eigen bedrijf heeft opgebouwd niet snel als lucratief belanghouder wordt aangemerkt, maar de inspecteur legt dit uitgangspunt in de praktijk niet altijd zo uit. De Haagse uitspraak van juli 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:19383) bevestigt weliswaar dat gewone aandelen van 'initial investors' die evenredig met de overige aandeelhouders hebben geïnvesteerd en waarvan de waardestijging voortvloeit uit organische ondernemingsgroei, geen lucratief belang vormen — maar die duidelijkheid kwam pas na een jarenlange procedure en een aanslag van ruim € 35 miljoen.
2. Directeuren van (deels) met durfkapitaal gefinancierde bedrijven die naast hun arbeidscontract een aandelenparticipatie houden, vaak via een eigen management-bv. Ook wanneer over de gerealiseerde winst reeds keurig vennootschapsbelasting is afgedragen, kan de inspecteur bij daadwerkelijke uitkering alsnog een lucratief belang constateren, met een aanzienlijk hogere heffing (het box 1-tarief) tot gevolg dan reeds is afgedragen — plus belastingrente over de tussenliggende jaren. Dit type dossier speelt zich vaker af dan de schaarse gepubliceerde jurisprudentie doet vermoeden.
3. Familiebedrijven die in het kader van bedrijfsopvolging werknemers of de volgende generatie laten meedelen in het aandelenkapitaal — bijvoorbeeld via preferente aandelen voor de overdragende generatie en gewone aandelen voor de opvolger(s) soms in combinatie met werknemers/management, gefinancierd met een lening van de vennootschap of de familie zelf. Wanneer die lening onzakelijke voorwaarden kent, kan deze (deels) als informeel kapitaal gelden en de 10%-hefboomtoets doen kantelen (zie KG:059:2026:1 en KG:059:2026:3) — vaak zonder dat de familie zich daarvan bewust is.
4. Start-ups en scale-ups waarbij investeerders bedingen dat zij bij verkoop een preferente uitkering vóór de overige aandeelhouders ontvangen (liquidatiepreferentie). Die voorkeurspositie wordt door de Belastingdienst gezien als een aanwijzing dat mogelijk sprake is van lucratief belang bij de aandelen van de overige (werkende) aandeelhouders — ook wanneer die zelf geen preferentie genieten.
   
   Na de Mendix-zaak heeft de Belastingdienst bovendien een gespecialiseerde kennisgroep voor werknemers- en managementparticipaties ingericht, wat enerzijds kan bijdragen aan een consistentere lijn, maar anderzijds ook laat zien dat dit onderwerp een controle-speerpunt is geworden.

Kennisgroepstandpunten van de Belastingdienst

Onderstaande kennisgroepstandpunten zijn in 2024-2026 gepubliceerd en geven het meest actuele beeld van de standpunten die de Belastingdienst intern hanteert bij de beoordeling van lucratief belang.

1. KG:059:2024:1 11 juli 2024 Middellijk lucratief belang bij herstructurering Een aandelenruil of wijziging van tussenschakels in een internationale structuur, zonder wijziging van de economische verhoudingen, leidt niet tot gedwongen winstneming over het lucratief belang; ruilarresten kunnen toepassing vinden (art. 3.95b lid 2 en 3 Wet IB 2001).
2. KG:059:2025:3 12 augustus 2025 Negatief loon, bad leaver en lucratief belang Bij een bad leaver-korting op de uittreedprijs bepaalt het moment waarop met die korting rekening is gehouden (bij verkrijging, of pas bij uittreden) of het verlies in de loonsfeer (art. 3.81 Wet IB 2001; vgl. Hoge Raad 15 april 2016, ECLI:NL:HR:2016:635) dan wel in de winstsfeer valt.
3. KG:059:2026:1 05 februari 2026 Reguliere werknemersparticipatie en beloningsoogmerk Geeft toetsingscriteria voor de aan- of afwezigheid van het beloningsoogmerk: afwezigheid van (bad/good) leaver-bedingen, geen tag-/drag-alongverplichtingen, rendement niet afhankelijk van managementdoelstellingen, een reëel langetermijnbelang zonder beoogde exit, en het ontbreken van familieband-gerelateerde bevoordeling. Ook bij een niet-zakelijke lening kan het beloningsoogmerk ontbreken als de overige omstandigheden op regulier aandeelhouderschap wijzen.
4. KG:059:2026:3 03 augustus 2026 Financieringstoets en cumulatief preferente aandelen Bijgeschreven (herbelegde) vergoeding op cumprefs telt mee als gestort kapitaal voor de 10%-toets van art. 3.92b lid 4 Wet IB 2001. Voor de verhoudingsbepaling tellen alleen nominaal kapitaal, agio en informeel kapitaal mee — niet de waardeontwikkeling van de gewone aandelen.

Overzicht jurisprudentie inzake lucratief belang en risico's

1. Het basis leerstuk inzake lucratief belang. Hoge Raad 15 april 2016 ECLI:NL:HR:2016:635 Basisleerstuk inzake negatief loon; het beoordelingskader hiervan werkt door in de fiscale kwalificatie van bad leaver-kortingen bij lucratief belang.
2. Verlies op direct gehouden lucratief belang. Hoge Raad 22 juli 2019 ECLI:NL:HR:2019:1228 Een verlies op een indirect gehouden lucratief belang is niet verrekenbaar met ander (bron)inkomen; dit voorkomt een dubbele bevoordeling tussen de vennootschapsbelasting- en inkomstenbelastingsfeer.
3. Het 10% criterium. Hoge Raad 19 april 2023 ECLI:NL:HR:2023:557 Het 10%-criterium (hefboomeffect van meer dan 1:10) geldt ook voor vermogensrechten uit de restcategorie van art. 3.92b lid 4 Wet IB 2001; de enkele mogelijkheid van een bovenmatig rendement met beperkte investering is onvoldoende. Verwijzing naar de feitenrechter voor nader onderzoek naar het hefboomeffect.
   
   2023 / 2024 Belastingplan 2024 (reparatiewetgeving) Naar aanleiding van deze uitspraak; ook leningen die niet als informeel kapitaal kwalificeren, tellen mee voor de 10%-toets. Terugwerkende kracht tot 26 juni 2023.
4. Geen lucratief belang. Rechtbank Den Haag d.d. 9 juli 2026 ECLI:NL:RBDHA:2026:19383 De Mendix-zaak: gewone aandelen van 'initial investors'/oprichters die evenredig met de overige aandeelhouders hebben geïnvesteerd en waarvan de waardestijging voortvloeit uit organische ondernemingsgroei, vormen geen lucratief belang. De rechtbank oordeelde dat de inspecteur dit al veel eerder had kunnen en moeten onderkennen en handelde 'tegen beter weten in'; zij kende een integrale proceskostenvergoeding toe van € 50.000 voor de bezwaarfase, in plaats van het forfaitaire bedrag van € 3.235.

Risico's, tegenargumenten en alternatieve routes voor de lucratief belang regeling

1. De wettekst is doelbewust ruim en vaag geformuleerd (een feiten-en-omstandighedentoets), waardoor de inspecteur al snel het standpunt inneemt dat sprake is van een disproportioneel rendement — regelmatig zonder grondig vooronderzoek — terwijl de bewijslast om het tegendeel aan te tonen feitelijk bij de belastingplichtige komt te liggen.
2. De financiële belangen zijn doorgaans groot en procedures duren jaren; hierdoor eindigt naar schatting rond 90% van de geschillen in een schikking, met als gevolg weinig gepubliceerde jurisprudentie en een trage rechtsontwikkeling.
3. Advieskantoren zonder specifieke, aantoonbare ervaring met lucratief belang onderschatten het risico regelmatig, ook bij gerenommeerde kantoren. Dat kan leiden tot aansprakelijkheidsdiscussies wanneer een cliënt zich achteraf onvoldoende gewaarschuwd voelt — reden temeer om het risico expliciet in het adviesdossier te benoemen en te onderbouwen.
4. Vooroverleg met de Belastingdienst biedt houvast, maar geen absolute zekerheid: de kwalificatie blijft feitelijk van aard en een eerder ingenomen standpunt kan bij gewijzigde feiten — een herstructurering, een naderende exit, een bijschrijving op cumprefs — opnieuw ter discussie komen te staan (vergelijk KG:059:2024:1 en KG:059:2026:3).
5. De politieke belangstelling voor de regeling neemt toe: Kamervragen (2025) en het ministeriële onderzoek naar de lucratiefbelangregeling laten zien dat verdere aanscherping — naast de reeds aangekondigde multiplier per 2028 — niet is uitgesloten.

Tegenargumenten en nuancering bij de lucratief belang regeling

De wetgever heeft destijds bewust gekozen voor een open norm om structurering en omzeiling te voorkomen; een dichtgetimmerde definitie zou naar verwachting evenzeer nieuwe ontwijkingsroutes in het leven roepen. Niet elke discussie met de Belastingdienst valt negatief uit voor de belastingplichtige: zowel de Mendix-uitspraak als kennisgroepstandpunt KG:059:2026:1 laten zien dat reguliere participaties zonder hefboom- of exitkenmerken buiten het bereik van de regeling blijven.

Alternatieve routes ter mitigatie van het risico van het lucratieve belang

1. Werknemersoptieregeling met uitgestelde heffing (Wet aanpassing fiscale behandeling aandelenoptierechten, in werking sinds 2023): heffing wordt uitgesteld tot het moment van verhandelbaarheid, wat beter aansluit bij de liquiditeitspositie van de werknemer en buiten de lucratiefbelangsystematiek blijft zolang geen hefboom- of beloningskenmerken aanwezig zijn.
2. Certificering via een STAK met gewone, proportionele certificaten zonder preferentie of hefboom, zodat de 10%-toets bij voorbaat niet aan de orde is.
3. Het aangekondigde — nog niet definitieve — regime voor start-ups en scale-ups per 2027, waarbij heffing wordt verschoven naar het verkoopmoment en circa 65% van het voordeel in de heffing wordt betrokken. Dit is nog wetsvoorstel en dus geen zekerheid, maar wel relevant om nu al in de structurering te anticiperen.
4. Winstdelingsregelingen (bonus- of phantom stock-achtige constructies) buiten het aandelenkapitaal om, wanneer een daadwerkelijke kapitaaldeelname niet noodzakelijk is voor het gewenste retentie-effect.

Checklist: werknemersparticipatie vormgeven met minimaal lucratief-belangrisico

Onderstaand stappenplan kan worden gebruikt als praktische leidraad bij het opzetten (of beoordelen) van een werknemers- of familieparticipatie.

1. Stap 1 — Bepaal doel en doelgroep. Leg vast of de participatie is bedoeld voor een bestaande aandeelhouder/oprichter dan wel voor een werknemer of manager, en of het doel retentie, beloning of bedrijfsopvolging is. Dit bepaalt mede welke instrumenten passend zijn.
2. Stap 2 — Kies gewone, proportionele aandelen. Geef bij voorkeur gewone aandelen uit tegen een zakelijke prijs, in plaats van achtergestelde 'sweet equity'-aandelen of gestapelde vermogensrechten die per definitie een hefboom creëren.
3. Stap 3 — Toets vooraf de 10%-hefboomgrens. Bereken of het gestorte kapitaal (nominaal, agio én — sinds 2024 — kwalificerende leningen) van de betreffende soort onder de 10%-grens van het totale geplaatste kapitaal blijft, en houd rekening met toekomstige bijschrijvingen op eventuele cumprefs (KG:059:2026:3).
4. Stap 4 — Vermijd exit-gerichte bedingen. Neem geen (of uitsluitend marktconforme) good/bad leaver-clausules op en geen tag-/drag-alongverplichtingen die afwijken van de reguliere aandeelhoudersrechten van overige aandeelhouders (zie KG:059:2026:1).
5. Stap 5 — Zorg voor een reële investering en reëel risico. Laat de deelnemer meebetalen tegen fair market value, onderbouwd met een onafhankelijk waarderingsrapport, en vermijd renteloze of bovenmatig ruime leningen van de vennootschap of de familie zelf.
6. Stap 6 — Documenteer de afwezigheid van een beloningsoogmerk. Leg vast waarom de deelname niet is bedoeld als (verkapte) beloning: de investeringshorizon, de gelijke behandeling ten opzichte van overige aandeelhouders, en het ontbreken van een koppeling aan individuele prestatie-KPI's.
7. Stap 7 — Beoordeel iedere financiering expliciet. Leg per verstrekte lening vast of deze, gelet op de voorwaarden, (deels) als informeel kapitaal kwalificeert en dus meetelt in de 10%-toets.
8. Stap 8 — Kies bewust tussen de box 1- en de AB-route. Is een lucratief belang niet te vermijden, overweeg dan gebruik te maken van de doorstootverplichting (ten minste 95% uitkering, art. 3.95b Wet IB 2001) om het aanmerkelijkbelangtarief te realiseren in plaats van het box 1-tarief, met inachtneming van de multiplier die per 2028 gaat gelden voor middellijk gehouden belangen.
9. Stap 9 — Overweeg alternatieve instrumenten. Weeg een werknemersoptieregeling met uitgestelde heffing, een STAK-structuur of een winstdelingsregeling buiten het aandelenkapitaal af tegen een directe aandelenparticipatie.
10. Stap 10 — Overweeg vooroverleg met de Belastingdienst. Leg de voorgenomen structuur — goed gedocumenteerd — voor aan de inspecteur, maar besef dat dit geen absolute zekerheid biedt en dat een eerder standpunt bij gewijzigde feiten opnieuw ter discussie kan komen.
11. Stap 11 — Herijk bij elk vervolgmoment. Beoordeel de kwalificatie opnieuw bij een follow-on investeringsronde, herstructurering of aandelenruil; een wijziging van tussenschakels zonder economische wijziging leidt weliswaar niet tot gedwongen winstneming (KG:059:2024:1), maar wél tot een nieuwe beoordeling van de feiten.
12. Stap 12 — Schakel aantoonbare specialistische expertise in. Betrek een adviseur met concrete ervaring in lucratief-belangdossiers, niet enkel een generalistische partner — de gesignaleerde missers bij ook gerenommeerde kantoren onderstrepen dat dit rechtsgebied specialistische kennis van zowel het fiscale kader als de onderliggende financiële/bedrijfseconomische modellen vereist.

Noot fiscaal jurist inzake lucratief belangregeling en adviesrichting

Lucratief belang is niet langer een nichethema dat uitsluitend private equity raakt. DGA's, familiebedrijven en scale-ups die personeel of de volgende generatie laten meedelen in het aandelenkapitaal, doen er goed aan de structuur vooraf te toetsen aan zowel de hefboom- als de beloningsoogmerktoets, de financiering expliciet te documenteren, en — waar een lucratief belang niet is te vermijden — bewust te kiezen voor de aanmerkelijkbelang-route met doorstootverplichting.

Gelet op de hoge financiële inzet, de beperkte gepubliceerde jurisprudentie en de wisselende kwaliteit van advisering op dit vlak, loont het om dergelijke trajecten te laten begeleiden door een adviseur met aantoonbare, specifieke ervaring in lucratief belang, en om vooraf goed te documenteren waarom een participatie geen (verkapte) beloning beoogt. Wie deze stappen vooraf zet, voorkomt in veel gevallen een jarenlange en kostbare discussie achteraf.

Heeft u een werknemersparticipatie, managementparticipatie of familiale aandelenoverdracht in voorbereiding of ter discussie met de Belastingdienst? Laat de structuur — of de lopende discussie — vooraf toetsen aan de hier besproken criteria: de kosten van een preventieve toets wegen doorgaans niet op tegen de gevolgen van een langlopend geschil. Neem gerust via onderstaand formulier contact met ons op.

Onderzoek belastingdienst bij Ogér

Een lezenswaardig artikel in het Financieel Dagblad op 18 augustus 2026 "Belastingdienst onderzoek voordelen voor exclusieve netwerkclub van modezaak Ogér" De belastingdienst eist de ledengegevens van de businessclub van de herenmodeketen. Via het lidmaatschap krijg je korting en de belastingdienst wil in beeld brengen of de leden ontoelaatbare voordelen hebben verkregen (in privé). De prijs voor een lidmaatschap van de business club is lager dan het shop tegoed in de winkel. De gedachte is dat de kosten voor de business club zakelijk worden geboekt en de ondernemer vervolgens een gratis shop tegoed in prive heeft.

Ogér weigert de ledeninformatie te verstrekken en partijen gaan naar de rechter. In dit artikel beschrijven wij deze casus en de fiscale risico's en mogelijkheden voor de aangesloten ondernemers.

Boekenonderzoek belastingdienst bij Ogér

De belastingdienst onderzoekt een businessclub van het herenmodemerk. De club bestaat sinds 2018 en door het lidmaatschap krijgt het lid korting op kleding. Er zijn 3 soorten lidmaatschappen, Silver, Gold en Platinum. Het lidmaatschap kost tussen de € 5.000 en € 10.000. Sinds kort zijn er nog exclusievere leden (Diamond Ambassador) voor € 20.000. Het shop tegoed voor het abonnement is kennelijk substantieel (40% hoger dan de inleg, aldus het FD). Naast het voordelig kopen van kleding zijn er ook events, gezellig business avonden en bijeenkomsten. Voor de duurste leden is er ook nog een reisje naar het buitenland. De leden zijn zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop ze het lidmaatschap boeken, dus in de BV of in privé.

Kernvraagstuk zal zijn "kosten lidmaatschap zakelijk boeken en privé voordelig kleding kopen"

Derdenonderzoek belastingdienst bij modemerk

De belastingdienst stelt het derdenonderzoek in op grond van artikel 53 AWR. Ogér weigert en stelt dat er sprake is van een zogenaamde fishing expedition. De belastingdienst wil via de civiele rechter alsnog de ledenlijst bemachtigen. Voor Ogér speelt vermoedelijk ook artikel 8 EVRM een rol (proportionaliteit en privacy). Voor de leden dreigt navordering, vergrijpboetes, loondiscussies en/of verkapte dividenduitkeringen (als de kosten zakelijk zijn geboekt). Los hiervan zal nog een BTW correctie volgen.

Op grond van artikel 47 AWR moet de inspecteur in beginsel eerst bij belastingplichtige zelf de informatie opvragen. Als dit onvoldoende soelaas biedt (of praktisch niet werkt bijvoorbeeld bij onbekende cliënten) is een derdenonderzoek toegestaan. In deze casus ligt dit voor de hand omdat de belastingdienst bij dit derdenonderzoek en de ledenlijst precies weet bij welke ondernemer moet worden gezocht.

Volgens de Hoge Raad d.d. 12 november 2021 ECLI:NL:HR:2021:1595) gaat de informatieverplichting van een bedrijf (administratieplichtige) best ver. Het moet gaan om informatie die voor de belastingheffing van derden van belang kan zijn. In deze zaak werden brieven gestuurd aan ruim 80 bedrijven. De AG was nog wel kritisch, de proportionaliteit en subsidiariteit liet te wensen over maar bewijs uitsluiting was nog niet het gevolg. Een branchegewijzen of club brede uitvraag door de belastingdienst is dus zo gek nog niet en op zichzelf dus niet snel ultra vires.

Informatiebeschikking of civiele procedure tegen Ogér

De reguliere route voor de belastingdienst is het sturen van een informatiebeschikking, tegen een dergelijk verzoek kan de belastingplichtige in bezwaar en beroep. Deze route speelt enkel alleen voor de belastingplichtige wiens eigen aanslag ter discussie staat en dus niet voor een een derdenonderzoek. Om nakoming van het verzoek vlot af te dwingen kiest de belastingdienst daarom in dergelijke situaties voor een kort geding uit onrechtmatige daad bij de civiele rechter. De Hoge Raad is het met deze route ook wel eens, zie Hoge Raad d.d. 18 september 2009 ECLI:NL:HR:2009:BI5906).

Wat kan en zal Ogér ondernemen tegen het verzoek van de belastingdienst?

Technisch een leuke opdracht met veel formele invalshoeken. Wij wensen de adviseur van Ogér dan ook veel succes in deze lastige procedure, kans van slagen is beperkt.

Welke routes kunnen er worden gekozen?

1. of de gevorderde gegevens van belang kunnen zijn voor de belastingheffing (een laagdrempelig criterium — geen zekerheid vereist);
2. of het verzoek proportioneel is (staat de omvang van de uitvraag in verhouding tot het beoogde doel?);
3. of aan subsidiariteit is voldaan (kon de informatie ook op een minder ingrijpende manier worden verkregen, bijvoorbeeld gefaseerd of met een beperktere reikwijdte?).
4. is er sprake van een "fishing expedition", dit is juridisch geen vast omlijnd begrip in de AWR, maar wordt in de praktijk gebruikt om te betogen dat een onderzoek niet gericht is op een concrete derde of verdenking, maar op het massaal opsporen van nieuwe zaken — iets wat artikel 53 AWR naar de letter niet uitsluit (zie 2.2), maar wat wél kan meewegen bij de proportionaliteitstoets en bij de vraag of de Belastingdienst zich aan zijn eigen beginselen van behoorlijk bestuur houdt. Zie ook Hoge Raad 24 april 2015 ECLI:NL:HR:2015:1137 inzake een KB lux zaak waar ongeveer hetzelfde aan de orde was. Hiermee in lijn de uitspraak van de Hoge Raad in 2023 (ECLI:NL:HR:2023:1562).
5. snuffelen in de kasten is niet toegestaan, aldus de Hoge Raad op 21 mei 2021 ECLI:NL:HR:2021:751, hier ging het om een informatiebeschikking in combinatie met het verschoningsrecht. Tijdens een huisbezoek ziet de belastingdienst ordners met informatie over correspondentie tussen de advocaat en de belastingplichtige.
6. artikel 8 EVRM:  Een aanvullend verweer is het recht op privacy van de leden (art. 8 EVRM, art. 10 Grondwet, AVG). Relevante analogie is het ANPR-arrest (Hoge Raad 24 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:286): grootschalige, stelselmatige gegevensverzameling door de fiscus vereist een specifieke wettelijke grondslag — een algemene taakomschrijving volstaat niet. Dit arrest zag op gegevensverzameling door de Belastingdienst zélf (kentekencamera's), niet op een vordering bij een derde, maar de onderliggende gedachte — hoe indringender de inbreuk, hoe scherper de grondslag moet zijn — is een bruikbaar argument in het pleidooi van Ogér.
7. AVG: Ook de Autoriteit Persoonsgegevens heeft in het verleden gewaarschuwd voor privacyrisico's bij derdenonderzoeken; dat rapport kan als ondersteunend, niet doorslaggevend, argument dienen.
8. Nemo tenetur en het gebruik van de informatie voor beboeting: voor de ondernemers (leden) is nog relevant dat gegevens die zij onder dwang (via het derdenonderzoek bij Ogér) ter beschikking komen, in een latere procedure tegen henzelf niet zonder meer voor beboeting mogen worden gebruikt als het wilsafhankelijk materiaal betreft (nemo tenetur-beginsel, Hoge Raad 12 juli 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ3640, en de Saunders-rechtspraak van het EHRM). De navorderingaanslag kan wel gewoon worden opgelegd, de pleister op de wond van de ondernemer is dus de boete.
9. Voor navordering van de belasting zelf geldt deze beperking niet — die kan wél op de aldus verkregen gegevens worden gebaseerd.
10. Overeenkomst met de belastingdienst sluiten kan ook een route zijn. Hierbij wordt bijvoorbeeld deels informatie verstrekt en/of deels anoniem. Andere insteek is een soort van horizontaal toezicht afspraak waarbij de belastingdienst de informatie maar gedeeltelijk gaat gebruiken.
11. Belastingplichtige is niet bekend, dus eerst meer informatie. Dit te vergelijken met de SMS parkeren zaak Gerechtshof 's-Hertogenbosch 19 augustus 2014, ECLI:NL:GHSHE:2014:2803) hierin oordeelde het Hof als volgt (r.o. 3.5.2): Daarbij is het niet van belang of de Belastingdienst ten tijde van het opvragen dan wel raadplegen van inlichtingen en gegevens bij een administratieplichtige ten behoeve van belastingheffing van derden nog niet weet of die inlichtingen en gegevens van belang zijn voor de belastingheffing bij een bepaalde belastingplichtige (Hoge Raad, 22 september 2006, BNB 2007, 45). “ In die zaak ging het echter om een wel bekende belastingplichtige alwaar reeds een onderzoek verricht was. Bij het verrichtte derdenonderzoek bij een van de leveranciers van die belastingplichtige was echter vooraf niet duidelijk of er überhaupt gegevens (van de wel bekende belastingplichtige) bij die leverancier aanwezig waren. Hoge Raad: “de inspecteur (…) nog niet weet of die inlichtingen en gegevens van belang zijn voor de belastingheffing van een bepaalde belastingplichtige”. De conclusie van het Hof dat onbekendheid van de belastingplichtige (nog) niet bekend is, de controlebevoegdheid niet in de weg staat, is dus te voorbarig (afgaande op het aangehaalde arrest).
12. Algemene beginselen van behoorlijk bestuur: ook het Stad-Rotterdam-arrest van de Hoge Raad van 10 december 1974. ECLI:NL:HR:1974:AB4412 (BNB 1975/52) waaruit volgt dat de inspecteur aan een verzekeraar mocht vragen: doe mij de gegevens van personen die bij u een duur bootje verzekerd hebben. Destijds nog onder artikel 49 AWR (inhoudelijk is dat nu artikel 53 AWR). Dat werd door de Hoge Raad dus toegestaan/verplicht. Een beroep op 8 EVRM (privacy/persoonlijke levenssfeer) werd afgewezen. Wel stonden destijds de algemene beginselen van behoorlijk bestuur nog in de kinderschoenen en de vraag is of de Hoge Raad er thans nog zo over denkt.

Risico's voor de klanten van Ogér

Voor de klanten van Ogér (de leden) bestaan er best wel risico's. De belangrijkste risico's zijn

1. Correctie kledingkosten in de aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting. Gewone kleding is niet aftrekbaar, tenzij er een bedrijfslogo opstaat van 70 cm2.
2. Navordering bij nieuw feit (5 jaar terug)
3. Vergrijpboete: kan oplopen tot 100% maar zal regulier 25% - 50% bedragen (over de nagevorderde belastingen)
4. Winstuitdeling: een onzakelijke uitgave kan worden gezien als box 2 (dividend) uitkering.
5. BTW correctie: BTW op prive aankoop - met overwegend privé karakter - kan worden teruggevorderd
6. Strafrecht: bij opzettelijke en omvangrijke fraude kan de belastingdienst ook de zaak doorverwijzen naar het OM voor een strafrechtelijke vervolging (artikel 69 AWR)

Wat kan er spelen bij de ondernemers?

Kern is omkatten van prive consumptie tot zakelijke lidmaatschapskosten, per ondernemer kan het volgende spelen:

1. Inkomstenbelasting/ vennootschapsbelasting: kleding is in beginsel prive en niet aftrekbaar (behoudens werkkleding) kosten dus niet aftrekbaar.
2. Omzetbelasting: geen recht op vooraftrek op prive kleding (BUA)
3. Loonbelasting: verstrekt de onderneming of BV kleding aan een werknemer of DGA dan is dit wellicht loon in natura (wellicht toepassen WKR / vrije ruimte of eindheffing, dit met gebruikelijkheidstoets > luxe kleding valt hier niet onder).
4. Dividend / box 2: koopt de BV kleding voor de aandeelhouder zonder zakelijk motief dan is sprake van een verkapte winstuitdeling.
5. Boetes / strafrecht: vergrijpboete of wellicht verzuimboete (belastingdienst sluit opzet/ valsheid in geschrifte (strafrecht) niet uit.
6. Termijnen: 5 jaar (soms met uitstel termijn te verlengen).
7. Kosten business events: zakelijk of prive? gevolgen gelijk aan ad 1 en 2.

Tip voor bedrijven !

1. Als de kleding enkel zakelijk kan worden gebruikt en/of als de kleding geen privé voordeel kent (bijvoorbeeld blijft de kleding op de zaak liggen in een afgesloten kast) is er geen fiscaal voordeel en is aftrek mogelijk.
2. Ook schade aan kleding mag belastingvrij worden vergoed! Derhalve is een pak - tijdens werktijd - beschadigd en een nieuw pak gekocht dan is belastingvrij vergoeden door de werkgever mogelijk.
3. Splits het lidmaatschap in zakelijk en privé
4. Documenteer de zakelijkheid
5. Una via: via derdenonderzoek verkregen informatie kan soms de boete mogelijkheden beperken.
6. Vrijwillige verbetering: voer de correctie zelf door via een vrijwillige verbetering (artikel 67N AWR)

De procedure tussen de belastingdienst en Oger (aanvulling artikel)

In deze aanvulling omschrijven wij de procedure bij de Rechtbank. De belastingdienst is begin 2025 in gesprek gekomen met Oger, dit met het verzoek om informatie over de business club te verstrekken. Algemene informatie is verstrekt maar informatie over de individuele leden niet. Een formeel informatieverzoek van de belastingdienst is in juli 2025 aan Oger gestuurd. Na enkele termijn verlengingen en diverse besprekingen kwamen partijen niet tot elkaar. Op 25 maart 2026 heeft de belastingdienst het kort geding aangekondigd. Uiteindelijk komen partijen - maanden later - bij de rechtbank.

De belastingdienst stelt het volgende:

• De Belastingdienst stelt aanwijzingen te hebben dat het door [gedaagde] aangeboden lidmaatschap mede wordt ingezet om persoonlijke uitgaven (de aanschaf van kleding of deelname aan evenementen) ‘om te katten’ naar een zakelijke kostenpost in de vorm van het lidmaatschapsgeld. De Belastingdienst stelt daarbij voorop dat de aankoop van kleding niet als zakelijke kostenpost kan worden beschouwd, behoudens enkele uitzonderingen, die zich niet snel voordoen. Personen die kleding kopen bij de winkelketen zouden de kosten daarvan daarom in beginsel niet ten laste van het resultaat van hun onderneming mogen brengen en de in rekening gebrachte btw niet mogen terugvragen.
• De Belastingdienst merkt verder op dat, voor zover kleding door een onderneming of rechtspersoon wordt aangeschaft ten behoeve van een werknemer, bestuurder en/of aandeelhouder, loonbelasting en dividendbelasting verschuldigd kunnen zijn. Verder plaatst zij vraagtekens bij de fiscale behandeling van de kosten die verband houden met deelname aan de evenementen. Of die kosten een zakelijk karakter hebben, is volgens de Belastingdienst sterk afhankelijk van de feiten en omstandigheden.
• De Belastingdienst stelt dat artikel 47 AWR haar een zeer ruime bevoegdheid biedt om informatie bij de belastingplichtige op te vragen. Van voldoende belang bij de gevraagde gegevens is reeds sprake wanneer deze op zichzelf beschouwd van belang kunnen zijn voor de belastingheffing. De gegevens mogen ook worden gebruikt om andere gegevens te controleren. Een belastingplichtige kan zich niet aan een informatieverplichting onttrekken met het argument dat de Belastingdienst de informatie ook langs andere weg kan verkrijgen.

De advocaat stelt hiertegenover het volgende;

• vordering belastingdienst afwijzen.
• prejudiciele vragen aan de Hoge Raad stellen over reikwijdte artikel 47 AWR.
• verzoek om info beperken, faseren en clausuleren.
• artikel 53 juncto artikel 47 worden te ruim uitgelegd. Onduidelijk of stukken voor belastingheffing derden van belang kunnen zijn.
• aanleiding voor onderzoek is onduidelijk.
• disproportioneel verzoek, in mening privacy/ AVG
• arrest stad rotterdam is achterhaald (Hoge Raad d.d. 10 december 1974 ECLI:NL:HR:1974:AB4412) en arrest Berlioz (vissen)

De rechter wijst de meeste vorderingen toe, de informatie moet binnen 4 weken worden verstrekt (dwangsom maximaal € 500.000). Bij het niet volledig aanleveren of bij ontbrekende gegevens moet de belastingdienst eerst schriftelijk en concreet aangeven welke info ontbreekt, de dwangsom hierover gaat dan later lopen.

Noot fiscaal jurist inzake de Ogér zaak

Prima facie lijkt Ogér een sterk privacy- en proportionaliteitsargument te hebben, maar volgens de genoemde lijn van de Hoge Raad zal dit vermoedelijk een lastige route worden. De kans van slagen op succes is beperkt, temeer als een civiele rechter over fiscale wetsartikelen moet gaan beslissen. Als de procedure wordt verloren verplaatst de discussie zich naar de leden.

Er valt zeker begrip op te brengen voor het feit dat de belastingdienst misbruik van businessclubs om persoonlijke bestedingen als zakelijk te verhullen tracht te bestrijden. De bevoegdheden daartoe zijn al erg ruim, zeker als daarbij ook de bevoegdheden van FIOD en OM bij worden betrokken.

Uit oogpunt van rechtsbescherming, privacy, zorgvuldigheid en evenredigheid (de algemene beginselen van behoorlijk bestuur), zou het aan te bevelen zijn als de belastingdienst slecht van de bevoegdheid gebruik kan maken als er concrete aanwijzingen zijn dat sprake is van misbruik c.q. verhulling van grote betekenis. 

Deze zaak staat niet op zich. Ook in de ‘gewone’ verzoeken om informatie (artikel 47 AWR) gaan de vragen van de belastingdienst verder en verder. Er lijkt sprake van fiscale grensverkenning bij de belastingdienst: hoe ver kunnen we gaan tot de rechter ingrijpt. Laten we hopen dat de Hoge Raad wat duidelijke piketpaaltjes slaat in deze tijd van ongeremde datahonger bij de belastingdienst.  

Voor Ogér lijkt een pragmatische, gefaseerde en sympathieke opstelling vermoedelijk verstandiger dan volledig verzet en een civiele procedure. De kans dat dergelijke procedures worden gewonnen is klein.

Voor de leden geldt: wacht niet af tot de Belastingdienst de ledenlijst in handen heeft. Beoordeel nu al, per lidmaatschap, of sprake is van onterecht afgetrokken privékosten, weeg proactieve inkeer, en houd rekening met de volle breedte van het risico — van navordering tot een verkapte winstuitdeling en een vergrijpboete. Qui tacet consentire videtur (wie zwijgt, stemt toe) is in dit dossier geen veilige strategie: stilzitten vergroot het boeterisico eerder dan dat het dit wegneemt. En natuurlijk, beoordeel de omvang, de mogelijkheden (schade aan kleding of kleding blijft op de locatie van de onderneming). Wij zullen deze procedure zeker volgen.

Bron en vindplaatsen Oger en belastingdienst

Rechtbank Noord Holland d.d. 2 september 2026 ECLI:NL:RBNHO:2026:11306

Uitspraak ANPR Hoge Raad 24 februari 2017 ECLI:NL:HR:2017:286

Uitspraak creditcard Hoge Raad 12 november 2021 ECLI:NL:HR:2021:1595

Parkeer app Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 19 augustus 2014 ECLI:NL:GHSHE:2014:2803

Woonplaats CFO in Monaco of Nederland

In deze procedure staat de woonplaats van een CFO centraal, met name speelt het beroep van de CFO op het vertrouwens- en gelijkheidsbeginsel. De CFO krijgt een mooi steuntje in de rug van de Hoge Raad.

Klaas in sinds 2012 bestuurder van een NV. Medio 2012 wordt Klaas benoemd als lid van de Raad van Bestuur (overeenkomst van opdracht). Klaas woont tot en met 18 april 2016 in Monaco en en verhuist daarna naar Nederland. Er worden aan Klaas zogenaamde RSU rechten Restricted Stock Units) toegekend. De vraag is of Klaas in 2016 het gehele jaar in Nederland woonde (standpunt inspecteur en Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 10 juli 2024 ECLI:NL:GHSHE:2024:2230) of pas sinds 18 april 2026 (standpunt Klaas en de Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 21 april 2022 ECLI:NL:RBZWB:2022:2156). Na de wisseldende uitspraken komen partijen uiteindelijk bij de Hoge Raad die op 7 augustus 2026 uitspraak doet (ECLI:NL:HR:2026:1340).

De Hoge Raad oordeelt dat de inspecteur - tijdens de aanslag- en bezwaarfase - het in rechte te beschermen vertrouwen heeft gewekt dat Klaas (de CFO) in de periode tot 18 april 2016 niet in Nederland woonde. Uit alle stukken volgt namelijk dat de inspecteur in eerste aanleg zelfs stelde dat Klaas in het gehele jaar 2016 niet in Nederland woont. Later is dit aangepast tot "wonen in Nederland vanaf 18 april 2016". Dit standpunt is totstand gekomen na een uitgebreid onderzoek van de inspecteur. De Hoge Raad is van mening dat het hof heeft verzuimd dit juist en volledig te onderzoeken. Ook het beroep op het gelijkheidsbeginsel is onvoldoende onderzocht. Al met al met een ander hof (Arnhem Leeuwarden) het huiswerk nog eens overdoen (dus verwijzing).

Waarom het over veel meer gaat dan één streep op de kalender voor de CFO

Bij binnenlandse belastingplicht is het wereldinkomen van Klaas belast (artikel 2.1 jo. 2.3 Wet IB 2001), maar staan ook de persoonsgebonden aftrek van € 1.548.572 (afkoop alimentatie) en de negatieve inkomsten uit eigen woning van € 20.344 open. Bij buitenlandse belastingplicht vervallen die posten in beginsel — maar dan komt de bestuurdersfictie in beeld.

Artikel 7.2, lid 2, aanhef en letter b (en lid 7 laatste volzin) Wet IB 2001 bepaalt dat de buiten Nederland vervulde functie van bestuurder of commissaris van een in Nederland gevestigd lichaam steeds geacht wordt in Nederland te zijn vervuld. Nederland heeft geen belastingverdrag met Monaco, dus er is geen verdragsrechtelijke rem (vergelijk artikel 16 OESO-Modelverdrag, dat het heffingsrecht over bestuurdersbeloningen juist aan de vestigingsstaat toewijst).

De inspecteur combineerde dat vervolgens met interne compensatie: hij aanvaardde alsnog de aftrekposten, maar rekende óók het aan de Monegaskische kleindochter toegerekende deel van het loon (€ 1.519.145) tot het Nederlandse inkomen, omdat volgens hem de gehele beloning bestuurdersbeloning van Klaas was.

Kortom: buitenlandse belastingplicht kan hier duurder uitvallen dan binnenlandse belastingplicht. Wie in een emigratie- of immigratiedossier alleen naar "wonen ja/nee" kijkt, mist de helft van het plaatje.

Woonplaats van een CFO ex artikel 4 AWR

De norm is open: waar iemand woont, wordt naar de omstandigheden beoordeeld. De vaste maatstaf luidt sinds jaar en dag: bestaat er een duurzame band van persoonlijke aard tussen de betrokkene en Nederland? Een overzicht van diverse jurisprudentie voor de liefhebber:

• Hoge Raad 3 oktober 2003, ECLI:NL:HR:2003:AL6962 Woonplaats "(mede)" in Nederland; een woonplaats naar Spaans recht staat daaraan niet in de weg
• Hoge Raad 21 januari 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP1466 Geen rubricering in juridische/economische/sociale binding; een economische band is niet vereist.
• Hoge Raad 4 maart 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP6285 Het middelpunt van het maatschappelijk leven hóéft niet in Nederland te liggen
• Hoge Raad 6 april 2012, ECLI:NL:HR:2012:BQ2085 Artikel 4 AWR kan niet uitsluiten dat iemand naar buitenlands recht óók elders woont (bpm-zaak)
• Hoge Raad 12 april 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ6824 Woonplaatsbegrip in de volksverzekeringen = fiscaal woonplaatsbegrip; dubbele woonplaats mogelijk, maar uitzonderlijk

De rode draad: de Hoge Raad weigert consequent om de open norm te vullen met subregels, vuistregels of een gezichtspuntencatalogus. De feitenrechter weegt; cassatie toetst op begrijpelijkheid van de gekozen route. In dit geval ging dit voor Klaas goed en volgt verwijziging naar het Gerechtshof Arhem Leeuwarden voor nader onderzoek.

Vertrouwensbeginsel en woonplaats van ee CFO

De maatstaf staat netjes omschreven in dit arrest (r.o. 4.1.3) en verwijst naar een eerdere uitspraak van de Hoge Raad op 19 juni 2020, ECLI:NL:HR:2020:1069  en Hoge Raad 9 april 2021, ECLI:NL:HR:2021:439 . Vereist is dat van de zijde van de overheid toezeggingen of andere uitlatingen zijn gedaan of gedragingen zijn verricht waaruit de betrokkene in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs kon en mocht afleiden of, en zo ja hoe, de inspecteur in een concreet geval een bevoegdheid zou uitoefenen. "Kon en mocht " is een geobjectiveerde maatstaf. Dat lijkt een detail. Het is de crux van dit arrest. Klaas mocht er zeker op vertrouwen dat de inspecteur in een later stadium niet zomaar terugkwam op eerdere standpunten.

Motiveringsplicht en artikel 8:29 Awb

Elke rechterlijke beslissing moet zodanig gemotiveerd zijn dat zij voor partijen én derden — de hogere rechter daaronder begrepen — controleerbaar en aanvaardbaar is (Hoge Raad 4 juni 1993, ECLI:NL:HR:1993:ZC0986, lees met name RO 3.4, voor de snelle lezer). Wordt mede beslist op grondslag van stukken waarvoor beperkte kennisneming is toegestaan (artikel 8:29, lid 3, Awb), dan is die plicht begrensd tot de mate van motivering die mogelijk is zonder geheim te houden gegevens prijs te geven — maar hij vervalt niet.

De conclusie van A-G Koopman: geen herijking van het woonplaatsbegrip

A-G Koopman nam op 25 april 2025 conclusie (ECLI:NL:PHR:2025:500) en adviseerde afdoening met artikel 81 Wet RO — op alle vier de middelen. Voor de liefhebber is dit een goed te lezen en strak onderbouwde conclusie (met een verkeerde conclusie, dat dan weer wel).

De A-G verwerpt uitdrukkelijk de premisse "zonder woning geen woonplaats" (R.E.C.M. Niessen, WFR 2025/116). Een dakloze, een digital nomad of een rondtrekkende artiest kan wel degelijk inwoner zijn, aldus de AG. De Kamerbrief van 7 april 2025 (bijlage bij Kamerstukken II 2024/25, 25 087, nr. 346) concludeert dat de open norm naar behoren functioneert; aanpassing is niet aan de orde. De humor in de mening van de AG (RO 5.15) is wel tof om te lezen "dat Nederland geen verdrag met Monaco heeft, laat zich volgens de A-G "wellicht verklaren door het zonnige fiscale klimaat van deze stadstaat".

Waar het Gerechtshof de fout in ging bij beoordeling vertrouwensbeginsel

Het Hof maakte geen rekenfout; het maakte een dogmatische fout.

1. Subjectivering van het vertrouwensbeginsel. Het Hof achtte niet aannemelijk dat vertrouwen was gewekt bij Klaas, en woog daarbij mee (i) dat Klaas zich er pas ter zitting in hoger beroep op beriep, en (ii) dat uit zijn eigen verweerschrift viel af te leiden dat ook hij meende dat het onderzoek van de inspecteur alleen de tweede periode betrof. De juiste vraag is of een redelijk denkende belastingplichtige uit de gedragingen van de inspecteur redelijkerwijs kon en mocht afleiden hoe deze zijn bevoegdheid zou uitoefenen.
2. De proceshouding als bewijsmiddel. Het moment waaróp een rechtsgrond wordt aangevoerd, zegt niets over de vraag of de feiten die grond dragen. Tardiviteit is een zelfstandig leerstuk (goede procesorde) met een eigen toetsingskader. Wie de stelling toelaat — en dat deed het Hof — moet haar vervolgens naar de juiste materiële maatstaf beoordelen. Het Hof mengde twee kaders en gebruikte het procesrechtelijke argument als materieel bewijs. Dat is een categoriefout.
3. Het gelijkheidsbeginsel getoetst op een onjuiste premisse. Doordat het Hof belanghebbende ten onrechte als inwoner aanmerkte, stond ook de vergelijkingsmaatstaf scheef. De Hoge Raad wijst de weg (r.o. 4.4.4 en 4.6.4): nu Klaas in de eerste periode als niet-inwoner geldt, kunnen alleen medebestuurders die evenmin in Nederland woonden gelijke gevallen zijn. Het verwijzingshof moet onderzoeken of die medebestuurders inwoner waren van: een niet-verdragsland, óf een verdragsland waarvan het verdrag het heffingsrecht over bestuurdersbeloningen aan Nederland toewijst (de artikel 16 OESO-lijn). Zo ja, en heeft de inspecteur bij hen de salary split wél aanvaard, dan kan het verwijzingshof niet zonder nadere motivering oordelen dat de gevallen ongelijk zijn.

Wat het verwijzingshof (Arnhem-Leeuwarden) moet doen

• Uitgaan van niet-inwonerschap in de eerste periode (bindend, r.o. 4.6.3).
• Het beroep op het vertrouwensbeginsel inzake de RSU's opnieuw beoordelen, nu óók met de ruling als zelfstandige grond — en met inachtneming van het niet-inwonerschap.
• Het beroep op het gelijkheidsbeginsel opnieuw beoordelen, op basis van de ongeschoonde stukken, langs de hierboven genoemde toets — en dat gemotiveerd.
• Faalt het gelijkheidsberoep, dan alsnog de door het Hof onbesproken gelaten stelling van de inspecteur beoordelen dat de gehele beloning toerekenbaar is aan de werkzaamheden voor de vennootschap (r.o. 4.6.5) — de kern van de salary-splitdiscussie.

Checklist  Het woonplaatsdossier (artikel 4 AWR)

Leg per kalenderjaar vast en bewaar minimaal zeven jaar:

• Dagenadministratie: verblijfsdagen per land, onderbouwd met boardingpasses, pintransacties, tankbonnen, telefoonlocatiedata, agenda
• Woningbeschikbaarheid: eigendom/huur, feitelijke bewoonbaarheid, verhuurcontracten, leegstandperiodes, energieverbruik
• Gezinssituatie: waar verblijft de partner, waar gaan de kinderen naar school, gezamenlijke verblijfsdagen
•  BRP-inschrijving en buitenlandse registraties (let op: bewijsvermoeden, geen doorslaggevend criterium)
• Arbeidsrechtelijke basis: arbeidsovereenkomsten, managementovereenkomsten, ontbindingen — inclusief de contractuele tijdsverdeling
• Bestuursfuncties: statutaire benoemingen, plaats van bestuursvergaderingen, notulen
• Financieel: bankrekeningen, verzekeringen, hypotheken, effectenrekeningen, pensioenopbouw
• Sociaal: lidmaatschappen, abonnementen, huisarts- en tandartsbezoek, sportclubs
• Intentiebewijs: e-mails, verhuisplannen, offertes verhuizers, makelaarsopdrachten, schoolinschrijvingen
• Verdragspositie: bestaat er een verdrag? Zo nee — toets Bvdb 2001 inclusief de onderworpenheidseis vóórdat u op voorkoming rekent
• Sociale zekerheid: het woonplaatsbegrip in de volksverzekeringen loopt gelijk op (HR 12 april 2013); check A1-verklaring en Vo. 883/2004
• Scenarioberekening: binnenlands vs. buitenlands belastingplichtig, inclusief PGA, eigen woning, heffingskortingen en bestuurdersfictie

Checklist vertrouwensbeginsel in een procedure

• Welke schriftelijke uitlatingen heeft de inspecteur gedaan? Verzamel ze chronologisch: voornemen tot afwijken, aanslagtoelichting, vragenbrieven, e-mails, verslag hoorgesprek, uitspraak op bezwaar.
• Is er een uitdrukkelijke standpuntbepaling (een oordeel over een concreet punt) of slechts een impliciete gedraging (bijvoorbeeld het volgen van een aangifte)? Alleen het eerste geeft sterke bescherming.
• Heeft de inspecteur onderzoek verricht en van welke feiten heeft hij kennisgenomen? Vraag het dossier op grond van artikel 8:42 Awb integraal op — juist het onderzoeksdossier bewijst de bewuste standpuntbepaling.
• Welke periode / welk bestanddeel dekt het standpunt? Wees hier scherp: het Hof struikelde precies hier.
• Heeft de inspecteur zijn standpunt gewijzigd? Zo ja: het eerdere standpunt blijft binden, en de wijziging bewijst dat hij de kwestie heeft beoordeeld.
• Is de informatie van uw kant juist en volledig geweest? Op onjuiste of onvolledige gegevens gebaseerd vertrouwen wordt niet beschermd — dit is de belangrijkste tegenwerping van de fiscus.
• Is er een ruling, vaststellingsovereenkomst of standpuntbepaling van een kennisgroep die (mede) van toepassing is? Voer die als zelfstandige grond aan.
• Kan het standpunt ook derden binden (concernvennootschappen, medebestuurders, aandeelhouders)? Formuleer dat expliciet.
• Loopt er een parallel gelijkheidsberoep? Vraag om overlegging van vergelijkingsgevallen en, bij weigering, om toepassing van artikel 8:29 Awb mét rechterlijke beoordeling op grondslag van die stukken.
• Voer het beroep op het vertrouwensbeginsel schriftelijk en zo vroeg mogelijk aan. De Hoge Raad heeft de subjectieve toets nu weliswaar afgewezen, maar tardiviteit blijft een zelfstandig procesrisico.
  
  

Advies over beroepsprocedure, waar moet je op letten !

• Reconstrueer de tijdlijn van standpunten — één document, twee kolommen: gedraging van de inspecteur / gevolgtrekking die u daaruit redelijkerwijs mocht afleiden.
• Vorder het volledige dossier op grond van artikel 8:42 Awb, inclusief interne memo's en het onderzoeksdossier woonplaats.
• Formuleer per vertrouwensgrond een zelfstandig betoog, met een genummerde conclusie per grond.
• Objectiveer uw stellingen: schrijf "uit brief X mocht redelijkerwijs worden afgeleid dat…", nooit "belanghebbende ging ervan uit dat…".
• Anticipeer op interne compensatie: welke alternatieve heffingsgrondslag heeft de inspecteur nog achter de hand? Betrek die nu al in uw stellingen.
• Bewaak de motivering: constateert u dat de rechter een dragende stelling onbesproken laat of een oordeel volstrekt onbemotiveerd laat wegens artikel 8:29 — leg dat vast in het proces-verbaal.
• Bepaal het beoogde cesuurmoment en maak dat uiterlijk waarneembaar: woning, gezin, contracten, registraties — allemaal op hetzelfde moment en maak hiervan een tekening of tijdlijn, desnoods via AI
• Vermijd een overlapperiode met beschikbare woningen in twee landen; is die onvermijdelijk, houd hem kort en documenteer het tijdelijke karakter.
• Toets de verdragspositie vooraf, met bijzondere aandacht voor de bestuurders- en commissarissenbepaling (artikel 16 OESO-Modelverdrag) en voor de vraag of er überhaupt een verdrag ís.
• Reken de bestuurdersfictie door vóórdat u een salary split contractueel vastlegt; onderbouw de split met tijdsbesteding, notulen en functieomschrijvingen — niet met een percentage in een contract alleen.
• Vraag vooroverleg en leg de uitkomst vast in een ruling of vaststellingsovereenkomst, met een expliciete periode-, bestanddeel- en persoonsafbakening.
• Regel equity-instrumenten apart: RSU's, opties en bonussen kennen eigen genietingsmomenten; koppel de fiscale behandeling aan het vestingschema en niet aan het kalenderjaar.
• Richt de dagenadministratie in vóór vertrek, niet achteraf. Achteraf reconstrueren kost een veelvoud en overtuigt minder.
  
  Evalueer jaarlijks — een woonplaats verschuift geruisloos.
  
  

Noot fiscaal jurist inzake procedure over woonplaats en vertrouwen op inspecteur !

Een uitdrukkelijk standpunt van de inspecteur is een activum. Wordt het ingenomen na eigen onderzoek en met kennis van de relevante feiten, dan bindt het — ook als de inspecteur later beter inzicht krijgt, en ook nog in (hoger) beroep. Er bestaat geen vrije herroepbaarheid hangende de procedure. 

Elke brief waarin de inspecteur een feitelijk oordeel vastlegt ("in de periode dat Klaas woonachtig was in Monaco") is potentieel dossierbepalend. Vraag bij twijfel om schriftelijke bevestiging na het hoorgesprek (artikel 7:2 Awb). Neem in uw eigen brieven expliciet op voor welke periode u een reactie vraagt. Overweeg ook om zelf als belastingplichtige of adviseur gesprekken richting de inspecteur vast te leggen.

Reken bij salary splits altijd twee scenario's door. Buitenlandse belastingplicht plus bestuurdersfictie kan duurder uitpakken dan binnenlandse belastingplicht mét persoonsgebonden aftrek. Toets ook of het verdrag met het andere land een artikel 16-bepaling kent — is dat zo, dan werkt de bestuurdersfictie onverkort door.

Het woonplaatsbegrip is niet veranderd. De duurzame-bandtoets blijft casuïstisch en dossiergedreven. Het is de dagenadministratie, de woningbeschikbaarheid, de gezinssituatie en de uiterlijk waarneembare intentie die de zaak winnen — niet een juridische theorie.

Dit arrest gaat maar zijdelings over woonplaats. Het gaat over de betrouwbaarheid van de fiscus als procespartij. De inspecteur onderzocht een heel jaar, nam driemaal expliciet stelling, wijzigde zijn standpunt en draaide vervolgens in hoger beroep alsnog volledig om. Het Hof liet dat passeren op een subjectieve toets die de Hoge Raad nu categorisch afwijst.

De boodschap is helder en tweeledig.

• Voor de Belastingdienst: wie onderzoekt en stelling neemt, is daaraan gehouden.
• Voor de adviespraktijk: het dossier van de inspecteur is uw dossier. Elke brief, elk voornemen, elk verslag van een hoorgesprek is potentieel een bindende standpuntbepaling — mits u hem objectiveert, tijdig aanvoert en gescheiden van uw andere gronden presenteert.
• En voor de internationaal werkende bestuurder of DGA: de duurzame band van persoonlijke aard blijft een open norm die zich niet laat wegplannen met een enkel BRP-uitschrijvingsformulier. Wat de zaak wint, is een dossier dat vóór het vertrek is opgebouwd.

Woonplaatsdiscussies zijn zelden een juridisch probleem en bijna altijd een bewijsprobleem. En vertrouwensberoepen worden verloren op formulering, niet op inhoud.

Betaling wegens bestuurdersaansprakelijkheid aftrekbaar

Fiscaal voordeel (nagatief loon) bij betaling in verband met bestuurdersaansprakelijkheid

Een DGA die uit privévermogen betaalt om een curator af te kopen, wil dat bedrag begrijpelijkerwijs terugzien op zijn belastingaanslag. Dat kán — betalingen wegens bestuurdersaansprakelijkheid zijn onder omstandigheden aftrekbaar als negatief loon. Maar een recente uitspraak van Rechtbank Gelderland d.d. 29 juli 2026 ECLI:NL:RBGEL:2026:6133 laat zien dat de aftrek staat of valt met het jáár waarin u hem claimt. Tempus fugit — de tijd vervliegt — en een vergeten aftrek in het juiste jaar laat zich zelden repareren in een later jaar.

DGA wordt door curator aansprakelijk gesteld, is betaling aftrekbaar?

Henk is enig aandeelhouder en bestuurder van Henk Holding BV, die op haar beurt aandelen houdt in onder meer Henk 1 BV en Henk 2 BV. Na het faillissement van Henk 1 BV spreekt de curator Henk en zijn overige BV's aan wegens bestuurdersaansprakelijkheid. Partijen schikken voor € 150.000. Op 8 mei 2018 betaalt Henk in dat kader een kleine € 30.000 aan de curator.

Henk Holding BV gaat vervolgens op 1 december 2020 zélf failliet. In zijn aangifte IB/PVV 2020 brengt Henk de betaling van € 30.000 in aftrek — aanvankelijk als kosten van terbeschikkingstelling, in de procedure subsidiair als negatief loon dan wel als afwaardering van een regresvordering. De inspecteur corrigeert en stelt het belastbaar inkomen uit werk en woning vast op € 50.000.

Geld voor aftrekpost het kasstelsel of niet?

Kernvraag: kan X een in 2018 verrichte betaling in 2020 in aftrek brengen?

• Kwalificeert de betaling aan de curator als negatief loon (art. 3.81 Wet IB 2001 jo. art. 10 Wet LB 1964)?
• Zo ja — in welk jaar komt dat negatief loon in aftrek? (ratione temporis: het kasstelsel van art. 3.146 Wet IB 2001.)
• Is er een alternatieve route via een regresvordering in de terbeschikkingstellingssfeer (art. 3.92 Wet IB 2001), die in 2020 tot nihil kan worden afgewaardeerd?

Negatief loon, in welk jaar is dit aftrekbaar?

Loon is al hetgeen uit een dienstbetrekking wordt genoten (art. 10 Wet LB 1964). De keerzijde daarvan — negatief loon — omvat nadelen die hun grond vinden in de dienstbetrekking en waarvan de werknemer daadwerkelijk verarmt. De Hoge Raad aanvaardde in het standaardarrest van 27 september 2000 (ECLI:NL:HR:2000:AA7257) dat een betaling door een bestuurder aan de curator wegens bestuurdersaansprakelijkheid als negatief loon kan gelden, mits het nadeel toerekenbaar is aan de dienstbetrekking. De conclusie van A-G en de noot-Wattel geven daarbij een bruikbaar overzicht van de causaliteitseis.

Conditio sine qua non — de noodzakelijke voorwaarde — is echte verarming. Het recente arrest Hof Arnhem-Leeuwarden 8 juli 2025 (ECLI:NL:GHARL:2025:4295) onderstreept dit: voor aftrek als negatief loon is een belangrijke voorwaarde dat er sprake is van een daadwerkelijke verarming van de werknemer. Daar betaalde een DGA € 226.000 schadevergoeding, maar omdat dit bedrag precies de waarde van de ten onrechte verkochte kleding compenseerde, oordeelde het hof dat geen sprake was van verarming — en dus geen negatief loon. Quod non voor de belastingplichtige.

Jaar van aftrek bij betaling van een aftrekpost voor de inkomstenbelasting

Voor loon (en negatief loon) geldt het genietingsmoment van art. 3.146 Wet IB 2001: het kasstelsel. Negatief loon wordt in aftrek gebracht in het jaar waarin het is betaald — niet naar keuze in een later jaar. Hier ging het dus voor Henk mis, betaling in 2018 en aftrek in 2020. Dit is lex dura, sed lex: hard, maar wel de wet.

Terbeschikkingstellingsregresvordering hoe wordt deze fiscaal behandeld?

Een DGA die als borg of hoofdelijk medeschuldenaar méér betaalt dan waarvoor hij draagplichtig is, verkrijgt een regresvordering op de vennootschap (art. 6:10/6:12 BW). Valt die vordering onder de tbs-regeling (art. 3.92 Wet IB 2001), dan kan afwaardering naar lagere bedrijfswaarde tot resultaat leiden in het jaar waarin de oninbaarheid zich manifesteert — bijvoorbeeld bij faillissement van de debiteur. Dat is een wézenlijk andere route, met een eigen — later — genietingsmoment.

De rechtbank knipt de zaak langs deze twee routes uiteen.

1. negatief loon. Voor zover de betaling negatief loon vormt, is 2018 het jaar van aftrek: dat is het jaar van betaling aan de curator. X kan diezelfde betaling niet nogmaals, of alsnog, in 2020 opvoeren. Bis in idem is fiscaal uitgesloten. Dat X mogelijk in 2018 verzuimd heeft de aftrek te claimen, verplaatst het genietingsmoment niet: het vergeten van een aftrek in het juiste jaar vormt geen zelfstandige juridische grondslag voor aftrek in een later jaar.
2. regresvordering. Dit zou anders liggen wanneer de betaling in 2018 X een regresvordering op A BV had opgeleverd, die door het faillissement van A BV in 2020 tot nihil kon worden afgewaardeerd. Maar hier strandt X op de bewijslast (art. 8:69 Awb; actori incumbit probatio — de bewijslast rust op wie stelt). X maakt niet aannemelijk dát een regresvordering is ontstaan: uit niets blijkt dat hij méér heeft betaald dan waarvoor hij in privé draagplichtig was, en het bestaan van de vordering blijkt evenmin uit de VPB-aangiften van A BV of uit X' eigen IB-aangiften.

De slotsom is dat het beroep ongegrond is, Dura lex, sed lex.

Risico's, kansen en tegenargumenten

• Timing is fataal. De aftrek valt onherroepelijk in het betaaljaar. Wordt dat jaar gemist en is het onherroepelijk vast, dan is reparatie via een later jaar juridisch kansloos — óók bij ambtelijk verzuim of een adviseursfout.
• Verarmingseis. Staat tegenover de betaling een tegenprestatie of compensatie (zoals in GHARL:2025:4295), dan ontbreekt de verarming en is er niets af te trekken.
• Documentatie van draagplicht. De regresroute vereist dat u aantoont méér te hebben betaald dan uw eigen aandeel — en dat de vordering ook administratief zichtbaar is.

De kansen en alternatieve routes

• Ambtshalve vermindering (art. 9.6 Wet IB 2001 jo. art. 45aa Uitv.reg. IB). Is de aanslag over het betaaljaar nog binnen de vijfjaarstermijn, dan kan een verzuimde aftrek mogelijk alsnog ambtshalve worden hersteld — mits geen nieuwe jurisprudentie in de weg staat (art. 45aa onderdeel b). Dit is vaak de énige reddingslijn.
• Navigeren op de regresroute. Structureer de betaling en de onderlinge draagplicht zó dat een reële, onderbouwde regresvordering ontstaat. Die verschuift het aftrekmoment naar het jaar van oninbaarheid — en biedt daarmee flexibiliteit die negatief loon mist.
• Kennisgroepstandpunt. De Kennisgroep loonheffing heeft zich over de reikwijdte van negatief loon uitgelaten (KG:204:2025:6) (artikel). Betrek dit standpunt bij de onderbouwing, in dit standpunt ging het niet om een betaling i.v.m. bestuurdersaansprakelijkheid maar om een betaling door een werknemer i.v.m. een bad leaver, de systematiek is echter gelijk.
• Tegenargument van de fiscus dat u vóór moet zijn: de inspecteur zal de verarming en de causaliteit met de dienstbetrekking betwisten, en bij de regresroute het bestaan én de waarde van de vordering. Zorg dat uw dossier op beide fronten sluit.

Stappenplan bij een betaling wegens bestuurdersaansprakelijkheid

1. Bepaal de kwalificatie. Betaalt de DGA in zijn hoedanigheid van bestuurder (negatief loon), als borg/medeschuldenaar (regresvordering, mogelijk tbs), of uit een andere titel? Deze keuze bepaalt genietingsmoment én route.
2. Fixeer het betaalmoment. Leg de datum van feitelijke betaling vast — dát is voor negatief loon het aftrekjaar.
3. Toets de verarming. Staat er een tegenprestatie of compensatie tegenover? Zo ja: aftrek als negatief loon vervalt (GHARL:2025:4295).
4. Toets de causaliteit met de dienstbetrekking (HR AA7257).
5. Bij regres: bewijs de bovenmatige betaling. Documenteer dat er méér is betaald dan de eigen draagplicht, en boek de vordering zichtbaar in de aangiften.
6. Claim in het juiste jaar — direct in de aangifte over het betaaljaar. Niet uitstellen.
7. Missed the year? Onderzoek art. 9.6 (ambtshalve vermindering) binnen de vijfjaarstermijn.
8. Bewaar het volledige dossier: schikkingsovereenkomst, betaalbewijs, draagplichtberekening, aangiften.
   
   

Noot fiscaal jurist inzake negatief loon en bestuurdersaansprakelijkheid

De boodschap van Rechtbank Gelderland is streng maar helder: negatief loon uit bestuurdersaansprakelijkheid komt in aftrek in het jaar van betaling — niet één of twee jaar later, hoe begrijpelijk de wens ook is om de aftrek te koppelen aan het latere faillissement van de eigen holding. De regresroute biedt een alternatief met een later aftrekmoment, maar vergt een sluitend bewijs van bovenmatige betaling. Verba volant, scripta manent — gesproken woorden vervliegen, geschreven blijven: het is uw administratie die de aftrek maakt of breekt.

Betaalt u — of uw cliënt — uit privévermogen om een aansprakelijkstelling af te wikkelen? Wij beoordelen vóór betaling welke route (negatief loon of regresvordering) de aftrek maximaal en tijdig veiligstelt, en zorgen dat het dossier de toets van de inspecteur doorstaat. Eén verkeerd gekozen jaar kan de hele aftrek kosten. Neem contact met ons op voordat u betaalt — dan staat de fiscale route al vast wanneer het erop aankomt. Wij helpen u graag en vlot!

Betaling wegens bestuurdersaansprakelijkheid aftrekbaar

Fiscaal voordeel (nagatief loon) bij betaling in verband met bestuurdersaansprakelijkheid

Een DGA die uit privévermogen betaalt om een curator af te kopen, wil dat bedrag begrijpelijkerwijs terugzien op zijn belastingaanslag. Dat kán — betalingen wegens bestuurdersaansprakelijkheid zijn onder omstandigheden aftrekbaar als negatief loon. Maar een recente uitspraak van Rechtbank Gelderland d.d. 29 juli 2026 ECLI:NL:RBGEL:2026:6133 laat zien dat de aftrek staat of valt met het jáár waarin u hem claimt. Tempus fugit — de tijd vervliegt — en een vergeten aftrek in het juiste jaar laat zich zelden repareren in een later jaar.

DGA wordt door curator aansprakelijk gesteld, is betaling aftrekbaar?

Henk is enig aandeelhouder en bestuurder van Henk Holding BV, die op haar beurt aandelen houdt in onder meer Henk 1 BV en Henk 2 BV. Na het faillissement van Henk 1 BV spreekt de curator Henk en zijn overige BV's aan wegens bestuurdersaansprakelijkheid. Partijen schikken voor € 150.000. Op 8 mei 2018 betaalt Henk in dat kader een kleine € 30.000 aan de curator.

Henk Holding BV gaat vervolgens op 1 december 2020 zélf failliet. In zijn aangifte IB/PVV 2020 brengt Henk de betaling van € 30.000 in aftrek — aanvankelijk als kosten van terbeschikkingstelling, in de procedure subsidiair als negatief loon dan wel als afwaardering van een regresvordering. De inspecteur corrigeert en stelt het belastbaar inkomen uit werk en woning vast op € 50.000.

Geld voor aftrekpost het kasstelsel of niet?

Kernvraag: kan X een in 2018 verrichte betaling in 2020 in aftrek brengen?

• Kwalificeert de betaling aan de curator als negatief loon (art. 3.81 Wet IB 2001 jo. art. 10 Wet LB 1964)?
• Zo ja — in welk jaar komt dat negatief loon in aftrek? (ratione temporis: het kasstelsel van art. 3.146 Wet IB 2001.)
• Is er een alternatieve route via een regresvordering in de terbeschikkingstellingssfeer (art. 3.92 Wet IB 2001), die in 2020 tot nihil kan worden afgewaardeerd?

Negatief loon, in welk jaar is dit aftrekbaar?

Loon is al hetgeen uit een dienstbetrekking wordt genoten (art. 10 Wet LB 1964). De keerzijde daarvan — negatief loon — omvat nadelen die hun grond vinden in de dienstbetrekking en waarvan de werknemer daadwerkelijk verarmt. De Hoge Raad aanvaardde in het standaardarrest van 27 september 2000 (ECLI:NL:HR:2000:AA7257) dat een betaling door een bestuurder aan de curator wegens bestuurdersaansprakelijkheid als negatief loon kan gelden, mits het nadeel toerekenbaar is aan de dienstbetrekking. De conclusie van A-G en de noot-Wattelgeven daarbij een bruikbaar overzicht van de causaliteitseis.

Conditio sine qua non — de noodzakelijke voorwaarde — is echte verarming. Het recente arrest Hof Arnhem-Leeuwarden 8 juli 2025 (ECLI:NL:GHARL:2025:4295) onderstreept dit: voor aftrek als negatief loon is een belangrijke voorwaarde dat er sprake is van een daadwerkelijke verarming van de werknemer. Daar betaalde een DGA € 226.000 schadevergoeding, maar omdat dit bedrag precies de waarde van de ten onrechte verkochte kleding compenseerde, oordeelde het hof dat geen sprake was van verarming — en dus geen negatief loon. Quod non voor de belastingplichtige.

Jaar van aftrek bij betaling van een aftrekpost voor de inkomstenbelasting

Voor loon (en negatief loon) geldt het genietingsmoment van art. 3.146 Wet IB 2001: het kasstelsel. Negatief loon wordt in aftrek gebracht in het jaar waarin het is betaald — niet naar keuze in een later jaar. Hier ging het dus voor Henk mis, betaling in 2018 en aftrek in 2020. Dit is lex dura, sed lex: hard, maar wel de wet.

Terbeschikkingstellingsregresvordering hoe wordt deze fiscaal behandeld?

Een DGA die als borg of hoofdelijk medeschuldenaar méér betaalt dan waarvoor hij draagplichtig is, verkrijgt een regresvordering op de vennootschap (art. 6:10/6:12 BW). Valt die vordering onder de tbs-regeling (art. 3.92 Wet IB 2001), dan kan afwaardering naar lagere bedrijfswaarde tot resultaat leiden in het jaar waarin de oninbaarheid zich manifesteert — bijvoorbeeld bij faillissement van de debiteur. Dat is een wézenlijk andere route, met een eigen — later — genietingsmoment.

De rechtbankknipt de zaak langs deze twee routes uiteen.

1. negatief loon. Voor zover de betaling negatief loon vormt, is 2018 het jaar van aftrek: dat is het jaar van betaling aan de curator. X kan diezelfde betaling niet nogmaals, of alsnog, in 2020 opvoeren. Bis in idem is fiscaal uitgesloten. Dat X mogelijk in 2018 verzuimd heeft de aftrek te claimen, verplaatst het genietingsmoment niet: het vergeten van een aftrek in het juiste jaar vormt geen zelfstandige juridische grondslag voor aftrek in een later jaar.
2. regresvordering. Dit zou anders liggen wanneer de betaling in 2018 X een regresvordering op A BV had opgeleverd, die door het faillissement van A BV in 2020 tot nihil kon worden afgewaardeerd. Maar hier strandt X op de bewijslast (art. 8:69 Awb; actori incumbit probatio — de bewijslast rust op wie stelt). X maakt niet aannemelijk dát een regresvordering is ontstaan: uit niets blijkt dat hij méér heeft betaald dan waarvoor hij in privé draagplichtig was, en het bestaan van de vordering blijkt evenmin uit de VPB-aangiften van A BV of uit X' eigen IB-aangiften.

De slotsom is dat het beroep ongegrond is, Dura lex, sed lex.

Risico's, kansen en tegenargumenten

• Timing is fataal. De aftrek valt onherroepelijk in het betaaljaar. Wordt dat jaar gemist en is het onherroepelijk vast, dan is reparatie via een later jaar juridisch kansloos — óók bij ambtelijk verzuim of een adviseursfout.
• Verarmingseis. Staat tegenover de betaling een tegenprestatie of compensatie (zoals in GHARL:2025:4295), dan ontbreekt de verarming en is er niets af te trekken.
• Documentatie van draagplicht. De regresroute vereist dat u aantoont méér te hebben betaald dan uw eigen aandeel — en dat de vordering ook administratief zichtbaar is.

De kansen en alternatieve routes

• Ambtshalve vermindering (art. 9.6 Wet IB 2001 jo. art. 45aa Uitv.reg. IB). Is de aanslag over het betaaljaar nog binnen de vijfjaarstermijn, dan kan een verzuimde aftrek mogelijk alsnog ambtshalve worden hersteld — mits geen nieuwe jurisprudentie in de weg staat (art. 45aa onderdeel b). Dit is vaak de énige reddingslijn.
• Navigeren op de regresroute. Structureer de betaling en de onderlinge draagplicht zó dat een reële, onderbouwde regresvordering ontstaat. Die verschuift het aftrekmoment naar het jaar van oninbaarheid — en biedt daarmee flexibiliteit die negatief loon mist.
• Kennisgroepstandpunt. De Kennisgroep loonheffing heeft zich over de reikwijdte van negatief loon uitgelaten (KG:204:2025:6). Betrek dit standpunt bij de onderbouwing, in dit standpunt ging het niet om een betaling i.v.m. bestuurdersaansprakelijkheid maar om een betaling door een werknemer i.v.m. een bad leaver, de systematiek is echter gelijk.
• Tegenargument van de fiscus dat u vóór moet zijn: de inspecteur zal de verarming en de causaliteit met de dienstbetrekking betwisten, en bij de regresroute het bestaan én de waarde van de vordering. Zorg dat uw dossier op beide fronten sluit.

Stappenplan bij een betaling wegens bestuurdersaansprakelijkheid

1. Bepaal de kwalificatie. Betaalt de DGA in zijn hoedanigheid van bestuurder (negatief loon), als borg/medeschuldenaar (regresvordering, mogelijk tbs), of uit een andere titel? Deze keuze bepaalt genietingsmoment én route.
2. Fixeer het betaalmoment. Leg de datum van feitelijke betaling vast — dát is voor negatief loon het aftrekjaar.
3. Toets de verarming. Staat er een tegenprestatie of compensatie tegenover? Zo ja: aftrek als negatief loon vervalt (GHARL:2025:4295).
4. Toets de causaliteit met de dienstbetrekking (HR AA7257).
5. Bij regres: bewijs de bovenmatige betaling. Documenteer dat er méér is betaald dan de eigen draagplicht, en boek de vordering zichtbaar in de aangiften.
6. Claim in het juiste jaar — direct in de aangifte over het betaaljaar. Niet uitstellen.
7. Missed the year? Onderzoek art. 9.6 (ambtshalve vermindering) binnen de vijfjaarstermijn.
8. Bewaar het volledige dossier: schikkingsovereenkomst, betaalbewijs, draagplichtberekening, aangiften.
   
   

Noot fiscaal jurist inzake negatief loon en bestuurdersaansprakelijkheid

De boodschap van Rechtbank Gelderland is streng maar helder: negatief loon uit bestuurdersaansprakelijkheid komt in aftrek in het jaar van betaling — niet één of twee jaar later, hoe begrijpelijk de wens ook is om de aftrek te koppelen aan het latere faillissement van de eigen holding. De regresroute biedt een alternatief met een later aftrekmoment, maar vergt een sluitend bewijs van bovenmatige betaling. Verba volant, scripta manent — gesproken woorden vervliegen, geschreven blijven: het is uw administratie die de aftrek maakt of breekt.

Betaalt u — of uw cliënt — uit privévermogen om een aansprakelijkstelling af te wikkelen? Wij beoordelen vóór betaling welke route (negatief loon of regresvordering) de aftrek maximaal en tijdig veiligstelt, en zorgen dat het dossier de toets van de inspecteur doorstaat. Eén verkeerd gekozen jaar kan de hele aftrek kosten. Neem contact met ons op voordat u betaalt — dan staat de fiscale route al vast wanneer het erop aankomt. Wij helpen u graag en vlot!

Cumulatief preferente aandelen bij werknemersparticipatie

In dit artikelen behandelen wij het Kennisgroep standpunt d.d. 3 augustus 2026 (KG:059:2026:3). Dit standpunt is iedereen die managementparticipaties of werknemersparticipaties structureert relevant. In dit standpunt van de kennisgroep wordt duidelijk dat bijgeschreven dividend op cumulatief preferente aandelen kan meetellen voor de financieringstoetst voor het lucratief belang.

Voor de snelle lezer, cumpref kan zorgen voor lucratief belang

• Kern: Als het dividend op cumulatief preferente aandelen niet wordt uitgekeerd maar wordt bijgeschreven op het cumprefkapitaal — en die bijschrijving vervolgens zélf gaat meedelen in toekomstig dividend — dan telt die bijschrijving mee als "gestort kapitaal" voor de financieringstoets van de lucratiefbelangregeling (art. 3.92b, vierde lid, Wet IB 2001).
• Gevolg: een belang dat bij verkrijging nog nét niet lucratief is (gewone aandelen iets méér dan 10%), kan na één jaar bijschrijving alsnog onder de 10%-grens zakken en dus een lucratief belang worden. Het rendement verhuist dan van box 3 (of box 2) naar box 1. Voor de adviespraktijk is dit een waarschuwing: de toets is geen momentopname bij verkrijging, maar een terugkerende meting.
• Conclusie: door cumulatief preferente aandelen kan een werknemersparticipatie in box 1 terechtkomen.

Werknemersparticipatie met cumulatief preferente aandelen, hoe werkt dit?

Het management van Henk de Vries Accountants participeert via een STAK in de tussenholding. Het geplaatste kapitaal van die holding bestaat uit gewone en cumulatief preferente aandelen. Henk houdt relatief méér cumprefs; het management via de STAK relatief méér gewone (achtergestelde, risicodragende) aandelen. De cumprefs geven recht op 12% per jaar, dat niet wordt uitgekeerd maar jaarlijks wordt bijgeschreven op het cumprefkapitaal en daarna meedeelt in toekomstige vergoedingen. Een zakelijke vergoeding zou zelfs hóger zijn dan 12%.

De structuur ziet er als volgt uit

De startsituatie:

• de gewone aandelen vertegenwoordigen bij aanvang net iets meer dan 10% van het totale geplaatste kapitaal.
• Er wordt dus (nog) niet voldaan aan de 10/90-verhouding en er is geen lucratief belang.
• Na jaar 1, na bijschrijving van 12% op het cumprefkapitaal, zakken de gewone aandelen onder de 10%.

Lucratief belang bij werknemersparticipatie met cumulatief preferente aandelen

• De hoofdregel (lid 2). Aandelen vormen een lucratief belang als zij (a) mede als beloning voor arbeid zijn verkregen en (b) achtergesteld zijn én minder dan 10% van het totale geplaatste aandelenkapitaal uitmaken.
• Dit is het bekende 10%-criterium: een hefboom van meer dan 1 op 10, waarbij een klein, achtergesteld belang meedeelt in een onevenredig rendement dat wordt gegenereerd door het grotere, preferente kapitaal.
• De vangnetbepaling (lid 4). Vermogensrechten die economisch overeenkomen met of vergelijkbaar zijn met dergelijke aandelen vallen eveneens onder de regeling. Dit voorkomt dat de regeling met certificaten, leningen of andere constructies eenvoudig wordt ontweken.

Wat telt mee in de noemer?

Hier zit de kneep. Lid 2 spreekt over "geplaatst aandelenkapitaal", wat op zichzelf naar het nominaal gestorte kapitaal wijst. In Hoge Raad 14 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:557 besliste de Hoge Raad echter dat voor de overeenkomstige toepassing van het 10%-criterium onder lid 4 niet rechtstreeks bij het geplaatste nominale kapitaal kan worden aangesloten, maar dat óók rekening moet worden gehouden met gestort agio en informeel kapitaal (r.o. 6.2.1). Leningen tellen alleen mee voor zover zij fiscaal als informeel kapitaal kwalificeren. De grondslag voor de hefboom is dus: nominaal + agio + informeel kapitaal. Lees ook dit uitgebreide artikel over fiscale mogelijkheden werknemersparticipatie en lucratief belang.

• Sinds 2023/2024 tellen óók bepaalde leningen (lid 5) mee. De wetgever vond de beperking van de Hoge Raad — dat gewone aandeelhoudersleningen die géén informeel kapitaal zijn níet meetellen — ongewenst. Met de Overige fiscale maatregelen 2024 is art. 3.92b, vijfde lid, Wet IB 2001 ingevoerd, met terugwerkende kracht tot 26 juni 2023. Dat lid bepaalt dat een lening die mede bijdraagt aan het beloningsoogmerk van lid 1 tot het totale geplaatste aandelenkapitaal wordt gerekend en als afzonderlijke soort wordt aangemerkt. Dat is voor de context van dit standpunt belangrijk: de noemer van de breuk is inmiddels ruimer dan het arrest suggereert.

In de verwijzingszaak (Hof Den Haag 27 maart 2024, ECLI:NL:GHDHA:2024:534) is bovendien bevestigd dat de waarde van de aandelen of de onderneming geen rol speelt: het gaat om wat er is gestort, niet om wat het waard is. In de casus was de waarde van de certificaten tot € 1 gedaald, maar dat maakte het belang niet (alsnog) lucratief.

Telt de bijgeschreven vergoeding op de cumulatief preferente aandelen mee?

Ja. De Kennisgroep redeneert vanuit de economische realiteit. Wordt het cumprefdividend bijgeschreven op het cumprefkapitaal en gaat het daardoor zélf recht geven op toekomstig dividend, dan is er feitelijk sprake van gestort kapitaal. De Kennisgroep maakt dit inzichtelijk met een "fictief kasrondje": de bijschrijving is materieel gelijk aan een uitkering van het preferente dividend, gevolgd door een (informele) storting daarvan op de preferente aandelen. En informeel kapitaal telt — sinds HR 2023 — mee in de noemer.

De keerzijde markeert meteen de grens van het standpunt: wordt het niet-uitgekeerde dividend geboekt als een gewone vordering ("nog uit te keren rente") of als een dividendreserve waarover géén dividendpercentage wordt berekend, dan telt het niet mee. En is de jaarwinst onvoldoende om het volledige dividend bij te schrijven, dan telt het niet-bijgeschreven, extracomptabel in te lopen deel pas mee zodra het daadwerkelijk in de winst gaat meedelen.

Speelt de waardeontwikkeling van de gewone aandelen mee?

Nee. Consistent met HR 2023 en de verwijzingsuitspraak: de financieringstoets kijkt naar gestort kapitaal, niet naar waarde. Algemene winstreserves die geen extra economische rechten meebrengen tellen niet mee. Het effect in de casus is dus zuiver rekenkundig: bij aanvang geen lucratief belang, maar door de bijschrijving wijzigt de noemer en zakken de gewone aandelen na jaar 1 onder de 10%.

Bij onzakelijk lage vergoeding: herrekenen naar economische waarde?

Nee.

Doordat de 12% (of hoger zou zakelijk zijn) onzakelijk laag is, ligt de waarde in het economisch verkeer van de cumprefs bij aanvang onder het daarop gestorte kapitaal; die waarde komt de gewone aandelen ten goede. Maar dat is een waardeverschuiving, geen wijziging van de omvang van het gestorte kapitaal per soort. Voor de financieringstoets blijven de daadwerkelijk gestorte bedragen leidend. De Kennisgroep tekent nadrukkelijk aan dat zij zich hier níet uitlaat over de loonheffingsgevolgen van die waardeverschuiving — en dáár zit voor de praktijk een tweede adder onder het gras (zie hieronder).

Noot fiscaal jurist inzake cumulatief preferente aandelen en lucratief belang

• De toets is dynamisch, niet statisch. Dit is het belangrijkste inzicht. Wie bij verkrijging netjes boven de 10% gaat zitten om lucratiefbelangheffing te vermijden, is er niet met een eenmalige meting. Een bijschrijvend cumprefdividend erodeert de teller/noemer-verhouding jaar op jaar. De structuur die op dag één schoon is, kan op de eerste bijschrijvingsdatum omslaan. Leg vast op welk moment de toets wordt (her)beoordeeld en monitor dit actief.
• De boekingswijze is bepalend — en stuurbaar. Het standpunt biedt een duidelijk onderscheidingscriterium: bijschrijving die meedeelt in toekomstig dividend (telt mee) versus een gewone vordering of een niet-oprentende dividendreserve (telt niet mee). Dat is een ontwerpkeuze bij het opstellen van de aandeelhoudersovereenkomst en de statuten. Wie de 10%-marge dun heeft, kan overwegen het niet-uitgekeerde rendement civielrechtelijk vorm te geven als een gewone (niet-oprentende) vordering in plaats van als accumulerend cumprefkapitaal. Let wel: dit is fiscaal grensverkennend en moet zakelijk en verdedigbaar zijn; de vorm moet de economische werkelijkheid volgen, niet omgekeerd.
• Reken de marge vooraf door — met een buffer. Een startpositie van "iets meer dan 10%" is kwetsbaar. Bij 12% bijschrijving is één jaar genoeg om onder de grens te zakken. Overweeg bij het structureren een ruimere buffer op de gewone aandelen, of een lager (maar zakelijk verdedigbaar) cumprefpercentage, of periodieke daadwerkelijke uitkering in plaats van bijschrijving.
• Vergeet de reparatiewetgeving niet. Sinds art. 3.92b, vijfde lid, Wet IB 2001 tellen ook aandeelhoudersleningen die bijdragen aan het beloningsoogmerk mee in de noemer. Zit er naast cumprefs ook een aandeelhouderslening in de structuur, dan verandert dat de breuk. De financieringstoets moet integraal worden gemaakt: nominaal + agio + informeel kapitaal + kwalificerende leningen.
• De loonheffing is het onbesproken risico. De Kennisgroep laat vraag 3 bewust eindigen bij de constatering dat een onzakelijk cumprefpercentage tot een waardeverschuiving naar de gewone (management)aandelen leidt — en zwijgt over de gevolgen daarvan. Voor de fiscalist is dat juist het alarmsignaal: een waardeverschuiving richting het via de STAK gehouden managementbelang, in een participatie die "mede als beloning" is bedoeld, roept de vraag op of daar een te belasten loonvoordeel ontstaat. Beoordeel dit náást de lucratiefbelangvraag; de twee sporen kunnen elkaar versterken.

Tegenargumenten en aandachtspunten

• Is de "fictief-kasrondje"-benadering houdbaar? Het standpunt is een kennisgroepstandpunt, geen wet en geen rechtspraak. De redenering (bijschrijving = uitkering + informele storting) sluit goed aan bij de systematiek van de uitspraak van de Hoge Raad in 2023 (zie hierboven) , maar is niet door de rechter getoetst op déze feiten.
• In een geschil is er ruimte om te betogen dat een statutaire bijschrijving civielrechtelijk geen storting ís en dus geen "gestort kapitaal" vormt. Kansrijk is dat niet — de Kennisgroep leunt sterk op de economische benadering die de Hoge Raad omarmt — maar het is bepleitbaar.
• De grens tussen "meedelend cumprefkapitaal" en "dividendreserve" is feitelijk. Verwacht discussie over de kwalificatie van een concrete boeking. Documenteer de civielrechtelijke vormgeving zorgvuldig. Terugwerkende kracht en bestaande VSO's. Voor lopende structuren met vaststellingsovereenkomsten met de Belastingdienst geldt overgangsbeleid rond de reparatiewetgeving. Check of bestaande afspraken nog aansluiten.

Conclusie en adviesrichting

KG:059:2026:3 bevestigt wat na HR 14 april 2023 in de lucht hing: de financieringstoets van de lucratiefbelangregeling is een doorlopende toets, en accumulerend cumprefdividend telt mee als gestort kapitaal zodra het gaat meedelen in toekomstig rendement. Voor de adviespraktijk betekent dit drie dingen. Structureer met een ruimere marge dan "net boven 10%". Maak een bewuste keuze in de boekingswijze van niet-uitgekeerd rendement (meedelend cumprefkapitaal versus niet-oprentende vordering), want die keuze is doorslaggevend én stuurbaar. En beoordeel de loonheffingsgevolgen van een onzakelijk cumprefpercentage zelfstandig, want dáár laat de Kennisgroep het risico bewust open. Wie een bestaande managementparticipatie in beheer heeft, doet er goed aan de 10%-verhouding opnieuw door te rekenen — niet op de verkrijgingsdatum, maar op elke bijschrijvingsdatum daarna.

Schema inzake cumulatief preferente aandelen

Bronnen en vindplaatsen lucratief belang en cumulatief preferente aandelen

KG:059:2026:3 (3 augustus 2026)

Hoge Raad 14 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:557

Hof Den Haag 27 maart 2024, ECLI:NL:GHDHA:2024:534

 Overige fiscale maatregelen 2024 (invoering art. 3.92b, vijfde lid)

Aansprakelijk gesteld als inlener door de Belastingdienst?

De inlenersaansprakelijkheid van artikel 34 Invorderingswet 1990 (IW) voelt voor veel ondernemers als een onrechtvaardige, dubbele heffing. U betaalt eerst de facturen van het uitzendbureau — inclusief de daarin verwerkte loon- en omzetbelasting — en vervolgens klopt de Belastingdienst nog een keer bij u aan omdat de uitlener diezelfde belasting niet heeft afgedragen. Dat de wet die tweede gang toestaat, betekent echter niet dat de ontvanger daarbij vrij spel heeft. Het Gerechtshof 's-Hertogenbosch d.d. 22 april 2026 (ECLI:NL:GHSHE:2026:1076) haalt in een recente uitspraak een streep door de aansprakelijkstelling van een belastingplichtige, omdat de ontvanger zijn eigen zorgplicht heeft veronachtzaamd.

Al met al is fiscale advisering bij een inlenersaansprakelijkheid essentieel! Zorg er ook voor dat u het volledige dossier van de belastingdienst ter inzage verkrijgt (tijdens de bezwaarfase) en maak optimaal gebruik van uw rechten om te worden gehoord. Tijdens deze gesprekken met de belastingdienst kunt u "uw ei" kwijt en kijken wat de belastingdienst tijdens het onderzoek heeft gedaan (en wat niet).

Wat is inleneraansprakelijkheid?

De inlenersaansprakelijkheid kan spelen in alle situaties waarin sprake is van een zogenaamde driehoeksrelatie, derhalve de inlener (degene die de mens nodig heeft), de werknemer (degene die werkt) en de uitlener (meestal een uitzendbureau). Hierbij zal de werknemer - onder leiding en toezicht van de inlener werk verrichten. De inlener kan aansprakelijk worden gesteld voor de loonheffingen en omzetbelasting die het uitzendbureau (de uitlener) nite of nite volledig heeft betaald.

Inlenersaansprakelijkheid door de belastingdienst

Een internationaal transportbedrijf zonder eigen personeel — leende in 2018 arbeidskrachten in van een uitzendbureau. Dat uitzendbureau kampte al sinds zijn oprichting in 2015 met betalingsproblemen. De laatste negen maanden vóór het faillissement ging het snel bergafwaarts.

De ontvanger was daarbij geen buitenstaander. De Belastingdienst was al in een vroeg stadium op de hoogte van en betrokken bij de problemen: er liep een invorderingsonderzoek, er waren betaalafspraken gemaakt en er lag beslag op de (nagenoeg waardeloze) inventaris. Het uitzendbureau probeerde een externe financiering rond te krijgen, maar dat lukte uiteindelijk niet. In de tussentijd kreeg de ontvanger een pandrecht op de debiteurenportefeuille — op papier ruim € 4,5 miljoen, meer dan voldoende dekking voor de openstaande schuld. Andere zekerheden zijn niet gevraagd en niet verstrekt.

Na het faillissement bleek de bodem onder dat pandrecht weg te vallen: een aanzienlijk deel van de vorderingen was al in 2017 gecedeerd aan een buitenlandse (Luxemburgse) factoringmaatschappij. Voor dat deel stond de ontvanger met lege handen — en verhaalde hij het tekort via artikel 34 IW bij het transportbedrijf, voor ruim € 100.000 aan loon- en omzetbelasting.

De bijzondere zorgplicht van de ontvanger bij inlenersaansprakelijkheid

De inlenersaansprakelijkheid is een risicoaansprakelijkheid: de inlener is op grond van artikel 34, lid 1, IW hoofdelijk aansprakelijk voor de loon- en omzetbelasting die de uitlener verschuldigd is, óók zonder eigen verwijt. Maar tegenover die vergaande aansprakelijkheid staat een even wezenlijke verplichting van de ontvanger. Het simpelweg achteruit leunen met oogkleppen op en daarna de inlener aansprakelijk stellen is niet de juiste route.

De Hoge Raad d.d. 19 december 2008 (ECLI:NL:HR:2008:BC2496) heeft die verplichting scherp geformuleerd.

• Een zorgvuldig gebruik van de beleidsvrijheid om de belastingschuldige uitstel van betaling te verlenen en daarbij zekerheid te verlangen, brengt mee dat de ontvanger rekening houdt met de belangen van derden die de wet aansprakelijk stelt. 
• De ontvanger mag bij het verlenen van uitstel niet met minder zekerheid genoegen nemen dan hij bij een behoorlijke taakuitoefening zou hebben verlangd als de wet hem géén verhaal op derden had geboden
• Op de ontvanger rust, kort gezegd, een bijzondere zorgplicht jegens de potentieel aansprakelijke inlener.

Neemt de ontvanger toch genoegen met te weinig zekerheid, dan verliest hij zijn bevoegdheid de derde (in dit geval de transportondernemer) aan te spreken — voor zover de belastingschuldige ten tijde van het uitstel wél zekerheid had kunnen verschaffen.

• Wat is van belang? De bewijslastverdeling: het is aan de ontvanger om aannemelijk te maken dat, en in hoeverre, de belastingschuldige géén (verdere) zekerheid kon bieden (Hoge Raad 11 mei 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW5398). Slaagt de Belastingdienst daar niet in, dan valt de aansprakelijkstelling.

Fouten belastingdienst bij inlenersaansprakelijkheid

In deze uitspraak worden er door het Gerechtshof 3 fouten in beeld gebracht:

1. Onvoldoende onderzoek naar de verpande portefeuille. De ontvanger wist al in september 2018 dat het uitzendbureau (een deel van) zijn vorderingen had gecedeerd. Van een zorgvuldig handelend ontvanger mag dan worden verwacht dat hij nagaat óf het uitzendbureau nog wel bevoegd was die vorderingen te verpanden. Enkel afgaan op de verklaring van de uitlener dat de vorderingen "vrij" waren, is onvoldoende — temeer omdat de ontvanger zelf had afgesproken de factoringovereenkomst op te vragen, maar die nooit heeft ontvangen én niet heeft opgeëist.
2. Feitelijk uitstel zonder de rechten veilig te stellen. Het hof kwalificeert de periode tussen 13 september en 1 november 2018 als feitelijk (materieel) verleend uitstel van betaling. In die weken had de ontvanger onverwijld zijn rechten moeten veiligstellen en opnieuw om de relevante boeken en bescheiden — waaronder de factoringovereenkomst — moeten vragen. Had hij dat gedaan, dan was meteen duidelijk geweest dat het pandrecht volstrekt onvoldoende dekking bood, en had hij andere zekerheden kunnen verlangen of tot invordering kunnen overgaan.
3. Geen antwoord op de kernvraag. De ontvanger heeft niet gesteld — laat staan aannemelijk gemaakt — dat er géén andere zekerheden te bedingen waren. Daarmee faalt hij in de op hém rustende bewijslast uit HR 11 mei 2012.

De slotsom: de ontvanger heeft onzorgvuldig gehandeld en daarmee zijn bevoegdheid verloren om de transport ondernemer als inlener aansprakelijk te stellen. De beschikking wordt vernietigd. Omdat de aansprakelijkstelling al op dit punt sneuvelt, komt het hof aan de overige verweren (disculpatie, EVRM, hoogte van de aanslagen) niet meer toe.

Noot fiscaal jurist inzake inlenersaansprakelijkheid

De uitspraak past in een vaste, maar in de praktijk vaak onderbelichte lijn. De ontvanger presenteert de inlenersaansprakelijkheid graag als een min of meer automatisch verhaalsrecht, maar dat is het niet. Toetsing van zijn eigen handelen loont — zeker in dossiers waarin:

• de ontvanger al vroeg bij de problemen van de uitlener betrokken was;
• (te) lang is gewacht met invorderingsmaatregelen of feitelijk uitstel is verleend;
• genoegen is genomen met zekerheid waarvan de waarde niet of nauwelijks is onderzocht (denk aan een debiteurenportefeuille die al is verpand, gecedeerd of gefactored);
• de ontvanger derden aanspreekt terwijl hij zijn verhaalspositie jegens de uitlener zélf heeft laten verwateren.

Vergelijkbaar oordeelde eerder rechtspraak in het verlengde de hierboven genoemde arresten van de Hoge Raad uit 2008 en 2012.

Deze uitkomst was ondenkbaar geweest zonder inzage in het dossier van de uitlener. Het onzorgvuldig handelen zit immers verstopt in de invorderingscorrespondentie, de gespreksverslagen en de gemaakte betaalafspraken tussen ontvanger en uitzendbureau — stukken die de inlener niet uit eigen wetenschap kent. De sleutel is die stukken tijdig aan het eigen dossier te laten toevoegen. Daar bestaat een stevige juridische basis voor:

1. Artikel 49, lid 6, IW verplicht de ontvanger de aansprakelijkgestelde desgevraagd te informeren over de gegevens met betrekking tot de belasting waarvoor hij aansprakelijk wordt gesteld.
2. Artikel 7:4 Awb geeft in de bezwaarfase recht op inzage in alle op de zaak betrekking hebbende stukken.
3. Artikel 8:42 Awb verplicht de ontvanger in (hoger) beroep álle op de zaak betrekking hebbende stukken over te leggen; doet hij dat niet, dan kan de rechter daaraan op grond van artikel 8:31 Awb de gevolgen verbinden die hem geraden voorkomen — tot vernietiging aan toe.

De Hoge Raad rekent stukken over de hoogte van de aanslag én het invorderingsdossier tot deze categorie wanneer de aansprakelijkgestelde ook de omvang van de schuld of het handelen van de ontvanger betwist (Hoge Raad 26 juni 2020, ECLI:NL:HR:2020:1107). Dat het invorderingsdossier van de uitlener bij een betwisting van de zorgplicht "op de zaak betrekking heeft", staat daarmee buiten kijf.

Stappenplan bij een (dreigende) inlenersaansprakelijkheid

1. Controleer de formele geldigheid van de beschikking. Is de aansprakelijkgestelde de juiste (inlener/doorlener)? Ziet de aansprakelijkheid alleen op loon- en omzetbelasting (niet op boeten, rente en kosten voor zover niet aan de inlener te wijten, art. 34, lid 1, IW)? Is de beschikking gemotiveerd en tijdig?
2. Vraag onmiddellijk het volledige dossier op — zowel de gegevens over de aanslagen (art. 49, lid 6, IW) als het invorderingsdossier van de uitlener (art. 7:4 / 8:42 Awb). Vraag expliciet om de correspondentie, gespreksverslagen, uitstel- en zekerheidsbeschikkingen en beslag-/pandstukken.
3. Reconstrueer de tijdlijn van de ontvanger. Wanneer wist de ontvanger van de betalingsproblemen? Welke zekerheden zijn wanneer bedongen? Is er (formeel of feitelijk) uitstel verleend? Zijn invorderingsmaatregelen achterwege gebleven? Het volledige dossier kan hiertoe in ons AI programma worden opgenomen waardoor automatisch een keurige opstelling en analyse wordt gemaakt.
4. Toets de zorgplicht. Heeft de ontvanger genoegen genomen met te weinig zekerheid? Is de waarde van de zekerheid (bijv. debiteuren) daadwerkelijk onderzocht? Leg de bewijslast expliciet bij de ontvanger: hij moet aantonen dat méér zekerheid niet te krijgen was.
5. Beoordeel de disculpatiemogelijkheden: wettelijke vrijwaring via G-rekening/SNA, disculpatie op grond van art. 34, lid 5, IW ("schone keten"), en vermindering met reeds gestorte of betaalde bedragen (art. 34, lid 3, IW).
6. Controleer de hoogte. Klopt de toerekening aan de inleenperiode? Zijn nagekomen baten uit het faillissement in mindering gebracht? Is de aansprakelijkheid beperkt tot de daadwerkelijk door úw personeel gegenereerde schuld?
7. Overweeg de formele verweren. Verdedigingsbeginsel, evenredigheidsbeginsel, artikel 1 EP EVRM, en — bij ernstig onzorgvuldig handelen — een verzoek om vergoeding van de werkelijke proceskosten (art. 2, lid 3, Bpb). Let op: de lat voor een integrale kostenvergoeding ligt hoog.
8. Maak bezwaar en zeker het inzagerecht. Dien tijdig een gemotiveerd bezwaarschrift in en maak in de bezwaarfase gebruik van het inzagerecht van art. 7:4 Awb — die mogelijkheid heeft u in de beroepsfase niet meer op dezelfde wijze.
9. Bekijk of de uitvraag van de verklaring betalingsgedrag een ander licht op de zaak kan werpen
10. Beoordeel altijd of sprake is van inlening waarbij leiding en toezicht bij u heeft gelegen (en dus niet bij het uitzendbureau). Hierbij kan wel de ketenaansprakelijkheid een rol spelen!

Hoe kun je inlenersaansprakelijkheid beperken of voorkomen ?

Dit kan het eenvoudigst door

1. De uitlener periodiek vragen om recente en originele verklaringen betalingsgedrag van de belastingdienst (zie onderstaand kennisgroep standpunt)
2. Een juiste en volledige administratie voeren > matiging aansprakelijkheid (niet voorkomen). Hiertoe indentificatie werknemers vaststellen, het indentiteitsbewijs controleren en persoonsgegevens werknemer vastleggen.  
3. Een deel van de factuur van de uitlener storten op een zogenaamde G rekening

Checklist vrijwaring en disculpatie inlenersaansprakelijkheid

A. Preventief — vóór en tijdens de inlening (volledige vrijwaring)

• Het uitzendbureau voldoet aan de NEN normen en is opgenomen in het register van de Stichting Normering Arbeid (SNA).
• U stort 25% van het factuurbedrag (inclusief btw) op de G-rekening van het uitzendbureau — of 20% indien de btw naar u is verlegd.
• De factuur voldoet aan de eisen van de Wet OB en vermeldt het nummer/kenmerk van de overeenkomst, het tijdvak en de manuren.
• U voert een sluitende manurenadministratie en kunt de identiteit (en zo nodig verblijfs-/tewerkstellingsvergunning) van elke ingeleende kracht aantonen.

B. Curatief — ná de aansprakelijkstelling (disculpatie / vermindering)

• Vermindering (art. 34, lid 3, IW): breng aan dat via de G-rekening gestorte of anderszins ten behoeve van de belasting betaalde bedragen in mindering zijn gebracht.
• Disculpatie (art. 34, lid 5, IW): onderbouw dat het niet-betalen niet aan u én niet aan (een) andere schakel(s) in de keten te wijten is — de keten moet "schoon" zijn.
• Zorgplicht ontvanger (HR 2008/2012/2015): toets of de ontvanger met te weinig zekerheid genoegen heeft genomen en leg de bewijslast bij hem.
• Op de zaak betrekking hebbende stukken: eis het invorderings- en zekerheidsdossier van de uitlener op (art. 49, lid 6, IW; art. 7:4 / 8:42 Awb).
• Hoogte en toerekening: controleer inleenperiode, nagekomen baten en de aan úw inlening toerekenbare schuld.
• Formele beginselen: verdedigingsbeginsel, evenredigheid, art. 1 EP EVRM, en zo nodig werkelijke proceskosten.

Slotconclusie inzake inlenersaansprakelijkheid door de belastingdienst

De boodschap van deze uitspraak is duidelijk: een inlenersaansprakelijkheid is geen voldongen feit. De ontvanger draagt een bijzondere zorgplicht en de bewijslast dat de uitlener geen (verdere) zekerheid kon bieden. Wie die zorgplicht kritisch toetst — en dáárvoor het dossier van de uitlener tijdig opeist — kan een aansprakelijkstelling van tafel krijgen, ook als de wettelijke vrijwaring of disculpatie op zichzelf niet volledig sluitend is.

Voor de praktijk geldt: handel snel en langs twee sporen tegelijk. Zeker preventief uw vrijwaringspositie (SNA + G-rekening) én toets, zodra een beschikking op de mat valt, onverwijld zowel de formele juistheid als het handelen van de ontvanger. De inzet — vaak tienduizenden tot honderdduizenden euro's — rechtvaardigt die dubbele controle vrijwel altijd.

Zoals uit een uitspraak van het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 31 december 2020 ECLI:NL:GHSHE:2020:4126) volgt dat de belastingdienst een inlener niet aansprakelijk kan stellen voor de belastingschuld die na de datum van de verklaring betalingsgedrag is ontstaan. De kennisgroep van de belastingdienst heeft deze uitspraak nog eens onder de loep genomen (KG:207:2023:1)

Oneerlijk handelen door de belastingdienst bij lucratief belang regeling

Als de belastingdienst “tegen beter weten in” toch aan aanslag heeft opgelegd moeten ook de volledige proceskosten worden betaald, dit aldus een uitspraak van de Rechtbank Den Haag d.d. 9 juli 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:19383).

Lucratief belang discussie die niet eerlijk wordt gevoerd

De aandeelhouder is één van de 3 oprichters van een software bedrijf dat is opgericht in 2005. Bij oprichting is € 6.000 gestort. Tussen 2006 en 2014 zijn diverse kapitaalronder geweest en zijn externe investeerders toegetreden.

• In 2006 verkreeg de eerste investeerder gewone aandelen tegen een totale kapitaalstorting van ca. € 300.000.
• In 2011 verkregen de twee volgende investeerders preferente aandelen A (prefs A) tegenover stortingen van respectievelijk ca. € 8 mln. en ca. € 1,2 mln. Deze prefs A geven slechts voorrang bij uitkering tot een bepaald maximum bij verkoop, fusie, liquidatie of faillissement. Bij een voldoende hoge opbrengst deelt iedereen gelijk mee.
• In 2014 werden preferente aandelen B (prefs B) uitgegeven tegenover stortingen van ca. $ 10,9 mln. en $ 4,1 mln.; de prefs B gaan in preferentie vóór de prefs A.
• De aandeelhouder (belastingplichtige) hield steeds uitsluitend (certificaten van) gewone aandelen, die door de opeenvolgende rondes verwaterden van 33,3% naar uiteindelijk ca. 8,65%.
• De aandelen worden uiteindelijk verkocht aan Siemens voor ruim € 600.000.000
• Volgens de belastingdienst moet de extreme waardestijging worden gezien als een lucratief belang (belast in box 1)

In deze casus heeft de belastingdienst een aanslag van € 35.000.000 opgelegd aan de oprichters van een software start up (Mendix). Het had voor de Belastingdienst duidelijk moeten zijn dat het ingenomen standpunt voor een rechter geen stand zou houden. De 3 oprichters hadden op dat moment nog iets minder dan 30% van de aandelen. In 2021 begon de belastingdienst met een onderzoek waarna in 2022 een forse aanslag op de spreekwoordelijke deurmat viel. De ondernemer maakte bezwaar en in 2023 kwam de belastingdienst terug op haar eerder gekozen standpunt. In 2025 wordt de correctie (aanslag) volledig teruggedraaid. Het materiele probleem was hiermee opgelost. Maar hoe moet worden omgegaan met de kosten?

Tegen beter weten in aanslag opleggen door de belastingdienst

De rechtbank onderzocht of de inspecteur tegen beter in een aanslag had opgelegd. Dit was volgens de rechter klip en klaar. De ondernemer hield namelijk gewone aandelen in een BV die in waarde zijn gestegen. Dit sloot naadloos aan bij de wetsgeschiedenis waarbij aandelen voor de oorspronkelijke aandeelhouder nimmer onder de lucratief belang regeling konden vallen, De feiten waren tijdens het onderzoek al bij de Belastingdienst bekend. Daarnaast is het vreemd dat de Belastingdienst gedurende 2 jaar geen inhoudelijk overleg met de ondernemer of diens fiscalist wilde voeren. De Rechtbank stelt de vergoeding voor de bezwaarfase vast op € 100.000 (eis was € 2.200.000), waarvan 50% voor belastingplichtige. Over de aanvullende schade (niet kunnen beleggen, advieskosten etc.) heeft de Rechtbank geen oordeel gegeven. Er wordt op dit moment nog onderhandeld over een nadere vergoeding (schikking).

Vergoeding werkelijke proceskosten in fiscale procedures

De hoofdregel is dat proceskosten in een fiscale procedure worden vergoed aan de hand van een forfaitare regeling op grond van een puntensysteem. Afwijking kan ook, de basis hiervoor staat in artikel 2 lid 3 van het besluit proceskosten bestuursrecht . De jurisprudentie denkt ook mee met de belastingplichtige. De hoofdgronden voor een integrale proceskostenvergoeding zijn:

1. Handelen tegen beter weten in: basis Hoge Raad 13 april 2007 ECLI:NL:HR:2007:BA2802 en Gerechtshof 's Hertogenbosch (ECLI:NL:GHSHE:2004:AQ4519) . Een enkel onjuist standpunt van de inspecteur is niet voldoende, zie Hoge Raad 4 februari 2011 ECLI:NL:HR:2011:BP2975.
2. Vergaand onzorgvuldig handelen: naast "het tegen beter weten in" criterium kan ook vergaande onzorgvuldigheid bij het opleggen van de aanslag of het voeren van een procedure een reden zijn voor een volledige vergoeding van de proceskosten. Zie hiertoe Hoge Raad d.d. 4 februari 2011 ECLI:NL:HR:2011:BP2975.

Belangrijk is dat de motivering juist en volledig is. Daarnaast moet een goede onderbouwing van de kosten worden bijgevoegd. Uit jurisprudentie volgt dat geen volledige vergoeding wordt toegekend indien:

1. Standpunt is in strijd met unierecht
2. Niet tijdig toepassen van analogie uit recente lagere rechtspraak
3. Weigeren van inzage aan de belanghebbende van alle stukken
4. Weigeren van een teruggave

Noot fiscaal jurist inzake lucratief belang

In onze praktijk is er vaak discussie over het lucratieve belang en de fiscale gevolgen. De wetgeving is onduidelijk en aanslagen worden dan soms zomaar opgelegd. De lucratief belang regeling speelt niet alleen bij private equity managers maar ook bij normale MKB bedrijven, start ups en scale ups. Vaak wordt er een schikking getroffen zodat de jurisprudentie over het lucratieve belang nog beperkt is.

De regeling komt vaak (terecht) in beeld in private equity managers. Bij normale aandeelhouders, oprichters of werknemersparticipaties zou deze regeling niet of veel minder snel aan de orde moeten komen. In deze casus had de Belastingdienst dit kunnen weten maar is de procedure gewoon doorgezet. De fiscalist van Mendix is duidelijk “de inspecteur heeft feiten bedacht en gemanipuleerd om op basis daarvan aanslagen op te kunnen leggen en de aandeelhouders van Mendix onder druk te kunnen zetten” (aldus artikel op BNR).

De vergoeding had nog wel hoger kunnen uitvallen, edoch hiervoor had de motivering door belastingplichtige strakker moeten zijn (betere specificaties, motiveringen, toelichtingen en onderbouwingen).

Discussie met de belastingdienst over lucratief belang regeling? Stuur ons gerust een mail voor een vrijblijvende offerte

Discussie belastingdienst over bijtelling bestelauto

Steeds vaker zijn wij betrokken bij onderzoeken van de belastingdienst over de bijtelling over een bestelauto of bestelbus. De Belastingdienst controleert sinds 2026 vaker op prive gebruik van een bestelauto. De insteek van de Belastingdienst is steeds vaker dat geen gebruik kan worden gemaakt van de eindheffingsregeling en dat de bijtelling over de bestelbus gewoon moet worden toegepast.

Wat is het risico als bestelbus moet worden bijgeteld?

De belangrijkste risico's bij het gebruik van een bestelbus zijn de volgende;

1. Volledige bijtelling in plaats van € 451 euro regeling: Of de bijtelling kost € 4.500 per jaar of € 451 per jaar (bij bus met cataloguswaarde van € 45.000 inclusief BPM en BTW).
2. Brutering: als de werkgever de heffing niet meer op de werknemer kan verhalen dan wordt gebruteerd nageheven.
3. Naheffing vaak bij werkgever en niet bij werknemer: het bonnetje komt - over maximaal vijf jaar - bij de werkgever terecht.
4. BTW correctie prive gebruikL naast de loonheffing volgt ook nog een omzetbelasting correctie voor prive gebruikt
5. Vergrijpboete: deze kan oplopen tot 100% (veelal is 25% wel haalbaar bij enigszins pleitbaar standpunt)

Belangrijkste aandachtspunten bij eindheffingsregeling voor de bestelbus

1. Borg en documenteer het afwisselende karakter qua gebruik. Rittenregistratie is niet nodig maar eens per kwartaal eens bijhouden is verstandig. Dit moet aansluiten bij urenregistratie, dienstrooster en de planning binnen het bedrijf. Bewijslast voor doorlopend afwisselend gebruik blijft immers bij de werkgever rusten
2. Vermijd de vaste avondbestuurder: laat de bus niet structureel door dezelfde persoon in de avond mee naar huis nemen.
3. Registreer ook de bijrijder
4. Voer een periodieke steekproef controle uit
5. Stel een gebruiksovereenkomst voor de bestelbus op met sancties bij prive gebruik en verhaalsbeding voor belastingen, rente en boetes.
6. Reconstrueer nooit achteraf, kans op fouten is dan erg groot.
7. Fiscaal netjes invullen in de aangifte loonheffingen, het bedrag van € 451 stijgt elk jaar, dus elk jaar aanpassen!

Bestelbus verwerken in de aangifte loonheffingen

Het bedrag voor de eindheffing loopt de komende jaren langzaam op. De toepassing van de eindheffingsregeling moet via een aparte code (code 5 / doorlopend afwisselend gebruik) maandelijks worden opgenomen in de aangifte loonheffingen, dit moet per bestelbus en dus niet per werknemer. Een rittenregistratie is niet vereist. Een correcte overeenkomst en fiscaal advies is noodzakelijk, soms zelfs vooroverleg met de belastingdienst.

Wanneer geldt de voordelige regeling voor een bestelauto of bestelbus

De bijzonder (en gunstige) regeling voor de bestelbus geldt als er sprake is van

1. Doorlopend afwisselend gebruik door 2 of meer werknemers
2. Het gebruik verband houdt met de aard van het werk
3. Het is door ad 1 en 2 lastig (bezwaarlijk) vast te stellen of en aan wie de auto voor prive doeleinden ter beschikking is gesteld (dit is de meest onduidelijke bepaling die vaak discussie zal opleveren)

Problemen met de belastingdienst bij bestelbus, de hoofdregel

De bestelauto van de zaak wordt veel gebruikt in de bouw, installatiewereld, hoveniers, transport en food service. Fiscaal zijn dergelijke bestelauto's vaak een mijnenveld, zonder dat de ondernemer of werkgever dit weet. De hoofdregel (artikel 13bis Wet LB 1964) is vrij simpel (en duur), staat de bus ook voor prive doeleinden ter beschikking dan volgt een bijtelling van veelal 22% van de cataloguswaarde. Bij een bestelbus van € 45.000 kost dit netto ongeveer € 4.500 per jaar. Bij een naheffing over 5 jaar kan dit met een simpele boete oplopen tot € 30.000 aan naheffingsaanslagen (per bus!).

Speciale fiscale regeling voor bijtelling bestelbus

De wetgever heeft het MKB bedrijf willen helpen met een speciale (en onduidelijke) regeling.

• Wordt de bestelauto in verband met de aard van het werk doorlopend afwisselend gebruikt door twee of meer werknemers, en is het in verband daarmee bezwaarlijk vast te stellen of en aan wie de auto voor privédoeleinden ter beschikking is gesteld, dan kan de werkgever volstaan met een vaste eindheffing. In 2026 bedraagt die € 451 per bestelauto per jaar.

Het verschil tussen € 451 en € 9.900 per auto is zo groot dat de Belastingdienst deze regeling bij vrijwel elke loonheffingencontrole tegen het licht houdt. En daar zit het probleem: de wettelijke voorwaarden zijn open geformuleerd, de inspecteur legt ze consequent strenger uit dan de rechter, en de bewijslastverdeling is bij de eindheffingsregeling wezenlijk anders dan bij de tegenbewijsregeling van artikel 13bis. Dat laatste punt wordt in de praktijk stelselmatig over het hoofd gezien — óók door inspecteurs.

Bijzondere regeling voor bestelbus of bestelauto

Als een werknemer een bestelbus ook voor prive doeleinden mag gebruiken geldt als uitgangspunt dat de bijtellingsregeling (vaak 22% van de cataloguswaarde inclusief BTW en BPM) moet worden toegepast. Er zijn echter ook uitzonderingen. Voor de bestelbus kan gebruik worden gemaakt van de zogenaamde eindheffingsregeling. Deze regeling maakt het mogelijk om tegen een beperkte fiscale correctie (€ 451 per jaar) gebruik te kunnen maken van de bestelbus en dus geen last te hebben van de reguliere bijtellingsregels.

Hoe werkt de bijtellingsregeling bij een bestelauto, het fiscale kader

De beoordeling van een bestelauto verloopt in een vaste volgorde. Wie stap 1 overslaat, komt aan de eindheffing helemaal niet toe.

1. Stap 1 — Is het fiscaal een bestelauto? Artikel 31 lid 1 onderdeel d verwijst naar het bestelautobegrip van artikel 3 Wet BPM 1992. Voldoet het voertuig daar niet aan (dubbele cabine, te weinig laadruimte, ontbrekende tussenwand), dan is het een personenauto en is de eindheffingsregeling per definitie uitgesloten. Dit is de meest onderschatte struikelblok: een aanzienlijk deel van de gepubliceerde rechtspraak strandt al hier. Vanaf 2027 gaat de fiscale voertuigdefinitie aansluiten bij het kentekenregister van de RDW, dit werkt goed uit voor de eindheffingsregeling.
2. Stap 2 — Is de auto ter beschikking gesteld? Volgens vaste rechtspraak houdt "ter beschikking gesteld" in dat de werknemer de macht heeft om over de auto naar goedvinden te beschikken (HR 19 oktober 1983, ECLI:NL:HR:1983:AW8780). Ligt de feitelijke beschikkingsmacht bij de werkgever — de werknemer bestuurt de auto slechts ter uitvoering van gerichte opdrachten — dan is er geen terbeschikkingstelling en komt men aan artikel 13bis niet toe (HR 29 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1360, het Waddeneiland-hotelarrest).
3. Stap 3 — Grijpt een uitzondering van artikel 13bis lid 5 aan? Is de bestelauto naar aard of inrichting (nagenoeg) uitsluitend geschikt voor goederenvervoer, of kan hij buiten werktijd niet worden gebruikt ("achter het hek"), of geldt een reëel en gehandhaafd verbod op privégebruik, of is een Verklaring uitsluitend zakelijk gebruik afgegeven — dan is er geen bijtelling en is de eindheffing niet aan de orde.
4. Stap 4 — de eindheffingsregeling. Alleen als de bijtelling in beginsel verschuldigd is, komt artikel 31 lid 1 onderdeel d in beeld.

Wat zeggen rechters over de eindheffingsregeling voor de bestelbus

Kan de bestelauto buiten werktijd worden gebruikt voor prive gebruik

Deze kwestie kwam aan de orde bij de Hoge Raad d.d. 20 januari 2017 ECLI:NL:HR:2017:44. Het Gerechtshof Amsterdam d.d. 11 februari 2016 ECLI:NL:GHAMS:2016:1945 was van mening dat de eindheffingsregeling niet van toepassing was er dat er moest worden bijgeteld. De ondernemer klaagt hierover bij de Hoge Raad. Belanghebbende klaagt er onder meer over dat het Hof heeft verzuimd een door haar aangevoerde stelling te behandelen. De klacht treft doel. Belanghebbende heeft voor het Hof bij conclusie van repliek gesteld dat de bestelauto’s niet na werktijd door de werknemers kunnen worden gebruikt, omdat die auto’s dan op het (afgesloten) terrein van de werkgever worden geplaatst en daarbij de sleutels worden ingeleverd. Het Hof heeft deze stelling ten onrechte onbesproken gelaten. Op grond van artikel 13bis, lid 3 (tekst voor het jaar 2008) respectievelijk lid 5 (tekst voor de jaren 2009 tot en met 2012), van de Wet op de loonbelasting 1964 geldt de bijtelling wegens privé-gebruik immers niet voor bestelauto’s die buiten de werktijd niet gebruikt kunnen worden. De uitspraak van het Gerechtshof kan in de prullenbak. De ondernemer moet wel kunnen bewijzen dat de bestelbussen op een afgesloten terrein stonden, maak dus foto's en leg dingen goed vast in een overeenkomst. Maak eventueel elk jaar een getuigenverklaring op, die dan door de werknemers wordt getekend.

DGA maakt gebruik van bestelbus (Landcruiser) en moet bijtellen

De Rechtbank en het Gerechtshof (met 80a RO bevestiging Hoge Raad) zijn van mening dat de Land Cruiser (cataloguswaarde € 94.000) waar de directeur groot aandeelhouder (DGA) van een tuinbouwbedrijf in rond heeft gereden niet uitsluitend geschikt is voor vervoer van goederen. Uit foto's volgt dat de Land Cruiser niet beschikt over een bijzondere inrichting met het oog op het vervoer van goederen en daarnaast 5 volwaardige zitplaatsen heeft. Fiscaal moet over een bestelauto gewoon worden bijgeteld.

Registreer wie in de bestelbus heeft gereden

U moet goed registreren wie er gebruik maakt van de bestelauto. Ook de bijrijder moet hierbij worden geregistreerd, dit volgt ondermeer uit een uitspraak van de Rechtbank Den Haag d.d. 30 september 2019. Als u niet heeft bijgehouden wie er in de auto heeft gezeten dan loopt u tegen een bijtelling aan. In deze uitspraak namen de werknemers van een kabelbedrijf de bestelbus aan het einde van de dag soms mee naar huis. Omdat er parkeerbonnen zijn gevonden op tijdstippen dat niet is gewerkt heeft de Belastingdienst het vermoeden dat de bestelbus ook voor prive ritten is gebruikt. De werkgever / onderneming kon het tegendeel niet bewijzen. Ook het Gerechtshof Den Haag d.d. 13 januari 2021 ECLI:NL:GHAMS:2021:52 volgt deze lijn. Tevens volgt een correctie voor de BTW.

Overdag meerdere gebruikers maar in de avond neemt vaste werknemer de bus mee naar huis

De Rechtbank Gelderland d.d. 31 december 2025 ECLI:NL:RBGEL:2015:8140 beslist over situatie dat overdag de bestelbus wordt gebruikt door meerdere werknemers maar die bestelbus in de avond - in de regel - door één werknemer mee naar huis wordt genomen en hij daarmee ook prive heeft gereden. De normale bijtellingsregels zijn van toepassing!

Eindheffingsregeling mag worden toegepast bij aannemer

Het Gerechtshof Den Haag d.d. 19 november 2019 ECLI:NLGHDHA:2019:3152 moet oordelen over bestelbussen bij een aannemer. Bijtelling privégebruik bestelauto’s van een aannemersbedrijf. In feite heeft belanghebbende telkens één auto ter beschikking gesteld aan twee werknemers gelijktijdig waarbij niet is na te gaan wie, wanneer, gedurende welke rit met welk doel, naar of van werk, privé of zakelijk, de auto bestuurt en gebruikt. Verder komt het voor dat een andere werknemer, niet behorende tot het vaste tweetal de bestelauto bestuurt of meerijdt. Daarmee is de bestelauto doorlopend afwisselend in gebruik bij twee of meer werknemers van wie bezwaarlijk is vast te stellen of en aan wie die auto ter beschikking is gesteld. Belanghebbende mag de regeling van art. 31, lid 1, onderdeel d, Wet LB 1964 (eindheffing doorlopend afwisselend gebruik) toepassen.

Bestelbus gebruikt door uitzendbureau

De bestelauto is qua aard en inrichting niet alleen te gebruiken voor goederenvervoer, deze hobbel gaat dus mis. Verbod op prive gebruik wordt niet aannemelijk gemaakt. De auto wordt ook niet door meerdere werknemers afwisselend gebruikt. Het Gerechthof Den Haag is dan ook op 13 januari 2021 (ECLI:NL:GHDHA:2021:51) van mening dat de bijtelling op de bestelbussen van toepassing is. Een rommelige ondernemer die de zaken niet voor elkaar heeft.

Bestelauto is helemaal niet geschikt voor prive gebruik

Het Gerechtshof Den Haag d.d. 20 janauri 2022 ECLI:NLGHDA:2022:33 oordeelt over een rommelige bestelbus. De bestelbus is na aard en inrichting uitsluitend geschikt voor vervoer van goederen (zie hieronder).

Verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto

U kunt de bijtelling voorkomen door het invullen van de verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto, deze moet u dan indienen bij de Belastingdienst. Een sluitende kilometeradministratie is dan niet nodig en u hoeft geen rekening te houden met een bijtelling. Bij ritten buiten de normale werktijden moet het zakelijk gebruik worden aangetoond. Het is dus wel van belang dat er een summiere agenda of administratie aanwezig is. De genoemde verklaring geldt voor onbepaalde tijd, dus 1 keer aanvragen is voldoende. De verklaring kent geen terugwerkende kracht en bij een wijziging in het gebruik moet u dit doorgeven. De Belastingdienst kan het gebruik controleren via zogenaamde camera-auto's. Bij een overtreding (privégebruik) kunt u een boete krijgen van bijna € 5.000.

Alternatieve oplossingen bestelauto en bijtelling

Naast de genoemde verklaring uitsluitend zakelijk gebruik zijn er gelukkig nog alternatieve oplossingen.

• De bestelauto kan naar aard en inrichting niet privé worden gebruikt en is uitsluitend geschikt voor zakelijk gebruik, wij overleggen dit veelal met de Belastingdienst.
• Er is een sluitende kilometeradministratie van de ritten.
• Er is een schriftelijk verbod om privé met de bestelauto te rijden (zie onder).
• De bestelauto kan buiten de werktijden niet worden gebruikt (staat achter slot en grendel).
• De bestelauto wordt doorlopend afwisselend gebruikt door meerdere bestuurders, het privégebruik wordt dan afgekocht voor € 300 (eindheffing) per jaar.

Noot fiscaal jurist inzake bijtelling over bestelbus

De discussie met de inspecteur is vaak een lastige. Dit komt meestal omdat de belastingplichtige zijn dossier niet netjes op orde heeft. Het advies is dan ook dat elke ondernemer met bedrijfsbussen of bestelbussen eens per 3-5 jaar een fiscaal jurist bezoekt zodat hij zijn of haar bestelbussen administratie op orde brengt. Daarnaast stelt de inspecteur in procedures soms dingen die volstrekt niet relevant zijn, een voorbeeld hiervoor is de procedure bij het Gerechtshof Den Haag d.d. 19 november 2019 ECLI:NL:GHDHA:2019:3152.

De inspecteur voerde drie argumenten aan tegen toepassing van de eindheffing:

• er kon per auto meer dan 500 km privé worden gereden,
• de werkgever oefende geen controle uit op het privégebruik, en
• de auto's bleven 's avonds niet op het bedrijfsterrein staan.

Alle drie zijn afgewezen — niet omdat ze feitelijk onjuist waren, maar omdat de wet ze niet als voorwaarde stelt.

Met andere woorden: de eindheffingsregeling veronderstelt dat er privégebruik mogelijk is en dat dit niet wordt beheerst met een rittenregistratie. Zou de werkgever dat wél doen, dan had hij de regeling niet nodig. De inspecteur die de eindheffing weigert omdat er geen controle is, keert de systematiek van de wet om. Ook het kennisgroep standpunt over deelauto's geeft iets meer inzicht, wellicht moet de eindheffing over de betrokken werknemers worden verdeeld. Volgens het handboek loonheffingen 2026 geeft in onderdeel 23.4.5 nog een paar voorbeelden maar dit voegt niet veel toe.

Via een verklaring uitsluitend zakelijk gebruik lost u het probleem niet op, immers dan is geen sprake van prive gebruik en een absoluut verbod op prive gebruik door de werknemer. Een rittenregistratie is bij een dergelijke verklaring niet nodig, maar de verantwoordelijkheid buiten werktijd blijft bestaan. Deze regeling geldt alleen als 1 persoon vast in de bestelbus gaat rijden. Soms werkt een combinatie tussen een dergelijke verklaring en de eindheffingsregeling prima.

Studietoelage voor kinderen van werknemers

De Belastingdienst heeft op 23 juli 2026 een kennisgroepstandpunt gepubliceerd over studietoelagen voor kinderen van werknemers. De conclusie is dat de vrijstelling voor scholingskosten (werkkostenregeling) niet van toepassing is op een studietoelage die een werkgever rechtstreeks betaalt aan een kind van een werknemer. Ook op de site van de Belastingdienst wordt hierover een toelichting gegeven.

Werkgever vergoed studiekosten van kinderen van werknemer, wat zijn de fiscale gevolgen?

Een werkgever heeft een zelfstandig recht op een studietoelage toegekend aan de kinderen van zijn werknemers. De werkgever betaalt de toelage rechtstreeks uit aan het kind. De toelage bestaat uit twee onderdelen:

• Een eenmalige jaarlijkse toelage voor ondersteuning in de betaling van het wettelijke lesgeld of collegegeld;
• Een maandelijkse toelage als bijdrage in andere studie- of opleidingskosten.

De hoogte van de toelage is afhankelijk van het onderwijs dat de kinderen volgen en het dienstverband van de werknemer. Te veel eigen inkomen bij het kind leidt tot verlies van de aanspraak op de toelage. De kinderen ontvangen de toelage alleen als ze een betalingsbewijs (hoger onderwijs) of inschrijvingsbewijs (lager onderwijs) aanleveren.

Kan de werkgever de gerichte vrijstelling voor scholingskosten toepassen op deze studie toelage?

• Nee, er is geen sprake is van vroegere arbeid; het kind is geen post-actieve werknemer. Bovendien is dit artikel volgens de wetsgeschiedenis niet bedoeld voor scholingskosten van kinderen van werknemers maar uitdrukkelijk bedoeld voor scholing van werknemers.

Fiscale gevolgen studietoelage voor kind werknemer

Als een kind van een werknemer een zelfstandig recht heeft op een studietoelage, geniet dat kind loon uit een bestaande dienstbetrekking van een ander (de ouder) en wordt het kind zelf ook werknemer in de zin van die wet.  De studietoelage wordt voor de wet loonbelasting aangemerkt als loon uit vroegere dienstbetrekking, omdat de studietoelage geen onmiddellijke tegenprestatie voor bepaalde arbeid vormt. De werkgever waar de ouder in dienstbetrekking is, is inhoudingsplichtig voor de toelage aan het kind.

Werkkostenregeling en vergoeding studiekosten kind werknemer

Op grond van artikel 31, eerste lid, onderdeel f, Wet LB 1964 kan een werkgever “voor zover sprake is van tegenwoordige arbeid” (gedeelten van) vergoedingen en verstrekkingen in het kader van de werkkostenregeling als eindheffingsbestanddeel aanwijzen, voor zover voldaan wordt aan de gebruikelijkheidseis. In dit geval is echter geen sprake van tegenwoordige arbeid, dus deze bepaling kan niet worden toegepast.

Op grond van artikel 31, eerste lid, onderdeel g, Wet LB 1964 worden volgens de wetsgeschiedenis bepaalde vergoedingen en verstrekkingen als eindheffingsbestanddeel aangemerkt, voor zover sprake is van vroegere arbeid. De vraag of sprake is van vroegere arbeid, is een andere dan de vraag of sprake is van loon uit tegenwoordige of vroegere dienstbetrekking. Bij vroegere arbeid is (ooit) een arbeidsprestatie geleverd, bij loon uit dienstbetrekking van een ander, is hiervan geen sprake; de kinderen werken niet voor de werkgever en hebben dit ook niet gedaan.

Uit de wetgeschiedenis bij deze bepaling is af te leiden dat doel en strekking van de bepaling  zijn het stimuleren van werkgevers (en werknemers) is om in te zetten op het volgen van scholing bij en na beëindiging van een dienstverband. De wetgever heeft hier met name het oog gehad op situaties waarin van werknemers afscheid is of wordt genomen, bijvoorbeeld de situatie waarin een werkgever een vergoeding voor scholing wil geven als onderdeel van een sociaal plan of de situatie waarin een werknemer tijdens zijn dienstbetrekking scholingsbudget nog niet heeft opgenomen. 

Noot fiscaal Jurist inzake vergoeden studiekosten van kind

Op zich lijkt dit voor de kinderen van de DGA makkelijk op te lossen; zet de kinderen op de loonlijst. Immers dan is geen sprake van loon uit vroegere dienstbetrekking. Of het loon dan kan worden aangewezen als eindheffingsloon is de vraag; de aanwijziging moet immers gebruikelijk zijn. Echter kent de werkkostenregeling ook een doelmatigheidsgrens van EUR 2.400 per jaar. Of hiervan echt gebruik kan worden gemaakt is mede afhankelijk van de omvang van de fiscale loonsom van de onderneming.

Alternatief is een relatief bescheiden loon van de kinderen aanvullen met de studietoelage. Tot een totaal loon van circa EUR 7.500 wordt per saldo geen loonheffing betaald. Helaas heeft de Belastingdienst in het Handboek loonheffingen opgenomen dat de regeling niet is bedoeld voor de DGA en diens kinderen. Enige wettelijke grondslag voor die benadering ontbreekt echter.

Bronnen inzake studietoelage kinderen

Vrijstelling scholingskosten studie toelage kinderen van werknemer KG:204:2026:14

Studietoelage DGA aan studerende kinderen KG:204:2022:23

Doorbetaald loon bij reële overeenkomst van opdracht

De Kennisgroep loonheffingen van de Belastingdienst heeft op 15 juli 2026 een standpunt gepubliceerd met betrekking tot het al dan niet kunnen toepassen van de zogenoemde doorbetaald-loonregeling als sprake is van een reële overeenkomst van opdracht. Een ouder standpunt (KG:204:2022:21) wordt hierbij ingetrokken.

Doorbetaald loonregeling hoe werkt dit?

De regeling van doorbetaald loon is bedoeld voor de situatie dat er meerdere bronnen van inkomen zijn; er worden uit hoofde van de dienstbetrekking bij de hoofdwerkgever werkzaamheden verricht bij de nevenwerkgever. Het loon van de nevenwerkgever wordt niet rechtstreeks aan de werknemer uitbetaald, maar aan de hoofdwerkgever. De hoofdwerkgever betaalt vervolgens het salaris uit en draagt ook de loonheffingen af. De doorbetaald-loonregeling kan worden toegepast voor de loonheffing en de zorgverzekeringswet, maar niet  voor de premies werknemersverzekeringen. Ook bij de toets voor het gebruikelijk loon speelt de discussie omtrent doorbetaald loon.

Kan de doorbetaaldloonregeling bij een reele overeenkomst van opdracht worden toegepast?

De door de kennisgroep beoordeelde situatie ziet op de volgende casus:

• X (natuurlijk persoon) is enig bestuurder en enig aandeelhouder van een besloten vennootschap.
• X heeft een privaatrechtelijke dienstbetrekking bij deze holding-B.V.
• De holding-B.V. houdt 6% van de aandelen in een werk-B.V.
• De werk-B.V. sluit een reële overeenkomst van opdracht met de holding-B.V. Op basis van die overeenkomst van opdracht verricht X werkzaamheden voor de werk-B.V. X is de enige persoon die werkzaamheden verricht voor en namens de holding-B.V.
• De relatie tussen X en de werk-B.V. kwalificeert niet als een privaatrechtelijke dienstbetrekking.
• De holding-B.V. factureert conform de overeenkomst van opdracht € 120.000 op jaarbasis aan de werk-B.V. Van het gefactureerde bedrag heeft € 20.000 betrekking op kosten, lasten en afschrijvingen.
• Partijen willen de doorbetaaldloonregeling van artikel 32d Wet LB 1964 toepassen, zodat X uitsluitend door de holding-B.V. wordt verloond.

De vraag is of in deze situatie de doorbetaald-loonregeling kan worden toegepast. Volgens de kennisgroep niet. De doorbetaaldloonregeling is hierbij niet van toepassing. De vaststelling van het (gebruikelijk) loon van X vindt uitsluitend plaats op het niveau van de holding-B.V. De gebruikelijkloonregeling is niet van toepassing op het niveau van werk-B.V. 

Advies inzake doorbetaaldloon regeling

Een van de voorwaarden voor toepassing van de doorbetaaldloonregeling is dat de werknemer uit hoofde van zijn dienstbetrekking (bij de hoofd werkgever) ook werkzaam is als werknemer van de andere werkgever (neven werkgever). Dit kan dan gaan om een echte dienstbetrekking of een fictieve dienstbetrekking. De vraag is of hier sprake is van een fictieve dienstbetrekking bij de nevenwerkgever (werkmaatschappij). In het oude standpunt van de kennisgroep kwalificeerde de relatie tussen X en de werk BV nog als fictieve dienstbetrekking. In het nieuwe standpunt is er bij de werk BV geen dienstbetrekking.

In een uitspraak van het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden d.d. 28 oktober 2025 (ECLI:NL:GHARL:2025:6774) wordt anders geoordeeld dan in dit kennisgroepstandpunt, edoch in dit geval wordt een 30% belang gehouden.

Er wordt gesproken over een reële overeenkomst van opdracht. Dit wil zeggen dat er geen sprake mag zijn van een verkapte arbeidsovereenkomst. Elementen die normaliter in een arbeidsovereenkomst staan, kom je niet tegen in een reële overeenkomst van opdracht. Hierbij kan worden gedacht aan bepalingen over ziekte, verlof, een auto. Dit zijn immers geen bepalingen die zien op rechtspersonen, maar veel meer duiden op een contract van de achterliggende persoon.

Nu de kennisgroep concludeert dat er sprake is van een dienstbetrekking in plaats van twee, is de conclusie logisch. Als er geen twee dienstbetrekkingen zijn, hoeft het loon van de nevenwerkgever immers niet te worden afgestaan aan de hoofdwerkgever en daar is de regeling nu juist voor bedoels.

Kort maar goed, er is een dienstbetrekking bij de holding-B.V.  En daar moet de directeur/aandeelhouder (uiteraard) een gebruikelijk loon genieten. Niets nieuws onder de zon dus.

Bronnen en vindplaats

KG:204:2026:12

Kennisgroep standpunt inzake voorwaarden doorbetaaldloonregeling KG:204:2026:2

Gerechtshof Arnhem Leeuwarden d.d. 28 oktober 2025 (ECLI:NL:GHARL:2025:6774

Voordelig een auto importeren uit het buitenland

Steeds meer ondernemers en DGA's ontdekken dat het importeren van een gebruikte auto uit het buitenland fiscaal aantrekkelijk kan zijn, met name door de pseudo eindheffing in 2027 worden in 2026 nog (vrijwel) nieuwe benzine auto's gekocht.  In de eerste maanden van 2026 werden zelfs meer tweedehands auto's geïmporteerd dan er nieuwe werden verkocht.

Wat is het voordeel bij het importeren van een auto uit het buitenland

Waar het werkelijk om draait, is de rest-BPM: het restant aan belasting van personenauto's en motorrijwielen dat u nog verschuldigd bent na afschrijving. Hoe hoger de afschrijving (hoe lager de waarde), hoe lager uw rest-BPM. En juist daar biedt een taxatierapport soms een aanzienlijk voordeel — mits u de regels nauwkeurig volgt.

Het voordeel van een taxatierapport zit uitsluitend in een lagere BPM. Een taxateur stelt vast wat een Nederlandse autohandelaar voor de auto in de actuele — bijvoorbeeld beschadigde — staat zou betalen: de handelsinkoopwaarde. Hoe lager die waarde ten opzichte van de oorspronkelijke Nederlandse nieuwprijs, hoe hoger de afschrijving en dus hoe lager de rest-BPM.

De wettelijke basis ligt in artikel 10, leden 1, 2 en 8, Wet BPM 1992, artikel 8 Uitvoeringsregeling BPM 1992 en Bijlage I bij die regeling.

Een taxatierapport is echter lex specialis — een uitzonderingsregeling die alleen geldt in twee gevallen:

• een auto met méér dan normale gebruiksschade; of
• een bijzondere auto die als zodanig niet in een algemeen gebruikte koerslijst voorkomt.

Voor alle andere auto's geldt de hoofdregel: koerslijst of forfaitaire tabel. De taxatieroute is dus geen algemeen importvoordeel, maar een uitzondering die u moet verdienen met bewijs.

Waarschuwing bij importeren auto uit het buitenland

Tegelijk waarschuw ik u meteen: de Belastingdienst heeft op 8 juli 2026 aangekondigd deze aangiften voortaan extra te controleren. Wie een taxatierapport gebruikt zonder deugdelijke onderbouwing, riskeert een naheffing. Dit artikel legt uit wanneer de taxatieroute lonend is, waar de valkuilen liggen, en hoe u het voordeel kunt benutten.

Hoe bereken je de BPM bij het importeren van een auto

De vereenvoudigde formule luidt:

• Te betalen BPM = bruto BPM × getaxeerde handelsinkoopwaarde ÷ historische Nederlandse consumentenprijs
• Daarbij is de bruto BPM gebaseerd op de CO₂-uitstoot, de historische consumentenprijs de Nederlandse nieuwprijs inclusief btw en BPM op de datum eerste toelating, en de taxatiewaarde de handelsinkoopwaarde in de feitelijke staat.

Een bijkomend, zelfstandig voordeel: u mag voor de bruto BPM het voordeligste tarief toepassen dat gold tussen de datum eerste ingebruikname en de datum van RDW-goedkeuring. Dat (tijdstip-)voordeel staat volledig los van de schade-afschrijving.

Rekenvoorbeeld importeren auto uit buitenland

• Historische Nederlandse nieuwprijs € 100.000
• Bruto BPM € 30.000
• Koerslijstwaarde zonder bijzondere schade € 55.000
• Getaxeerde herstelkosten € 20.000
• Geaccepteerde waardevermindering (31%) € 6.200
• Getaxeerde handelsinkoopwaarde € 48.800
• Zonder taxatie (via koerslijst): € 30.000 × € 55.000 ÷ € 100.000 = € 16.500 BPM
• Met taxatierapport: € 30.000 × € 48.800 ÷ € 100.000 = € 14.640 BPM
• Voordeel: € 1.860

De regeling is dus vooral interessant bij auto's met een hoge oorspronkelijke BPM, een relatief hoge CO₂-uitstoot, substantiële en goed aantoonbare schade, of een bijzondere uitvoering zonder betrouwbare koerslijst.

Welke schade telt mee bij de import van een auto ?

De schade moet uitgaan boven normale slijtage die past bij leeftijd en kilometerstand. Krasjes, lichte steenslag en normale interieurslijtage geven in beginsel geen toegang tot de taxatiemethode. De rechtspraak is hier onverbiddelijk: de rechtbank oordeelde recent dat gebruikssporen aan band en velg bij een auto van elf maanden met bijna 15.000 km simpelweg normaal zijn — geen schade, dus ten onrechte een taxatierapport gebruikt.

De taxateur moet daarom vastgelegde feiten leveren: iedere afzonderlijke schade, overzichts- én detailfoto's, benodigde onderdelen en arbeidsuren, herstelkosten, de daaruit voortvloeiende waardevermindering, en de handelsinkoopwaarde vóór en ná schade. Bovendien moet de auto ondanks de schade rijwaardig zijn: een voertuig met een rijverbod kan niet zonder meer via deze methode worden aangegeven.

Bij de taxatieroute is de volgorde bepalend. Eén misstap en het voordeel verdampt.

Stappenplan importeren auto van de zaak

1. Vooraf doorrekenen: Vergelijk vóór aankoop de forfaitaire tabel, een koerslijst én een taxatie. U mag de voordeligste methode kiezen, maar de keuze bij aangifte is definitief — methoden zijn niet willekeurig uitwisselbaar (wie eenmaal een weg gekozen heeft, is daaraan gebonden).
2. Auto kopen en schade documenteren. De koopfactuur vermeldt de beschadigde staat, de schade is op aankoopdatum met foto's vastgelegd, en de koopprijs sluit verklaarbaar aan bij die staat. Een hoge buitenlandse koopprijs tegenover een zeer lage taxatiewaarde is een voor de hand liggend controlepunt.
3. Onafhankelijke taxateur inschakelen. Het rapport komt van een erkende, onafhankelijke taxateur die niet handelt in gebruikte auto's en niet tegelijk als aangiftebureau of gemachtigde optreedt. De fysieke opname vindt plaats in de periode van maximaal één maand vóór afronding van de RDW-keuring.
4. RDW-keuring. Neem bij invoer uit een EU/EVA-land onder meer het originele buitenlandse kentekenbewijs mee.
5. Papieren BPM-aangifte. Bij een taxatierapport moet de aangifte op papier, met het volledige rapport, de inkoopfactuur/-verklaring, de schadecalculatie, het fotomateriaal, een eventuele koerslijst en de berekening van historische nieuwprijs en bruto BPM. De online route is hier uitgesloten.
6. Auto niet herstellen. Houd het voertuig tot zes werkdagen na betaling beschikbaar voor controle; de inspecteur kan het laten tonen bij Domeinen Roerende Zaken (DRZ), op uw vervoerskosten. Pas ná deze *terminus* (de eindtermijn van de controle) is herstel verstandig.

De grootste valkuil: te vroeg repareren

Op het eerste gezicht lijkt repareren vóór de keuring onschuldig. Het is de duurste fout die u kunt maken. Wordt de in het rapport opgenomen schade vóór de RDW-goedkeurdatum volledig hersteld, dan geeft het rapport niet meer de toestand op het wettelijke waarderingsmoment weer, en kan de schadeaftrek geheel worden geweigerd. De Kennisgroep van de Belastingdienst heeft dit bevestigd in KG:013:2023:8; de peildatum is de datum waarop het RDW-onderzoek wordt afgerond.

Ook een enkel *schadeverleden* is meestal onvoldoende. Is de auto volledig hersteld en staat het model gewoon in een koerslijst, dan geldt in de regel de koerslijst of tabel. Alleen als er op de peildatum nog méér dan normale gebruiksschade resteert, kan eventueel een resterende waardedruk wegens het verleden worden onderbouwd (HR 20 mei 2022, ECLI:NL:HR:2022:640 en KG:013:2023:7).

Verscherpt toezicht belastingdienst bij importeren auto van de zaak

Sinds 8 juli 2026 controleert de Belastingdienst taxatie-aangiften extra. Gekeken wordt naar de feitelijke aanwezigheid en omvang van de schade, de juistheid van de herstelcalculatie, de datum van de fysieke taxatie, de verhouding tussen koopprijs en taxatiewaarde, en de toestand bij RDW en DRZ. Een ondeugdelijk rapport kan leiden tot vertraging van het kenteken, een hertaxatie en een naheffingsaanslag. De recente rechtspraak toont dat naheffingen van enkele duizenden tot ruim vijfduizend euro geen theorie zijn maar dagelijkse praktijk.

Kortom: het speelveld verschuift van "voordeel pakken" naar "voordeel kunnen bewijzen"

Schema en stappenplan importeren auto uit het buitenland

Voorkom correctie door onjuiste rittenadministratie

De belastingdienst heeft laten weten dat bij boekenonderzoeken vaak correcties worden aangebracht in verband met onvolledige of onjuiste ritten registraties. Belastingplichtigen en belastingadviseurs wordt opgeroepen om hier scherp op te zijn. In de praktijk blijkt in 40% van de gevallen een gebrek aanwezig. De correctie voor de inkomstenbelasting (of loonheffing) en BTW kan fors zijn. In dit artikel een toelichting en adviezen om naheffingen te voorkomen.

Hoe werkt de rittenadministratie? Het wettelijke kader

Wie een auto van de zaak ook privé gebruikt krijgt te maken met een bijtelling (loonheffing bij werknemer en DGA en onttrekking bij de IB ondernemer). De bijtelling is niet van toepassing als er niet meer dan 500 kilometer privé met de auto van de zaak wordt gereden. Dit moet overtuigend (doen blijken) worden aangetoond. De manier waarop dit gaat gebeuren is vrij maar veelal is een kilometeradministratie de juiste optie.

De bijtelling is feitelijk over alle auto’s 22% van de cataloguswaarde. Uitzonderingen zijn er nu nog voor elektrische of waterstof auto’s (18% tot € 30.000 en over meerdere 22%) en yountimers (16 jaar of ouder) 35% van de economische waarde. Het voordeel voor de elektrische / waterstof auto wordt de komende jaren verlaagd (2027: 20% en 2028:22%).

Wat zijn de vereisten voor een rittenregistratie?

Op grond van de wet (artikel 13bis, lid 7, Wet LB 1964 in samenhang met artikel 3.13, lid 1, Uitvoeringsregeling loonbelasting 2011) bevat een rittenregistratie ten minste:

• het merk, type en kenteken;
• de periode van terbeschikkingstelling; en

En dan per rit

• de datum,
• de begin- en eindstand van de kilometerteller,
• het begin- en eindadres,
• de gereden route (als die afwijkt van de gebruikelijke) en
• het karakter van de rit (zakelijk of privé). I

Hoe werkt de correctie voor de BTW bij een niet sluitende rittenregistratie

Zonder een sluitende rittenregistratie mag de Belastingdienst het standaard forfait van 2,7% van de cataloguswaarde (inclusief BTW en BPM) per jaar corrigeren (voor eerste 5 jaar). Voor een marge auto (geen BTW verrekening) is deze correctie 1,5%. De correctie voor de BTW bedraagt al vlot € 1.500 per jaar en dan veelal over een periode van 5 jaar, dit kan dus redelijk oplopen.

Wat kan ik doen tegen een correctie bij een niet sluitende rittenregistratie

• Kleine gebreken: Bij kleine gebreken en een helder verhaal blijft de rittenregistratie intact. Dit volgt ondermeer uit een uitspraak van het Gerechtshof Den Haag d.d. 16 januari 2026 (ECLI:NL:GHDHA:2015:304). Een manager registreerde zijn ritten via een elektronische agenda en werkte die elke avond bij in excel. Begin- en eindstand en routebeschrijvingen zijn daarin niet opgenomen en strikt formeel is dit niet juist. Edoch er geldt een vrije bewijsleer en de rechters achten het tegenbewijs voldoende duidelijk.
• Vrije bewijsleer en verklaringen : De Hoge Raad ging in een uitspraak van 22 oktober 2010 (ECLI:NL:HR:2010:BO1395) nog een stapje verder. De Hoge Raad stelt vast dat een rittenregistratie niet verplicht is en dat ook uit ander bewijs of informatie kan volgen dat de auto niet (noemenswaardig) prive is gebruikt. De vrije bewijsleer staat hierbij centraal.
• Verklaringen als doorslaggevend bewijs: Uit uitspraken van het Gerechthof Arnhem Leeuwarden d.d. 26 mei 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:4170) en het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 17 oktober 2013 (ECLI:NL:GHSHE:2013:4821) volgt dat een geloofwaardige verklaring (door werknemers) in combinatie met steunbewijs voldoende kan zijn om de bijtelling over de auto van de zaak te voorkomen (ook zonder rittenregistratie). Meestal weegt ondersteunend bewijs mee (zoals overeenkomsten, sleutels achter slot of een vergelijkbare privé auto).

Bovenstaande geeft de "auto van de zaak rijder" hoop maar er zijn ook voldoende uitspraken over situaties waarbij het fout is afgelopen, enkele voorbeelden:

• achter reconstrueren van een kilometeradministratie ging fout (rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 7 juni 2024)
• kilometerregistratie is kwijt of gestolen: Gerechtshof Amsterdam 25 maart 2025

Noot fiscaal jurist inzake foute rittenregistratie

Het onderzoeken van onkostenvergoedingen, bijtelling auto van de zaak en de werkkostenregeling komt de laatste maanden veel voor. Het zijn relatief eenvoudige onderzoeken die vaak een navorderingsaanslag of naheffingsaanslag opleveren. Bij een cataloguswaarde van € 40.000 kost de correctie voor de bijtelling ongeveer € 3.500, dit te vermeerderen met een BTW correctie van € 1.000 is dit (zonder boete en belastingrente) al € 4.500 per jaar, vaak worden correcties voor de afgelopen 5 jaar opgelegd en volgt een (verzuim of vergrijp) boete. Een correctie kan hierbij eenvoudig oplopen tot € 20.000 of meer. Belangrijke tips om dit gedoe te voorkomen zijn:

• Gebruik een app die routes, ritten en kilometers heeft bijgehouden
• Zet een kastje in de auto (rittenregistratie met keurmerk ritregistratie)
• Elke maand de rittenregistratie controleren en waar nodig bijwerken (bij afwijkende ritten)
• Bouw een dossier op met ondersteunend bewijs, bijvoorbeeld agenda, klantafspraken, tankbonnen, verklaringen, etc.

Persbericht belastingdienst inzake correctie onjuiste rittenadministratie auto van de zaak

Voorkom correcties door een juiste rittenregistratie

2 jul 2026 om 10:57

Publicatiedatum: 2 jul 2026 om 10:57

Een onvolledige of onnauwkeurige rittenregistratie kan leiden tot forse financiële gevolgen, zoals onterechte bijtelling in verband met privégebruik van een zakelijke auto of correcties achteraf. In de praktijk blijkt dit een veelvoorkomende fout. Door tijdig te controleren of de kilometerregistratie voldoet aan de wettelijke eisen, helpt u uw klant onverwachte correcties en extra kosten te voorkomen.

Bij de aangiftebehandeling ziet de Belastingdienst dat het regelmatig misgaat met de kilometerregistratie van zakelijke auto’s die ook privé worden gebruikt. Administraties ontbreken, zijn achteraf opgemaakt of niet sluitend. Gevolg: correcties, herstelwerk en frustratie bij ondernemers én Belastingdienst. Als fiscaal dienstverlener speelt u een belangrijke rol in het voorkomen van deze problemen.

Door proactief mee te kijken met klanten en te sturen op volledigheid, actualiteit en juistheid van de rittenadministratie, kunt u fouten vaak al in een vroeg stadium voorkomen. Dit zorgt voor een efficiënter proces en minder herstelwerk voor zowel u als de Belastingdienst.

Vanuit de steekproef ondernemingen 2022/2023 blijkt dat bij entiteiten waar een correctie in de inkomstenbelasting heeft plaatsgevonden, in 17% van de gevallen sprake was van een correctie in verband met privégebruik van de auto. Als een controlemedewerker een correctie toepast, geeft deze aan wat de oorzaak is van de onjuistheid. In 43% van de gevallen wordt een gebrek aan deskundigheid bij de ondernemer als belangrijkste oorzaak genoemd. Hier ligt voor u als fiscaal dienstverleners een belangrijke rol.

Tips om klanten te begeleiden

• Adviseer het gebruik van een systeem met het Keurmerk RitRegistratieSystemen. Dit verkleint de kans op fouten en discussies over de betrouwbaarheid van de registratie.
• Check tijdens het jaar of de rittenadministratie actueel wordt bijgehouden. Een tijdige controle voorkomt dat achteraf grote correcties nodig zijn.
• Bespreek afwijkingen direct met uw klant. Zo kunt u samen snel bijsturen.
• Let op de grens van 500 privékilometers per jaar. Geef inzicht in het onderscheid tussen zakelijke ritten, privékilometers en gecombineerde ritten, en welke gegevens zij hiervoor moeten registreren.
• Vergeet de btw-correctie voor privégebruik niet. Veel winstgenieters voor de inkomstenbelasting zijn ook btw-ondernemer. Wijs uw klant erop om aan het einde van het jaar de btw-correctie voor privégebruik van de auto te bepalen en op te nemen in de laatste btw-aangifte over het betreffende jaar. Houd er ook rekening mee dat voor de btw het woon-werkverkeer privégebruik is. Een sluitende rittenregistratie met een Keurmerk kan helpen om deze correctie zo nauwkeurig mogelijk – en niet te hoog – vast te stellen.

Bron en vindplaats rittenregistratie auto van de zaak

Gerechtshof Den Haag d.d. 16 januari 2026 (ECLI:NL:GHDHA:2015:304).

Hoge Raad 22 oktober 2010 (ECLI:NL:HR:2010:BO1395)

Gerechthof Arnhem Leeuwarden d.d. 26 mei 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:4170)

Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 17 oktober 2013 (ECLI:NL:GHSHE:2013:4821

Voorkom correctie door onjuiste rittenadministratie

De belastingdienst heeft laten weten dat bij boekenonderzoeken vaak correcties worden aangebracht in verband met onvolledige of onjuiste rittenregistraties. Belastingplichtigen en belastingadviseurs wordt opgeroepen om hier scherp op te zijn. In de praktijk blijkt in 40% van de gevallen een gebrek aanwezig. De correctie voor de inkomstenbelasting (of loonheffing) en BTW kan fors zijn. In dit artikel een toelichting en adviezen om naheffingen te voorkomen.

Hoe werkt de rittenadministratie? Het wettelijke kader

Wie een auto van de zaak ook prive gebruikt krijgt te maken met een bijtelling (loonheffing bij werknemer en DGA en onttrekking bij de IB ondernemer). De bijtelling is niet van toepassing als er niet meer dan 500 kilometer prive met de auto van de zaak wordt gereden. Dit moet overtuigend (doen blijken) worden aangetoond. De manier waarop dit gaat gebeuren is vrij maar veelal is een kilometeradministratie de juiste optie.

De bijtelling is feitelijk over alle auto’s 22% van de cataloguswaarde. Uitzonderingen zijn er nu nog voor elektrische of waterstof auto’s (18% tot € 30.000 en over meerdere 22%) en yountimers (16 jaar of ouder) 35% van de economische waarde. Het voordeel voor de elektrische / waterstof auto wordt de komende jaren verlaagd (2027: 20% en 2028:22%).

Wat zijn de vereisten voor een rittenregistratie?

Op grond van de wet (artikel 13bis, lid 7, Wet LB 1964 in samenhang met artikel 3.13, lid 1, Uitvoeringsregeling loonbelasting 2011) bevat een rittenregistratie ten minste:

• het merk, type en kenteken;
• de periode van terbeschikkingstelling; en

En dan per rit

• de datum,
• de begin- en eindstand van de kilometerteller,
• het begin- en eindadres,
• de gereden route (als die afwijkt van de gebruikelijke) en
• het karakter van de rit (zakelijk of privé). I

Hoe werkt de correctie voor de BTW bij een niet sluitende rittenregistratie

Zonder een sluitende rittenregistratie mag de Belastingdienst het standaard forfait van 2,7% van de catalogusprijs (inclusief BTW en BPM) per jaar corrigeren (voor eerste 5 jaar). Voor een marge auto (geen BTW verrekening) is deze correctie 1,5%. De correctie voor de BTW bedraagt al vlot € 1.500 per jaar en dan veelal over een periode van 5 jaar, dit kan dus redelijk oplopen.

Wat kan ik doen tegen een correctie bij een niet sluitende rittenregistratie

• Kleine gebreken: Bij kleine gebreken en een helder verhaal blijft de rittenregistratie intact. Dit volgt ondermeer uit een uitspraak van het Gerechtshof Den Haag d.d. 16 januari 2026 (ECLI:NL:GHDHA:2015:304). Een manager registreerde zijn ritten via een elektronische agenda en werkte die elke avond bij in excel. Begin- en eindstand en routebeschrijvingen zijn daarin niet opgenomen en strikt formeel is dit niet juist. Edoch er geldt een vrije bewijsleer en de rechters achten het tegenbewijs voldoende duidelijk.
• Vrije bewijsleer en verklaringen : De Hoge Raad ging in een uitspraak van 22 oktober 2010 (ECLI:NL:HR:2010:BO1395) nog een stapje verder. De Hoge Raad stelt vast dat een rittenregistratie niet verplicht is en dat ook uit ander bewijs of informatie kan volgen dat de auto niet (noemenswaardig) prive is gebruikt. De vrije bewijsleer staat hierbij centraal.
• Verklaringen als doorslaggevend bewijs: Uit uitspraken van het Gerechthof Arnhem Leeuwarden d.d. 26 mei 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:4170) en het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 17 oktober 2013 (ECLI:NL:GHSHE:2013:4821) volgt dat een geloofwaardige verklaring (door werknemers) in combinatie met steunbewijs voldoende kan zijn om de bijtelling over de auto van de zaak te voorkomen (ook zonder rittenregistratie). Meestal weegt ondersteunend bewijs mee (zoals overeenkomsten, sleutels achter slot of een vergelijkbare prive auto).

Bovenstaande geeft de "auto van de zaak rijder" hoop maar er zijn ook voldoende uitspraken over situaties waarbij het fout is afgelopen, enkele voorbeelden:

• achter reconstrueren van een kilometeradministratie ging fout (rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 7 juni 2024)
• kilometerregistratie is kwijt of gestolen: Gerechtshof Amsterdam 25 maart 2025

Noot fiscaal jurist inzake foute rittenregistratie

Het onderzoeken van onkostenvergoedingen, bijtelling auto van de zaak en de werkkostenregeling komt de laatste maanden veel voor. Het zijn relatief eenvoudige onderzoeken die vaak een navorderingsaanslag of naheffingsaanslag opleveren. Bij een cataloguswaarde van € 40.000 kost de correctie voor de bijtelling ongeveer € 3.500, dit te vermeerderen met een BTW correctie van € 1.000 is dit (zonder boete en belastingrente) al € 4.500 per jaar, vaak worden correcties voor de afgelopen 5 jaar opgelegd en volgt een (verzuim of vergrijp) boete. Een correctie kan hierbij eenvoudig oplopen tot € 20.000 of meer. Belangrijke tips om dit gedoe te voorkomen zijn:

• Gebruik een app die routes, ritten en kilometers heeft bijgehouden
• Zet een kastje in de auto (rittenregistratie met keurmerk ritregistratie)
• Elke maand de rittenregistratie controleren en waar nodig bijwerken (bij afwijkende ritten)
• Bouw een dossier op met ondersteunend bewijs, bijvoorbeeld agenda, klantafspraken, tankbonnen, verklaringen, etc.

Persbericht belastingdienst inzake correctie onjuiste rittenadministratie auto van de zaak

Voorkom correcties door een juiste rittenregistratie

2 jul 2026 om 10:57

Publicatiedatum: 2 jul 2026 om 10:57

Een onvolledige of onnauwkeurige rittenregistratie kan leiden tot forse financiële gevolgen, zoals onterechte bijtelling in verband met privégebruik van een zakelijke auto of correcties achteraf. In de praktijk blijkt dit een veelvoorkomende fout. Door tijdig te controleren of de kilometerregistratie voldoet aan de wettelijke eisen, helpt u uw klant onverwachte correcties en extra kosten te voorkomen.

Bij de aangiftebehandeling ziet de Belastingdienst dat het regelmatig misgaat met de kilometerregistratie van zakelijke auto’s die ook privé worden gebruikt. Administraties ontbreken, zijn achteraf opgemaakt of niet sluitend. Gevolg: correcties, herstelwerk en frustratie bij ondernemers én Belastingdienst. Als fiscaal dienstverlener speelt u een belangrijke rol in het voorkomen van deze problemen.

Door proactief mee te kijken met klanten en te sturen op volledigheid, actualiteit en juistheid van de rittenadministratie, kunt u fouten vaak al in een vroeg stadium voorkomen. Dit zorgt voor een efficiënter proces en minder herstelwerk voor zowel u als de Belastingdienst.

Vanuit de steekproef ondernemingen 2022/2023 blijkt dat bij entiteiten waar een correctie in de inkomstenbelasting heeft plaatsgevonden, in 17% van de gevallen sprake was van een correctie in verband met privégebruik van de auto. Als een controlemedewerker een correctie toepast, geeft deze aan wat de oorzaak is van de onjuistheid. In 43% van de gevallen wordt een gebrek aan deskundigheid bij de ondernemer als belangrijkste oorzaak genoemd. Hier ligt voor u als fiscaal dienstverleners een belangrijke rol.

Tips om klanten te begeleiden

• Adviseer het gebruik van een systeem met het Keurmerk RitRegistratieSystemen. Dit verkleint de kans op fouten en discussies over de betrouwbaarheid van de registratie.
• Check tijdens het jaar of de rittenadministratie actueel wordt bijgehouden. Een tijdige controle voorkomt dat achteraf grote correcties nodig zijn.
• Bespreek afwijkingen direct met uw klant. Zo kunt u samen snel bijsturen.
• Let op de grens van 500 privékilometers per jaar. Geef inzicht in het onderscheid tussen zakelijke ritten, privékilometers en gecombineerde ritten, en welke gegevens zij hiervoor moeten registreren.
• Vergeet de btw-correctie voor privégebruik niet. Veel winstgenieters voor de inkomstenbelasting zijn ook btw-ondernemer. Wijs uw klant erop om aan het einde van het jaar de btw-correctie voor privégebruik van de auto te bepalen en op te nemen in de laatste btw-aangifte over het betreffende jaar. Houd er ook rekening mee dat voor de btw het woon-werkverkeer privégebruik is. Een sluitende rittenregistratie met een Keurmerk kan helpen om deze correctie zo nauwkeurig mogelijk – en niet te hoog – vast te stellen.

Bron en vindplaats rittenregistratie auto van de zaak

Gerechtshof Den Haag d.d. 16 januari 2026 (ECLI:NL:GHDHA:2015:304).

Hoge Raad 22 oktober 2010 (ECLI:NL:HR:2010:BO1395)

Gerechthof Arnhem Leeuwarden d.d. 26 mei 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:4170)

Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 17 oktober 2013 (ECLI:NL:GHSHE:2013:4821

Voorkom correctie door onjuiste rittenadministratie

De belastingdienst heeft laten weten dat bij boekenonderzoeken vaak correcties worden aangebracht in verband met onvolledige of onjuiste rittenregistraties. Belastingplichtigen en belastingadviseurs wordt opgeroepen om hier scherp op te zijn. In de praktijk blijkt in 40% van de gevallen een gebrek aanwezig. De correctie voor de inkomstenbelasting (of loonheffing) en BTW kan fors zijn. In dit artikel een toelichting en adviezen om naheffingen te voorkomen.

Hoe werkt de rittenadministratie? Het wettelijke kader

Wie een auto van de zaak ook prive gebruikt krijgt te maken met een bijtelling (loonheffing bij werknemer en DGA en onttrekking bij de IB ondernemer). De bijtelling is niet van toepassing als er niet meer dan 500 kilometer prive met de auto van de zaak wordt gereden. Dit moet overtuigend (doen blijken) worden aangetoond. De manier waarop dit gaat gebeuren is vrij maar veelal is een kilometeradministratie de juiste optie.

De bijtelling is feitelijk over alle auto’s 22% van de cataloguswaarde. Uitzonderingen zijn er nu nog voor elektrische of waterstof auto’s (18% tot € 30.000 en over meerdere 22%) en yountimers (16 jaar of ouder) 35% van de economische waarde. Het voordeel voor de elektrische / waterstof auto wordt de komende jaren verlaagd (2027: 20% en 2028:22%).

Wat zijn de vereisten voor een rittenregistratie?

Op grond van de wet (artikel 13bis, lid 7, Wet LB 1964 in samenhang met artikel 3.13, lid 1, Uitvoeringsregeling loonbelasting 2011) bevat een rittenregistratie ten minste:

• het merk, type en kenteken;
• de periode van terbeschikkingstelling; en

En dan per rit

• de datum,
• de begin- en eindstand van de kilometerteller,
• het begin- en eindadres,
• de gereden route (als die afwijkt van de gebruikelijke) en
• het karakter van de rit (zakelijk of privé). I

Hoe werkt de correctie voor de BTW bij een niet sluitende rittenregistratie

Zonder een sluitende rittenregistratie mag de Belastingdienst het standaard forfait van 2,7% van de catalogusprijs (inclusief BTW en BPM) per jaar corrigeren (voor eerste 5 jaar). Voor een marge auto (geen BTW verrekening) is deze correctie 1,5%. De correctie voor de BTW bedraagt al vlot € 1.500 per jaar en dan veelal over een periode van 5 jaar, dit kan dus redelijk oplopen.

Wat kan ik doen tegen een correctie bij een niet sluitende rittenregistratie

• Kleine gebreken: Bij kleine gebreken en een helder verhaal blijft de rittenregistratie intact. Dit volgt ondermeer uit een uitspraak van het Gerechtshof Den Haag d.d. 16 januari 2026 (ECLI:NL:GHDHA:2015:304). Een manager registreerde zijn ritten via een elektronische agenda en werkte die elke avond bij in excel. Begin- en eindstand en routebeschrijvingen zijn daarin niet opgenomen en strikt formeel is dit niet juist. Edoch er geldt een vrije bewijsleer en de rechters achten het tegenbewijs voldoende duidelijk.
• Vrije bewijsleer en verklaringen : De Hoge Raad ging in een uitspraak van 22 oktober 2010 (ECLI:NL:HR:2010:BO1395) nog een stapje verder. De Hoge Raad stelt vast dat een rittenregistratie niet verplicht is en dat ook uit ander bewijs of informatie kan volgen dat de auto niet (noemenswaardig) prive is gebruikt. De vrije bewijsleer staat hierbij centraal.
• Verklaringen als doorslaggevend bewijs: Uit uitspraken van het Gerechthof Arnhem Leeuwarden d.d. 26 mei 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:4170) en het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 17 oktober 2013 (ECLI:NL:GHSHE:2013:4821) volgt dat een geloofwaardige verklaring (door werknemers) in combinatie met steunbewijs voldoende kan zijn om de bijtelling over de auto van de zaak te voorkomen (ook zonder rittenregistratie). Meestal weegt ondersteunend bewijs mee (zoals overeenkomsten, sleutels achter slot of een vergelijkbare prive auto).

Bovenstaande geeft de "auto van de zaak rijder" hoop maar er zijn ook voldoende uitspraken over situaties waarbij het fout is afgelopen, enkele voorbeelden:

• achter reconstrueren van een kilometeradministratie ging fout (rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 7 juni 2024)
• kilometerregistratie is kwijt of gestolen: Gerechtshof Amsterdam 25 maart 2025

Noot fiscaal jurist inzake foute rittenregistratie

Het onderzoeken van onkostenvergoedingen, bijtelling auto van de zaak en de werkkostenregeling komt de laatste maanden veel voor. Het zijn relatief eenvoudige onderzoeken die vaak een navorderingsaanslag of naheffingsaanslag opleveren. Bij een cataloguswaarde van € 40.000 kost de correctie voor de bijtelling ongeveer € 3.500, dit te vermeerderen met een BTW correctie van € 1.000 is dit (zonder boete en belastingrente) al € 4.500 per jaar, vaak worden correcties voor de afgelopen 5 jaar opgelegd en volgt een (verzuim of vergrijp) boete. Een correctie kan hierbij eenvoudig oplopen tot € 20.000 of meer. Belangrijke tips om dit gedoe te voorkomen zijn:

• Gebruik een app die routes, ritten en kilometers heeft bijgehouden
• Zet een kastje in de auto (rittenregistratie met keurmerk ritregistratie)
• Elke maand de rittenregistratie controleren en waar nodig bijwerken (bij afwijkende ritten)
• Bouw een dossier op met ondersteunend bewijs, bijvoorbeeld agenda, klantafspraken, tankbonnen, verklaringen, etc.

Persbericht belastingdienst inzake correctie onjuiste rittenadministratie auto van de zaak

Voorkom correcties door een juiste rittenregistratie

2 jul 2026 om 10:57

Publicatiedatum: 2 jul 2026 om 10:57

Een onvolledige of onnauwkeurige rittenregistratie kan leiden tot forse financiële gevolgen, zoals onterechte bijtelling in verband met privégebruik van een zakelijke auto of correcties achteraf. In de praktijk blijkt dit een veelvoorkomende fout. Door tijdig te controleren of de kilometerregistratie voldoet aan de wettelijke eisen, helpt u uw klant onverwachte correcties en extra kosten te voorkomen.

Bij de aangiftebehandeling ziet de Belastingdienst dat het regelmatig misgaat met de kilometerregistratie van zakelijke auto’s die ook privé worden gebruikt. Administraties ontbreken, zijn achteraf opgemaakt of niet sluitend. Gevolg: correcties, herstelwerk en frustratie bij ondernemers én Belastingdienst. Als fiscaal dienstverlener speelt u een belangrijke rol in het voorkomen van deze problemen.

Door proactief mee te kijken met klanten en te sturen op volledigheid, actualiteit en juistheid van de rittenadministratie, kunt u fouten vaak al in een vroeg stadium voorkomen. Dit zorgt voor een efficiënter proces en minder herstelwerk voor zowel u als de Belastingdienst.

Vanuit de steekproef ondernemingen 2022/2023 blijkt dat bij entiteiten waar een correctie in de inkomstenbelasting heeft plaatsgevonden, in 17% van de gevallen sprake was van een correctie in verband met privégebruik van de auto. Als een controlemedewerker een correctie toepast, geeft deze aan wat de oorzaak is van de onjuistheid. In 43% van de gevallen wordt een gebrek aan deskundigheid bij de ondernemer als belangrijkste oorzaak genoemd. Hier ligt voor u als fiscaal dienstverleners een belangrijke rol.

Tips om klanten te begeleiden

• Adviseer het gebruik van een systeem met het Keurmerk RitRegistratieSystemen. Dit verkleint de kans op fouten en discussies over de betrouwbaarheid van de registratie.
• Check tijdens het jaar of de rittenadministratie actueel wordt bijgehouden. Een tijdige controle voorkomt dat achteraf grote correcties nodig zijn.
• Bespreek afwijkingen direct met uw klant. Zo kunt u samen snel bijsturen.
• Let op de grens van 500 privékilometers per jaar. Geef inzicht in het onderscheid tussen zakelijke ritten, privékilometers en gecombineerde ritten, en welke gegevens zij hiervoor moeten registreren.
• Vergeet de btw-correctie voor privégebruik niet. Veel winstgenieters voor de inkomstenbelasting zijn ook btw-ondernemer. Wijs uw klant erop om aan het einde van het jaar de btw-correctie voor privégebruik van de auto te bepalen en op te nemen in de laatste btw-aangifte over het betreffende jaar. Houd er ook rekening mee dat voor de btw het woon-werkverkeer privégebruik is. Een sluitende rittenregistratie met een Keurmerk kan helpen om deze correctie zo nauwkeurig mogelijk – en niet te hoog – vast te stellen.

Bron en vindplaats rittenregistratie auto van de zaak

Gerechtshof Den Haag d.d. 16 januari 2026 (ECLI:NL:GHDHA:2015:304).

Hoge Raad 22 oktober 2010 (ECLI:NL:HR:2010:BO1395)

Gerechthof Arnhem Leeuwarden d.d. 26 mei 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:4170)

Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 17 oktober 2013 (ECLI:NL:GHSHE:2013:4821

Werknemersparticipatie, wat is aftrekbaar en wat niet?

Steeds vaker adviseren wij ondernemers en familiebedrijven die ervoor kiezen een deel van hun onderneming over te dragen aan hun kinderen en dit dan te combineren met een werknemersparticipatie. Ook zelfstandig in te voeren werknemersparticipaties komen steeds vaker voor. Er moet dan een keuze worden gemaakt tussen aandelen, certificaten van aandelen, opties, bonussen of een SAR. In dit artikel beschrijven we een vaak vergeten issue, de kosten die samenhangen met een werknemersparticipatie zijn in veel gevallen niet aftrekbaar voor de Vennootschapsbelasting.

Het aftrekverbod, wat houdt het in en waarom bestaat het?

Als een onderneming aandelen uitgeeft of opties toekent aan werknemers mogen de hiermee samenhangende kosten niet in mindering worden gebracht op de winst, dit is geregeld in artikel 10.1.j van de Wet op de Vennootschapsbelasting. De redenering van onze heren in Den Haag (de wetgever) is vrij eenvoudig. Bij het toekennen van aandelen of opties aan werknemers zal de BV (vennootschap) niet verarmen. Dit zal dus plaatsvinden in de kapitaalsfeer en niet in de winstsfeer. Het gevolg hiervan is wel bijzonder (en pijnlijk), de werknemer moet wel belasting betalen over zijn voordeel maar de BV (of vennootschap) mag die kosten niet in mindering brengen op de winst.

Welke beloningsvormen vallen onder het aftrekverbod?

Het aftrekverbod is best breed opgezet. De volgende zaken vallen onder het aftrekverbod:

• Aandelen
• Opties
• Winstbewijzen of certificaten van aandelen
• Phantom Stocks

SAR regeling en aftrekbaarheid

Een SAR (Stock Appreciation Right) is een recht op een contante betaling gekoppeld aan de koersontwikkeling van een aandeel. In principe blijft een SAR buiten het aftrekverbod, is immers een soort van normale bonus. Er geldt wel een drempel, deze bedraagt € 728.000 (cijfers 2026), komt de uitkering hier boven dan is het meerdere niet aftrekbaar.

Riskante fiscale constructies bij een werknemersparticipatie

Belastingplichtigen en hun fiscaal juristen zijn creatief en zoeken naar mogelijkheden. Via de kennisgroep heeft de belastingdienst duidelijk gemaakt dat creatieve omwegen worden aangepakt (geen aftrek). De belangrijkste constructies zijn:

1. Certificaatspaarplan met bonuscertificaten Biedt u werknemers de mogelijkheid om certificaten te kopen uit hun nettoloon, en ontvangt de werknemer gratis bonuscertificaten als stimulans? Dan vallen de kosten van die bonuscertificaten onder het aftrekverbod. Ook waardeveranderingen tussen het toekenningsmoment en het moment van inkoop door de vennootschap blijven buiten de winstsfeer. Zie kennisgroep KG:011:2023:15
2. Terugbetaling na aankoop van aandelen Stel: een werknemer koopt aandelen tegen beurskoers en ontvangt na een bepaalde houdsterperiode een deel van de koopsom terug. De Belastingdienst ziet dit als een kortingsrecht op aandelen. Vanaf het moment van het aanbieden van het plan is er al sprake van een recht binnen het aftrekverbod. De terugbetaling is dus niet aftrekbaar. Zie kennisgroep KG:011:2024:3
3. Het kasrondje:  Een werknemer ontvangt een cashbonus, maar die bonus is — al dan niet formeel — bestemd voor de aankoop van aandelen in de vennootschap. De Belastingdienst beschouwt dit als een samenstel van handelingen dat materieel gelijkstaat aan een directe aandelenuitgifte. Het aftrekverbod is dan van toepassing, zeker als de werknemer geen echte keuzevrijheid heeft over de besteding van zijn bonus.Zie kennisgroep KG:011:2022:13

Wanneer zijn kosten voor een werknemersparticipatie dan wel aftrekbaar?

Er zijn situaties waarin het aftrekverbod niet geldt. Het meest instructieve voorbeeld komt uit een arrest van Gerechtshof 's-Hertogenbosch uit 2023. In die zaak had een werkgever aan werknemers voorwaardelijke aandelenrechten toegekend — rechten die pas definitief zouden worden na vier jaar dienstverband én het behalen van prestatiedoelen. Voor de overeengekomen voorwaarden werden voldaan, vond een overname plaats. De werknemers werden uitgekocht in geld. Nooit zijn er daadwerkelijk aandelen geleverd. Het hof oordeelde dat het aftrekverbod hier niet van toepassing was. De sleutel zit in het onderscheid tussen twee soorten voorwaarden:

• Ontbindende voorwaarde: er is al een toekenning; die kan later vervallen. → Aftrekverbod is van toepassing.
• Opschortende voorwaarde: er is nog géén toekenning; die ontstaat pas als de voorwaarde vervuld wordt. → Aftrekverbod is niet van toepassing zolang de voorwaarde niet vervuld is.

In dit geval was sprake van een opschortende voorwaarde. De voorwaarde werd nooit vervuld — de werknemers werden anders schadeloos gesteld. De kosten waren daardoor gewoon aftrekbaar.  Belangrijk voorbehoud: het cassatieberoep in deze zaak loopt nog. De Hoge Raad heeft zich hier dus nog niet over uitgesproken, dat zul dus vast nog wel komen.

Noot fiscaal jurist bij een werknemersparticipatie

De gekozen structuur met de financiering en de waardering zijn de belangrijkste onderdelen bij een werknemersparticipatie. Vooroverleg met de belastingdienst duurt lang maar is veelal wel de beste optie (mede gezien risico lucratief belang). Wilt u een gesprek met één van onze adviseurs, laat het gerust weten via onderstaand formulier of bel ons

Financiering van werknemersparticipaties

Wekelijks adviseren bij ondernemers, DGA's en familiebedrijven over werknemersparticipaties, bonusstructureren, SAR's en overige opties. De insteek is helder, het op langere termijn belonen en binden van werknemers. Een bonus heeft vaak een korte termijn doelstelling en een participatie een langetermijn doelstelling. Ook vanuit de onderneming heeft een participatie een voordeel, de liquiditeit blijft langer in de onderneming, cash out is pas al doel (bijvoorbeeld verkoop) is gerealiseerd. Het geld blijft dus beschikbaar voor groei en investeringen in de onderneming.

Werknemersparticipaties wat zijn de belangrijkste discussiepunten

In de praktijk botst het ideale beeld met twee discussiepunten:

1. Belastingdienst: de waardering van de aandelen
2. Bank: de financiering van de verwerving van de aandelen

Het bijzondere is dat volgens de staatssecretaris er geen grote wettelijke of fiscale obstakels zijn, een ontnuchterend standpunt. De brief maakt wel melding van een aantal aandachtspunten.

1. waardering van niet beursgenoteerde aandelen
2. de doorlooptijd van het vooroverleg over de waardering
3. de mogelijke impact van een vermogensaanwas belasting in box 3
4. de niet aftrekbaarheid van geschonken aandelen in de vennootschapsbelasting

Financiering van een werknemersparticipatie, hoe werkt dit?

Een werknemer beschikt zelden over voldoende eigen middelen om de aandelen te kunnen kopen. Een bank is daartoe niet altijd bereid. Dan blijft er nog een andere optie, de werkgever (verkoper) gaat de koopsom financieren. De vraag die dan naar voren komt is of de voorwarden (rente/aflossing/zekerheid) marktconform zijn. Is de rente te laag dan geniet de werknemer een voordeel, dit noemen we loon.

Sinds het kennisgroepstandpunt uit 2025 (KG:204:2025:2) is er meer houvast omtrent de financiering van werknemersparticipaties. De kennisgroep ziet 4 categorien:

1. Hoofdsom ≤ € 75.000. Voor de rente kan worden aangesloten bij de laagste van de marktrente van een persoonlijke lening en een effectenkrediet. De LTV is dan niet relevant; de werkgever mag de volledige koopsom financieren. Banken verstrekken persoonlijke leningen tot ongeveer dit bedrag immers zonder aanvullende zekerheden, mits er voldoende terugbetalingscapaciteit is.
2. Hoofdsom > € 75.000 en LTV tot 70%. Voor de rente kan worden aangesloten bij de voorwaarden en rentes van een effectenkrediet. Dit geldt voor het hele bedrag, niet alleen voor het deel boven € 75.000.
3. Hoofdsom > € 75.000 en LTV van 100%. De rentevergoeding wordt afgeleid uit het risico en rendement van het gefinancierde vermogensinstrument zelf en tendeert volgens de Kennisgroep naar de vermogenskostenvoet van de onderliggende aandelen.
4. Hoofdsom > € 75.000 en LTV tussen 70% en 100%. De rente ligt tussen de effectenkredietrente en de kostenvoet van het gefinancierde vermogensinstrument, vast te stellen volgens een aldaar genoemde formule.

Is maximaal financieren van een werknemersparticipatie mogelijk?

Voor participaties boven de € 75.000 - die volledig door de werkgever worden gefinancierd - zal er altijd een discussie ontstaan over het zakelijkheidscriterium. Een onafhankelijke financier zal dit immers ook niet staan te springen om 100% te financieren. De onderliggende waarde van de aandelen en eventueel overige zekerheden bepalen of de financiering wordt verstrekt.

De conclusie van het kennisgroep standpunt is dat bij een lage hoofdsom of een LTV van 70% er niet veel aan de hand is.

Bij de andere opties loopt de rente snel op. Bij een LTV van 90% en een rente op effectenkrediet van 5% (en geeiste kostenvoet van 35%) bedraagt de rente 5% + (20%/30%) x 30% = 25%. Dit gaat dus niet werken. Het kennisgroepstandpunt geeft wel een zijweg. De belastingplichtige is vrij een andere werkwijze te volgen, mits de rente zakelijk is (gezien het geheel van de voorwaarden en de financiele situatie bij de werknemer).

De kennisgroep neemt ook een aantal standpunten in die lastig te begrijpen zijn. De belangrijkste

1. Kredietrisico versus ondernemersrisico: de kennisgroep veronderstelt dat het kredietrisico op een lening tendeert naar het risico op de verkochte aandelen en dat een geldverstrekker daarom recht zou willen houden op de positieve waarde ontwikkeling van de onderliggende aandelen. Dit is onjuist, een bank kijkt naar het risico dat rente en aflossing niet kunnen worden betaald en zal dus nite de ontwikkeling van aandelen beoordelen.
2. Rente wordt verbonden aan de KEL (Kostenvoet eigen vermogen levered). Dit is aan aandeelhoudersmaatstaf en deze is niet bedoeld voor de beoordeling van een financiering. Dit staat ook op gespannen voet met jurisprudentie zoals de Hoge Raad d.d. 9 mei 2008 ECLI:NL:HR:2008:BD1108 en Hoge Raad 25 november 2011 ECLI:NL:HR:2011:BN3442.
3. Onzakelijke lening: het standpunt van de kennisgroep suggereert dat bij enkele onzakelijke voorwaarden de gehele lening onzakelijk is. Logisch zou zijn om enkel alleen het deel dat de marktconforme norm te boven gaat als onzakelijk te zien.

Samenhang tussen lucratief belang en werknemersparticipatie hoe werkt dit?

De financier staat niet op zichzelf. Wordt de financiering als onzakelijk aangemerkt dan neemt het rendement op de aandelen toe en kan, bij een hoog rendement, de lucratief belang bepaling voor overige vermogensrechten in beeld komen. In het arrest van de Hoge Raad d.d. 14 april 2023 (ECLI:NL:HR:2023:557) wordt vastgesteld dat vermogensrechten economisch vergelijkbaar zijn met achtergestelde soortaandelen - en dus pas als lucratief belang kwalificeren - als een hefboomeffect van meer dan 1 op 10 ontstaat. Het verwijzigingshof (ECLI:NL:GHDHA:2024:534) oordeelde vervolgens dat geen lucratief belang aanwezig was (waardeverlies niet aftrekbaar).

Recenter kwam de kennisgroep (KG:059:2026:1) met een nadere uitwerking tussen een onzakelijke financiering en het beloningsoogmerk bij incourante aandelen waarbij 90% wordt gefinancierd. De onzakelijke lening kan een aanwijzing zijn dat de geldverstrekker een ander doel nastreeft dan enkel een aankoop van een participatie financieren (dus beloningsoogmerk). Er komt in 2028 nieuwe wetgeving over het lucratief belang, dit zou per 2026 worden ingevoerd maar is dus uitgesteld.

Noot fiscaal jurist inzake werknemersparticipatie

Bij een financiering tot € 75.000 is het kennisgroep standpunt een welkome en werkbare handreiking. Voor grotere financiering moet de ondernemer en de werknemer voorzichtig zijn, vooroverleg heeft dan ook vaak de voorkeur. Het risico dat achteraf sprake is van een lucratief belang (box 1) is immers veel te groot. Wij verwachten de komende periode wel meer kennisgroepstandpunten waardoor de financiering van werknemersparticipaties duidelijker gaat worden.

Belastingvrij sporten DGA

De kosten voor een personal trainer en het abonnement voor de sportschool van de DGA vallen onder de gerichte vrijstelling voor arbo voorzieningen en kunnen dus belastingvrij worden verstrekt, aldus de rechtbank. In dit artikel werken we de uitspraak van de Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 4 juni 2026 (ECLI:NL:RBZWB:2026:4935) verder uit.

Zijn kosten voor sportschool nu nog belastingvrij?

Vooraf een voorbehoud, deze uitspraak gaat over de jaren 2018 -2020. In 2022 geldt de gerichte vrijstelling niet meer voor alle arbo voorzieningen. Het criterium voor 2022 was dat voorzieningen rechtstreeks moeten voortvloeien uit het arbo beleid bij de werkgever. Na 2022 is dit gewijzigd in voorzieningen die direct samenhangen met de wettelijke verplichting van de werkgever op grond van de arbowet (dus alleen verplichte arbo voorzieningen). Onder de huidige wetgeving lijkt een sportschool abonnement en/of personal trainer geen wettelijke arbo plicht te zijn, dus zal deze sneller tot het belaste loon behoren. Sportschool abonnementen en personal trainers zijn nuttig voor de gezondheid maar niet wettelijk verplicht volgens de arbowet. In diverse kennisgroep standpunten wordt ingegaan op specifieke zaken die onder de ARBO wetgeving vallen, de belangrijkste:

• Kennisgroep 2022: vragen over aanscherping arbo vrijstelling in 2022 KG:204:2022:34
• Kennisgroep 2022: arbo vrijstelling bij persoonlijk ontwikkelingsbudget KG:204:2022:15
• Kennisgroep 2023: arbo vrijstelling bij persoonsbeveiliging werknemer is soms mogelijk. KG:204:2023:13
• Kennisgroep 2024: griepprik belastingvrij? KG:204:2024:17

Zijn er nog kansen? Jazeker. Volgens het kennisgroep standpunt uit 2022 is het mogelijk dat in individuele gevallen per werknemer een specifieke voorziening wel kan gelden, denk hierbij aan cursus stoppen met roken op de werkplek of een stoelmassage op kantoor. Ook sporten op de werkplek wordt fiscaal gunstig behandeld.

Een voorziening die gericht is op de bevordering van de algemene gezondheid kan dus in specifieke situaties toch kwalificeren als een verplichte arbo voorziening. Hiervoor is echter een individuele beoordeling en belangenafweging van de werkgever vereist. De werkgever moet vaststellen dat de werknemer een gezondheidsrisico loopt vanwege de arbeid die de werknemer verricht.

Sportschool belastingvrij vergoeden

Een holding BV voldoet de rekening van de personal trainer en de sportschool. De DGA maakt hiervan gebruik omdat hij van mening is dat de gezondheid van de werknemer ( de DGA) belangrijk is en de gezondheid van de werknemers - op grond van artikel 3 lid 1 arbeidsomstandighedenwet - een arbo voorziening is. Een arbo voorziening is een gerichte vrijstelling en kan dus belastingvrij worden verstrekt, aldus de DGA. De inspecteur legt een naheffingsaanslag loonbelasting op omdat hij van mening is dat dergelijke kosten niet belastingvrij kunnen worden verstrekt en er sprake is van loon (geen gerichte vrijstelling).

De rechtbank is van mening dat er geen direct verband hoeft te zijn met de preventie van ziekteverzuim. De vrijstelling is ruim waardoor ook het verstrekken of vergoeden van de kosten voor een personal trainer en het abonnement voor de sportschool van de DGA zijn aan te merken als gerichte vrijstelling. Er wordt wel een kanttekening gemaakt, de kosten voor de partner (in dienstbetrekking bij de werkmaatschappij en niet bij de holding) vallen hier niet onder.

Sportschool op de werkplek of buiten de deur en belastingen

Volgens de rechtbank maakt dit geen verschil. Op grond van artikel 8.4a lid 2 van de uitvoeringsregeling loonbelasting 2011 zijn arbo voorzieningen op de werkplek en buiten de werkplek beide gericht vrij te stellen, deze wet is in 2022 aangepast, vanaf dat moment zijn alleen verplichte arbo voorzieningen nog gericht vrijgesteld. Dit staat ook keurig in het handboek loonheffingen, lees onderdeel 22.1.9 en 22.2.1 (handboek 2026).

Overzicht gerichte vrijstellingen werkkostenregeling

Noot fiscaal jurist inzake sportschool en personal trainer

Een fitness- of sportabonnement valt in de meeste gevallen niet onder de gerichte vrijstellingen. Als een werkgever de kosten van een externe sportschool betaalt aan de werknemer wordt dat in beginsel gezien als bruto loon waarover loonbelasting en premies moet worden betaald. De werkgever kan het echter aanwijzen als eindheffingsloon en onderbrengen in de vrije ruimte van de werkkostenregeling, hierbij geldt ook de gebruikelijkheidstoets. Een vergoeding van €2.400 per werknemer per jaar wordt altijd als gebruikelijk gezien.

Tot 2022 was bedrijfsfitness relatief makkelijk gericht vrij te stellen als onderdeel van een algemeen arbobeleidsplan. Sinds 2022 geldt de gerichte vrijstelling voor arbovoorzieningen alleen nog voor verplichte arbovoorzieningen; de vrijstelling geldt niet meer voor voorzieningen die louter de algemene gezondheid bevorderen, en een niet-werkgericht sportschoolabonnement valt er dus niet onder. Voorwaarden om wél in aanmerking te komen is dat er een gericht arbo fitness programma binnen het bedrijf is (eventueel via een RI&E plan waarbij aandacht wordt besteed aan functiegebonden gezondheidsrisico's. De deelname mag dan ook niet vrijblijvend zijn.

Deze rechtbank uitspraak gaat een stuk verder en stelt minder voorwaarden, edoch dit ging over een situatie die voor de wetswijziging in 2022 speelde. De rechter loopt in deze casus de lijn van de AG Pauwels d.d. 21 april 2023 ECLI:NL:PHR:2023:449 inzake gezonde voeding. Een direct verband met preventief ziekteverzuim is niet nodig.

Het is lang onduidelijk geweest of dergelijke kosten belastingvrij kunnen worden verstrekt door de werkgever. De inspecteur stelt dit dan ook terecht aan de orde. Via de u bocht van de arbo voorzieningen zijn dergelijke kosten - volgens de rechtbank - belastingvrij te vergoeden of te verstrekken (tenminste tot 2022). De inspecteur stelt nog dat het ongebruikelijk is (de gebruikelijkheidstoets), hiervoor wordt onvoldoende bewijs geleverd. Het ging hier om een familie abonnement, een gedeeltelijke naheffing is dus wel terecht.  

In een eerdere conclusie van de AG (ECLI:NL:PHR:2023:449) valt het volgende te lezen:

• Uit de totstandkomingsgeschiedenis en het Handboek Loonheffingen volgt dus dat een door de werkgever geïnitieerd preventie- en gezondheidsprogramma onder de gerichte vrijstelling voor arbovoorzieningen kan vallen. Fitness zou een dergelijk ‘preventie- en gezondheidsprogramma’ kunnen zijn. Weliswaar valt fitness op de werkplek al onder de nihilwaardering in art. 3.7(1)(a) URLB 2011, maar de staatssecretaris heeft in een brief van 30 oktober 2014 tijdens de parlementaire behandeling van het Belastingplan 2015 ook uitdrukkelijk de mogelijkheid opengehouden dat fitness als arbovoorziening onder de gerichte vrijstelling valt, “meer algemeen, als de werkgever risico’s ziet voor de gezondheid van zijn werknemers”:
• “De heer Bashir vraagt ook of het klopt dat fitness op de werkplek onbelast is, maar fitness elders belast. Uit praktische overwegingen kent de fitness op de werkplek inderdaad een nihilwaardering. Het is namelijk bijzonder lastig om de waarde van het individuele privévoordeel van een dergelijke voorziening op de werkplek te bepalen. Het is praktisch ondoenlijk om bij te houden wie van de werknemers gebruikmaakt van zo’n voorziening en in welke mate. Daarom is gekozen voor een nihilwaardering. Fitness buiten de werkplek is inderdaad belast voor zover het betreft niet-werkgerelateerde fitness. In dit geval kan gebruik worden gemaakt van de vrije ruimte. Fitness die wel werkgerelateerd is, bijvoorbeeld voor het onderhouden van fitheid die vereist is voor de uitoefening van werkzaamheden zelf, is gericht vrijgesteld, ongeacht of deze op de werkplek zelf plaatsvindt of elders. Meer algemeen, als de werkgever risico’s ziet voor de gezondheid van zijn werknemers die hij met een gericht fitnessprogramma in zijn Arbobeleidsplan wil wegnemen, dan is dat ook vrijgesteld.”

Maar waar ligt de grens bij belastingvrij sporten?

Volgens een kennisgroep standpunt (KG:204:2022:34) geldt de vrijstelling niet voor arbo verplichtingen die bijdragen aan de algemene gezondheid, dit ziet meer op gezonde maaltijden, een fiets of algemene sportieve activiteiten. Als de sportschool dus niet werk gerelateerd is vormt de vergoeding of verstrekking belast loon (opnemen in de vrije ruimte). De sportschool moet dus passen bij het beroep. Tja, dat is een erg subjectieve benadering. Verder is nog een aandachtspunt dat het sporten tijdens werktijd moet plaatsvinden, dit aldus het Gerechtshof Amsterdam d.d. 9 februari 2012 ECLI:NL:GHAMS:2012:BV6310. Tja dan krijgen we de vervolgvraag, wat zijn de werktijden van een DGA en/of ondernemer? Al met al... we zijn er niet !

Pseudo-eindheffing vanaf 1 januari 2027

Vanaf 1 januari 2027 wordt een nieuwe pseudo-eindheffing ingevoerd voor werkgevers die een fossiele personenauto aan werknemers ter beschikking stellen. De maatregel maakt deel uit van het Belastingplan 2026 en heeft gevolgen voor werkgevers. Daarbij speelt niet alleen de keuze tussen elektrisch en fossiel rijden een rol, maar ook de wijze waarop auto's aan werknemers beschikbaar worden gesteld.

Volgens de telegraaf kan deze heffing voor werkgevers een miljard extra gaan kosten. De nieuwe regeling geldt niet alleen voor brandstofauto's van de zaak maar ook voor vervangend vervoer bij onderhoud of schade. Werkgevers- en belangenorganisaties zullen de overheid nog een "brandbrief" sturen over deze nieuwe wetgeving. Over dit onderwerp is in 2025 ook een rapport verschenen (35 pagina's) 

Welke problemen kunnen we verwachten door Pseudo Eindheffing

Er kunnen best veel problemen ontstaan vanaf 2027, in de reactie van het register voor belastingadviseur worden enkele problemen omschreven.

1. Definitie woon werk: voor de bijtelling (loonbelasting) en BTW correctie gelden andere invullingen voor het woon werk verkeer. Het lijkt erop dat nu voor de pseudo eindheffing een derde variant voorbij gaat komen.
2. 40 dagen regeling: uitvoeringsgevoelig en administratief bewerkelijk. Werkgevers moeten per werknemer en per locatie vaststellen of een locatie in een kalenderjaar een vaste werkplek is geworden.
3. wisseling werkgever: als werknemer een niet elektrische auto na 1 januari 2027 verplicht moet meenemen naar een volgende werkgever kan een fiscaal probleem ontstaan. De nieuwe werkgever is dan een pseudo eindheffing verschuldigd.

Aanpassingen wetsvoorstel pseudo eindheffing auto van de zaak

In een kamerbrief d.d. 22 juni 2026 worden enkele toezeggingen gedaan omtrent de aanpassing van de nieuwe wetgeving inzake de pseudo eindheffing. Een opstelling van de belangrijkste aanpassingen.

• Doel is betere aansluiting bij de praktijk zonder extra budgettaire gevolgen.
• Tijdelijke vervangende fossiele auto bij schade/onderhoud is vrijgesteld voor maximaal 14 dagen.
• Overgangsrecht wordt verlengd van 17 september 2030 naar 1 januari 2031
• Er komt een vrijstelling voor één tijdelijke fossiele auto per jaar gedurende maximaal 7 dagen (vervalt 1 januari 2031)
• Tijdelijke huurauto’s hoeven hierdoor niet direct volledig elektrisch te zijn.
• Pseudo-eindheffing geldt alleen bij terbeschikkingstelling mede voor privégebruik.
• Voor lesauto’s komt een specifieke vrijstelling.
• Bij grensoverschrijdende situaties mag de verdragsmatige verdeling van het heffingsrecht worden gevolgd.
• Gebruik van een taxi als passagier geldt niet als terbeschikkingstelling van een auto.
• Voor een vaste auto met chauffeur blijft de pseudo-eindheffing wel mogelijk.
• Bij fusies en overnames kan het overgangsrecht blijven gelden zonder wetswijziging. Een aparte concernregeling is volgens het kabinet niet nodig.
• Wisselt een auto naar een andere werkgever met ander loonheffingennummer, dan vervalt het overgangsrecht. Dit geldt ook binnen een concern met verschillende loonheffingennummers.
• Uitzondering geldt voor fusies en overnames waarbij de nieuwe werkgever in de plaats treedt van de oude. Overgangsrecht blijft wel behouden als dezelfde werkgever de auto aan een andere werknemer geeft.

Pseudo eindheffing voor de auto van de zaak

Met ingang van 1 januari 2027 wordt een pseudo-eindheffing ingevoerd voor fossiele personenauto’s die door een werkgever ook voor privédoeleinden beschikbaar worden gesteld aan werknemers. De heffing bedraagt 12% en komt volledig voor rekening van de werkgever.

Het betreft een afzonderlijke heffing die naast de reguliere fiscale bijtelling bij een werknemer kan bestaan (afhankelijk van het gebruik). Kortom de pseudo eindheffing komt niet in de plaats van de fiscale bijtelling bij de werknemer.

De regeling is nadrukkelijk bedoeld om het gebruik van voertuigen met CO₂-uitstoot verder te ontmoedigen en de overstap naar emissievrije personenauto’s te stimuleren.

Brandstof boete bij fossiele auto’s

Voor de toepassing van de pseudo-eindheffing wordt uitgegaan van personenauto’s die een CO₂-uitstoot hebben van meer dan 0 gram per kilometer. Dit betekent dat niet alleen de traditionele benzine- en dieselauto’s onder deze definitie vallen, maar ook hybride voertuigen worden aangemerkt als fossiele personenauto. Een hybride auto profiteert daarom niet van de uitzonderingspositie die volledig elektrische voertuigen wel hebben.

De wet sluit aan bij de wettelijke definitie van personenauto’s binnen de BPM-regelgeving. Daardoor vallen ook bijzondere personenauto’s, zoals bepaalde kampeerauto’s, zorgvervoervoertuigen en lijkwagens, binnen de reikwijdte van de regeling.

Woon-werkverkeer is ook privé bij pseudo eindheffing

Een opvallend aspect van de nieuwe regeling is dat woon-werkverkeer als privégebruik wordt beschouwd. Normaal gesproken wordt woon-werkverkeer voor de inkomstenbelasting en loonheffingen juist als zakelijk verkeer aangemerkt. Voor de pseudo-eindheffing wordt hier, net zoals voor de btw vanaf geweken. Hierdoor telt het reizen tussen woning en vaste werkplek mee als privégebruik.

Dat betekent dat een auto die uitsluitend wordt gebruikt voor zakelijke ritten en woon-werkverkeer ook onder de pseudo-eindheffing valt. In de praktijk zal dit ertoe leiden dat aanzienlijk veel voertuigen binnen de regeling terechtkomen

Wie betaalt de pseudo eindheffing?

De regeling geldt voor werkgevers die een fossiele personenauto ter beschikking stellen aan een werknemer voor privégebruik. Onder werkgevers vallen eenmanszaken of personenvennootschappen met personeel, maar ook B.V.’s (zoals alleen de DGA op de loonlijst).  Een DGA die een fossiele of hybride auto van zijn eigen BV rijdt, kan daardoor met de nieuwe regeling worden geconfronteerd.

De pseudo-eindheffing wordt verschuldigd door de inhoudingsplichtige werkgever en mag niet direct of indirect worden afgewenteld op de werknemer. De financiële last komt dus rechtstreeks terecht bij de werkgever.

Ondernemers die hun onderneming drijven in de vorm van een eenmanszaak of personenvennootschap zonder personeel vallen buiten de regeling.

Welke voertuigen zijn uitgezonderd voor pseudo eindheffing

Niet alle voertuigen vallen onder de nieuwe heffing. De pseudo-eindheffing geldt uitsluitend voor personenauto’s met een CO₂-uitstoot van meer dan 0 gram per kilometer die ook privé gebruikt mogen worden. Volledig elektrische auto's blijven daardoor buiten de regeling. Daarnaast vallen bestelauto’s, vrachtauto’s, trekkers en andere voertuigen die niet kwalificeren als personenauto niet onder de pseudo-eindheffing.

Ook een personenauto die uitsluitend voor zakelijke doeleinden beschikbaar wordt gesteld en waarbij geen sprake is van privégebruik (ook geen woon-werkverkeer), valt buiten de heffing.

Over welke waarde is de pseudo eindheffing verschuldigd

Voor de berekening van de pseudo-eindheffing wordt in beginsel aangesloten bij de cataloguswaarde van de personenauto.

Voor oudere voertuigen geldt echter een afwijkende regeling. Indien een auto ouder is dan 25 jaar, wordt niet uitgegaan van de oorspronkelijke catalogusprijs maar van de waarde in het economische verkeer. Dit betekent dat voor klassieke voertuigen een aanzienlijk lagere grondslag kan gelden dan voor jongere auto's.

Overgangsrecht inzake pseudo eindheffing

De wetgever heeft overgangsrecht opgenomen voor bestaande situaties.

• Fossiele personenauto’s die vóór 1 januari 2027 al door dezelfde werkgever ter beschikking zijn gesteld, vallen niet direct onder de nieuwe pseudo-eindheffing. Voor deze auto's geldt een overgangsperiode die uiterlijk eindigt op 17 september 2030. Tijdens deze periode blijft het overgangsrecht van toepassing zolang dezelfde inhoudingsplichtige de betreffende auto aan één of meer werknemers ter beschikking stelt. Het maakt daarbij niet uit welke werknemer de auto gebruikt.
• Voor voertuigen die vanaf 1 januari 2027 voor het eerst voor privégebruik ter beschikking worden gesteld, geldt de pseudo-eindheffing direct.

Werkgevers met langlopende leasecontracten doen er daarom verstandig aan om reeds nu te beoordelen welke voertuigen onder het overgangsrecht vallen en welke niet.

Verlaagde bijtelling personenauto’s

Naast de invoering van de pseudo-eindheffing verandert ook de bijtelling voor 100% elektrische auto’s. Aanvankelijk zou de verlaagde bijtelling voor elektrische auto's per 2026 volledig verdwijnen. Uiteindelijk is besloten om gedurende een korte periode een korting te behouden voor nieuwe emissievrije auto's.

Voor volledig elektrische auto's die in 2026 voor het eerst op kenteken worden gezet, bedraagt de bijtelling gedurende maximaal 60 maanden 18% over de eerste € 30.000 van de cataloguswaarde. Voor auto's met een eerste toelating in 2027 geldt een percentage van 20% over hetzelfde bedrag. Voor zover de cataloguswaarde hoger is dan € 30.000 blijft het reguliere bijtellingspercentage van 22% van toepassing. Hierdoor blijft het fiscale voordeel van elektrisch rijden voorlopig bestaan, al wordt het voordeel stapsgewijs verder afgebouwd.

In combinatie met de nieuwe pseudo-eindheffing voor fossiele auto's ontstaat daarmee een steeds grotere fiscale stimulans om te kiezen voor volledig emissievrije mobiliteit.

Noot fiscaal jurist inzake pseudo eindheffing

De invoering van de pseudo-eindheffing laat een belangrijke koerswijziging in de fiscale behandeling van auto's van de zaak zien. Waar de aandacht jarenlang vooral uitging naar de bijtelling voor de werknemer, verschuift de focus nu nadrukkelijk naar de werkgever.

De impact van de lasten voor het ter beschikking stellen van auto’s kan aanzienlijk zijn. De pseudo-eindheffing van 12% komt namelijk bovenop de bestaande autokosten en staat los van een eventuele bijtelling bij de werknemer. Hierdoor kunnen de totale lasten van een fossiele of hybride auto vanaf 2027 aanzienlijk hoger uitvallen dan nu vaak wordt aangenomen.

Opvallend is daarnaast dat woon-werkverkeer voor deze regeling als privégebruik wordt aangemerkt. Hierdoor zullen voortaan auto's die in de praktijk louter zakelijk worden gebruikt en voor woon-werkverkeer toch onder de heffing vallen.

Daarnaast geldt de nieuwe regeling per maand, dus ook voor vervangend vervoer. Als een werknemer met een elektrische auto deze voor onderhoud naar de garage brengt en tijdelijk een hybride auto krijgt (voor 2 weken), moet hierover dus ook de pseudo eindheffing worden toegepast. Valt het onderhoud in 2 maanden dan moet de correctie in beide maanden worden uitgevoerd (boete al vlot € 1.000 euro).

Tip werkgevers inzake pseudo eindheffing 2027

1. Werkgevers doen er verstandig aan om leaseregelingen en het gebruik van ter beschikking gestelde auto’s tijdig tegen het licht te houden. Voor voertuigen die vóór 1 januari 2027 al ter beschikking zijn gesteld, geldt namelijk overgangsrecht tot uiterlijk 17 september 2030. Dit kan aanleiding zijn om het beleid hierop aan te passen.
2. Laat vóór het aangaan of verlengen van een leasecontract doorrekenen wat de totale werkgeverslasten zijn gedurende de volledige looptijd. In sommige gevallen blijkt een elektrische auto vanaf 2027 fiscaal voordeliger dan een hybride of brandstofauto, zelfs wanneer de maandelijkse leaseprijs hoger ligt.

Werknemersparticipatie bij familiebedrijven

Wij adviseren wekelijks familiebedrijven bij interne structuren, zeggenschap en bedrijfsopvolgingen. Steeds vaker wordt dit gecombineerd met een werknemersparticipatie. Dit is niet verwonderlijk of bijzonder, immers er moet vaak een waardering worden opgesteld van het bedrijf (bij de bedrijfsopvolging) en hiermee staat de fiscale deur open naar een werknemersparticipatie voor dezelfde waarde (en wellicht voorwaarden). Het overleg met de belastingdienst kost tijd (en dus geld) derhalve is dit een mooi moment om ook werknemers langer verbonden te houden met het bedrijf. In dit artikel een overzicht van de aandachtspunten en fiscale risico's.

Wat geeft het meeste gedoe bij een werknemersparticipatie?

De belangrijkste problemen bij een werknemersparticipatie zijn de volgende

1. Waardering afstemmen met de belastingdienst
2. Financiering van de werknemersparticipatie
3. Overleg met uw werknemers of managers over de voorwaarden
4. Eigen inbreng (spaargeld) van de werknemers
5. Zitten alle werknemers op één lijn
6. Hoe participeren (box 1, box 2 of box 3)
7. Gevolgen werknemersparticipatie en nieuwe box 3 stelsel

Werknemersparticipatie bij familiebedrijven, het vertrekpunt

Vooraf moet er overleg plaatsvinden met de familie over deze participatie. Hierin komt aan de orde welke medewerkers en/of managers mogen participeren. Daarnaast is van belang of de werknemers / managers hiertoe ook de bereidheid hebben. Zodra werknemers / managers er zelf voor moeten lenen of spaargeld moeten aanspreken merkt u meestal iets meer weerstand. Er zal dus altijd sprake van een risico (zekere lening en onzekere winsten) waarover zorgvuldig overleg wenselijk is. Soms kan een bonus regeling of een stock appreciation right (hierna SAR) een betere optie zijn voor de werknemer / manager. Bij een SAR krijgt de werknemer een bonus, lift hij/zij mee op de waarde ontwikkeling en kan ook vermogen opbouwen. De uitkering is echter belast in box 1. Bij een SAR kunt u ook veel voorwaarden opnemen, zoals een minimale tijd in dienstbetrekking blijven of een aanvangspremie betalen.

De meeste werknemersparticipaties beginnen met een bonus of tantième regeling. Deze bonus wordt afhankelijk gesteld van de omzet of urentarget of een andere meetbare grootheid binnen het bedrijf. De uitbetaling is meestal in het boekjaar (of vlak daarna) en de werknemer hoeft verder niet in geld te investeren. De bonus kan ook in het bedrijf blijven waardoor de werknemer een coupon (lening) krijgt en maandelijks rente gaat ontvangen. Hierdoor kan de onderneming de cash van de bonus nog zelf gebruiken. Er zijn ook bonus systemen die niet kijken naar de individuele prestatie maar meer naar de collectieve prestatie van (een groep) werknemers. Er worden dan heldere KPI's opgesteld die jaarlijks kunnen worden aangepast.

De volgende stap zijn plannen die voor een langere termijn en verbondenheid moeten werken. De meest voorkomende voorbeelden hiervan zijn:

1. Aandelen of certificaten
2. Stock Appreciation regeling
3. Phantom Stock plan

1. Aandelen of certificaten aan werknemers

De meest voorkomende optie is het certificatenplan voor werknemers of managers. Hierbij wordt het stemrecht losgekoppeld van het economische recht (waarde stijging). De werknemer heeft dus geen stemrecht maar wel recht op dividenduitkeringen en het liquidatie saldo bij een verkoop of ontbinding. Het stemrecht wordt ondergebracht bij een Stichting (STAK), die vaak wordt bestuurd door de familie. De STAK heeft het stemrecht, het vergaderrecht en neemt alle besluiten. De STAK heeft wel de verplichting om dividenden direct uit te keren aan de werknemers (Certificaat houders), dit geldt ook bij een verkoop van het bedrijf. De specifieke spelregels staan in de administratie voorwaarden, dit is maatwerk. De STAK zal bij meerdere aandeelhouders ook partij zijn bij de aandeelhoudersovereenkomst waarbij deze verplichtingen bij de certificaathouder moeten worden neergelegd (tag along / drag along etc.). Voor de betrokkenheid bij de werknemers of managers is het te overwegen om ook een werknemer (of twee) in het STAK bestuur op te nemen.

Een duidelijk certificatenplan is bij bovenstaande van essentieel belang. De belangen van de STAK en de certificatenhouders hoeven immers niet gelijk te zijn.  Via onderstaande structuur wordt via een Box 2 belang deelgenomen en blijft de opbrengst bij een verkoop (eventueel) tijdelijk in de werknemers BV. De DGA heeft hierbij controle op de STAK en ook controle op de werknemers BV, dit kan via uitgifte van één stemrecht aandeel aan de Holding DGA. De werknemer moet via onderstaande structuur wel geld meebrengen, dit kan eigen geld zijn of een financiering van de bank of het familiebedrijf (of de  holding DGA). Maar natuurlijk ook door een combinatie van geldstromen.

Stappenplan voor deze werknemersparticipatie

1. Familie gaat in overleg (bestuur) en stelt een werknemersparticipatieplan op (wie komen in aanmerking, de waarde,  aantal aandelen, voorwaarden voor deelname,etc.) Soms wordt besloten om maximaal 9% uit te geven, bij 10% hebben de gezamenlijke certificaathouders immers het recht op enquête en de rechtsgang naar de ondernemingskamer.
2. De familie gaat in overleg met de groep werknemers
3. De Algemene vergadering van aandeelhouders keurt het plan goed
4. De familie BV richt een STAK op, aan deze STAK worden aandelen uitgegeven. Tevens wordt een bestuur van de STAK benoemd
5. De STAK zal toetreden tot de aandeelhoudersovereenkomst (als die er is tenminste)
6. Het bestuur van de STAK stelt de administratievoorwaarden op (spelregels voor de certificaathouders)
7. De familie BV geeft aandelen uit aan de STAK, de werknemers storten de aandelen vol (storten op uitgifte prijs), dit via de derdenrekening van de notaris
8. De familie BV, de werknemers en de STAK sluiten samen een participatie overeenkomst.  

2. Stock Appreciation regeling

Een Stock Appreciation right (SAR) is een lichtere optie waarbij de werknemer niet hoeft te betalen voor dit recht (kan wel). De werknemer krijgt via de SAR een recht op winst en op de waardestijging van het familiebedrijf. De werknemer participeert dus niet direct in aandelen en heeft verder ook geen stemrecht. De SAR is eigenlijk een soort van call optie met beperkte voorwaarden. De SAR zou u ook kunnen omschrijven als een luxe vorm van een bonusregeling. Aan de SAR worden veelal wel een lijstje met voorwaarden gesteld. Meest voorkomende voorwaarden zijn:

• Bepaalde prestatie leveren
• Bepaalde periode in dienstbetrekking zijn
• Bepaalde periode in dienstbetrekking blijven
• Geen SAR recht ontslag op staande voet (of langdurig ziek)

3. Phantom Stock plan

Een Phantom Stock plan zien wij in veel vormen voorkomen. Vaak lijkt dit op optie 2 (de SAR). De Phantom Stock geeft dan recht op het ontvangen van een geldbedrag (gekoppeld aan de waardeontwikkeling van het familiebedrijf) over een bepaalde periode tegen bepaalde voorwaarden. Een soort van virtuele wijze om werknemers te laten meeliften op de waardestijging van het familiebedrijf.

Financiering van een werknemersparticipatie

Dit is vaak de lastigste hobbel. Onze politieke mannen en vrouwen in Den Haag zien zeker het belang van een werknemersparticipatie maar hebben de regeling nog niet eenvoudiger gemaakt. De lastigste discussies zijn deze met de belastingdienst (over de waarde en voorwaarden van de werknemersparticipatie).

Veelal wordt de werknemersparticipatie in aandelen (onderdeel 1 hierboven) gefinancierd door de huisbank, de werknemer en de familie, derhalve een gemengde financieringstructuur. Als sprake is van een financiering die qua rente, aflossing of omvang onzakelijk is neemt het rendement op de aandelen toe. Als dit rendement als hoog of zeer hoog wordt gekwalificeerd valt de financiering onder de zogenaamde lucratiebelangregeling (onder overige vermogensrechten). De belastingdienst heeft in een standpunt van de kennisgroep een toelichting gegeven op dit beloningsoogmerk (KG:059:2026:1).

Maximale financiering bij een werknemersparticipatie

Omtrent de maximale financiering bij een werknemersparticipatie heeft de kennisgroep (KG:204:2025:2) een standpunt bekend gemaakt. Als belangrijke indicator komt de belastingdienst met de Loan to Value ratio (LTV). Dit is het percentage van de investering dat wordt gefinancierd. Het omslagpunt ligt - volgens de belastingdienst - bij 70%, bij een lager percentage kan er een discussie worden gevoerd over de zakelijkheid. De belastingdienst geeft hierbij haar mening (is geen wetgeving) en komt tot het volgende:

1. Participaties kleiner of gelijk aan € 75.000. Voor de rente kan in beginsel worden aangesloten bij de laagste van de marktrente van een persoonlijke lening of een effectenkrediet. De LTV (Loan to Value) doet in dit geval niet ter zake. De werkgever kan de volledige koopsom financieren.
2. Participaties groter dan € 75.000 en LTV tot 70%. Voor de rente kan in beginsel worden aangesloten bij de rente op een effectenkrediet.
3. Participaties groter dan € 75.000 en LTV is 100%. De rente wordt in beginsel gebaseerd op het risico en rendement van het onderliggende aandeel.
4. Participaties groter dan € 75.000 en LTV tussen 70% en 100%. De rente ligt ergens tussen de rente die wordt gevraagd door aanbieders van effectenkredieten en de kostenvoet (is een synoniem voor rendementseis) van het onderliggende aandeel.

Bij een juiste regeling is ook van belang welke zekerheden er worden verstrekt (werknemer prive aansprakelijk of via BV? Pandrecht aandelen?).

Schema inzake werknemersparticipatie bij familiebedrijven

Noot fiscaal jurist inzake werknemersparticipatie bij familiebedrijven

Een werknemersparticipatie kan prima samengaan bij de opvolging door de volgende generatie. Belangrijke werknemers blijven betrokken en worden voor een langere periode gebonden aan de organisatie, dit geeft rust en stabiliteit. Wij adviseren wekelijks familiebedrijven bij een bedrijfsopvolging in combinatie met een werknemersparticipatie. Let erop dat niet alle advieskosten voor een dergelijk traject aftrekbaar zijn (zie kennisgroep KG:204:2022:3) . Wilt u een vrijblijvende offerte? Stuur ons gerust via onderstaand formulier een bericht of neem contact op met de genoemde fiscaal jurist.

Studiekosten aftrekbaar of negatief loon

In dit artikel behandelen wij studiekosten in fiscaal perspectief. De aanleiding is een uitspraak van de Rechtbank Noord Nederland d.d. 16 april 2026 (ECLI:NL:RBNNE:2026:1419) waarin een werknemer studiekosten als negatief loon in mindering bracht op zijn inkomen, derhalve een verlaging van het belastbaar inkomen in de aangifte inkomstenbelasting. In deze procedure wordt te weinig bewijs geleverd, tja dan gaat het fiscaal mis.

Fiscale behandeling van studiekosten in Nederland

Op hoofdlijnen geldt het volgende;

• Betaling van studiekosten zijn meestal geen negatief loon, uitzonderingen zijn er wel
• Scholingsaftrek is in 2022 komen te vervallen en vervangen door STAP subsidie (2022-2024), subsidie is thans vervallen
• Werkgever kunnen veelal belastingvrij studiekosten (via WKR) belastingvrij vergoeden

Studiekosten als negatief loon

Negatief loon wil zeggen dat een werknemer een vermindering van zijn loon heeft als gevolg van een verplichting uit zijn dienstbetrekking. Er is geen wettelijke definitie van negatief loon maar in de jurisprudentie bekijken ze dit omgekeerd, dus artikel 10 wet loonbelasting (is loon) in negatieve zin. Er gelden voor negatief loon een aantal voorwaarden:

1. Bewuste verstrekking: de werkgever verstrekt het nadeel en is zich ervan bewust (bijvoorbeeld via een overeenkomst)
2. Nadeel: de werknemer lijdt daadwerkelijk een financieel nadeel of verlies (verarming)
3. Causaliteit: er moet voldoende causaal verband zijn tussen het nadeel en de dienstbetrekking (zie kennisgroep KG:204:2025:6) en Hoge Raad 31 maart 2017 ECLI:NL:HR:2017:529

Volgens de Hoge Raad d.d. 15 april 2016 (ECLI:NL:HR:2016:635) moet aan al deze voorwaarden worden voldaan. In de procedure bij de Rechtbank Noord Nederland in 2026 was er twijfel over het causale verband tussen de studiekosten en de dienstbetrekking. De belastingplichtige heeft ook geen bewijs aangevoerd waaruit volgt dat de last voor de studiekosten direct is terug te voeren op een harde afspraak uit zijn arbeidsovereenkomst, of anderszins is ingebed in een arbeidsvoorwaardenregeling uit of op grond van die arbeidsovereenkomst. De e-mail die belastingplichtige heeft overgelegd is onvoldoende om aan te tonen dat de betaling van het inschrijvingsgeld zozeer zijn grond vindt in de dienstbetrekking. Uit deze mail volgt namelijk niet dat belastingplichtige op grond van een arbeidsvoorwaardenregeling of een arbeidsovereenkomst verplicht is om het inschrijvingsgeld te betalen.

Werknemer moet studiekosten bij ontslag of vertrek terugbetalen, negatief loon?

De werkgever heeft studiekosten belastingvrij vergoed via de gerichte vrijstelling. Dit is de meest gebruikelijke situatie. De werkgever betaalt het collegegeld, de boeken, etc. Als de werknemer later, bij ontslag of vertrek of niet behalen diploma, de kosten moet terugbetalen is geen sprake van negatief loon. Immers de oorspronkelijke vergoeding was geen loonvoordeel en belastingvrij. Tot 2021 kon de werknemer deze kosten nog wel opvoeren als studiekosten. Als de werknemer studieverlofuren moet terugbetalen kan wel sprake zijn van negatief loon

Nieuwe werkgever vergoedt studiekosten terugbetaling

Als de nieuwe werkgever de studiekosten terugbetaling bij de oude werkgever zou vergoeden dan mag die vergoeding via de gerichte vrijstelling belastingvrij plaatsvinden. Als de nieuwe werkgever de vergoeding een jaar later zou vergoeden is de vergoeding niet belastingvrij, de werknemer heeft in dat jaar immers geen studiekosten gemaakt. Als de werkgever de studiekosten rechtstreeks zou betalen aan de oude werkgever lijkt ook geen sprake van een loonvoordeel (dus geen loonheffingen), wel moet er een gebruikelijkheidstoets plaatsvinden.

Schema negatief loon en vergoeding studiekosten

Noot fiscaal jurist inzake studiekosten

Studiekostenaftrek is komen te vervallen. Voor de werknemer is er dan alleen nog de route via het negatief loon, dit is een lastige fiscale hobbel. Het belastingvrij laten vergoeden door de werkgever is de meest gebruikelijke en eenvoudige route.

Een Fiscale APK van uw bedrijf

Veel ondernemers gaan ervan uit dat hun fiscale zaken goed geregeld zijn. Toch blijkt in de praktijk dat er vaak fiscale kansen blijven liggen of risico’s onopgemerkt blijven. Daarom hebben wij de fiscale APK voor ondernemers ontwikkeld: een grondige fiscale controle voor ondernemers, DGA’s en familiebedrijven.

Wij toetsen zowel de onderneming als de privésituatie op meer dan 100 fiscale advies- en optimalisatiemogelijkheden. Daarbij kijken wij niet alleen naar risico’s, maar juist ook naar besparingskansen, structuurverbeteringen en toekomstige aandachtspunten.

Kosten Fiscale APK

U krijgt vooraf een offerte en na uw akkoord beginnen wij moet onze APK. De gemiddelde kosten bedragen € 1.995 (exclusief BTW) voor de volledige fiscale scan met uitleg.

Wat is een Fiscale APK?

De naam zegt het eigenlijk al. Net zoals een auto periodiek wordt gekeurd, verdient ook uw onderneming een fiscale onderhoudsbeurt. Wetgeving verandert voortdurend. Denk aan wijzigingen in box 2 en box 3, strengere controles van de Belastingdienst, veranderende regels rondom vastgoed, bedrijfsopvolging, excessief lenen en internationale structuren. Veel ondernemers groeien door, bouwen vermogen op of krijgen te maken met nieuwe risico’s, terwijl hun fiscale structuur jarenlang onveranderd blijft. Met de Fiscale APK brengt Jongbloed Fiscaal Juristen uw volledige fiscale positie in kaart. Daarbij wordt gekeken naar onder andere:

• de ondernemingsstructuur;
• inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting;
• box 2- en box 3-positie;
• vastgoedstructuren;
• fiscale risico’s;
• vermogensopbouw;
• bedrijfsopvolging;
• is uw onderneming verkoop klaar;
• pensioen en oudedagsvoorzieningen;
• internationale aspecten;
• benutting van fiscale faciliteiten en regelingen.

Wat is het doel van een fiscale APK?

Het doel is helder: fiscale rust, inzicht en concrete besparingsmogelijkheden creëren. Geen dik rapport vol ingewikkelde theorie, maar praktisch advies waar u direct iets mee kunt. Ondernemers ontvangen een overzichtelijk rapport met bevindingen, aandachtspunten en een concreet actieplan.

Veel ondernemers zijn verrast hoeveel optimalisaties nog mogelijk blijken te zijn. Denk aan het slimmer structureren van vermogen, het benutten van fiscale vrijstellingen, het voorbereiden op bedrijfsopvolging of het voorkomen van toekomstige discussies met de Belastingdienst. Soms levert een kleine aanpassing al direct aanzienlijke besparingen op. Extra informatie kunt u vinden op www.fiscale-apk.nl

Schema Fiscale APK

Wie zijn wij?

Jongbloed Fiscaal Juristen staat bekend om haar pragmatische en creatieve aanpak. Het kantoor adviseert dagelijks DGA’s, familiebedrijven, vastgoedondernemers en MKB-bedrijven over complexe fiscale vraagstukken, herstructureringen en vermogensplanning. Daarbij ligt de focus niet alleen op belastingbesparing, maar ook op risicobeheersing en toekomstbestendige structuren. Wij hebben vestigingen in Enschede, Almelo, Den Haag en Amsterdam.

Wilt u weten of uw onderneming fiscaal nog optimaal is ingericht? Dan is een Fiscale APK geen luxe, maar een slimme investering in zekerheid, rust en rendement. Neem gerust contact met ons op of vraag een vrijblijvende offerte via info@jongbloed.tv

Werknemersparticipatie in box 2 of box 3

Als een werknemer aandelen verkrijgt in het bedrijf van zijn werkgever is de keuze - in beginsel - een belang van minder dan 5% (in box 3) of een belang van meer dan 5% (in box 2). Bij deze keuze spelen fiscale motieven vaak een belangrijke rol. Onder de huidige wetgeving is een werknemersparticipatie in box 3 belast tegen een forfaitair tarief, in box 2 wordt afgerekend tegen het werkelijke rendement.

Maakt de wijziging van box 3 werknemersparticipaties minder aantrekkelijk?

De achterliggende jaren is het participeren van werknemers in het bedrijf van hun werkgever vaak ingezet als instrument om key-personal te binden aan de onderneming. Deze belangen zijn doorgaans relatief klein, maar werknemers delen wel in de winst en hebben ook een aandeel bij een verkoop van de onderneming.

Belastingtechnisch is de werknemersparticipatie altijd lastig. Dat geldt niet zozeer voor het verwerven van de aandelen (als minder wordt betaald dan de marktwaarde van de aandelen, is sprake van belastbaar loon, waarop loonheffing moet worden ingehouden en afgedragen), maar het hebben van deze aandelen en de kwalificatie ervan in de inkomstenbelasting.

Werknemersparticipatie in box 1 box 2 of box 3

De inkomstenbelasting kent een zogenoemde rangorderegeling. In box 1 worden de inkomsten uit werk en woning belast (tegen een tarief van maximaal 49,5%). In box 2 worden de inkomsten uit aanmerkelijk belang belast (tarief 2026: tot € 68.843 belast tegen 24,5% en 31% over het meerdere). In box 3 worden de voordelen uit sparen en beleggen belast (tegen een tarief van 36%). De rangorderegeling brengt mee dat eerst moet worden beoordeeld of een voordeel in box 1 valt. Pas als dat niet het geval is, komt box 2 en daarna 3 in beeld. 

Het lastige is dat de aandelen die zijn verworven via een participatieregeling in alle 3 de boxen kunnen vallen. Voor box 2 geldt dat sprake moet zijn van een belang van meer dan 5% in het geplaatste kapitaal van de werkgever. Voor box 3 is het belang juist kleiner dan 5%. Box 1 kent de zogenoemde lucratief-belangregeling. Dit is een bijzondere regeling die is bedoeld om belastingheffing over buitensporige rendementen te belasten. Voor deze bijdrage laten we de aandelen die in box 1 zouden vallen verder buiten beschouwing.

Nu is het vaak interessant om te kiezen voor een belang van de werknemer dat in box 3 gehouden wordt. Als de rendementen voldoende hoog zijn levert het forfaitaire rendement een lagere belastingdruk. 

Wetswijziging box 3 en werknemersparticipatie

Er is een wijziging van box 3 gepland om in te gaan per 1 januari 2028. De wet is al door de Tweede Kamer, maar er is recent enige discussie ontstaan of de wetswijziging in de huidige vorm moet doorgaan. Tot de wet wordt aangepast, ligt de volgende wijziging in het verschiet.

In box 3, tot de wet wordt aangepast voorzien in belastingheffing op basis van vermogensaanwas; ook niet gerealiseerde koerswinsten op de aandelen in het bedrijf van de werkgever worden belast. Dit geldt niet voor startups en scale-ups. In dat geval wordt belasting geheven als het voordeel wordt gerealiseerd bij een verkoop.

Veel werkgevers voldoen niet aan de voorwaarden om als startup of scale-up aangemerkt te worden, dat zal dus betekenen dat voor een aandelenparticipatie geldt dat de aandelen jaarlijks gewaardeerd moeten worden per 1 januari en per 31 december om te bepalen of de aandelen in waarde zijn gestegen. Vervolgens zal over de waardestijging inkomstenbelasting verschuldigd zijn.

Werknemersparticipatie in box 2 of box 3

Tariefmatig is box 2 aantrekkelijker dan box 3. Als in box 3 ook de vermogensaanwas belast gaat worden, kan dat aanleiding zijn om te overwegen belangen van werknemers onder te brengen in box 2. In box 2 wordt daarenboven pas belasting verschuldigd als aandelen worden verkocht of dividend wordt ontvangen. Het verplaatsen van werknemersparticipaties van box 3 naar box 2 is vaak relatief eenvoudig te realiseren. Dat kan door te gaan werken met soort-aandelen (de aanwezigheid van een aanmerkelijk belang wordt beoordeeld per soort aandelen) of door de werknemersparticipaties te gaan klusteren via een werknemers-B.V.

Noot fiscaal jurist inzake werknemersparticipatie

De aangekondigde wetswijziging maakt dat beoordeeld moet worden of belastingheffing in box 3 nog wel zo aantrekkelijk is. Immers belasting betalen over de vermogensaanwas is niet aantrekkelijk als er geen dividend wordt ontvangen: de belasting in box 3 moet dan uit andere bronnen worden voldaan.

Voor bestaande en ook nieuwe aandelenparticipaties voor werknemers is het op basis van het huidige wetsvoorstel aantrekkelijker om straks te kwalificeren als een aanmerkelijk belang. Er is nog voldoende tijd om bestaande structuren aan te passen. Het is van belang om eerst even te kijken of het wetsvoorstel in zijn huidige vorm wordt doorgevoerd of dat hierop toch nog wijzigingen worden aangebracht.

Voor werknemersparticipatie speelt er nog iets extra's. Als een werknemer aandelen tegen een lagere waarde (dan in het economische verkeer) aandelen zou kopen (of onder niet zakelijke voorwaarden en of onzakelijke lening) is er sprake van een loon voordeel, dat belast wordt in box 1. Het lucratieve belang is de echte valkuil bij een werknemersparticipatie.

Wat het lastig maakt is dat er thans nog wordt gesproken over aanpassingen in de box 3 wetgeving. Het wetsvoorstel is op 12 februari 2026 door de tweede kamer aangenomen maar tegelijk heeft het kabinet in maart 2026 laten weten dat het nog gaat kijken naar aanpassingen binnen de vermogensaanwasbelasting en naar een latere doorontwikkeling naar een vermogenswinstbelasting. Lang verhaal kort, de vermogensaanwasbelasting staat op dit moment nog niet vast.

Belastingvrij kilometervergoeding

De meeste werknemers moeten reizen voor hun werk. Dit kan betrekking hebben op woon-werk kilometers of zakelijke reizen of reizen voor een opleiding, congres of studie. De werkgever mag de kosten voor deze zakelijke reizen belastingvrij vergoeden. De werkgever mag de zakelijke kilometers (en woon werk kilometers) die een werknemer heeft gereden (per fiets, auto, scooter) vergoeden tegen een maximaal tarief van € 0,25 cent per kilometer (sinds 2026).

Reiskostenvergoeding 2026

De reiskostenvergoeding is door de hoge benzine en dieselprijzen in mei 2026 aangepast van € 0,23 per kilometer naar € 0,25 per kilometer, dit met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026. In de situatie dat € 0,23 of minder per kilometer is vergoed sinds 1 januari 2026, dan mag de verhoging van € 0,02 per kilometer alsnog onbelast worden vergoed (gericht vrijgesteld) bij een volgende loonbetaling. Dat geldt ook als minder dan € 0,23 per kilometer is vergoed.

Belastingvrij kilometervergoeding 2025

De kilometervergoeding in 2025 bedraagt nog steeds € 0,23 cent per kilometer. De vergoeding mag worden betaald voor alle zakelijke kilometers (zoals klantenbezoek, studie, ritten tussen vestigingen en dienstreizen). Ook woon-werk kilometers worden als zakelijke kilometers aangemerkt.

Belastingvrij kilometervergoeding 2024

De kilometervergoeding in 2024 bedraagt nog steeds € 0,23 cent per kilometer. De vergoeding mag worden betaald voor alle zakelijke kilometers (zoals klantenbezoek, studie, ritten tussen vestigingen en dienstreizen). Ook woon-werk kilometers worden als zakelijke kilometers aangemerkt.

Welke vervoersmiddelen mag je gebruiken bij de kilometervergoeding?

Vervoer mag plaatsvinden via een eigen auto, fiets, e bike, scooter of motor.

Voorbeeld belastingvrij vergoeding bij reizen met personeelsbusje en eigen vervoer

• U reist voor uw werk van maandag tot en met woensdag met een personeelsbusje vanaf de opstapplaats naar een vaste plaats van werkzaamheden.
• U reist met eigen auto van uw woning naar de opstapplaats (afstand 9 kilometer enkele reisafstand).
• Op donderdag en vrijdag reist u met uw eigen auto van uw woning naar deze vaste plaats van werkzaamheden (afstand 42 kilometer, enkele reisafstand), omdat op die dagen het personeelsbusje niet beschikbaar is.
• Op vrijdag moet u 10 kilometer omrijden om uw kind naar de crèche te brengen.

De werkgever mag u dan de volgende onbelaste reiskostenvergoeding betalen: 

• maandag tot en met woensdag: 3 dagen x 18 kilometer x € 0,23 = € 12,42
• donderdag en vrijdag: 2 dagen x 84 kilometer x € 0,23 = € 38,64
• omdat de omrijkilometers op vrijdag privé zijn, is een vergoeding hiervoor loon (kan via eindheffingsloon of vrije ruimte)

Bad Leaver en fiscale gevolgen

Wekelijks adviseren wij werkgevers en werknemers bij aandelenparticipatieplannen, deze zijn meestal fiscaal en praktisch complex (of beter maatwerk). De discussie gaat veelal over de voorwaarden, de waarde van de aandelen en het moment dat een beloningsvoordeel wordt genoten. Ook is er vaak gedoe omtrent de maximale financiering voor de verkoper (vaak werkgever of DGA). In dit artikel behandelen wij een standpunt van de kennisgroep van de belastingdienst, dit is naar onze mening niet volledig/juist.

Als een werknemer participeert in het bedrijf van zijn werkgever worden in aandeelhouders- of certificaathoudersovereenkomsten vaak afspraken gemaakt. Deze afspraken zien onder meer op een verplichting om de verworven aandelen verplicht (terug) te verkopen als bepaalde omstandigheden zich voor doen.  De bepalingen zien meestal op de 'early leaver', de 'good leaver' en de 'bad leaver'.

De fiscale verwerking van een bad leaver verplichting 

De bepalingen zien meestal op de 'early leaver', de 'good leaver' en de 'bad leaver'. Een toelichting:

• Een early leaver is een werknemer die zelf ontslag neemt tijdens de zogenoemde lock-up-periode (een periode waarin partijen hebben afgesproken er met elkaar voor te gaan). De early leaver die zijn aandelen moet aanbieden wordt vaak gekort op de waarde van zijn aandelen als hij deze moet aanbieden.
• De good leaver vertrekt ook bij de onderneming maar dan vaak door omstandigheden waarop hij geen invloed kan uitoefenen. De bepaling is vaak van toepassing bij overlijden of door arbeidsongeschiktheid, maar ook bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. De good leaver moet als deze omstandigheden zich voordoen wel zijn aandelen aanbieden, maar wordt niet gekort op de marktwaarde van zijn aandelen.
• De bad leaver, de naam verklapt het al, vertrekt onder minder plezierige omstandigheden. Als bad leaver wordt vaak aangemerkt de werknemer die op staande voet ontslagen wordt (fraude, diefstal etc.) of de werknemer die zijn geheimhoudingsplicht schendt of concurrerende activiteiten onderneemt tijdens zijn dienstverband. Begrijpelijk, die moet eruit en moet zijn aandelen aanbieden. De bad leaver ontvangt als hij zijn aandelen aanbiedt vaak aanzienlijk minder dan de marktwaarde.

Als een bad leaver minder voor zijn aandelen ontvangt dan de marktwaarde is de vraag hoe met die mindere waarde belastingtechnisch moet worden omgegaan. De Belastingdienst heeft onlangs twee kennisgroepstandpunten gepubliceerd waarin zij aangeeft hoe de Belastingdienst tegen deze 'verliezen' aankijkt.

Negatief loon en aanmerkelijk belang bij werknemersparticipatie

In de casus in dit kennisgroepstandpunt (KG:003:2026:4) is sprake van een werknemer die een aandelenpakket van 5% of meer heeft (een aanmerkelijk belang, box 2).

• De verkrijgingsprijs van de aandelen bedraagt € 1.000.000.
• Na enkele jaren wordt de werknemer verplicht zijn aandelen om niet aan te bieden op basis van de contractueel overeengekomen bad leaver-bepaling.
• De marktwaarde van de aandelen bedraagt op dat moment € 5.000.000.

De Belastingdienst geeft in dit kennisgroepstandpunt aan dat de werknemer een winst moet aangeven van € 4.000.000 (€ 5.000.000 - € 1.000.000). Er wordt in dit geval mitsdien niet gekeken naar de tegenprestatie (nihil) maar naar de marktwaarde van de aandelen.

Negatief loon en bad leaver de fiscale gevolgen

De tweede casus die door de kennisgroep van de belastingdienst wordt behandeld, is als volgt (KG:204:2025:6) .

• Een werknemer heeft in jaar 1 aandelen van zijn werkgever verworven voor een bedrag van nihil.
• Op grond van een ‘bad-leaver’ bepaling in de overeenkomst met zijn werkgever is hij bij uitdiensttreding verplicht om de aandelen aan zijn werkgever te koop aan te bieden tegen een prijs van € 500.
• De aandelen hebben bij toekenning een marktwaarde van € 100. De werkgever heeft loonheffingen ingehouden en afgedragen over een loonvoordeel van € 100.
• De werknemer treedt in jaar 4 uit dienst en wordt door de werkgever als ‘bad leaver’ aangemerkt. De werkgever neemt de aandelen voor de prijs van € 500 af. De marktwaarde van de aandelen is op dat moment € 800.

Al met al kom je dan tot het volgende

• Marktwaarde jaar 1: € 100
• Verkrijging van de aandelen in jaar 1: € 0
• Marktwaarde jaar 4:  € 800
• Verkoopprijs bad-leaver clausule jaar 4: € 500

Ter zake van de verkoop van de aandelen heeft de werknemer een winst gemaakt van € 500 -/- € 0 = € 500. Hij heeft immers in jaar 1 niets voor zijn aandelen hoeven te betalen en hij biedt zijn aandelen in jaar 4 te koop aan voor € 500. Als de werknemer geen bad-leaver was geweest, had hij zijn aandelen in jaar 4 op de vrije markt kunnen verkopen tegen de op dat moment geldende marktwaarde en daardoor een winst kunnen maken van € 800 -/- € 0 = € 800. De werknemer heeft door de bad-leaverbepaling in het contract een (papieren) verlies van € 300 gemaakt. Dit (papieren) verlies kan de werknemer in aanmerking nemen als negatief loon. Er is namelijk sprake van negatief loon als  aan de drie voorwaarden voor loon in negatieve zin is voldaan:

• Er is voldoende causaal verband tussen het voordeel en de dienstbetrekking (causaliteitseis/leer van de redelijke toerekening);
• Er is sprake van ‘genieten’ (nadeelseis);
• De werkgever ‘verstrekt’ het nadeel en is zich daarvan bewust (verstrekkingseis)

De Hoge Raad heeft al eerder geoordeeld dat een nadeel aan de dienstbetrekking moet worden toegerekend (op basis van de genoemde casualiteitseis) als de werknemer op grond van een bepaling in een overeenkomst met zijn werkgever verplicht is om bij de beëindiging van zijn dienstbetrekking een transactie te verrichten en hij met die transactie een nadeel lijdt in de vermogenssfeer.

Bij de vaststelling van het verband met de dienstbetrekking (de causaliteit) moet worden beoordeeld c.q. een vergelijking worden gemaakt met een derde/niet-werknemer. Zou deze derde hetzelfde nadeel hebben geleden. Zo dit niet het geval is, ligt de oorzaak van het nadeel in de dienstbetrekking. In dat geval kan het vermogensnadeel als negatief loon in aanmerking worden genomen.

Noot fiscaal jurist inzake belasting op papieren winst bij vertrek

Het standpunt van de belastingdienst gaat over een gedwongen teruggave van aandelen bij vertrek van een werknemer. Werknemers met een werknemersparticipatie die door eigen toe doen (Bad Leaver) hun baan verliezen moeten veelal ook hun aandelen in het bedrijf teruggeven. Volgens de belastingdienst moet de werknemer belasting betalen over iets wat hij niet heeft ontvangen. In deze casus kreeg de werknemer voor 1.000.000 aandelen, hierover is destijds loonheffingen afgedragen. De aandelen zijn inmiddels 5.000.000 waard. De werknemer wordt ontslagen omdat hij of zij iets heeft gedaan wat niet mag, volgens de aandeelhoudersovereenkomst is hij of zij dan een zogenaamde bad leaver. De aandelen moeten voor 1 euro worden teruggeleverd aan de werkgever of de vennootschap (afhankelijk van de gemaakte afspraken). De werknemer stelt dat hij 5.000.000 armer is geworden en wil dit bedrag opnemen als negatief loon. Dit wordt geaccepteerd. De belastingdienst stelt echter ook dat de werknemer 4.000.000 winst in box 2 heeft gemaakt, gevolg is een heffing van rum 1.200.000 euro. De werknemer kan best een probleem hebben, de eerste vraag is of hij het negatief loon kan verrekenen en hierover vlot belasting terugkrijgt. De aanslag ad 1.200.000 moet echter wel worden betaald, zonder dat er iets wordt ontvangen.

Het lijkt logischer dat de werknemer een verlies van 1.000.000 in box 1 mocht nemen en daarmee de zaak af te doen. De huidige lijn van de belastingdienst is vreemd en de vraag is of de rechter hier ook zo over gaat denken. Vanaf 2028 gaat dit standpunt ook doorwerken in box 3 (het ging hier om 5% of meer aandelen in box 2).  Een belasting op papieren winst of verlies is vreemd en hoort primair niet thuis in ons inkomstenbelasting stelsel.

Bronnen inzake bad leaver en belastingen

Hoge Raad 15 april 2016, ECLI:NL:HR:2016:635(verlies op certificaten is negatief loon)

Gerechtshof Den Haag 4 oktober 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:2217 (causaliteit meenemen) 

Hoge Raad d.d. 2 augustus 2024 ECLI:NL:HR:2024:1083

Hoge Raad 25 november 2005 ECLI:NL:HR:2005:AU6909 (belast ja dan ook aftrekbaar)

E-timer, nieuwe fiscale regeling voor elektrische auto’s?

De fiscale voordelen voor elektrische auto’s zijn de afgelopen jaren stap voor stap afgebouwd en staan daardoor opnieuw in de politieke en maatschappelijke discussie. Tegelijkertijd lopen de brandstofkosten van rijden op. In die context kan een regeling die elektrisch (blijft) stimuleren – óók op de tweedehandsmarkt – voor veel ondernemers en werknemers interessant zijn. De regeling in het kort

• Nog in ontwikkeling dus nog geen wetgeving
• Gericht op elektrische auto's van 5 - 8 jaar oud
• Bijtelling over dagwaarde i.p.v. cataloguswaarde
• Fiscaal voordelige regeling
• Doel: minder export, voordeliger fiscaal rijden, verduurzaming wagenpark
• Wanneer? Verwachting is 2027 (bekendmaking voorjaarsnota of prinsjesdag)

Wat is de e-timerregeling?

De e‑timer is nog geen wet, maar een voorstel dat in de sector leeft. Het idee: maak gebruikte EV’s van circa 5 tot 8 jaar oud (vaak ex‑lease) fiscaal aantrekkelijker door de bijtelling meer te laten aansluiten bij de dagwaarde/marktwaarde in plaats van (alleen) de oorspronkelijke cataloguswaarde.

Aanleiding is dat veel EV’s na ongeveer vijf jaar uit de lease komen en vervolgens (deels) worden geëxporteerd, terwijl ze voor de Nederlandse occasionkoper nog relatief duur zijn. Door zakelijk doorrijden langer interessant te maken, zouden meer van deze auto’s in Nederland blijven en later goedkoper beschikbaar komen voor particulieren.

Huidige en afgeschafte fiscale regelingen voor elektrische auto’s

Is elektrische rijden wel fiscaal interessant? Hieronder worden de huidige en inmiddels afgeschafte fiscale regelgeving kort toegelicht. De korte conclusie: elektrische rijden is nog wel interessant maar zeker niet meer zo gunstig als voorheen.

1) Bijtelling (auto van de zaak)

In 2026 geldt bijtelling op basis van de cataloguswaarde. Voor nulemissieauto’s geldt 18% tot € 30.000 en 22% over het meerdere (met de bekende 60‑maandenregel).

2) MRB (wegenbelasting)

Vanaf 2026 betalen volledig elektrische personenauto’s en waterstofauto’s 70% van het reguliere tarief (dus 30% korting) en dit kortingspercentage loopt volgens het afbouwpad door t/m 2028.

3) BPM

Sinds 1 januari 2025 is het nihiltarief voor emissievrije personenauto’s vervallen: ook voor auto’s zonder CO₂‑uitstoot is BPM verschuldigd.

4) Subsidies (SEPP)

De landelijke SEPP‑subsidie voor particulieren is definitief gesloten (aanvragen konden tot en met 27 december 2024).

Noot fiscaal jurist inzake elektrische auto en belastingen

De e‑timerregeling is op dit moment vooral een beleidsidee/marktvoorstel en dus geen geldend recht. Mocht het onderwerp politiek tractie krijgen, dan zijn de details bepalend: de leeftijdsgrenzen, de definitie, vaststelling van de grondslag en de samenloop met de huidige bijtellingssystematiek. Wij blijven de ontwikkelingen op de voet volgen en zullen hierover publiceren op onze website. Heeft u zelf fiscale vragen? Neem dan gerust contact op met één van onze adviseurs.

Verbonden lichaam bij toepassing gebruikelijk-loonregeling

Op basis van de zogenoemde gebruikelijk loonregeling dienen werknemers die werkzaamheden verrichten ten behoeve van een lichaam (lees: vennootschap) waarin zij een aanmerkelijk belang bezitten een 'zakelijke'beloning te genieten. De wetgever heeft die zakelijke beloning vastgesteld op de hoogste van:

• Het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking;
• Het hoogste loon van (andere) werknemers die in dienst zijn bij dat lichaam of met het lichaam verbonden lichamen;
• EUR 58.000. 

Kennisgroep belastingdienst over verbonden lichaam

De kennisgroep loonheffingen (KG:204:2026:6) heeft een standpunt ingenomen over de vraag of 2 BV's (met beide dezelfde DGA voor 100%) kwalificeren als verbonden lichaam voor de gebruikelijk loonregeling. Volgens de kennisgroep zijn dit verbonden lichamen en moet voor de werkzaamheden worden gekeken of het gebruikelijke DGA loon voor de werkzaamheden bij beide BV's gezamenlijk het bedrag van € 5.000 rechtvaardigen.

Wat is een AB Houder voor toepassing van het gebruikelijke loon?

Van een aanmerkelijk belang is sprake als de aandeelhouder tenminste 5% van de aandelen in de vennootschap bezit. De gebruikelijk-loonregeling is ook van toepassing op de partner van de aanmerkelijk belanghouder die werkzaamheden voor de vennootschap verricht.

Wanneer kwalificeert een BV als verbonden lichaam voor de gebruikelijk loon regeling

De kennisgroep van de Belastingdienst heeft een standpunt gepubliceerd over de vraag wanneer een lichaam kwalificeert als een verbonden lichaam. Het antwoord op de vraag is met name van belang als het gebruikelijk loon wordt vastgesteld op basis van het loon van de meest verdienende werknemer. Onder voorwaarden is dat niet alleen de werknemer binnen dezelfde vennootschap, maar ook werknemers in andere vennootschappen moeten soms mee in aanmerking worden genomen.

Voorbeeld gebruikelijk loonregeling

De voorgelegde casus ziet op de volgende situatie. A (natuurlijk persoon) heeft een 100% belang in besloten vennootschap (hierna: BV) X en eveneens een 100% belang in Y BV. A verricht voor zowel X BV als Y BV werkzaamheden. De vraag is of X BV en Y BV in de beschreven situatie als verbonden lichamen kwalificeren?

Verbonden lichaam bij de gebruikelijk loonregeling

De Wet op de loonbelasting verwijst voor het begrip verbonden lichaam naar de Wet op de vennootschapsbelasting. In deze wet is de volgende definitie van een verbonden lichaam opgenomen:

1. een vennootschap waarin de inhoudingsplichtige voor ten minste een derde gedeelte belang heeft;
2. een vennootschap die voor ten minste een derde gedeelte belang heeft in de inhoudingsplichtige;
3. een vennootschap waarin een derde voor ten minste een derde gedeelte belang heeft, terwijl deze derde tevens voor ten minste een derde gedeelte belang heeft in de inhoudingsplichtige.”

Voor de beantwoording van de gepresenteerde casus is de vraag of een natuurlijk persoon een 'derde' kan zijn. Zo dat het geval is, dan zijn de vennootschappen in de gepresenteerde casus verbonden op basis van letter c, hiervoor.

In de rechtspraak is tot op heden nog nimmer geoordeeld dat een derde geen natuurlijk persoon kan zijn. De wetsgeschiedenis rept in relatie tot het begrip belang alleen over directe en indirecte relaties.

Kort maar goed concludeert de Kennisgroep van de Belastingdienst dat een derde ook een natuurlijk persoon kan zijn. De vennootschappen in de gepresenteerde casus zijn hierdoor verbonden.

Noot fiscaal jurist inzake gebruikelijk loonregeling

Een standpunt van de Kennisgroep van de Belastingdienst is niet meer of minder dan een mening van de Belastingdienst. Het is geen recht of wet in formele zin (wet of rechtspraak). Vermoedelijk komt op dit punt nog wel rechtspraak en dan kunnen we beoordelen of het standpunt van de Belastingdienst correct is. U zult het tot dat moment wel met dit standpunt moeten doen. Kennisgroepstandpunten worden gezien als beleid. Wij zouden graag zien dat naast de eind beantwoording ook de achterliggende afwegingen worden gepubliceerd. Zonder heldere en kenbare motivering is het lastig te toetsen of het standpunt echt voorvloeit uit de wet, jurisprudentie of systemathiek. Het nadeel van kennisgroepstandpunten is dat inspecteurs hieraan gebonden zijn terwijl het geen formele beleidsbesluiten zijn (in de zin van de AWB).

Bronnen inzake gebruikelijk loon en verbonden lichaam

KG:204:2026:6 Verbonden lichaam

Hof Amsterdam 26 september 2013, ECLI:NLGHAMS:2013:3683.

Fiscale spelregels bij belonen van personeel

Personeelskosten zijn voor ondernemers en werkgevers meestal de grootste kostenpost. Maar fiscaal gaat het niet alleen om de aftrekbaarheid van personeelskosten. Dit artikel is relevant voor ondernemers, werkgevers, eigenaren van familiebedrijven en de MKB ondernemers (DGA).

Fiscale vragen bij personeelkosten:

• Wanneer is een vergoeding belast als loon?
• Wat mag onbelast worden vergoed?
• Wanneer is de werkkostenregeling van toepassing?
• Hoe zit het met de auto van de zaak, bonussen, thuiswerken, studiekosten en aandelen
• Waar let de belastingdienst nadrukkelijk op bij personeelskosten?
• Geclaimde loonkostenvoordelen (zie schema hieronder)

Zijn personeelskosten aftrekbaar

Personeelskosten zijn aftrekbaar van de winst, dit zowel bij de eenmanszaak, VOF, maatschap als bij rechtspersonen, zoals de BV en NV. Voor werknemers geldt dat alles belast loon vorm, tenzij sprake is van een gerichte vrijstelling, een nihil waardering of WKR toepassing. Soms wordt iets apart of minder zwaar belast, zoals bij loon in natura.

Waar ligt de focus van de belastingdienst bij een onderzoek naar personeelskosten?

De belastingdienst legt de focus bij een boekenonderzoek met name op de volgende posten:

• Auto van de zaak
• Bedrijfsbussen van de zaak
• Werkkostenregeling (nihil waarderingen en overschrijding vrije ruimte)
• Studiekosten zonder zakelijke karakter
• Paspoorten en formele zaken
• Schijnzelfstandigheid

Welke vergoedingen voor personeel zijn populair en/of fiscaal voordelig?

1. Bonusregeling en Stock Appreciation Rights (met name voor betrokkenheid)
2. Werknemersparticipatie (betrokkenheid en fiscaal voordelig)
3. Pensioenopbouw
4. Vergoeding openbaar vervoer (deels belastingvrij)
5. Lening voor eigen woning of verbouwing tegen aantrekkelijke rente (fiscaal voordelig)
6. Auto van de zaak (correctie voor prive gebruik). Auto van € 50.000 kost de werknemer € 370 netto per maand (gemiddelde tarieven), zie onderstaand stroomschema uit het handboek loonheffingen.  
7. Reiskostenvergoeding prive voertuig zoals fiets en auto (belastingvrij tot € 0,23 per kilometer)
8. Fiets van de zaak (bijtelling 7%), fiets van € 3.000 kost de werknemer € 8 netto per maand.   
9. Thuiswerkvergoeding (belastingvrij tot € 2,45 per dag)
10. Werkkostenregeling (2% tot € 400.000 personeelskosten en daarboven 1,18%)
11. De 30% regeling (voor buitenlandse werknemers)  
12. Cafetaria regeling (uitruilen vakantiedagen etc.)
13. Outplacement kosten (belastingvrij)
14. Dagbladen (mits nodig voor je werk, belastingvrij)
15. Studiekosten en cursussen voor je werk (belastingvrij)
16. Verhuiskosten in verband met je werk (belastingvrij tot normbedrag van € 7.750)
17. Zakelijke maaltijden (belastingvrij)
18. Verklaring omtrent gedrag (belastingvrij)
19. Werkkleding soms belastingvrij a) geschikt voor werk b) zichtbaar beeldmerk 70 cm2 c) kleding blijft op werkplek, zie onderstaand stroomschema uit het handboek loonheffingen.
20. Personeelkorting op eigen producten (tot € 500 en max 20% korting) > deze komt in 2027 te vervallen
21. Fitness op de werkplek (belastingvrij)
22. Arbo voorzieningen voor werkplek op kantoor of thuis (belastingvrij)
23. Vaste kostenvergoeding (belastingvrij, wel specificeren en 2x per jaar controleren met bonnen)
24. Gereedschappen, laptop, beeldscherm (veelal belastingvrij mits zakelijk en noodzakelijk)

Stroomschema Bijtelling Auto

Stroomschema fiets van de zaak

Stroomschema kleding

Schema loonkostenvoordeel

Bron

Handboekloonheffingen belastingdienst

Lucratief belang regeling en doorstootverplichting

Het Gerechtshof 's Hertogenbosch doet op 17 december 2025 (ECLI:NL:GHSHE:2025:3625) een voor een directeur gunstige uitspraak over de toepassing van de lucratief belang regeling. Een CFO komt in 2015 in dienstbetrekking bij X BV, maakt gebruik van aan aandelenplan en de CFO maakt gebruik van de 30% regeling. De CFO woont van 2015 tot en met 2018 in Nederland. De inspecteur legt aan de CFO een navorderingsaanslag inkomstenbelasting op (ruim € 5.000.000 als resultaat uit overige werkzaamheden in box 1). In 2018 komt de volgende aanslag op de deurmat bij de CFO (€ 4.000.000 dividend en € 15.000.000 ROW). De CFO stelt dat sprake is van box 2 inkomen.

Wijziging lucratief belang regeling in 2028

• Werknemersparticipatie of managementparticipaties kunnen voor de houder een zogeheten lucratief belang vormen. Dit lucratieve belang wordt belast tegen een tarief van maximaal 49,5% (box 1).
• Probleem is dat dit loon voor de betaler niet aftrekbaar is. De effectieve belastingdruk bij een lucratief belang is dus feitelijk hoger.
• De wet voorziet in een mogelijkheid om lucratieve belangen te belasten tegen een tarief van 24,5% / 31%. Samen met de vennootschapsbelasting resulteert dit namelijk in een belastingdruk van maximaal 48,8%.
• De werknemer / manager houdt dan aandelen via zijn eigen houdster/ holding BV. Heffing in box 2 vindt plaats als het inkomen uit het lucratief belang dat in de houdster / holding terechtkomt voor minimaal 95% wordt uitgekeerd aan de aandeelhouder in prive, de zogenaamde doorstootverplichting. Als hieraan wordt voldaan wordt niet (ook) in box 1 geheven. De praktijk maakt vaak gebruik van deze regeling (soms wordt gekozen voor vooroverleg).
• Er is een motie aangenomen die ervoor moet zorgen dat het box 2 tarief wordt verhoogd tot 36%. Invoering zal vermoedelijk in 2028 plaatsvinden. Technisch moet dit in de wet kunnen aldus een kamerbrief.

Internationale managers met een lucratief belang hoe werkt dit?

Internationale managers en DGA's met een lucratief belang lopen al jaren tegen een fundamentele vraag aan: wordt een voordeel uit een werknemersparticipatie (of aandelenplan) belast in box 1 (ROW) of in box 2 (doorstootverplichting). En hoe werkt dit bij een partiele buitenlandse belastingplicht (destijds de 30% regeling).

Het Gerechtshof is van mening dat in dergelijke situaties het inkomen uit aanmerkelijk belang wordt genoten, ook als Nederland uiteindelijk dit voordeel niet kan belasten. Gevolg kan soms zijn dat er geen heffing in box 1 en ook niet in box 2 gaat plaatsvinden. De Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 5 januari 2024 ECLI:NL:RBZWB:2024:60 was het nog deels met de inspecteur eens, de aanslag 2016 (ROW) is akkoord en de aanslag uit 2018 niet. Het Gerechtshof is van mening dat het inkomen belast moet worden in box 2, ook de aanslag 2016 gaat dus in de prullenbak. Het Gerechtshof wijst er ook op dat de CFO heeft gekozen voor de doorstootverplichting en dat de buitenlandse holding ten minste 95% van de voordelen aan de CFO heeft uitgekeerd.

Tenslotte wijst het Gerechtshof erop dat er geen belasting wordt geheven ter zake het box 2 inkomen er is dus sprake van een zogenaamd heffingsvacuüm.

Belastingheffing bij een internationaal aandelenplan

Het Gerechtshof 's Hertogenbosch beslist anders dan het Gerechtshof Amsterdam d.d. 3 juli 2025 ECLI:NL:GHAMS:2025:1746. Het Gerechtshof 's Hertogenbosch beslist dat de wetgever bewust een heffingsvacuüm heeft aanvaard (kamerstukken 31 459). Een cassatie procedure ligt in deze casus voor de hand omdat het Gerechtshof strikt grammaticaal naar de casus kijkt. Vanaf 2025 is de partiële buitenlandse belastingplicht voor nieuw ingekomen werknemers, die gebruik maken van de 30% regeling, afgeschaft zodat er voor die belastingplichtigen ook gene mogelijkheid meer is om dit standpunt in te nemen. Er geldt wel een overgangsperiode van 2 jaar, vanaf 2027 is deze discussie dus voorbij. Lees hiertoe ook deze kamervragen uit 2024.

Checklist bij een lucratief belang

De belangrijkste aandachtspunten bij een mogelijk lucratief belang zijn:

1. Analyseer als eerste of er sprake is van een mogelijk lucratief belang
2. Bepaal of dit een onmiddelijk of een middelijk belang is
3. Controleer de 95% doorstootverplichting
4. Documenteer de afspraken, het dividendmoment en het verkoopmoment
5. Analyseer de fiscale woonplaats van de werknemer
6. Beoordeel of sprake is van een partiële buitenlandse belastingplicht
7. Maakt een risico analyse en overweeg overleg met de belastingdienst

Kennisgroep standpunt over lucratief belang en opgeofferd bedrag

Henk krijgt gratis aandelen (WEV €20.000) van werkgever Leukeleu BV. De loonbelasting wordt door werkgever betaald en gebruteerd. Henk heeft daardoor twee loonvoordelen: €20.000 (aandelen) + €20.000 (betaalde loonbelasting). Voor het lucratief belang (art. 3.92b Wet IB 2001) geldt dat het opgeofferd bedrag wordt verhoogd met €20.000 (WEV aandelen). De door de werkgever betaalde loonbelasting telt niet mee in het opgeofferd bedrag (art. 3.95b Wet IB 2001). Zie kennisgroep standpunt d.d. 21 april 2026 met kenmerk KG:059:2026:2

Lucratief belang in internationale situaties

De regeling van het lucratief belang is zeker niet de eenvoudigste regeling in onze belastingwetgeving. De regeling is ooit bedacht om te voorkomen dat werknemers (bedoeld was met name managers van private equity-partijen) een excessieve beloning zouden ontvangen via een fiscaal gunstige route.

De bedoeling van de excessieve beloning is dat de managers via het uitrollen van de strategie in de 'targetcompany' aandeelhouderswaarde creëren, waarin zij meedelen (vaak via aandelen, maar dat kan ook op andere manieren). De wat weerbarstige praktijk leert inmiddels dat de kwalificatie lucratief belang niet alleen managers van private equity-partijen treft, maar ook de participatie van medewerkers in MKB-bedrijven. Het frappante is dat de regeling daar volgens de wetgever juist niet op van toepassing zou moeten zijn. In dit artikel gaan we in op een uitspraak van het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 28 januari 2026 (ECLI:NL:GHSHE:2026:189. Deze casus gaat over een werknemer die in het buitenland woont en een mogeljk lucratief belang heeft in een Nederlandse rechtspersoon. De lucratief belang regeling bij het wonen in het buitenland kan soms anders uitwerken door verdragstoepassingen.

Even een korte algemene schets van de regeling.

Hoe werkt de lucratief-belangregeling?

Hoe werkt het Beloningsoogmerk bij de lucratief belang regeling?

Allereerst is van belang dat aandelen moeten worden verkregen als beloning voor verrichtte of nog te verrichten werkzaamheden. Zonder dit zogenoemde beloningsoogmerk, kunnen aandelen nooit kwalificeren als een lucratief belang. Als er een dienstverband bestaat, wordt het beloningsoogmerk in de praktijk redelijk makkelijk aangenomen.

Wat zijn de criteria voor de ucratief belang regeling?

Vervolgens moet worden beoordeeld of er sprake is van hefboom (‘disproportioneel rendement’) in relatie tot investering/risico. Er moet dan worden voldaan aan de volgende voorwaarden:

1. De aandelensoort bedraagt maximaal 10% van het totale aandelenkapitaal van de rechtspersoon;
2. De aandelensoort is achtergesteld bij andere soorten;
3. Het aandelenkapitaal bestaat uit verschillende soorten aandelen. 

Ook bij cumulatief preferente aandelen (soort ‘lening’) kan sprake zijn van een lucratief belang. Hiervan is sprake als er een preferentie is van tenminste 15% van het dividend.

Als de aandelen kwalificeren als een lucratief belang, worden de inkomsten in principe belast in box 1 (werk en inkomen) tegen het progressieve tarief van maximaal 49,5%. Als de aandelen niet rechtstreeks worden gehouden, maar via een B.V., dan kunnen de voordelen worden belast tegen het tarief in box 2 (24,5/31%) mits de voordelen in hetzelfde kalenderjaar voor ten minste 95% worden doorgestoten.

De dynamische toetsing bij de lucratief belang regeling

Vervelend aspect van de regeling is dat het al dan niet aanwezig zijn van een lucratief belang dynamisch wordt getoetst. Dit wil zeggen dat toetsing aan de criteria doorlopend plaatsvindt; in beginsel kan een wijziging in de financieringsstructuur ertoe leiden dat aandelen die aanvankelijk in box 3 (belegging) werden gehouden, gaan kwalificeren als een lucratief belang (box 1).

Verdragstoepassing en de lucratief belang regeling, wat zijn aandachtspunten?

Recent is er voor het eerst uitspraak gedaan door een Gerechtshof over de verdragskwalificatie van de voordelen uit een lucratief belang. De situatie is als volgt.

Belanghebbende is woonachtig in Duitsland en bezit een lucratief belang in een Nederlandse vennootschap. Belanghebbende ontvangt zowel dividend als verkoopwinst.  De vraag is onder welk verdragsartikel de inkomsten vallen en welk land dientengevolge heffingsbevoegd is over de inkomsten.

Het Gerechtshof volgt de Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 7 maart 2024 ECLI:NL:RBZWB:2024:1503 in haar oordeel (het Hof onderschrijft de overweging van de Rechtbank en maakt deze tot de zijne zoals dat zo mooi wordt verwoord).  Dit betekent het volgende:

Dividenden lucratief belang in internationale situaties

Het dividend dat is ontvangen valt onder het dividendartikel van het Vedrag ter voorkoming van dubbele belasting  aangezien sprake is van inkomsten uit aandelen die aanspraak geven op een aandeel in de winst:

"Uit de toelichting van de verdragsluitende partijen bij die bepaling, noch elders uit het Verdrag, blijkt van een gemeenschappelijke van die tekst afwijkende bedoeling indien het gaat om aandelen die een lucratief belang vormen. De omstandigheid dat een dividend uit aandelen die een lucratief belang vormen voor de belastingheffing in Nederland als resultaat uit overige werkzaamheden wordt belast, is naar het oordeel van de rechtbank voor de uitleg van het Verdrag zonder betekenis."

Verkoopwinst bij lucratief belang en wonen in het buitenland

Het verkoopvoordeel dat belanghebbende heeft gerealiseerd valt onder het bereik van artikel 13, lid 5 van het Verdrag (het vermogenswinstartikel). Dat artikel bepaalt dat voordelen verkregen uit de verkoop van alle andere goederen dan die bedoeld in het eerste tot en met het vierde lid, slechts belastbaar zijn in de woonstaat van de verkoper.

Het gerechtshof bepaalt daarna nog een keer expliciet dat de voordelen niet onder het bereik van artikel 14 vallen (niet zelfstandige arbeid).

Gevolg van deze uitspraak is dat Nederland bronbelasting mag inhouden op het dividend (maximaal 5%) en dat de dividenden en verkoopwinsten in het woonland (Duitsland) mogen worden belast.

Bronnen lucratief belangregeling in internationale situaties

Gerechtshof Den Bosch 28 januari 2026, ECLI:NL;GHSHE:2026:189

www.jongbloed-fiscaaljuristen.nl/databank/loonbelasting/lucratiefbelang_in_mkb_en_belastingdienst/

KG:059:2026:1 Reguliere werknemersparticipatie en beloningsoogmerk lucratief belang

Fiets van de zaak: fiscale spelregels en praktische aandachtspunten voor werkgevers

De fiets van de zaak is inmiddels een goed alternatief voor de auto. Werkgevers zetten fietsen in om werknemers duurzaam te laten reizen, de bereikbaarheid te verbeteren en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden te bieden. Tegelijkertijd roept de regeling regelmatig vragen op. Wanneer is sprake van een fiscale bijtelling? Wanneer juist niet? En wat moet u als werkgever vastleggen om discussie met de Belastingdienst te voorkomen?

In dit artikel lichten wij de regeling voor de fiets van de zaak stap voor stap toe, met aandacht voor de huidige regels, de recente wetswijzigingen en de praktische aandachtspunten. Een fiets van de zaak van € 3.000 kost netto € 10 per maand, en het is gezond !

Twee fietsen van de zaak

In 2026 is duidelijk geworden dat ook een tweede fiets van de zaak onder de gunstige 7% bijtellingsregeling valt. Voorheen zou bij een tweede fiets tot 100% bijtelling gelden, dit is nu dus opgelost.

De fiets van de zaak: het uitgangspunt

Sinds 1 januari 2020 geldt voor de fiets van de zaak een forfaitaire regeling. Stelt u als werkgever een fiets ter beschikking aan een werknemer, dan wordt in beginsel aangenomen dat de fiets ook privé wordt gebruikt. Hiervoor geldt een vaste bijtelling van 7% van de consumentenadviesprijs per jaar.

Deze regeling is vastgelegd in artikel 3.20a Wet IB 2001 en artikel 13ter Wet LB 1964. Het voordeel van deze systematiek is duidelijkheid: het maakt niet uit hoeveel kilometers privé worden gereden en tegenbewijs is niet mogelijk. De wetgever heeft bewust gekozen voor deze eenvoud, omdat privégebruik van een fiets lastig controleerbaar is.

Belangrijk om te benadrukken is dat de fietsregeling losstaat van de auto van de zaak. Een werknemer kan dus tegelijkertijd een auto én een fiets van de zaak hebben.

Wanneer speelt de bijtelling van 7% bij een fiets van de zaak?

In de praktijk geldt de bijtelling met name in situaties waarin de werknemer de fiets gewoon mee naar huis mag nemen en deze ook privé kan gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan:

• een (elektrische) fiets die structureel thuis wordt gestald;
• een fiets die naast woon-werkverkeer ook voor privé wordt gebruikt.

In die gevallen wordt het privévoordeel forfaitair belast via de bijtelling van 7%. Als werkgever kunt u ervoor kiezen om deze bijtelling te verwerken in de loonheffingen, of om het voordeel onder te brengen in de werkkostenregeling.

Geen bijtelling bij beperkt of geen privégebruik fiets van de zaak

De wetgever heeft onderkend dat er ook situaties zijn waarin een fiets feitelijk niet privé wordt gebruikt, terwijl formeel wel sprake is van een terbeschikkingstelling. Om onbedoelde belastingheffing te voorkomen, is in het Belastingplan 2026 een belangrijke verduidelijking opgenomen, die met terugwerkende kracht tot 1 januari 2020 geldt.

Fiets niet of slechts incidenteel thuis gestald

Voor een fiets van de zaak geldt een bijtelling van nihil als de fiets:

• niet of slechts incidenteel (niet meer dan 10%) bij het woon- of verblijfadres van de werknemer wordt gestald; en
• gedurende die tijd niet privé ter beschikking staat aan de werknemer.

Daarbij is doorslaggevend of de werknemer beschikkingsmacht heeft over de fiets. Wordt de fiets bijvoorbeeld voor de woning geplaatst en neemt de werknemer de sleutel mee naar binnen, dan is sprake van stalling bij het woonadres. Wordt de fiets daarentegen via een app “ingeleverd” en is deze daarna niet langer exclusief beschikbaar, dan is dat juist géén stalling bij het woonadres.

Deze verduidelijking is vooral relevant voor:

• deelfietsen en hubfietsen;
• fietsen die uitsluitend worden gebruikt voor het laatste deel van het woon-werkverkeer, zoals een OV-fiets.

In deze gevallen wordt geen privégebruik verondersteld en blijft de bijtelling achterwege.

De rol van de werkkostenregeling bij een fiets van de zaak

Ook als de standaard bijtelling van toepassing is, biedt de werkkostenregeling (WKR) ruimte om de fiscale last anders vorm te geven. U kunt ervoor kiezen om het voordeel van de fiets aan te wijzen als eindheffingsloon.

Concreet betekent dit dat:

• de werknemer geen loonbelasting betaalt over de bijtelling;
• het voordeel ten laste komt van uw vrije ruimte.

Of dit aantrekkelijk is, hangt af van de beschikbare vrije ruimte binnen uw organisatie. Is deze (bijna) volledig benut, dan kan aanwijzing in de WKR alsnog leiden tot extra belastingheffing.

Vastleggen van afspraken bij fiets van de zaak: essentieel in de praktijk

In situaties waarin u géén bijtelling wilt toepassen, is het zorgvuldig vastleggen van afspraken van groot belang. De Belastingdienst zal bij een controle willen zien dat:

• duidelijk is afgesproken dat de fiets niet of slechts bijkomstig privé mag worden gebruikt;
• is vastgelegd waar en hoe de fiets wordt gestald;
• de regeling consequent wordt nageleefd.

Let op: bij een onjuiste toepassing van de regeling kan de Belastingdienst een naheffingsaanslag en eventueel een boete opleggen. Aangezien de werkgever inhoudingsplichtige is voor de loonheffingen, ligt de verantwoordelijkheid voor een correcte toepassing doorgaans bij de werkgever. Alleen bij aantoonbare opzet of misleiding door de werknemer kan de werkgever dit intern op de werknemer verhalen.

Wij adviseren daarom om deze afspraken op te nemen in een fietsregeling, een addendum bij de arbeidsovereenkomst of het personeelshandboek.

Kilometervergoedingen en alternatieve routes bij fiets van de zaak

Kilometervergoeding bij niet-gebruik van de fiets van de zaak

Op dagen dat de ter beschikking gestelde fiets niet wordt gebruikt, mag u als werkgever een onbelaste vergoeding van € 0,23 per kilometer verstrekken voor zakelijke ritten en woon-werkverkeer.

Privéfiets van de werknemer

Gebruikt een werknemer zijn eigen fiets, dan geldt dezelfde onbelaste kilometervergoeding van € 0,23 per kilometer, mits deze correct wordt aangewezen als gerichte vrijstelling binnen de WKR.

Sparen voor een fiets van de zaak

In de praktijk zien wij ook constructies waarbij werknemers via een cafetariasysteem of een renteloze personeelslening sparen voor een fiets. Mits goed ingericht, kan dit fiscaal neutraal plaatsvinden, zonder dat dit ten koste gaat van de vrije ruimte.

Wat controleert de belastingdienst bij een boekenonderzoek bij de fiets van de zaak?

De belangrijkste onderdelen die de belastingdienst controleert bij een fiets van de zaak zijn:

• Feitelijk gebruik met de fiets
• Stalling van de fiets bij de werknemer
• Contractuele afspraken tussen werkgever en werknemer inzake de fiets van de zaak
• Aanwezigheid van een zogenaamde fietsregeling

Aandachtspunten voor werkgevers bij een fiets van de zaak

De fiets van de zaak biedt veel mogelijkheden, maar vraagt ook om zorgvuldigheid. Enkele aandachtspunten op een rij:

• beoordeel vooraf of sprake is van (mogelijk) privégebruik;
• leg afspraken over misbruik en stalling schriftelijk vast;
• maak een bewuste keuze tussen bijtelling of toepassing van de WKR;
• houd rekening met de terugwerkende kracht tot 1 januari 2020.

Heeft u vragen over de toepassing van de fietsregeling binnen uw organisatie of wilt u sparren over de meest gunstige inrichting? Wij denken graag met u mee.

Voetbalkaarten en belastingen

Een skybox in een voetbalstadion of zakelijke stoelen worden door veel ondernemers gekocht. Is dit een gezellig avondje uit of doet u dit als ondernemer om (potentiële) klanten en relaties te ontmoeten? In een procedure bij de Rechtbank Gelderland d.d. 26 juni 2025 (publicatie 29 januari 2026) ECLI:NL:RBGEL:2025:4988 oordeelde de rechter dat er geen zakelijk karakter aannemelijk is gemaakt en wordt de waarde van de kaarten gezien als loon in natura. Wij zien deze discussie vaker voorbij komen en in dit artikel gaan we er eens goed voor zitten.

Mede gezien de zaak bij Oger verwachten wij de komende periode meer onderzoeken bij business clubs, dus laat u tijdig adviseren of breng uw documentatie op orde. Vragen? Mail mij gerust.

Boekenonderzoeken inzake golfclub en voetbalclub

De komende periode zal er door de Belastingdienst meer en meer worden gecontroleerd op zakelijke kosten en eventueel loon in natura. Er zijn over de kosten van skyboxen, vip kaarten bij voetbalclubs en golf abonnementen, relatief weinig uitspraken, wat voldoende voer is voor discussie. Het belangrijkste advies is om goed bij te houden wat de zakelijke insteek van deze kosten zijn, een goede agenda en onderbouwing kunnen hierbij helpen.

Kosten skybox bij voetbalclub en belastingen

De DGA (directeur groot aandeelhouder) beschikte over 2 skybox kaarten in de Arena (Ajax). Tevens zijn er 22 kaarten gekocht voor de wedstrijd Ajax - Juventus. Deze kwart finale van de EUFA champions league eindigde in een 1-1 en vervolgens won Ajax de wedstrijd met 1-2 in Italië. Na 22 jaar behaalde Ajax de halve finale binnen dit toernooi. Oh ja de doelpunten? Cristiano Ronaldo scoorde 0-1 en David Nerec zorgde voor de 1-1, maar dit enkel voor de voetbal liefhebber.

De DGA verstrekt geen informatie over relaties die zijn meegegaan naar de voetbalwedstrijden en ook weigert de DGA inzage te geven in whatsapp verkeer welke eventueel een zakelijk belang zou kunnen aantonen. Er kan dus op een enkele wijze worden vastgesteld of verklaringen of uitspraken juist zijn. Er wordt door de belastingdienst aangenomen dat 10% van de kosten zakelijk zijn en 90% privé (dus loon in natura). Het betrof ook nog een seizoen tijdens de corona periode (dus deels wedstrijden zonder publiek).

Standpunt van de DGA over voetbalwedstrijden

• Belanghebbende stelt dat kaarten voor de wedstrijden van Ajax acquisitiemiddelen waren om potentiële klanten mee te nemen naar voetbalwedstrijden dan wel in de gelegenheid te stellen een voetbalwedstrijd bij te wonen door kaarten ter beschikking te stellen. Verder stelt belanghebbende tijdens wedstrijden en evenementen in het stadion nieuwe contacten op te doen die zich ontwikkelen tot nieuwe omzet. Belanghebbende voert verder aan dat op basis van de bewijsregels de inspecteur aannemelijk moet maken dat er sprake is van een voordeel in nature voor de loonheffingen. De inspecteur is daar naar de mening van belanghebbende niet in geslaagd.
• Als er al sprake is van een voordeel, dan ontvangt de DGA dit als aandeelhouder en niet als werknemer.

Schema en checklist inzake fiscale gevolgen voetbalkaarten of skybox

Noot fiscaal jurist inzake voetbalwedstrijden en belastingen

Het fiscale loonbegrip is in Nederland vrij ruim, als hetgeen uit dienstbetrekking wordt genoten is loon. Hieronder valt niet alleen het salaris, maar ook vergoedingen en verstrekkingen in natura (zoals voetbalkaarten of het abonnement bij een golfclub). Het verhaal - met bewijslast - maakt dan of er sprake is van loon of niet. In een uitspraak van de Rechtbank Arnhem d.d. 23 februari 2010 (ECLI:NL:RBARN:2010:BM1911) stelt de rechtbank vast dat de kosten van een golfclub een zakelijk karakter hadden en de zakelijk belangen dienden.

Een ondernemer vindt gemaakte kosten al snel zakelijk en dus aftrekbaar en geen loon. Helaas ligt dit fiscaal soms een stukje complexer. De belastingdienst heeft in 2025 al aangegeven dat er extra aandacht zal worden besteed aan de beoordeling van zakelijke kosten.

De DGA had een lijst bij moeten houden van degene met wie hij de wedstrijden heeft bezocht en tevens welke klanten hij heeft ontmoet resp. welke opdrachten samenhangen met het bezoeken van het stadion resp. de voetbalwedstrijden. De belastingdienst en de DGA verschillen dus van mening over de aard van de wedstrijdbezoeken. Het is volgens de rechtbank een feit van algemene bekendheid dat het bezoeken van voetbalwedstrijden in hoge mate een recreatief karakter heeft (persoonlijke behoeftenbevrediging). De DGA moet dan met spreekwoordelijke kaarten (bewijs) komen dat het bezoek een zakelijk karakter heeft, daarin slaagt de DGA niet. De DGA verstrekt wel verklaringen maar komt niet met ondersteunend bewijs.  Ook de verzuimboete van 10% blijft in stand omdat geen sprake is van AVAS (afwezigheid van alle schuld) en ook niet van een pleitbaar standpunt. De boete wordt wel iets lager vastgesteld omdat er sprake is van een termijnoverschrijding, zie ook Gerechtshof Amsterdam d.d. 17 juli 2024 ECLI:NL:GHAMS:2024:2297 .

Ook het beroep op het gelijkheidsbeginsel kon in de prullenbak, dit omdat een onderbouwing ontbrak.

Voor ondernemers en DGA's met voetbalkaarten is van belang dat er een dossier wordt gevormd. De volgende onderdelen zijn van belang:

• Geen privé behoefte werknemer: uitgave moet hoofdzakelijk zien op zakelijke belangen, dus bijhouden wat deze zakelijke belangen zijn geweest.
• Duidelijk zakelijk doel: intern een plan opstellen wat de zakelijke doelen en targets zijn bij het bezoeken van een voetbalclub. Denk aan potentiële klanten, sponsorverplichtingen en/of representatieve rol voor de onderneming. Dit moet dan wel meer zijn dan algemeen relatiebeheer.
• Documentatie en planning: een zakelijke agenda met bezoekverslagen zou enorm helpen bij het aannemelijk maken van het zakelijk belang, bijvoorbeeld mailverkeer of whatsapp verkeer met een klant "zullen we samen naar de wedstrijd gaan en even doorpraten over...".

In deze casus was er nog extra pijn. De DGA ging met zijn auto van de zaak naar het stadion. Er wordt via een blackbox een ritten-administratie bijgehouden. Omdat er minder dan 500 privé kilometers met de auto wordt gereden, wordt geen bijtelling toegepast. Omdat de ritten naar het stadion als privé worden aangemerkt, volgt er ook nog een bijtelling van 22% over de auto (met een cataloguswaarde van € 126.000). De aanslag wordt ook nog eens verhoogd met belastingrente (€ 15.000) en een verzuimboete (€ 12.000), totale naheffingsaanslag was € 121.000.

Discussie met de belastingdienst over de zakelijkheid van golfkosten of voetbalwedstrijden? Neem gerust contact met ons op!

Dividenduitkering in 2026 voor de DGA niet altijd voordelig

Hoewel het lage box 2-tarief aantrekkelijk lijkt bij het uitkeren van dividend, kan de uiteindelijke belastingdruk aanzienlijk hoger uitvallen door de afbouw van de heffingskortingen. Vanaf 2025 telt een dividenduitkering vanuit de eigen bv namelijk mee voor de hoogte van deze heffingskortingen, waardoor de kans groot is dat de heffingskortingen aanzienlijk worden afgebouwd of zelfs geheel komen te vervallen. In dit artikel lichten wij nader toe hoe dit uitwerkt in de praktijk.

DGA en dividenduitkering in box 2

Wie meer dan 5 procent van de aandelen in een bv bezit, wordt voor de inkomstenbelasting aangemerkt als aanmerkelijkbelanghouder. De voordelen uit het aanmerkelijk belang (bijvoorbeeld een dividenduitkering) worden belast in box 2, waarbij twee tariefschijven gelden. Een voordeel tot € 68.843 (voor fiscaal partners geldt een bedrag van € 137.686) wordt belast tegen 24,5 procent, het meerdere wordt belast tegen 31 procent.

De daadwerkelijke belastingdruk op dividenduitkeringen kan echter vele malen hoger uitvallen. Dit heeft namelijk te maken met de afbouw van de heffingskortingen.

Heffingskortingen en gevolgen dividenduitkering DGA in box 2

Een heffingskorting is een vermindering op het te betalen bedrag aan inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen. Welke heffingskortingen je krijgt, hangt af van de persoonlijke situatie. Zo heeft iedereen recht op de algemene heffingskorting. Als je daarnaast ook nog eens werkt in loondienst of als zzp’er, dan heb je tevens recht op de arbeidskorting.

Naast de algemene heffingskorting en arbeidskorting kun je onder voorwaarden recht hebben op één of meer van de volgende heffingskortingen:

• Inkomensafhankelijke combinatiekorting;
• Ouderenkorting;
• Jonggehandicaptenkorting; en
• Heffingskorting voor groene beleggingen.

De algemene heffingskorting en ouderenkorting zijn afhankelijk van de hoogte van het verzamelinkomen. Het verzamelinkomen is het totale inkomen uit box 1, box 2 en box 3. Naarmate het verzamelinkomen stijgt, dalen de heffingskortingen.

De algemene heffingskorting bedraagt € 3.115, of € 1.556 indien de AOW-leeftijd reeds is bereikt. Deze korting wordt verminderd met 6,398 procent van het inkomen boven de € 29.736. Voor AOW-gerechtigden is dit percentage 3,195 procent. Hierdoor is bij een inkomen van € 78.426 de algemene heffingskorting helemaal afgebouwd.

Voor AOW’ers komt daar nog de afbouw van de ouderenkorting van € 2.067 bij. Bij een inkomen vanaf € 46.002 wordt deze korting met 15 procent per euro afgebouwd. De ouderenkorting is bij een inkomen van € 59.782 volledig afgebouwd.

Indien het inkomen van de aanmerkelijkbelanghouder in box 1, 2 en 3 als gevolg van een dividenduitkering boven de grensbedragen voor de heffingskortingen uitkomt, kost een dividenduitkering hem niet alleen het box 2-tarief maar ook het afbouwpercentage van de algemene heffingskorting. Voor de aanmerkelijkbelanghouder die reeds de AOW-leeftijd heeft bereikt komt hier het afbouwpercentage van de ouderenkorting nog eens bij op. De belastingdruk over de dividenduitkering kan in die laatste situatie oplopen tot ruim 42 procent (= 24,5 procent + 3,19 procent + 15 procent).

Voorbeeld dividenduitkering DGA in 2026

X is 70 jaar en geniet zowel een AOW-uitkering als pensioeninkomsten. Zijn totale inkomen in box 1 bedraagt € 25.000. Als aanvulling op het inkomen keert X een bedrag van € 55.000 aan dividend uit vanuit zijn beleggings-bv. Het totale verzamelinkomen van X bedraagt hierdoor € 80.000.

Op basis van de tarieven voor 2026 wordt de dividenduitkering tegen het volgende tarief belast:

Praktijktip voor DGA bij dividenduitkering

Het uitkeren van dividend kan in sommige situaties ook juist voordelig uitpakken, bijvoorbeeld in de situatie waarin de fiscaal partner géén inkomsten geniet. Door een deel van het dividend ter grootte van de maximale heffingskorting aan de partner toe te rekenen, kan de heffingskorting optimaal worden benut en wordt gedeeltelijk een ‘belastingvrij’ dividend genoten. Voor 2026 gaat het dan om een dividend van € 12.714. De box 2-heffing hierover bedraagt namelijk € 3.115, en dat is gelijk aan de maximale algemene heffingskorting.

Verdeling bij fiscaal partners bij dividenduitkering

Fiscaal partners hebben de mogelijkheid om onder meer het box 2-inkomen onderling vrij te verdelen. Zo kunnen zij tweemaal profiteren van de lage tariefschijf van 24,5 procent, indien aan beide partners een bedrag van € 68.843 wordt toegerekend. Beide partners krijgen in dat geval echter ook te maken met de afbouw van de heffingskortingen. Hierdoor kan het soms voordeliger zijn om een dividenduitkering niet te verdelen maar het volledige bedrag slechts aan één van beide partners toe te rekenen.

Naast het verdelen van de dividenduitkering is het ook mogelijk om de bijbehorende dividendbelasting tussen fiscaal partners onderling te verdelen. Dit hoeft niet in dezelfde verhouding te zijn. Door het optimaal verdelen van zowel de dividenduitkering als de dividendbelasting, kan de belastingheffing worden beperkt.

Noot fiscaal jurist inzake fiscaal advies voor de DGA

Het advies aan aanmerkelijkbelanghouders luidt al snel om jaarlijks dividend uit te keren tegen het lage tarief in box 2. Het jaarlijks uitkeren van dividend kan echter vervelend uitpakken indien dit de afbouw van heffingskortingen tot gevolg heeft. Hierdoor kan de belastingheffing flink oplopen, namelijk tot ruim 42 procent. Het optimaal verdelen van de dividenduitkering en betaalde dividendbelasting tussen fiscaal partners kan deze hoge belastingdruk deels beperken, maar desondanks dient voor elke situatie jaarlijks opnieuw beoordeeld te worden of het voordelig is om dividend uit te keren. Wij kijken hier graag met u in mee, stuur ons gerust een e-mail of neem contact met ons op.

Gebruikelijk loon DGA bij verlieslatende BV

De gebruikelijkloonregeling voor de DGA blijft een terugkerend strijdpunt met de Belastingdienst, met name bij verlieslatende of noodlijdende rechtspersonen, zoals een BV. De inspecteur grijpt al snel terug op het normbedrag of een theoretisch “gebruikelijk” loon, terwijl de DGA stelt dat uitbetaling daarvan de onderneming in gevaar brengt. In dit artikel gaan we nader in op een heldere uitspraak van het Gerechtshof Den Haag d.d. 1 oktober 2025 ECLI:NL:GHDHA:2025:2591 welke in lijn met een eerdere uitspraak van de Rechtbank Den Haag d.d. 11 december 2024 ECLI:NL:RBDHA:2024:21120 het DGA bij een verliesgevende BV heeft vastgesteld op 15% van het gebruikelijke DGA salaris. De uitspraak is relevant voor DGA’s die hun onderneming draaiende proberen te houden in economisch moeilijke omstandig-heden.

Procedure inzake gebruikelijk loon DGA en verliesgevende BV

Henk is DGA van een BV die zich bezighoudt met de in- en verkoop en bewerking van edelmetalen. De DGA is enig aandeelhouder, bestuurder én werknemer van de BV. Voor het betreffende jaar is in de loonadministratie aanvankelijk uitgegaan van een gebruikelijk loon van circa € 48.000, maar dit loon is feitelijk niet (volledig) uitbetaald omdat de BV het niet kon betalen. De BV verkeert al langere tijd in financieel zwaar weer en lijdt structurele verliezen. De Belastingdienst legt een naheffingsaanslag loonheffingen op, uitgaande van een hoger gebruikelijk loon dan feitelijk is genoten. In bezwaar verlaagt de inspecteur het loon tot € 25.000, maar handhaaft dat ook dit bedrag als gebruikelijk loon moet worden aangemerkt.

Standpunt DGA inzake gebruikelijk loon bij verlies in de BV

De DGA stelt dat zelfs een loon van € 25.000 niet zakelijk en niet haalbaar is gezien de financiële positie van de BV. Uitbetaling van een dergelijk loon zou direct leiden tot liquiditeitsproblemen en het voortbestaan van de onderneming bedreigen. Volgens Henk moet bij de toepassing van artikel 12a Wet LB 1964 rekening worden gehouden met de economische realiteit. Het gebruikelijk loon moet aansluiten bij wat de BV daadwerkelijk kan dragen. Gelet op de structurele verliezen en beperkte cashflow acht Henk (de DGA) een loon van € 7.500 passend.

Standpunt Belastingdienst inzake gebruikelijk loon DGA

De Belastingdienst stelt zich op het standpunt dat de gebruikelijkloonregeling een objectieve norm bevat, de wet is de wet! Dat de BV verlies lijdt, betekent volgens de inspecteur niet automatisch dat het loon fors kan worden verlaagd. Kennelijk mist de inspecteur hierbij de economische realiteit. Een DGA moet op grond van de wet een gebruikelijk loon uitkeren en als dit niet kan dan moet de DGA dit maar oplossen. De inspecteur erkent dat een verlaging mogelijk is, maar meent dat een loon van € 25.000 reeds een aanzienlijke tegemoetkoming vormt. Volgens de Belastingdienst blijft Henk werkzaamheden van betekenis verrichten en kan een (nagenoeg) symbolisch loon niet worden gerechtvaardigd. De inspecteur miskent hierbij het feit dat een DGA geen normale werknemer is, als er geen geld wordt verdiend kan er ook geen salaris worden betaald. Elke burger begrijpt dit maar soms is de wet dan een bijzonder fenomeen.

Uitspraak rechtbank inzake gebruikelijk loon en verlies in de BV

De rechtbank volgt het standpunt van de Belastingdienst niet volledig. Zij oordeelt dat onvoldoende rekening is gehouden met de structureel slechte financiële positie van de BV. De rechtbank acht aannemelijk dat een loon van € 25.000 de continuïteit van de onderneming in gevaar zou brengen. De rechtbank stelt het gebruikelijk loon lager vast en geeft daarmee expliciet gewicht aan de betalingscapaciteit van de BV.

Uitspraak gerechtshof inzake gebruikelijk loon DGA en verliesgevende BV

Het Gerechtshof Den Haag bevestigt het oordeel van de rechtbank. Het hof overweegt dat de gebruikelijkloonregeling weliswaar uitgaat van een normatief loon, maar dat zakelijke omstandigheden aanleiding kunnen geven tot een substantiële verlaging. Van doorslaggevend belang is dat:

• sprake is van structurele verliezen,
• de BV onvoldoende liquiditeiten heeft om een hoger loon uit te betalen, en
• uitbetaling van een gebruikelijk loon op normniveau de continuïteit van de onderneming zou bedreigen.

Het hof acht een gebruikelijk loon van € 7.500 in dit specifieke geval aannemelijk en passend. Daarbij weegt mee dat de onderneming enkele jaren later feitelijk is gestaakt, hetgeen de structurele problematiek bevestigt.

Noot fiscaal jurist inzake DGA salaris en verlies in de BV

Deze uitspraak laat opnieuw zien dat artikel 12a Wet LB 1964 geen absoluut minimumloon bevat. De norm kan worden doorbroken wanneer de DGA aannemelijk maakt dat toepassing van het gebruikelijk loon zakelijk onhaalbaar is. Tegelijkertijd volgt uit de uitspraak dat de DGA een zware bewijslast heeft en dat incidenteel verlies niet voldoende is voor een lager DGA salaris. Bijzonder in deze casus is dat achteraf bekende feiten worden meegewogen bij de beoordeling door het Gerechtshof.  De lijn sluit aan bij eerdere jurisprudentie waarin structurele verliezen aanleiding vormden voor een lager loon, maar niet automatisch tot nihil leidden.

Praktische tips voor de praktijk

1. Vooraf afstemmen van lager DGA salaris heeft de voorkeur.
2. Probeer helder toe te lichten dat uitbetaling van het loon de continuïteit van de BV in gevaar brengt.
3. Onderbouw continuïteitsrisico’s met concrete voorbeelden en indien mogelijk met een liquiditeitsprognose, cashflow-overzichten en accountantsverklaringen. Een incidenteel verlies is dus niet voldoende.
4. Leg de tijdsbesteding van de DGA zorgvuldig vast. Een lager loon is beter verdedigbaar als duidelijk is welke werkzaamheden daadwerkelijk worden verricht en in welke omvang (en op welk niveau).
   
   

Fiscus controleert bouwbedrijven (sector) op schijnzelfstandigheid

De Belastingdienst is terug. Niet met brieven, maar met inspecteurs op de bouwplaats. Volgens Bouwend Nederland lopen momenteel bij tien tot twintig bouwbedrijven controles naar de inzet van zzp’ers. En dit is geen vrijblijvende exercitie: bij meerdere bedrijven is al aangezegd dat de situatie binnen enkele maanden moet worden aangepast. Zo niet, dan volgen in 2026 naheffingen én boetes. Er is recentelijk door de tweede kamer wel bevestigd dat verzuimboetes (bij kleinere issues) niet worden opgelegd, vergrijpboetes wel. Insteek is het bestrijden van de schijnzelfstandheid.

Wij begeleiden op dit moment diverse bedrijven bij onderzoeken van de belastingdienst. Het is verstandig dat een fiscaal jurist vanaf het eerste moment aan tafel zit, dit voorkomt dat onjuiste of onvolledige antwoorden worden gegeven.

Toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in juli 2026 het toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties gepubliceerd (toesingskader en toelichting beoordeling arbeidsrelaties en afwegingen). In deze stukken worden de wettelijke regels en de belangrijkste jurisprudentie samengebracht. Via deze route kan worden beoordeeld of sprake is van werken in loondienst of als ZZPer (tenminste zoals het ministerie en de belastingdienst dit zien). Het toetsingskader begint met het wettelijke uitgangspunt dat sprake is van een arbeidsovereenkomst als is voldaan aan de drie criteria uit artikel 7:610 BW: arbeid, loon en een gezagsverhouding. Belangrijk is dat er niet 1 invalshoek is. Bij de beoordeling van een mens (ZZPer of werknemer) moeten alle feiten en omstandigheden - in onderlinge samenhang - worden gewogen (aldus de Hoge Raad). De 9 invalshoeken van het Deliveroo arrest komen hierbij vaak voorbij. De gezichtspunten uit het Uber arrest komen minder voorbij. Heeft u vragen of heeft u een discussie met de belastingdienst, neem gerust contact op met onze fiscale experts op dit gebied.

Forse financiële gevolgen bij schijnzelfstandigheid in de bouw

Voor veel bouwbedrijven komt dit hard aan. Jarenlang werd nauwelijks gehandhaafd, behalve bij evidente kwaadwillendheid. Die tijd is voorbij. Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst actief of iemand terecht als zelfstandige wordt ingezet of feitelijk werknemer is. De financiële gevolgen kunnen fors zijn – en in de praktijk zelfs bedrijfsbedreigend.

Vragen over schijnzelfstandigheid, de risico's of boekenonderzoek van de belastingdienst? Stuur ons gerust een e-mail voor een vrijblijvende offerte.

Waar kijkt de Belastingdienst écht naar?

In de praktijk zie ik dat veel ondernemers zich te veel vastklampen aan contracten en modelovereenkomsten. Die zijn belangrijk, maar niet doorslaggevend. De Belastingdienst – en uiteindelijk de rechter – kijkt primair naar de feitelijke uitvoering van het werk.

De kerncriteria zijn bekend, maar worden nu scherp toegepast:

• Is het werk structureel onderdeel van de organisatie?
• Wordt hetzelfde werk ook door werknemers verricht?
• Is er gezag of feitelijke aansturing op de bouwplaats?
• Loopt de zzp’er ondernemersrisico?
• Doet de zzp’er eigen investeringen?
• Bepaalt de zzp’er zelf hoe, wanneer en voor wie hij werkt?

Deze benadering sluit naadloos aan bij vaste jurisprudentie, waaronder het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad, waarin is bevestigd dat geen enkel criterium doorslaggevend is, maar het totaalbeeld bepalend is. In het Uber arrest wordt dit nog eens dunnetjes over gedaan.

De naheffing: groter dan veel ondernemers denken

Bij schijnzelfstandigheid beschouwt de Belastingdienst de betaalde zzp-vergoeding als netto loon. Dat bedrag wordt vervolgens gebruteerd. In de bouw betekent dit in de praktijk vaak een naheffing van circa 35% van het bruto jaarbedrag.

Een rekenvoorbeeld uit de praktijk inzake naheffing bij schijnzelfstandigheid in de bouw:

• Stucadoor werkt 30 uur per week;
• Uurtarief stucadoor € 50 per uur (exclusief btw, soms laag tarief);
• Stucadoor werkt 40 weken per jaar voor de aannemer;
• Vergoeding van de factuur op jaarbasis € 60.000 (exclusief btw);
• Bruto jaarbedrag is dan ongeveer € 92.000;
• Naheffing loonheffingen ongeveer € 32.000.

En dat is nog zonder boetes. Vanaf 2026 kan bij grove schuld of opzet een vergrijpboete tot 100% van de naheffing worden opgelegd. Bovendien kan de Belastingdienst met terugwerkende kracht naheffen tot 1 januari 2025. Wie in 2030 wordt gecontroleerd, kan dus vijf jaar terug worden aangeslagen.

Waarom juist bouwbedrijven extra risico lopen?

De bouwsector staat nadrukkelijk in de aandacht. Dat is logisch: het aantal zzp’ers in de bouw is in tien jaar verdubbeld tot circa 230.000 zelfstandige ondernemers. Veel projecten draaien structureel op zelfstandigen die feitelijk niet of nauwelijks van werknemers te onderscheiden zijn.

De Belastingdienst richt zich daarbij expliciet op:

1. langdurige inzet bij één opdrachtgever;
2. lage of vaste uurtarieven;
3. schijnconstructies met (arbeids)migranten;
4. gedwongen zelfstandigheid.

Dit sluit aan bij het handhavingsbeleid zoals gepubliceerd door de Belastingdienst en de recente communicatie richting sectororganisaties.

Advies fiscaal jurist inzake schijnzelfstandigheid in de bouw

Wat ons opvalt in lopende controles, is dat veel schade voorkómen had kunnen worden. Niet door volledige en juiste contracten en natuurlijk door: 

1. tijdige risicoanalyse van de overeenkomst van opdracht of aanneming van werk (en de feiten);
2. dossieropbouw;
3. aanpassing van de feitelijke werkwijze;
4. overeenkomsten met zzp'ers op orde brengen (modelovereenkomst bouwend Nederland);
5. strategische herinrichting van de personeelsmix;
6. en – cruciaal – professionele begeleiding tijdens het boekenonderzoek.

Voor zzp'ers in de bouw zijn een aantal overwegingen en vragen van belang, de belangrijkste:

1. Maakt de zzp'er gebruik van zelfstandigenaftrek;
2. Is er een overeenkomst met opdracht of aanneming van werk die aansluit bij de feiten?;
3. Staat de ondernemer ingeschreven bij de KvK en presenteert hij/zij zich extern als ondernemer (bijvoorbeeld via website, eigen bus, eigen werkkleding, eigen risico en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, etc.);
4. Facturatie op grond van gewerkte uren (of afgezonderd project)?;
5. Doet de zzp'er hetzelfde werk als een werknemer van het bouwbedrijf?;
6. Wordt eigen materiaal gebruikt of materieel van het bouwbedrijf?;
7. Moet de zzp'er aanwijzingen van de bouwbegeleider (leidinggevende) van het bouwbedrijf opvolgen?;
8. Wordt de zzp'er ook uitgenodigd voor personeelsfeestjes, bijeenkomsten, scholing etc.?

Boekenonderzoek zzp'er in de bouw

Een boekenonderzoek naar schijnzelfstandigheid is geen administratieve formaliteit, maar een fiscale strijd over kwalificatie van arbeid. Daarbij spelen bewijs, timing, communicatie en onderhandelingsstrategie een doorslaggevende rol. En in alle gevallen is het een grijs gebied, helemaal als het gaat om "vergrijpboete of niet".

Voor bouwbedrijven is dit hét moment om kritisch naar de inzet van zzp’ers te kijken. Niet morgen, maar vandaag. Wie nu proactief handelt, kan naheffingen, boetes en langdurige procedures beperken – of zelfs voorkomen.

Als fiscaal jurist begeleiden wij bouwbedrijven regelmatig bij:

• preventieve scans op schijnzelfstandigheid;
• herstructurering van zzp-inzet;
• lopende en aangekondigde boekenonderzoeken;
• overleg en discussie met de Belastingdienst;
• begeleiden van fiscale bezwaar- en beroepszaken inzake schijnzelfstandigheid.

Onze ervaring: wie goed voorbereid het gesprek ingaat, staat juridisch en fiscaal vele malen sterker. Stuur ons gerust een bericht voor een vrijblijvend gesprek.

Gebruikelijk loon DGA in 2026

Wij adviseren wekelijks DGA's over de hoogte van hun gebruikelijk loon. Het loon voor 2026 bedraagt € 58.000. Fiscaal is het aantrekkelijk dat het belastbare inkomen in box 1 (dus loon -/- aftrekposten) beneden de € 79.000 blijft. Het meerdere kan dan beter via een dividenduitkering (opstaptarief 24,5%) worden uitgekeerd.

De meest voorkomende vragen zijn

1. Hoe fiscaal loon optimaliseren?
2. Is dividend voordeliger dan salaris? Lees meer ...
3. Wat te doen met DGA salaris in verliessituaties?
4. Hoe kan ik het DGA salaris beperken?
5. Hoe omgaan met bijtelling auto?
6. Lijfrente in privé aantrekkelijk om pensioen op te bouwen?
7. Wat is salaris van DGA die niet full time werkt? Lees meer... 

In dit artikel een overzicht van de regelingen voor een DGA en zijn salaris. Vaak ontstaan er achteraf veel problemen en zijn deze vooraf eenvoudig te voorkomen. Voorkom problemen en zorg voor een optimale situatie! Wilt u een breder advies laat dan een fiscale scan van uw onderneming maken, of stuur ons een e-mail voor een vrijblijvende offerte.

Handhaving belastingdienst hoger gebruikelijk loon DGA

Er zijn over het onderzoeksrapport inzake het gebruikelijk loon van de DGA kamervragen gesteld. Ruim 40% van de DGA's in Nederland zouden een te laag salaris aangeven. Dit betreffen met name startende DGA's (ondernemers) en DGA's die in deeltijd werken, soms mag dan worden gerekend met een lager DGA loon (afspraken hierover maken met de Belastingdienst is wenselijk). Het totale DGA salaris op dit moment bedraagt 21 miljard en had 26 miljard moeten zijn, aldus het rapport. Dat 100% naleving niet realistisch is staat vast maar dat er nadere controle en toetsing nodig is ook. Er wordt voorgesteld om meer en vaker te gaan handhaven, dit zal in 2026 en 2027 ook gaan plaatsvinden.

Ondernemers geven massaal te laag DGA loon op aan Belastingdienst

Directeuren groot aandeelhouders geven vaak een loon onder de wettelijke drempel van € 58.000 op. De controle hierop is thans beperkt en zal de komende jaren toenemen. Onderzoek in opdracht van het Ministerie van Financiën heeft dit inzichtelijk gemaakt. De Belastingdienst mist hierdoor ongeveer 20% van de verwachte loonsom. Het rapport is op 15 mei 2025 bekend gemaakt. De evaluatie van het DGA loon is uitgevoerd door SEO. Ruim 50% van de DGA's geeft een salaris op van rond de ondergrens voor het gebruikelijke loon ad € 58.000. Van de circa 330.000 DGA's in Nederland gaf in 2023 zelfs 40% een lager loon op, meestal zonder vooroverleg met de Belastingdienst. De reden hiervoor - die geen hout snijdt - is dat de DGA in deeltijd werkt of net met zijn BV is begonnen. Voor sommige start ups gold een soepele regeling in het verleden, nu niet meer. Ook voor verliessituaties kan het DGA loon niet altijd lager worden vastgesteld. Controle door de belastingdienst op het DGA loon is lastig en arbeidsintensief, aldus het rapport. Door een lager DGA loon neemt de winst toe, dus de belastingdienst krijgt "rechtsom" nog wel een deel aan belastingen binnen. De komende jaren zal de controle op het DGA loon vast toenemen. Over dit onderwerp stond ook een artikel in het financieel dagblad (abonnement).

Vragen over DGA loon?

Een directeur-grootaandeelhouder (DGA) zal altijd bezig zijn met een optimale hoogte van het ondernemersloon. Maximaal 42% inkomstenbelasting betalen is optimaal. Dividend kan immers voordeliger zijn, opnamen in rekening-courant vullen de tekorten ook wel even op, of men wil het geld liever in de BV houden om te gebruiken voor het bedrijf. De vraag is en blijft: wat heeft men nodig en wat moet men van de fiscus uitkeren? Het blijft een kat en muisspelletje. Hieronder een uitleg en tips.

Het gebruikelijk loon van de DGA, wie is DGA?

Als eerste kijken we wat de wet (artikel 12a Wet loonbelasting) erover zegt, dat is immers de basis:

Wat is een aanmerkelijk belang?

• Recht heeft om meer dan 5% van de aandelen in een BV te kopen;
• In het bezit is van 5% van de aandelen in een vennootschap;
• Winstbewijzen heeft om 5% of meer van de jaarwinst (of uitkering bij liquidatie);
• Een stemrecht heeft voor meer dan 5% in de AvA.

Wie is fiscaal partner van een DGA of aanmerkelijk belang houder?

• de echtgenoot;
• de geregistreerd partner;
• degene met wie de DGA / AB houder op hetzelfde adres staat ingeschreven bij de gemeente (basisadministratie) en waarbij voldaan wordt aan één van de volgende voorwaarden : (a) beide meerderjarig zijn (b) er een notarieel samenlevingscontract is gesloten (c) ze samen een kind hebben (d) als partner geregistreerd bij pensioenfonds (e) beide eigenaar eigen woning (f) ze in vorige jaar fiscaal partner waren.

Hoe moet je het gebruikelijke loon van de DGA bepalen?

Een DGA / AB houder moet een loon ontvangen dat normaal/ gebruikelijk is voor de werkzaamheden die hij/zij verricht. Dit is het hoogste loon van onderstaande 3 opties:

1. Minimaal € 58.000;
2. Loon van meest vergelijkbare dienstbetrekking (100%);
3. Loon van de meestverdienende werknemer van de rechtspersoon of een verbonden vennootschap.

Welke loonbestanddelen tellen mee voor DGA loon

Het gebruikelijke loon is het volledige loon, dus inclusief loon in natura (zoals de bijtelling voor privégebruik van een auto en eindheffingsloon van de WKR). Artikel

DGA loon lager vaststellen kan dit?

In bepaalde situaties mag het loon van de DGA lager worden vastgesteld, de belangrijkste voorbeelden zijn:

1. Meest vergelijkbare dienstbetrekking geniet een lager loon dan € 58.000, dit met voorbeelden aannemelijk maken. De werknemer hoeft niet precies hetzelfde werk te doen maar moet er wel op lijken; 
2. Loon meest vergelijkbare dienstbetrekking is lager dan loon van meestverdienende werknemer binnen het concern;
3. De DGA werkt deeltijd, dit is wel vaak discussie met de belastingdienst en moet aannemelijk worden gemaakt;
4. De vennootschap draait structureel verlies (dus niet incidenteel) en de vennootschap kan de rekeningen niet of lastig betalen;
5. Bij een startende onderneming met aanloopverliezen en/of beperkte cash flow kan de eerste drie jaar een lager salaris worden vastgesteld (als normale salaris niet kan worden betaald);
6. Innovatieve start ups: hiervoor bestond een bijzondere regeling, deze is per 1 januari 2023 afgeschaft.

Bijzondere situaties bij DGA loon

Voorbeelden gebruikelijk loon, hoogste loon en vergelijkbaar loon

Werken voor meerdere BV's

Als er sprake is van werkzaamheden voor meerdere BV's behorend tot een concern, mag de doorbetaaldloonregeling worden toegepast. Het loon is dan gebaseerd op alle werkzaamheden, maar wordt verloond bij de BV waar de dienstbetrekking plaatsvindt.

Gebruikelijk DGA Loon € 5.000 of lager

Als het gebruikelijke loon niet hoger is dan € 5.000 dan hoeft er geen loonheffing te worden ingehouden. De grens toets je voor alle werkzaamheden van de DGA. Ook bij parttime werken gelden bijzondere regels (artikel)

Gevangenis of ziekte en DGA loon

Met de enkele (niet onderbouwde) stelling dat een DGA ruim zeven maanden in de gevangis heeft gezeten en geen arbeid kon verrichten bewijst een DGA (volgens de Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 20 juni 2024 ECLI:NL:RBZWB:2024:4237) niet dat de gebruikelijk loonregeling niet voor hem zou gelden. Ook in de gevangenis kan een DGA eventueel werk verrichten voor zijn BV. Deze procedure is wel slecht gevoerd, elke fiscalist (of ondernemer) behoort te weten dat een stelling met schriftelijk bewijs moet worden onderbouwd.

Of er loon wordt betaald (of ontvangen) is niet van belang, ook moet de DGA aantonen dat hij vrijwel geen werkzaamheden voor zijn BV heeft verricht, zie hiertoe de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag op 1 mei 2024 (ECLI:NL:GHDHA:2024:715) . Een parttime karakter kan wel invloed hebben op de omvang van het fictieve loon. Bij langdurige ziekte kan het loon niet zomaar op nihil worden gezet, zie ook de uitspraak van het Gerechtshof Den Bosch d.d. 15 oktober 2010 ECLI:NL:GHSHE:2010:BP3536). Al met al... het is verstandig om bij ziekte, parttime werken of langdurige afwezigheid (bijvoorbeeld door detentie) het DGA loon af te stemmen met de belastingdienst. Wij kunnen dit eenvoudig voor u opnemen, stuur gerust een e-mail.

Lager gebruikelijk loon als BV verlies maakt

Als er sprake is van een structureel verliesgevende situatie, kan dit een lager loon rechtvaardigen. Hierover wordt vaak een discussie met de Belastingdienst gevoerd. In een procedure bij het Gerechtshof Amsterdam d.d. 22 oktober 2013 ging het om een DGA met een holding en twee werkmaatschappijen. De Belastingdienst was van mening dat de DGA drie keer het DGA-loon moest genieten, dit mede omdat hij de enige werknemer van de BV's was. Gezien de financieel slechte situatie bij de BV's was de DGA van mening dat een dergelijk salaris veel te hoog was. Beide partijen stappen naar de rechter. Het Gerechtshof stelt dat een DGA per dienstbetrekking een (fictief) loon moet ontvangen. De rechter stelde echter ook dat bij de beoordeling van het loon het eigen vermogen van de BV van belang is. Een slecht draaiende BV kan immers niet onbeperkt loon betalen omdat hiermee het voortbestaan in gevaar kan komen. Daarnaast kon de DGA onmogelijk drie voltijddienstbetrekkingen uitvoeren, dit kost hem immers 120 uur per week. De rechter stelt vast dat de DGA bij één BV geen loon hoeft te genieten, bij de andere BV een loon van € 15.000 en bij de derde BV een loon van € 38.000 (cijfers 2006). Artikel 12a van de Wet Loonbelasting blijft dus voor veel discussie zorgen.

Procedures voor DGA Loon

Bewijslast bij de Belastingdienst voor hoger loon

In een procedure voor de Rechtbank Den Haag d.d. 9 januari 2014 kwam een situatie aan de orde waarbij een communicatieadviseur via zijn eigen BV werkzaamheden verricht voor derden. De verhoudingen waren als volgt (genoemde bedragen in euro's):

• 2006: omzet € 59.000 en salaris € 46.000 (Belastingdienst akkoord);
• 2007: omzet € 137.000 en salaris € 55.000 (Belastingdienst € 85.000);
• 2008: omzet € 67.000 en salaris € 62.000 (Belastingdienst akkoord);
• 2009: omzet € 154.000 en salaris € 62.000 (Belastingdienst € 95.000); 
• 2010: omzet € 166.000 en salaris € 58.000 (Belastingdienst € 95.000).

Voor de berekening van de salarissen wordt door belastingplichtige de afroommethode gebruikt. De salarissen worden door de inspecteur gecorrigeerd op grond van artikel 12a van de Wet op de Loonbelasting 1964 (wet LH). Centrale vraag is of het loon in belangrijke mate afwijkt van het gebruikelijke loon en/of de afroommethode mag worden toegepast.

Volgens de Rechtbank maakt de inspecteur niet aannemelijk dat het salaris op grond van artikel 12a LH in belangrijke mate afwijkt van hetgeen in het economische verkeer gebruikelijk is. Uit het enkele feit dat het door de inspecteur met toepassing van de afroommethode berekende loon hoger ligt dan het aan belanghebbende (de DGA) toegekende en uitbetaalde loon volgt, zonder nadere motivering, niet dat het toegekende loon lager is dan hetgeen voor een soortgelijke dienstbetrekking in het economische verkeer gebruikelijk is. De naheffingsaanslagen worden vernietigd, het gelijk is aan de DGA. Vorenstaande is ook te zien bij een procedure bij de Hoge Raad op 17 september 2004 ECLI:NL:HR:2004:AN8666

Afroommethode komt ook nog voor

Een inspecteur heeft het salaris van een fiscalist op grond van de afroommethode verhoogd (Hoge Raad 24 juni 2016 ECLI:NL:HR:2016:1269), deze methode wordt nog steeds in jurisprudentie meegenomen bij de beoordeling van het salaris van de DGA, zie ook het advocatenarrest (Hoge Raad 9 november 2012 ECLI:NL:HR:2012:BW4167) en het Gerechtshof Den Haag d.d. 15 oktober 2019 (ECLI:NL:GHDHA:2018:2748.

Tips en aandachtspunten

• Wellicht is het tijd om de BV te verlaten, bespreek dit eens met een fiscalist.
• Laat uw rekening-courantschuld niet te ver oplopen.
• Onderbouw de hoogte van uw salaris schriftelijk.
• Vraag een beschikking van de inspecteur om onzekerheid te voorkomen.
• Het gebruikelijk loon kunt u jaarlijks (mits gemotiveerd) aanpassen.
• Pensioenpremie telt mee voor het gebruikelijk loon.
• De bijtelling voor de auto van de zaak telt mee voor het gebruikelijk loon.
• Deeltijd verlaagt niet automatisch het gebruikelijk loon naar rato.
• Beoordeel of er al dan niet sprake is van het afroomcriterium (zie hieronder).

Fiscale APK van uw bedrijf ! 

Overweeg eens een fiscale scan van uw bedrijf. Wij toetsen uw bedrijf op meer dan 100 adviesonderdelen.  Kort en goed bekijken wij het volgende;

• Maakt u optimaal gebruik van de fiscale wetgeving ?
• Is uw structuur en rechtsvorm op orde?
• Uw positie als ondernemer/DGA t.o.v. van uw privésituatie.
• Continuïteit, verkoop, bedrijfsopvolging op orde.
• Optimalisatie van uw fiscale positie.
• Check inzake mogelijk boekenonderzoek, wat zijn de risico's?
• Loonheffingen en onkostenvergoedingen optimaal?

Stuur een e-mail voor een vrijblijvende offerte.

Meer weten?

Maak gerust een afspraak voor een vrijblijvende afspraak, wij adviseren u graag en vlot. In voorkomende gevallen zullen wij vooroverleg met de belastingdienst opstarten om het DGA loon in overleg met de Belastingdienst vast te stellen. Voor het vooroverleg moet veel informatie worden verstrekt, de belangrijkste informatie is:

• een gedetailleerde omschrijving van de aard en omvang van de concrete werkzaamheden die de (partner van de) aanmerkelijkbelanghouder verricht; 
• lonen van werknemers met een meest vergelijkbare dienstbetrekking waarbij een aanmerkelijk belang géén rol speelt (met onderbouwing). Onder meer de volgende aspecten spelen hierbij een rol: aard van de werkzaamheden, branche, omvang bedrijf, complexiteit, eindbeslissingsbevoegdheid, arbeidsduur, werkervaring en of er sprake is van een leidinggevende functie;
• het hoogste loon van de werknemers die in dienst zijn van de vennootschap waarvoor u gebruikelijk loon vraagt of van een andere vennootschap die verbonden is met deze vennootschap of coöperatie;
• argumenten waarom de (partner van de) aanmerkelijkbelanghouder geen, of een lager loon moet genieten

Sectoraansluiting; wanneer is sprake van ter beschikking stellen van personeel?

Met de introductie van de Wet Arbeidsmarkt in Balans per 1 januari 2020 zijn de regels voor de sectorindeling voor uitzendbedrijven veranderd. Voor werkgevers heeft de overheid ook een checklist bedacht. De aanleiding voor dit artikel is een opmerkelijke uitspraak van het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden in november 2025 inzake de sectorindeling bij een bedrijf op het gebied van management en bedrijfsvoering. Welke sector is van toepassing (a) uitzendbedrijven of (b) zakelijke dienstverlening?

Wanneer sectorindeling uitzendbureau van toepassing?

Eén van de belangrijkste criteria om in de sectorindeling voor uitzendbedrijven te vallen is het bestaan van een zogenoemde uitzendovereenkomst (artikel 7:690 Burgerlijk Wetboek). Kenmerk van een uitzendovereenkomst is het feit dat deze overeenkomst zo is ingestoken dat de werknemer wordt ingezet bij een derde, om onder diens leiding en toezicht werkzaamheden te verrichten.

Een gewijzigde sectorindeling naar de sector uitzendbedrijven is op zich al vervelend omdat de premies in deze sector beduidend hoger zullen uitvallen. Nog vervelender is dat de indeling in deze sector (52) met terugwerkende kracht kan plaatsvinden indien:

• de onjuiste indeling een gevolg is van het feit dat aan de werkgever kan worden toegerekend of;
• hem redelijkerwijs kenbaar had kunnen zijn, en;
• waardoor de werkgever is bevoordeeld (een premievoordeel heeft gehad).

De financiële impact van een indeling in de sector uitzendbedrijven (met terugwerkende kracht) is daardoor aanzienlijk. In de praktijk wordt de toerekening van de onjuiste indeling c.q. de kenbaarheid veelal opgehangen aan het feit dat de Wet Arbeidsmarkt in Balans is gepubliceerd in de Staatscourant en dat de gewijzigde uitzendregels ook zijn gepubliceerd in andere publicaties (waaronder bijvoorbeeld de Nieuwsbrief loonheffingen 2020).

Punt is uiteraard dat ingeval een werkgever van mening is dat zijn medewerkers niet werken onder leiding en toezicht van een derde alle publicaties niet zullen hebben geleid tot een verzoek tot aanpassing van de sectorindeling. Een goede voedingsbodem dus voor geschillen met de Belastingdienst en beroepsprocedures.

Procedure sectorindeling bij IT bedrijf

In de procedure bij het Gerechtshof Den Haag d.d. 7 februari 2023 (ECLI:NL:GHDHA:2023:190) ging het om een IT-bedrijf waarvan de werknemers werkten bij opdrachtgevers van de werkgever. Het Gerechtshof beoordeelt in deze procedure of de gesloten arbeidsovereenkomst met de medewerkers kan worden aangemerkt als een uitzendovereenkomst. Het Gerechtshof oordeelt als volgt:

• “Of de desbetreffende werknemers een vast dienstverband met hun werkgever hebben en of die werknemers over capaciteiten beschikken die de derden, waar zij te werk worden gesteld, niet zelf in huis hebben is niet van belang. Uit de toelichting op bedoeld artikel blijkt dat de wetgever heeft beoogd dat ook andere driehoeksrelaties dan de – kort gezegd – ‘klassieke uitzendrelatie’ onder de reikwijdte van de bepaling zouden vallen, mits aan de begripsomschrijving wordt voldaan (Kamerstukken II 1996/97, nr. 25 263, nr. 3, p. 9-10). Vergelijk Hoge Raad 4 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2356, r.o. 3.3 en 3.4.2.

Uit de (inhoud van de) door belanghebbende onder 2.7, 2.10.2 en 2.12.1 genoemde overgelegde stukken, meer in het bijzonder de arbeidsovereenkomsten en de overgelegde opdrachtbevestigingen, volgt dat belanghebbende de [Professionals] in dienstverband neemt met de schriftelijk overeengekomen intentie deze ter beschikking te stellen van opdrachtgevers. Deze terbeschikkingstelling geschiedt tegen een door belanghebbende vastgesteld bedrag per uur, waarbij de werkzaamheden op locatie van de opdrachtgever worden verricht. De opdrachtgever geeft belanghebbende een opdracht en de best gekwalificeerde en bij de opdracht passende [Professional] wordt door belanghebbende geplaatst op die bepaalde opdracht. Verder blijkt uit de (diverse) opdrachtbevestigingen dat de opdrachtgever een urenstaat/maandstaat bij dient te houden van de door de [Professional] gewerkte uren en deze bij belanghebbende dient in te leveren ter bepaling van het totaalbedrag van de door belanghebbende aan opdrachtgever te verstrekken factuur. Belanghebbende verwerft dus geen opdracht die hij naar eigen inzicht kan uitvoeren, maar stelt een [Professional] ter beschikking aan de opdrachtgever tegen een vooraf overeengekomen bedrag per uur. Anders dan belanghebbende stelt, is wel degelijk sprake van het ter beschikking stellen van arbeidskrachten aan een derde als bedoeld in artikel 7:690 BW.

Voor de beantwoording van de vraag of sprake is van “toezicht en leiding” zijn dezelfde maatstaven van toepassing als gelden voor de beantwoording van de vraag of sprake is van een gezagsverhouding als bedoeld in artikel 7:610 BW (de arbeidsovereenkomst) (vgl. Hoge Raad 4 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2356). Hierbij geldt dat een gezagsverhouding (ook) kan worden aangenomen als de opdrachtgever met betrekking tot de werkzaamheden in principe opdrachten en aanwijzingen kan geven die de arbeidskracht dient op te volgen. In hoeverre daadwerkelijk opdrachten en aanwijzingen worden gegeven is op zichzelf niet doorslaggevend.”

• Samengevat geeft het Gerechtshof in deze uitspraak dus aan dat het kunnen geven van aanwijzingen voldoende is om te concluderen dat ‘leiding en toezicht’ bij een derde ligt. Een redelijk verstrekkende conclusie die in potentie veel arbeidsrelaties onder het bereik van een uitzendovereenkomst brengt.

Sectorindeling bij interim management en advies bedrijfsvoering

Het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden d.d. 11 november 2025 ECLI:NL:NL:GHARL:2025:7177) nuanceert de eerdere uitspraak van het Gerechtshof Den Haag behoorlijk. Deze procedure ziet op een bedrijf dat zich bezig houdt met advisering op het gebied van management en bedrijfsvoering.

De Inspecteur stelt in deze procedure dat de consultant ter beschikking is gesteld aan de opdrachtgever om onder diens leiding en toezicht te werken. Hij stelt zich op het standpunt dat de opdrachtgever aanwijzingen en instructies kan geven en dat er om die reden sprake kan zijn van geven van leiding en het houden van toezicht.

Het Gerechtshof concludeert nu dat niet wordt gwerkt onder leiding en toezicht van een derde en overweegt daarbij:

• “Anders dan in het rapport van het indelingsonderzoek (..) staat, is noch in de arbeidsovereenkomsten, noch in de overeenkomsten met de opdrachtgever overeengekomen dat de instructiebevoegdheid ligt bij de opdrachtgever. Dat de arbeidsovereenkomsten de mogelijkheid open laten dat onder leiding en toezicht van een derde wordt gewerkt, betekent nog niet dat van die mogelijkheid in betekende mate gebruik is gemaakt. Uit het overzicht van belanghebbende (….) volgt dat daarvan ook inderdaad in enige mate sprake is. Naar het oordeel van het Hof is het logisch dat consultancywerkzaamheden als de onderhavige (mede) worden uitgevoerd bij de opdrachtgever en dat verhindering van de consultant aan de opdrachtgever wordtgemeld. De adviezen hebben immers betrekking op diens organisatie en daarvoor zal een onderzoek van die organisatie en de verbetermogelijkheden grotendeels ter plekke moeten worden uitgevoerd. De aard van de werkzaamheden brengt mee dat veelvuldig wordt overlegd met (medewerkers van) de opdrachtgever, zodat melden van verhindering vanzelfsprekend is. Daarom ligt ook voor de hand dat overleg plaatsvindt tussen opdrachtgever en consultant en dat werkzaamheden in samenwerking worden verricht. Ook is het logisch dat de overeenkomst betrekking heeft op (een) bepaalde met name genoemde consultant(s). Voor een goed resultaat is de specifieke kennis en ervaring van de consultant belangrijk en moet er een klik zijn tussen de consultant en de organisatie. Dat alles brengt niet mee dat de opdrachtgever leiding en toezicht kan uitoefenen op de werkzaamheden van de consultant.

Dat de werkzaamheden tevoren zijn omschreven en dat de consultant zich aan die omschrijving moet houden, is een kenmerk van de overeenkomst van opdracht. Daarin past ook dat de verlangde prestaties nader worden bepaald door het geven van opdrachten en instructies. Ook dit maakt niet dat de opdrachtgever leiding en toezicht kan uitoefenen. De Inspecteur maakt tegenover de betwisting door belanghebbende niet aannemelijk dat consultants worden ingezet op interne projecten van de opdrachtgever en dat de opdrachtgever de voortgang bewaakt en bijstuurt. Ook is niet aannemelijk geworden dat de consultants meer dan bijkomstig ondersteunende taken verrichten. 

Noot fiscaal jurist inzake advisering sector indeling

De sectorpremie en uniforme AWf premie zijn met de uitvoering van de WAB komen te vervallen. Vanuit de praktijk bleek deze premievaststelling niet te werken zoals het zou moeten. Het idee achter de sectorindeling was dat sectoren de WW premie laag konden houden als de werkeloosheid binnen de sector laag zou blijven. Werkgevers worden ingedeeld in een sector op basis van de werkzaamheden.

Deze benadering maakt dat bij organisatieadviesbureau’s en IT-bedrijven en andere soortgelijke bedrijven veel minder snel een uitzendovereenkomst kan worden aangenomen. De laatste procedure maakt dat op zijn minst verdedigbaar wordt voor soortgelijke bedrijven dat zij zich niet hebben gemeld voor een gewijzigde sectorindeling. Dat betekent dat een indeling met terugwerkende kracht in ieder geval niet aan de orde is. Los daarvan kan op basis van deze procedure worden geconcludeerd dat er een echt verschil is tussen uitzenden/detacheren en het verlenen van diensten door professionals van onder meer organisatieadviesbureau’s, ook al werken zij op urenbasis bij de opdrachtgever. Heeft u vragen of een discussie met de belastingdienst? Laat het ons gerust via onderstaand formulier weten of neem contact op met één van onze specialisten.

Belastingvrij pensioenadvies voor werknemers?

De staatssecretaris van financiën heeft zijn mening gegeven over het fiscaal belasten van pensioenadvies voor werknemers (brief 31 oktober 2025) . Veel werknemers zien hun pensioenregeling de komende jaren veranderen, als nette werkgever is begeleiding en advisering van de werknemer hierbij van belang. Een keuzebegeleiding binnen de pensioenregeling behoort niet tot het loon. Het verstrekken van aanvullend financieel advies door de werkgever aan de werknemer behoort wel tot het belaste loon (leuker kunnen we het niet maken wel lastiger), tenminste volgens de mening van onze staatssecretaris. De reden is dat er anders een gerichte vrijstelling moet worden opgenomen in de loonbelasting, dit kost en geld en moet via een wetswijziging. Dus wordt besloten om pensioenadvies maar te belasten zodat het alleen maar lastiger en duurder gaat worden. Een werkgever kan wel de vrije ruimte benutten maar die wordt vaak al gebruikt voor geschenken, lunch en feestjes.

Wet toekomst pensioen en belastingen

Pensioenuitvoerders worden verplicht om werknemers te begeleiden bij het maken van een juiste en volledige keuze binnen hun pensioenregeling. De werkgever zou dit graag aanvullen met maatwerk, een persoonlijk individueel advies voor zijn werknemer. Hierbij wordt er dan ook gekeken naar zijn persoonlijke situatie (aangifte inkomstenbelasting, hypotheekrente, lijfrenten etc.).

Een werkgever heeft niet de verplichting om een werknemer persoonlijk te adviseren over zijn privésituatie. Maar onduidelijkheid bij de werknemer zorgt voor onrust en dat wil de werkgever dan weer niet. Ook zou goed werkgeverschap een werkgever moeten aanzetten tot het verstrekken van persoonlijk advies.

Het zal voor de praktijk lastig zijn om een scheiding te maken tussen algemeen advies en persoonlijk advies, de rode loper voor gezeur is dus al weer uitgerold. Helemaal onverwacht is het standpunt van de staatssecretaris niet, in een kennisgroep standpunt uit 2023 (KG:204:2023:18 persoonlijk pensioenadvies) wordt ook aangegeven dat kosten voor (aanvullend) persoonlijk pensioenadvies moeten worden gezien als belast loon. De insteek hierbij is:

1. Er is sprake van genieten (voordeelseis);
2. De werkgever verstrekt het voordeel en is zich daarvan bewust (verstrekkingseis);
3. Er is voldoende causaal verband tussen het voordeel en de dienstbetrekking (causaliteitseis/leer van de redelijke toerekening).

Hoe belastingvrij pensioenadvies geven aan de werknemer?

Laat de pensioenuitvoerder een algemeen advies uitbrengen waarbij in de voetnoot wordt opgenomen "pas op dit is geen persoonlijk advies". De uitvoerder kan wel werken met diverse voorbeelden die lijken op de groep werknemers. Ook kan een werkgever de werknemer een kleine eigen bijdrage laten betalen en een deel van het algemene deel van het advies voor zijn rekening nemen.

Wanneer is sprake van persoonlijk advies en wanneer is advies nog algemeen? Dit is ter beoordeling van de inspecteur. De pensioenuitvoerder zal de wet- en regelgeving uitleggen en mag, bij toestemming van de deelnemer, wel gegevens van andere pensioenregelingen gebruiken. In de Memorie van Toelichting is hierover het volgende opgenomen:

• Met de introductie van een nieuwe open norm keuzebegeleiding, wordt gedeeltelijk invulling gegeven aan de leemte tussen informeren enerzijds en adviseren anderzijds. De huidige pensioenwetgeving bevat nagenoeg alleen verplichtingen tot informeren en in slechts een beperkt aantal gevallen bepalingen die tot adviseren verplichten. De nieuwe norm houdt geen verplichting in tot adviseren. De nieuwe norm verplicht echter wel tot meer «activiteit» van de pensioenuitvoerder dan enkel informeren en het geven van inzicht conform de huidige wet.
• Pensioenuitvoerders menen vaak nog niet te mogen adviseren. Dat is niet zonder meer juist en behoeft nuancering. Een pensioenuitvoerder is niet verplicht, maar mag een deelnemer adviseren over de keuzes die een deelnemer heeft. Een deelnemer heeft bijvoorbeeld de keuze om een partnerpensioen uit te ruilen voor een hoger ouderdomspensioen. Noch de pensioenwetgeving noch de financiële toezichtwetgeving verbiedt de pensioenuitvoerder de betreffende deelnemer, als deze vraagt om persoonlijk advies, deze te geven. Een pensioenuitvoerder mag adviseren over keuzes die voortvloeien uit de pensioenregeling zelf of de pensioen-regelgeving maar mag geen productgerelateerd advies (zogeheten Wft-advies) geven. Zo lang de pensioenuitvoerder geen financieel product aanbeveelt of daarover bemiddelt, overtreedt deze geen verbod indien deze de deelnemer adviseert over de keuze om wel of niet uit te ruilen.”

In artikel 51 van de Pensioenwet staat dat pensioenuitvoerders hun klant (deelnemer) en diens (gewezen) partner op een adequate wijze moeten adviseren en begeleiden.

Als een goede werkgever in overleg met zijn werknemer afspraken wil maken over zijn arbeidsvoorwaardenpakket vormen individueel door de werkgever in dit verband gemaakte kosten als zuivere werkgeverslasten, dus geen loon. Algemene voorlichting omtrent het pensioen van de werknemer mag hierbij worden meegenomen. De grens het grijze gebied blijft echter, da's jammer en een gemiste kans. Waak er wel voor dat een persoonlijk pensioenadvies al snel fiscaal gedoe gaat opleveren, hou het dus algemeen met een tikje maatwerk.  

Terugbetaling kapitaal is belastingvrij voor DGA

Natuurlijk lezen wij dagelijks onze vaktechniek, jurisprudentie en diverse kranten. In het FD stond een artikel over een kapitaaluitkeringsconstructie bij het ijsmerk Magnum. Voor u als Directeur Groot Aandeelhouder (DGA)/ondernemer betekent dit meer dan beursnieuws. Hoe is het binnen het Nederlandse bestel mogelijk de scheidslijn tussen dividenduitkering (box 2), terugbetaling van kapitaal (fiscaal erkend) of agio te gebruiken zonder dat sprake is van mogelijke misbruikconstructies? Formeel is er niks mis met deze regeling en past deze binnen de fiscale regels.

De magnum kwestie en terugbetaling van kapitaal

Aandeelhouders van Magnum betalen de komende jaren geen dividendbelasting omdat gestort (fiscaal erkend) kapitaal aan de aandeelhouders wordt terugbetaald. Voor Nederlandse aandeelhouders maakt dit niet veel uit (meestal is de ingehouden dividendbelasting in Nederland gewoon verrekenbaar). Voor buitenlandse aandeelhouders (zoals britten) is dit fiscaal aantrekkelijk omdat zij niet altijd in Nederland ingehouden dividendbelasting kunnen verrekenen in de UK. Magnum maakt netjes gebruik van bestaande fiscale regelingen die niet altijd onomstreden blijken te zijn, het voordeel kan oplopen tot 15% van de ontvangen uitkering. Magnum (of Unilever) is niet het eerste bedrijf dat gebruik maakt van deze regelingen, ze zijn in goed gezelschap van Shell, AkzoNobel, TomTom, Van Lanschot en Heineken. Magnum heeft over vorenstaande een overeenkomst met de Nederlandse belastingdienst gesloten.

De terugbetaling van kapitaal, wat speelt er precies ?

De kern is dat de BV (of NV) in plaats van een winstuitkering (dividend) kiest voor de terugbetaling van fiscaal erkend kapitaal (zoals gestorte aandelen of een agioreserve). In beginsel is zo'n terugbetaling niet onderworpen aan de heffing van dividendbelasting (box 2). De Wet Dividendbelasting 1965 kent namelijk een uitzondering op de teruggave van hetgeen op aandelen is gestort voor zover er zuivere winst is gemaakt, soms is deze belast en soms niet.

Volgens de kennisgroep van de belastingdienst (KG:024:2022:5) is de terugbetaling van kapitaal onderworpen aan formele vereisten. Op grond van artikel 3, eerste lid, onderdeel d, Wet DB is de (gedeeltelijke) teruggaaf van hetgeen op aandelen is gestort, indien en voor zover er zuivere winst is, een opbrengst voor de dividendbelasting, tenzij tevoren de AvA tot deze teruggaaf heeft besloten en de nominale waarde van de desbetreffende geplaatste aandelen bij statutenwijziging met een gelijk bedrag is verminderd. Volgens de Hoge Raad d.d. 14 januari 1959 (ECLI:NL:HR:1959:AY0753) mag er geen sprake zijn van ongelijk gebruik. Op het moment van de teruggaaf moet er duidelijkheid zijn over de fiscale gevolgen verbonden aan de teruggave (Hoge Raad. 3 april 1991 ECLI:NL:HR:1991:ZC4545) .

Al met al, als u de koninklijke en fiscaal juiste route bewandeld gaat het goed (lees belastingvrij) en anders krijgt u te maken met de fiscaal en regide spelregels. Terugbetaling van kapitaal (fiscaal erkend) is onbelast als dit in lijn is met de geest en letter van de wet, aldus onze staatsscretaris (zie kamerstukken uit 2024).

Noot fiscaal jurist inzake terugbetaling van kapitaal

Uit de casus bij Magnum volgt dat hetgeen de aandeelhouder heeft gestort op de aandelen ook weer belastingvrij kan worden terugbetaald, dit zowel in binnenlandse als buitenlandse situaties. Bij de keuze van de DGA (of aandeelhouder/bestuur) voor terugbetaling van kapitaal in plaats van een (belaste) dividenduitkering, kunnen bedrijfseconomische redenen van belang zijn. Omdat fiscaal erkend kapitaal aanwezig moet zijn voor een onbelaste terugbetaling van kapitaal, blijft de dividendbelastingclaim (box 2 of dividendbelasting) rusten op de winstreserves. Dit is een heldere en bewuste keuze van de wetgever geweest. Het kabinet ziet daarom geen aanleiding voor de introductie van nieuwe maatregelen, aldus het vraag en antwoorden spel inzake Heineken.  Omdat de terugbetaling van kapitaal als zodanig niet kan worden aangemerkt als belastingontwijking, houdt de Belastingdienst de terugbetalingen niet bij in een apart bestand.

Belastingontwijking wordt via diverse teams bij de belastingdienst bestreden (zoals coördinatiegroep taxhavens en concernfinancieringen (CTC) en de coördinatiegroep constructiebestrijding (CCB).

Wat is voor de praktijk van de DGA van belang?

• fiscaal erkend kapitaal: zorg ervoor dat u het geplaatste en gestorte fiscaal erkende kapitaal goed in beeld heeft, inclusief agio. Alleen op fiscaal erkend kapitaal (en Agio) kan onbelaste terugbetaling plaatsvinden;
• procedurevereisten: voor een onbelaste terugbetaling moet vooraf een aandeelhoudersbesluit zijn genomen en vaak ook een statutenwijziging via de notaris. De nominale waarde van de aandelen moet dan worden verminderd. Vaak is het kapitaal (tenminste) € 18.000, dit kan dus onder de regeling vallen;
• winstreserves: als er winstreserves zijn en ook fiscaal erkend kapitaal, is een juiste fiscale advisering van belang (zie kennisgroep standpunt hierboven);
• vastlegging: documenteer de economische motieven en bedrijfs-/kapitaalstructuur op zorgvuldige wijze. Misbruik (winstreserves omzetten in fiscaal erkend agio) wordt altijd aangepakt. Formeel kan de belastingdienst er vaak niets mee (zie beantwoording kamervragen inzake chemiebedrijf OCI d.d. 22 mei 2024) . In 2024 ontving mevrouw Carvalho Heineken belastingvrij € 130 miljoen, hierover zijn meer dan voldoende kamervragen gesteld, edoch vooralsnog zonder wetswijziging.

Vragen? Neem gerust contact met ons op!

Bijtelling auto bij verboden prive gebruik

Belanghebbende exploiteert een kinderdagverblijf. In 2015 en 2016 hadden werknemers de beschikking over vier auto’s (twee op de balans, twee geleased). De auto’s werden gebruikt voor vervoer van kinderen en boodschappen. Werknemers ondertekenden autoverklaringen en arbeidsovereenkomsten waarin privégebruik was verboden en waarbij de autosleutels in een sleutelkastje moesten worden teruggelegd. Eén van de bestuurders/werknemers (DGA, minderheidsaandeelhouder), we noemen haar Truus, had feitelijk toegang tot een van de auto’s. Tijdens een boekenonderzoek (2018/2019) bleek dat geen rittenregistraties waren bijgehouden. De inspecteur legde naheffingsaanslagen loonheffingen (2015: € 6.732, 2016: € 6.804) en vergrijpboeten (2015: € 1.683, 2016: € 1.701) op.

In dit artikel behandelen wij de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag d.d. 12 augustus 2025 ECLU:NL:GHDHA:2025:1648.

De bijtelling wordt opgelegd voor 1 auto (voor Truus), over de andere 3 auto's wordt geen bijtelling toegepast (uit coulance)  

Procedure inzake bijtelling auto die niet prive mag worden gebruikt

De BV heeft 4 auto's die worden gebruikt door diverse werknemers om kinderen weg te brengen (en te halen) en boodschappen te doen. Met de werknemers is het volgende afgesproken:

1.  Auto’s waren uitsluitend voor zakelijk gebruik (kinderen halen/boodschappen)
2. Privé-gebruik was contractueel verboden en gecontroleerd via sleutelkastje en sanctieregels.
3. In het personeelshandboek wordt deze regeling specifiek uitgewerkt
4. Geen noodzaak tot rittenregistratie, want privégebruik was feitelijk onmogelijk voor de werknemers

De inspecteur is bereid om uit coulance alleen te kijken naar 1 auto die aan de DGA ter beschikking is gesteld.  Deze auto stond feitelijk ter beschikking de DGA (Truus). Omdat zij bestuurder en locatiemanager was, kon zij zelf bepalen hoe en wanneer de auto werd gebruikt. Het ontbreken van een rittenregistratie betekent dat het wettelijk vermoeden geldt: meer dan 500 km privégebruik. De BV (belanghebbende) had grove schuld door geen sluitende controle te voeren, terwijl zij de fiscale regels kende. Daarom zijn naheffingsaanslagen loonheffingen én een vergrijpboete. De rechters zijn het deels met de inspecteur eens, bijtelling JA en vergrijpboete NEE

Voor een boete moet de inspecteur overtuigend aantonen dat er sprake is van grove schuld. Het hof oordeelt dat de inspecteur dit niet overtuigend heeft bewezen:

• Belanghebbende had regels en autoverklaringen opgesteld.
• Sleutels werden beheerd in een kastje.
• Truus had zelf ook een privéauto en gebruikte de auto van belanghebbende alleen bij uitval van collega’s.
• Geen bewijs dat belanghebbende bewust of grof nalatig privégebruik toe heeft gelaten

Noot fiscaal jurist inzake bijtelling bij verboden privé gebruik

Een overeenkomst met een werknemer inzake het verbieden van privé gebruik (en de controle hierop) kan soms werken maar geeft veelal een fiscale discussie. Voor de DGA (of bestuurder) is dit helemaal lastig, wie controleert immers de bestuurder? De bestuurder kan zelf bepalen wie er in welke auto gaat rijden. In dit geval had er ook een bijtelling kunnen worden toegepast op de andere auto's, dit is uit coulance achterwege gelaten. Het lijkt er wel op dat deze correctie via een eindheffing wordt opgelegd, de uitspraak is hier niet helemaal duidelijk over. Uiteindelijk wordt in de uitspraak gesteld dat er uit coulance voor 1 auto privé gebruikt wordt gecorrigeerd.

Zonder bewijs, rittenregistratie en andere info loopt de bestuurder terecht tegen een bijtelling aan. Van grove schuld bij de BV is geen sprake (tenminste dit wordt niet overtuigend aangetoond door de inspecteur). Tenslotte; belanghebbende heeft geen beroep aangetekend tegen de belastingrente, een gemiste kans.

Lening aan Directeur Groot Aandeelhouder kan uitdeling zijn

Een DGA mag op zakelijke voorwaarden geld uit zijn BV lenen, sinds enkele jaren is hieraan een maximum verbonden (€ 500.000 i.v.m. excessief lenen). Meer lenen is toegestaan maar dan moet over het meerdere worden afgerekend met de belastingdienst. Een lening wordt als uitdeling gezien als

• bij verstrekking vaststaat of zo goed als zeker is dat de DGA deze niet kan terugbetalen
• na verstrekking de BV haar rechten prijsgeeft of de terugbetaling door de DGA onzeker is geworden

Een BV kan geld lenen aan de DGA in de vorm van een lening of rekening courant. Zoals hiervoor aangegeven moet op verschillende momenten worden beoordeeld of sprake  is van een uitdeling, aldus de Hoge Raad op 13 januari 2023 (ECLI:NL:HR:2023:26), dit wordt nog nader toegelicht in een kennisgroepstandpunt d.d. 13 juni 2023 (KG:003:2023:1) 

De bewijslast voor bovenstaande rust bij de inspecteur. De inspecteur moet tenminste het volgende bewijzen:

• dat er een definitieve vermogensverschuiving heeft plaatsgevonden
• dat er sprake is van een dubbele bewustheid

Lening is geen uitdeling omdat dubbele bewustheid ontbreekt

In een procedure bij de Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 21 maart 2024 (ECLI:NL:RBZWB:2024:1913) kwam deze beoordeling aan de orde. Na het oordeel van de rechtbank heeft de inspecteur niet aannemelijk gemaakt dat sprake is van een uitdeling omdat de dubbele bewustheid ontbrak. In deze casus ging het om een DGA (gehuwd) die volledig eigenaar was van een woning en tevens DGA in een BV. De economische eigendom van de woning wordt overgedragen aan de BV, enkele jaren later wordt ook de juridische eigendom overgedragen. De woning wordt vervolgens verhuurd aan de werkmaatschappij. De taxatiewaarde van de woning bedroeg zo'n 800.000 euro. De woning wordt 4 jaar na aankoop verkocht aan de dochter (en schoonzoon) van de DGA, dit voor een bedrag van zo'n 700.000 euro. De inspecteur stelt dat er sprake is van een uitdeling van 100.000 euro. Volgens de rechter is dit verder netjes verlopen, met erkende taxatie, dus is er niks aan de hand.

Lening is uitdeling aan de DGA

In een procedure bij de rechtbank Gelderland d.d. 24 juli 2025 ECLI:NL:RBGEL:2025:6003 wordt geoordeeld dat gezien de inkomenspositie van de DGA sprake is van een uitdeling. In dit geval had de DGA ruim 1 miljoen uit zijn BV geleend voor een eigen woning en worden daarnaast nog extra leningen van ruim 500.000 euro verstrekt. Volgens de rechter en de inspecteur is voor een deel van deze extra leningen sprake van een uitdeling.

Zakelijke lening DGA met zijn BV

De belastingdienst eist zakelijke voorwaarden (rente, aflossing, zekerheid, schriftelijke overeenkomst, handhaving). Bij een aflossingsvrije lening spelen extra voorwaarden (hogere rente, zwaardere zekerheden). Van een onzakelijke lening is sprake als een onafhankelijke derde dit risico (dat de BV loopt) niet zo aanvaarden.

Bonus of aandelen voor werknemer

Het genietingsmoment bij uitruil van salaris voor deelname aan een bonusplan, hoe zit dit?

De kennisgroep loonheffingen van de Belastingdienst (KG:204:2025:15) heeft een standpunt gepubliceerd met betrekking tot het genietingsmoment in geval van uitruil van bruto loon voor deelname aan een bonusplan. In dit artikel behandelen wij dit standpunt met natuurlijk een fiscaal kritische noot over de toch wel wat te rechtlijnige uitleg die hieraan wordt gegeven.

De belastingdienst vergelijkt een bonusplan met een voorwaardelijk recht op een winstdeling of tantieme. Dergelijke rechten vormen geen loon in de vorm van recht (artikel 10a Wet LB). De beloning wordt belast op het moment dat deze wordt betaald, zie hiertoe ook een aantal arresten van de Hoge Raad (Hoge Raad 2 december 1964 ECLI:NL:HR:1964:AX7200, Hoge Raad d.d. 3 maart 1999 ECLI:NL:HR:1999:AA2694 of Hoge Raad d.d. 11 november 2005 ECLI:NL:HR:2005:AO7687)  

Bonus voor werknemer in aandelen in plaats van salaris

Een werkgever heeft een regeling waarbij werknemers af kunnen zien van bepaalde bronnen (in dit geval de uitruil van regulier salaris) in ruil voor bepaalde doelen (hierna: de uitruilregeling).

Een van de doelen is deelname aan het bonusplan. De keuze om deel te nemen aan het bonusplan kan één keer per kalenderjaar uiterlijk aan het begin van de maand januari worden gemaakt.

Op dit keuzemoment zijn de bronnen die de werknemer uitruilt nog niet ‘genoten’. Kiest de werknemer niet voor de uitruilregeling dan geniet hij de bronnen (het loon) gedurende het kalenderjaar.

Kenmerken van het beoordeelde bonusplan:

1. Het plan voorziet in een beloning die afhankelijk is van:

• het maandloon;
• de bonusopportunity (een percentage dat afhankelijk is van de functieschaal);
• de mate van realisatie van collectieve en individuele targets in een kalenderjaar uitgedrukt in een bonuspercentage.

2. De bonus wordt na afloop van het kalenderjaar vastgesteld door het loon te vermenigvuldigen met de bonusopportunity en met de uitkomst van het bonuspercentage. De uitkering wordt uitbetaald in april van het jaar volgend op het kalenderjaar waarin de targets zijn gerealiseerd.
3. De minimale inleg (het loon waarvan wordt afgezien) bedraagt 5%.
4. Als de werknemer gedurende het kalenderjaar uit dienst gaat, dan wordt het brutoloon waarvan is afgezien om deel te nemen aan het bonusplan, alsnog als bedrag ineens (onder inhouding van loonheffing) uitbetaald. Overlijden van de werknemer wordt behandeld als uitdiensttreding.

Genietingsmoment van het loon

Om het standpunt van de Belastingdienst te begrijpen c.q. in perspectief te plaatsen is allereerst van belang om vast te stellen dat loon belast is, op het moment dat het ‘fiscaal’ wordt genoten. De wet op de loonbelasting kent daarvoor een apart artikel, dat bepaalt dat loon wordt genoten op het tijdstip waarop het:

• Betaald of verrekend wordt, ter beschikking van de werknemer wordt gesteld of rentedragend wordt, danwel
• Vorderbaar en tevens inbaar wordt.

Dan is er een aanvullende bepaling (anti-misbruik) die bepaalt dat als wordt overeengekomen dat het loon geheel of gedeeltelijk op een ongebruikelijk tijdstip zal worden genoten, hiermee geen rekening wordt gehouden (en dus wordt belast op het wel gebruikelijke tijdstip).

Kern is dat loon wordt genoten als je er al recht op hebt. Dus loon van december 2025 is nog niet vorderbaar in augustus en wordt dus ook nog niet genoten (en belast). Best wel logisch dus.

Uitruil arbeidsvoorwaarden

Om arbeidsvoorwaarden te kunnen uitruilen, mag geen sprake zijn van loon dat fiscaal al is genoten. Met andere woorden alleen toekomstig loon kan worden uitgeruild.

Beoordeling van de uitruil salaris wernemer 

De kennisgroep van de Belastingdienst meent, dat in dit geval sprake is van loon dat op een ongebruikelijk tijdstip wordt genoten. Het loon dat wordt genoten is daarom het totaalbedrag aan loon waarvan de werknemer afziet in ruil voor deelname aan het bonusplan. Dit loon wordt belast op het moment van de uitruil.

Ook de uitkering die de werknemer uiteindelijk ontvangt (uit het bonusplan), vormt op dat moment loon. Een redelijke wetstoepassing brengt dan volgens de kennisgroep met zich mee dat bij de berekening van de verschuldigde loonheffingen over die uitkering het bedrag dat eerder is aangemerkt als loon hierop in mindering kan worden gebracht (tot maximaal nihil). 

De kruks zit hem in de vraag of in dit geval loon op een ongebruikelijk tijdstip wordt genoten. De kennisgroep beantwoordt deze vraag, onder verwijzing naar de wetsgeschiedenis, bevestigend. Het ongebruikelijke tijdstip wordt als volgt gemotiveerd:

• Het samenstel van afzien van regulier salaris voor een toekomstige onzekere uitkering (die afhankelijk is van het behalen van targets) moet worden aangemerkt als een uitstelovereenkomst waardoor het genietingsmoment verschuift naar een ongebruikelijk tijdstip, namelijk naar april van het jaar dat volgt op het kalenderjaar waarin de werknemer recht heeft op zijn salaris. Onder normale omstandigheden is een dergelijk uitstel van regulier salaris, naar Nederlandse maatstaven gemeten, ongebruikelijk.
• Bovendien is het inzetten van regulier salaris voor een bonus die afhankelijk is van het behalen van targets ongebruikelijk. Normaal gesproken kent een werkgever een dergelijke bonus toe naast het reguliere loon.

Noot fiscaal jurist inzake genietingsmoment bonusplan

Voor het standpunt van de Belastingdienst met betrekking tot de ongebruikelijkheid is op zich wel wat te zeggen. Het inzetten van regulier salaris als bron voor het verkrijgen van een onzekere toekomstige bonusuitkering is inderdaad ongebruikelijk. Het is echter de vraag of deze ongebruikelijkheid moet worden beoordeeld. Immers er is sprake van een uitruil van arbeidsvoorwaarden. Voorafgaand aan het genietingsmoment van het loon wordt hiervan afgezien.

Op grond van vaste rechtspraak geldt dat als tijdig wordt afgezien van loon (en dat ook van tevoren goed schriftelijk is vastgelegd), dat loon niet wordt genoten. Voor wat betreft de ongebruikelijkheid van het uitwisselen van loon voor een onzekere bonusuitkering kan niet worden gesteld dat sprake is van het uitstellen van de uitbetaling van (een deel van het) loon. Immers de bonusuitkering is onzeker (zij is afhankelijk van het behalen van targets). Dit maakt dat mogelijk geen bonusuitkering plaatsvindt. In dat geval kan ook niet worden verdedigd dat sprake is van het uitstellen van loon naar een ongebruikelijk tijdstip. Er wordt alsdan (correct) afgezien van bruto loon in ruil voor een bonusuitkering die niet volgt. Welk loon wordt in dat geval dan uitgesteld? De stelling van de kennisgroep dat sprake is van een uitstelovereenkomst is daarmee niet correct.

Tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel waarin de regeling is opgenomen over het ongebruikelijke genietingstijdstip zijn Kamervragen gesteld. Een van deze Kamervragen zag op de situatie met betrekking tot de regeling voor leerkrachten die een deel van hun salaris waarop ze recht hebben in een periode van vier jaar pas laten uitbetalen in het vijfde jaar waarin ze een ‘sabbatical’ nemen. De Staatssecretaris van Financiën gat indertijd aan hierin geen betaling op een ongebruik tijdstip te zien.  Om die reden wordt er in het voorbeeld van de leraren dus pas loonbelasting geheven over het loon dat in het vijfde jaar wordt uitbetaald. Ik zie geen verschil tussen de afspraak die in het onderwijs kan worden gemaakt en de thans beoordeelde uitruil van loon in een onzekere bonusuitkering.

Ingeval de werknemer uit dienst gaat of overlijdt, bestaat er in de voorgelegde situatie (alsnog) recht op uitbetaling van het loon waarvan eerder is afgezien. Ook nu is er geen enkele aanleiding om op het moment van afzien van het bruto loon al een genietingsmoment (en dus heffingsmoment) aan te nemen. Zowel de uitdiensttreding als het overlijden zijn onzekere gebeurtenissen in de toekomst.

Naar ik aanneem zal een medewerker die weet dat hij uit dienst gaat of eerdaags zal gaan overlijden, niet deelnemen aan de uitruil van salaris naar een mogelijke bonusuitkering in de toekomst. In deze gevallen dient derhalve aansluiting te worden gezocht bij het realiteitsgehalte van de uitruil. Als deze correct is uitgevoerd, bestaat er geen enkele aanleiding om op het moment van afzien van het bruto loon al een genietingsmoment/heffingsmoment aan te nemen.

Hoewel kan worden afgevraagd of de beschreven casus niet eenvoudiger had kunnen worden vormgegeven, kan het standpunt van de kennisgroep op basis van wetsgeschiedenis en vaste rechtspraak inzake het uitruilen van arbeidsvoorwaarden in twijfel worden getrokken. De jurisprudentie inzake de blijfpremie (Hoge Raad d.d. 22 november 2013 ECLI:NL:HR:2013:1269) of een werknemer die af ziet van het genieten van salaris (Hoge Raad d.d. 14 november 2008 ECLI:NL:HR:2008:BG4256 zou ook een ander licht kunnen werpen op de uitleg aangaande het genietingsmoment.

Bronnen bonusplan werknemer

KG:204:2025:15 Genietingsmoment bonusplan

Kamerstukken I 1993/94, 21882, nr. 157b, p. 6

Handelingen EK, 1993/94, nr. 13, pagina 833.

Lucratief belang bij partiele buitenlandse belastingplicht

Het Gerechtshof Amsterdam heeft geoordeeld dat een expat-manager die onder de 30%-regeling kiest voor partiële buitenlandse belastingplicht (PBB) geen beroep kan doen op de doorstootoptie van art. 3.95b, lid 5 Wet IB 2001. Het voordeel uit zijn indirect gehouden management-belang kwalificeert daarom als resultaat uit overige werkzaamheden (ROW) in box 1 en niet als aanmerkelijk-belang­inkomen in box 2. Het Gerechthof kwam tot een andere conclusie dan de rechtbank, in dit artikel geven wij een toelichting.

In het FD wordt deze uitspraak ook behandeld. Volgens het FD gaat het in deze procedure om de oud directeur van Action die alsnog ruim 13 miljoen belasting moet betalen over zijn bonus. Het NRC schreef in 2024 ook een artikel over deze kwestie. De belastingheffing van managers bij private equity bedrijven over hun bonussen of aandelen ligt al vrij lang onder een vergrootglas. De tweede kamer heeft in 2024 al een motie aangenomen waarbij dergelijke rendementen zwaarder moeten worden belast. Ook is recentelijk een motie voorbij gekomen die een nieuwe maatregel in 2026 mogelijk moet maken.

Wat is de lucratief-belangregeling?

De lucratief-belangregeling belast voordelen uit vermogensrechten met een disproportionele hefboom (> 1:10) in box 1. Indien het aandelenbelang indirect wordt gehouden via bijvoorbeeld de persoonlijke holding (middellijk gehouden), bestaat de mogelijkheid om te kiezen voor de doorstootverplichting van artikel 3.95b lid 5 wet IB 2001. Als gebruikt wordt gemaakt van deze doorstootverplichting is de aandeelhouder verplicht ten minste 95% van de verkregen voordelen door uit te keren via box 2. Een uitgebreide toelichting op definities, voorwaarden en praktijkvoorbeelden vindt u in dit artikel. Jongbloed Fiscaal Juristen

Nieuws: Aanpassing lucratief belang regeling pas per 1 januari 2028

De staatssecretaris van financiën wilde per 1 januari 2026 de lucratief belang regeling aanpassen, deze regeling bestaat sinds 2009 en is vaak onduidelijk (en complex), zie brief staatssecretaris d.d. 1 juli 2025. In het belastingplan 2026 is aangegeven dat de invoering wordt uitgesteld tot 1  januari 2028.

De belastingheffing op (carried interest) inkomen wordt dan belast in box 2 (en niet in box 1 zoals eerder is aangekondigd). Aanleiding voor de aanpassing was de motie van kamerlid Idsinga. insteek was om de winst van fondsmanagers van private equity te belasten als normaal inkomen (box 1).

Onder de huidige regeling worden lucratief belang inkomsten belast in box 1 (maximaal 49,5% heffing), edoch als de manager zijn aandelenbelang heeft ondergebracht in een BV (rechtspersoon) - en tenminste 95% van de opbrengst aan zichzelf uitkeert - geldt een heffing in box 2 (thans 31%), deze laatste variant wordt vaak gebruikt. Na een internetconsultatie kwamen 2 alternatieven bovendrijven.

• optie 1: alles belasten in box 1
• optie 2: heffing in box 2 met multiplier (heffing van 31% naar ongeveer 36%).

Wat is de 30-%-regeling en partiële buitenlandse belastingplicht?

De 30-%-regeling staat werkgevers toe om expats een belastingvrije vergoeding (30 % van het loon) te geven voor extraterritoriale kosten. Wie aan de voorwaarden voldoet, kan op grond van art. 2.6 Wet IB kiezen voor partiële buitenlandse belastingplicht: men blijft binnenlands belastingplichtig voor box 1, maar wordt in box 2 en box 3 behandeld als buitenlands belastingplichtige. Wilt u meer weten over de partiële buitenlandse belastingplicht of de 30% regeling, dan kunt u dit artikel raadplegen. 

Uitspraak Gerechtshof Amsterdam inzake lucratief belang bij buitenlandse belastingplicht

De lijn in de lagere rechtspraak was aanvankelijk gunstig voor belastingplichtigen die de partiële buitenlandse belastingplicht (PBB) combineerden met de doorstootoptie van artikel 3.95b, vijfde lid, Wet IB 2001. Rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelde op 5 januari 2024 dat – waar in het betreffende jaar uitkeringen uit een middellijk gehouden lucratief belang voor ten minste 95% naar privé waren doorgestuurd – inkomenuit aanmerkelijk belang was “genoten” in de zin van artikel 3.95b, lid 5. De rechtbank verbond aan het woord “genieten” geen aanvullende eis dat dit inkomen óók tot de Nederlandse heffingsgrondslag moest behoren.

Rechtbank Noord-Holland kwam op 19 maart 2024 tot een vergelijkbaar resultaat: de belastingplichtige had – ondanks dat het PBB regime van toepassing was – rechtsgeldig gekozen voor toepassing van de doorstootregeling, en de inspecteur had het voordeel uit het lucratief belang ten onrechte in box 1 betrokken. De kern van die benadering is dat het keuzeregime van artikel 3.95b lid 5 wet IB 2001 autonoom werkt: als 95% van de voordelen daadwerkelijk wordt doorgestoten, is aan de wettelijke eis voldaan en resteert geen ROW-heffing.

Het Hof Amsterdam doorbrak deze lijn in zijn arrest van 3 juli 2025. Het Hof vertrekt weliswaar, net als de rechtbanken, vanuit de kwalificatie “lucratief belang”, maar legt daarbij het voorwaardelijke karakter van de doorstootregeling centraal: de tekst van artikel 3.95b, lid 5, veronderstelt dat het corresponderende voordeel óók als inkomen uit aanmerkelijk belang tot de Nederlandse belastinggrondslag kan behoren. Bij partiële buitenlandse belastingplicht is dat niet het geval wanneer het belang (in onderhavig geval) via een buiten Nederland gevestigde vennootschap wordt gehouden; box 2-inkomen uit zo’n buitenlandse bron is bij een partiële buitenlandse belastingplicht niet in Nederland belastbaar. Gevolg: de doorstootoptie is in deze constellatie niet mogelijk, zodat het voordeel uit het lucratief belang (weer) in box 1 als resultaat uit overige werkzaamheden wordt belast.

Gevolgen voor de praktijk bij 30% regeling en lucratief belang

Het hof redeneert breed: als het voordeel via een buitenlandse vennootschap niet tot de Nederlandse box-2-grondslag behoort, is doorstoot onmogelijk. Die redenering raakt niet alleen expats die opteren voor partiële buitenlandse belastingplicht, maar óók reguliere buitenlands belastingplichtigen met een vergelijkbare managementparticipatie. Voor bestaande 30% regelingen geldt de partiele buitenlandse belastingplicht nog (tot en met 2026) voor nieuwe gevallen geldt deze regeling niet meer.

Noot fiscaal jurist inzake lucratief belang en 30% regeling

Het Hof is duidelijk: de doorstootregeling van art. 3.95b, lid 5, is geen autonoom keuzerecht maar functioneert alleen als het voordeel ook daadwerkelijk tot de Nederlandse box-2-grondslag kan behoren. Bij partiële buitenlandse belastingplicht ontbreekt die grondslag en resteert box-1-heffing. Dat sluit aan bij de ratio van de lucratief-belangregeling en voorkomt een nihil situatie door samenloop van faciliteiten.

Voor de praktijk een belangrijk arrest waarbij in nieuwe participaties nagedacht moet worden hoe wordt omgegaan met mogelijke box 1 heffing in participatie en exit documentatie. Verder is belangrijk om bestaande situaties opnieuw te beoordelen. Hoewel een beperkt aantal partiële buitenlands belastingplichtigen met een lucratief belang opteren voor de doorstootverplichting zijn er aanzienlijk meer ‘gewone’ buitenlands belastingplichtigen waarop de uitspraak invloed kan hebben.

Mocht u vragen hebben over partiële buitenlandse belastingplicht, de 30% regeling, lucratief belangregeling of heeft u een ander fiscaal vraagstuk? Neem dan gerust contact op met één van onderstaande auteurs.

Bronnen

Rechtbank Zeeland West Brabant 5 januari 2024 ECLI:NL:RBZWB:2024:60

Rechtbank Noord-Holland 19 maart 2024 - ECLI:NL:RBNHO:2024:3177.

Gerechtshof Amsterdam 3 juli 2025 - ECLI:NL:GHAMS:2025:1746.

Wat is een zakelijke rit bij kilometeradministratie om een bijtelling te voorkomen?

Met een rittenregistratie waaruit volgt dat u op jaarbasis minder dan 500 kilomter (tijdsevenrdig) hebt gereden kunt u een bijtelling voor prive gebruik voorkomen. De rittenregistratie moet aan voorwaarden voldoen (datum rit, begin/eindstand, vertrek en aankomst  adres, route, prive of zakelijke rit, omrij kilometers, toelichting zakelijke rit). Hier kunt u een model downloaden. Bij een bestelauto kan soms worden volstaan met een vereenvoudigde rittenregistratie (zie voorbeeld). Maar wat is een zakelijke rit? We zien steeds vaker dat rittenregistratie zorgvuldig gecontroleerd worden (artikel)

Wat is een zakelijke rit voor de kilometadministratie

Woon werk verkeer is altijd zakelijk. Maar het ommetje langs de supermarkt, fitness of kinderdagverblijf niet, dat zijn prive kilometers. Een zakelijke rit moet direct verband houden met uw werk. Voorbeelden van zakelijke ritten zijn:

• Bezoeken van een klant of relatie
• Bezoeken cursus of zakelijke opleiding
• Bedrijfsuitje
• Woon werk kilometers

Discussie over zakelijke, prive of gemengde rit

De rechter (en de belastingdienst) kijkt meestal naar het karakter van een rit, dus het doel van de reis. In het geval dat sprake is van autoritten met zowel een zakelijk doel als een privédoel (gemengd gebruik), kan soms niet worden gezegd wat het hoofddoel is. Deze gemengde ritten worden alleen als zakelijk aangemerkt als zij niet zouden zijn gemaakt door iemand die wat inkomen, vermogen en gezin betreft in dezelfde omstandigheden zou verkeren als de werknemer maar die niet een dienstbetrekking zoals die werknemer vervult. Een ingewikkelde zin die vaak problemen kan opleveren. De discussie kan bijvoorbeeld ontstaan als u gaat sporten tijdens werktijd, een voetbalwedstrijd bezoekt, met uw partner gaat eten (en zakelijke dingen bespreekt), etc.

Hoe controleert de belastingdienst de kilometeradministratie?

De belastingdienst heeft diverse controlemiddelen. Kenteken worden op diverse plaatsen gescand (bijvoorbeeld bij parkeerplaatsen, grensovergangen, pretparken, toegangswegen grotere steden en winkelcentra). Deze controles worden gekoppeld aan het bestand met werknemers die geen bijtelling toepassen of een verklaring hebben getekend. Bij een "hit" op zon- en feestdagen wordt er zeker een brief gestuurd.

Fitness zakelijk of niet voor de kilometeradministratie

Een werknemer wil gezond blijven voor zijn werk (en prive) en maakt autoritten naar een personal trainer, volgens het Gerechtshof  's Hertogenbosch d.d. 11 juni 2025 ECLI:NL:GHSHE:2025:1617) zijn dit geen zakelijke ritten. De werknemer stelt ook nog dat de personal trainer een klant is van kantoor en dat er ook zakelijke dingen worden besproken, ook deze verklaring kan hem niet helpen. De trainingen hebben een gemengd karakter, dus zowel prive als zakelijk. Iemand met dit inkomen en vermogen zou ook gewoon prive een personal trainer hebben.

Bezoeken voetbalclub of sportevenement .. zakelijk of niet ?

Een regelmatig voorkomende twijfel situatie is het bezoek van sportwedstrijden (zoals voetbal of hockey) met een relatie of collega. Is zo'n rit zakelijk (relatiebeheer) of prive (vermaak)? Uit de jurisprudentie volgt dat hierbij de situatie, context en feiten van groot belang zijn. Een (fiscaal) bekende casus betreft een DGA met business seats en seizoenkaarten van een eredivisie club die de DGA bezocht met klanten en relaties. De DGA (van een vastgoedbedrijf) was van mening dat dit zakelijke ritten waren. De belastingdienst betwistte dit standpunt en uiteindelijk kwamen partijen bij de rechter. De rechter is het met de ondernemer eens, hij heeft business seats (en seizoenkaarten) om contacten met klanten te onderhouden en potentiële klanten te ontmoeten. 

Vakantiereis met zakelijk doel en bijtelling auto van de zaak

Het Gerechtshof Amsterdam deed op 18 september 2014 ECLI:NL:GHAMS:2014:3891 deed een leuke uitspraak over een gecombineerde vakantierit. Een DGA gaat op vakantie naar Italie en bezoekt ook een fabriek met een zakelijk doel. Volgens de DGA moet hij daar een nieuwe machine controleren. Is de rit naar Italie zakelijk, gemengd of prive? Het Hof is er snel klaar mee, de rit van huis naar het vakantieadres is prive en de rit van het vakantieadres naar de fabriek is zakelijk. Een (wintersport) vakantie is gemeengoed en heeft een prive karakter.

Bezoek race circuit en bijtelling auto van de zaak

De ritten van een DGA naar race circuits met een auto van de zaak worden als prive ritten aangemerkt, de DGA was ook sponsor van een racingteam, maar dit maakte volgens de rechter geen verschil. Zie Gerechtshof Den Haag d.d. 8 mei 2013 ECLI:NL:GHDHA:2013:1495. Deze procedure had ook anders kunnen lopen als de DGA aannemelijk had gemaakt welke klanten hij heeft ontmoet op het circuit en/of welke zakelijke belangen er speelden. Het enkel sluiten van een sponsorcontract is dus niet voldoende.

Bezoek golfclub zakelijk of niet voor kilometeradministratie

Hetzelfde gerechtshof ('s Hertogenbosch) deed op 21 juni 2018 (ECLI:NL:GHSHE:2018:2707) deed een uitspraak over een DGA die ging golfen. Het Gerechtshof Den Bosch acht het aannemelijk dat de bezoeken aan de golfclub zowel samenhangen met zijn rol als directeur als met zijn privéleven waarin het beoefenen van de golfsport een rol speelt; zowel een zakelijk als een privé-element derhalve. Vervolgens oordeelt het Hof dat autoritten die zowel met de dienstbetrekking als met het privéleven te maken hebben, slechts als zakelijk kunnen worden aangemerkt als iemand die niet een dergelijke dienstbetrekking vervult, doch wat inkomen, vermogen en gezin betreft in dezelfde omstandigheden verkeert, die autoritten niet zou hebben gemaakt. Vraag is dus hoe vaak iemand in privé zelf zou zijn gaan golfen.

Het antwoord op deze vraag wordt door de adviseur van belastingplichtige zelf aangedragen; in een rapport van de Golfbranche is berekend dat een golfer gemiddeld bijna 17 rondjes van 18-holes per jaar speelt. Conclusie van het Hof is daarom dat 17 rondjes als privé worden aangemerkt en de restende 62 rondjes als zakelijk. Gevolg "bijtelling en meer dan 500 kilometer gereden !"

Noot fiscaal jurist inzake bijtelling auto van de zaak

Steeds vaker is er een discussie met de belastingdienst inzake de toepassing van de bijtellingsregels. Een gemengde rit heeft al snel een prive karakter waardoor de bijtelling van toepassing is.

Wij adviseren wekelijks werknemers, bedrijven en DGA's bij een (mogelijke) discussie met de belastingdienst en/of over situaties om de bijtelling te beperken en/of te voorkomen, bijvoorbeeld bij het rijden van meerdere auto's van de zaak. Vaak helpt (voor) overleg met de belastingdienst. Neem gerust contact met ons.

Persoonsbeveiling van een werknemer, kan dit belastingvrij of is dit belast loon? 

Het is helaas van deze tijd dat politici, journalisten maar ook anderen zodanig ernstige bedreigingen ontvangen dat persoonsbeveiliging noodzakelijk is. Dat is op zich al erg genoeg. Werkgevers kunnen er voor kiezen een externe beveiligingsorganisatie in te zetten om een werknemer persoonsbeveiliging te geven. Natuurlijk is dan de vraag of dit loon vormt of mogelijk valt onder een gerichte vrijstelling in de Wet op de loonbelasting.

Wat is loon volgens de wet loonbelasting ?

De inhoud van het loonbegrip heeft zich ontwikkeld in de jurisprudentie en kan worden samengevat in de volgende drie voorwaarden:

1. er is sprake van genieten (voordeelseis);
2. er is voldoende causaal verband tussen het voordeel en de dienstbetrekking (causaliteitseis);
3. de werkgever verstrekt het voordeel en is zich daarvan bewust (verstrekkingseis).

Fiscaal niet-relevant is of de werkgever de intentie heeft de werknemer te belonen voor geleverde werkzaamheden.

Voordeeleis in de loonbelasting

De Hoge Raad heeft deze voordeelseis bevestigd in een aantal arresten. In deze arresten werden de volgende conclusies getrokken met betrekking tot de voordeeleis:

• Als een werkgever een niet voor verwezenlijking vatbare schuld van de werknemer kwijtscheldt, geniet de werknemer geen voordeel (Hoge Raad 7 maart 1990 ECLI:NL:HR:1990:BH7887) 
• Loon uit dienstbetrekking zijn alle voordelen die de werkgever aan de werknemer als zodanig in welke vorm onder welke benaming ook verstrekt, ongeacht of de werknemer daarop recht heeft.
• Als een werkgever civielrechtelijk niet de mogelijkheid heeft een verkeersboete op de werknemer te verhalen, geniet de werknemer geen voordeel als de werkgever niet tot verhaal overgaat (Hoge Raad d.d. 3 januari 2001 ECLI:NL:HR:2001:AA9243)
• Als rechten geen reële waarde in het economische verkeer vertegenwoordigden, is geen sprake van een voordeel (Hoge Raad d.d. 26 november 2010 ECLI:NL:HR:2010:BN7207)

Uit de Parlementaire Geschiedenis blijkt, dat het loonbegrip niet zo ruim is, dat al hetgeen de werknemer van de werkgever krijgt loon vormt. Voorzieningen die geen privévoordeel meebrengen, vormen geen loon en blijven daarom onbelast (zie kamerstukken uit 2011)

De kennisgroep van de Belastingdienst neemt het standpunt in dat de verstrekking van persoonsbeveiliging gedurende werktijd een (privé)voordeel oplevert voor de werknemer. Een bijzonder standpunt dat is ingegeven door het feit dat bescherming van "het lijf" prive kosten zijn en de werknemer prive uitgaven kan besparen. De werknemer zal dit zeker niet zo ervaren, edoch volgens de Hoge Raad d.d. 12 juli 2019 (ECLI:NL:HR:2019:1050) speelt dit geen rol onder WKR.

Causaal verband met de dienstbetrekking

Als geen voldoende causaal verband bestaat tussen het voordeel en de dienstbetrekking, is geen sprake van loon uit dienstbetrekking. Het verband met de dienstbetrekking moet dus voldoende sterk zijn om het voordeel aan de dienstbetrekking te kunnen toerekenen. In die zin omvat loon alle voordelen die, rekening houdende met de maatschappelijke opvattingen, geacht kunnen worden zakelijk te worden toegerekend aan de dienstbetrekking, dus met uitsluiting van wat tot de persoonlijke sfeer van de werknemer behoort.

De werkgever in casu verstrekt de persoonsbeveiliging in zijn hoedanigheid van werkgever. Van een uitzonderingssituatie waarin de werkgever niet slechts als werkgever optreedt, is geen sprake. De verstrekking moet worden toegerekend aan de dienstbetrekking van de werknemer. Hiermee wordt ook aan de causaliteitseis voldaan.

Verstrekkingseis

De werkgever huurt via een externe beveiligingsorganisatie persoonsbeveiliging in voor de werknemer. Persoonsbeveiliging is een dienst die wordt aangeboden om een persoon veilig te houden en te ontzorgen. De externe organisatie verleent derhalve in opdracht en voor rekening van de werkgever een dienst aan de betreffende werknemer. Hiermee wordt ook aan de verstrekkingseis voldaan.

Op basis van de genoemde criteria concludeert de kennisgroep van de Belastingdienst dat de verstrekking van persoonsbeveiliging kwalificeert als loon voor de Wet op de loonbelasting.

Arbowetgeving en WKR

Werkgevers hebben op grond van artikel 7:658, eerste lid, BW een zorgplicht voor een fysiek en sociaal veilige werkomgeving van werknemers. De mate van bescherming die de werkgever minimaal moet bieden, is vastgelegd in de Arbowet, het Arbeidsomstandighedenbesluit en de Arbeidsomstandighedenregeling. De vraag is of op basis van deze regelingen de arbovrijstelling in de loonbelasting kan worden toegepast. Zo dat het geval is, zijn de arboverstrekkingen namelijk onbelast (gerichte vrijstelling).

Een werkgever kan aan een werknemer arbovoorzieningen onbelast vergoeden, verstrekken of ter beschikking stellen als hij aan de volgende voorwaarden voldoet:

1. de voorziening hangt direct samen met verplichtingen van de werkgever “op grond van het bepaalde bij of krachtens” de Arbowet;
2. de voorziening wordt (geheel of gedeeltelijk) ge- of verbruikt op de werkplek;
3. de werkgever wijst de voorziening aan als eindheffingsloon en voldoet aan de gebruikelijkheidseis;
4. de kosten van de voorziening, worden niet ten laste van de werknemers gebracht (artikel 44 Arbowet).

Verplichte arbovoorziening

Het moet gaan om voorzieningen:

1. ter bestrijding of het voorkomen van veiligheids- of gezondheidsrisico’s die verbonden zijn met de arbeid;
2. uitgaande van de stand van de wetenschap, professionele dienstverlening en arbeidshygiënische strategie; en,
3. redelijkerwijs (in een specifieke situatie) gevergd kunnen worden van de werkgever.

Aan de eerste voorwaarde zal worden voldaan, als de bedreigingen concreet en ernstig zijn, gericht zijn tegen de werknemer, verband houden met de arbeid die de werknemer verricht, de maatregel onderdeel uitmaakt van een RI&E en is gericht op de voorkoming van psychosociale arbeidsbelasting en de bescherming van de veiligheid en gezondheid van de werknemer.

Als de persoonsbeveiliging eindigt op het moment dat de werknemer na de werkdag wordt thuisgebracht en de werkgever geen persoonsbeveiliging verstrekt tijdens privéafspraken van de werknemer wordt aan de tweede voorwaarde (verbruik op de werkplek) voldaan. 

Voor wat betreft de gebruikelijkheidstoets concludeert de Kennisgroep dat de gerichte vrijstelling is alleen van toepassing als de werkgever de persoonsbeveiliging aanwijst als zogenoemd eindheffingsloon. Voorwaarde hierbij is dat de voorziening voldoet aan de gebruikelijkheidseis. De kennisgroep is van mening dat hieraan wordt voldaan, omdat sprake is van een verplichte arbovoorziening.

Kort maar goed de verstrekking van persoonsbeveiliging tijdens ‘werkuren’ kunnen gericht vrijgesteld zijn. Let wel op dat aan alle voorwaarden wordt voldaan!

Bronnen

https://kennisgroepen.belastingdienst.nl/publicaties/kg204202313-arbovrijstelling-bij-persoonsbeveiliging-werknemer/

HR 7 maart 1990, ECLI:NL:HR:1990:BH7887

HR 24 juni 1992, ECLI:NL:HR:1992:ZC5026 (niet gepubliceerd)

HR 3 januari 2001, ECLI:NL:HR:2001:AA9243

HR 26 november 2010, ECLI:NL:HR:2010:BN7207

Werkgever geeft werknemer een airco thuis, wat zijn de fiscale gevolgen

Of het nu een paar dagen heel warm is in ons land of (weer) code rood wordt afgegeven voor een onweersbui, er valt altijd wat te klagen. Wat zou er nu mooier zijn dan dat de werkgever voor de paar erg warme dagen per jaar, een belastingvrije bijdrage kan leveren voor het monteren van een airco in de woning van de werknemer. Kan dat?

Voor het antwoord op deze vraag moet worden gekeken naar de zogenoemde Arbo-vrijstelling in de Wet op de loonbelasting.

De Arbovrijstelling is van toepassing voor zover een voorziening direct samenhangt met verplichtingen van de werkgever op grond van het bepaalde bij of krachtens de Arbeidsomstandighedenwet. De tekst van deze regeling is met ingang van 2022 gewijzigd. Met de wijziging is verduidelijkt dat alleen verplichte arbovoorzieningen gericht zijn vrijgesteld. 

Als verplichte voorzieningen op basis van de Arbowet kwalificeren voorzieningen :

1. ter bestrijding of het voorkomen van veiligheids- of gezondheidsrisico’s die verbonden zijn met de arbeid;
2. uitgaande van de stand van de wetenschap, professionele dienstverlening en arbeidshygiënische strategie; en,
3. die redelijkerwijs (in een specifieke situatie) gevergd kunnen worden van de werkgever.

Arboverplichtingen en werkkostenregeling

De arboverplichtingen strekken zich in zijn algemeenheid niet uit tot gezondheidsrisico’s waarvan de oorzaak niet direct gelegen is in de arbeid. Daarom is de arbovrijstelling niet aan de orde bij voorzieningen die evident gericht zijn op de bevordering van de algemene gezondheid van werknemers. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan algemene gezondheidschecks, het verstrekken van gezonde maaltijden door een werkgever; het draagt mogelijk weliswaar bij aan de gezondheid van de werknemers, maar de verstrekkingen zijn niet vrijgesteld onder de toepassing van de Arbo-vrijstelling.

Om het ingewikkeld te maken, een voorziening die met name gericht is op de bevordering van de algemene gezondheid van de werknemer kan in een individueel geval toch als verplichte arbovoorziening kwalificeren.  Hiervoor is echter een individuele beoordeling en belangenafweging van de werkgever vereist. Deze moet vaststellen dat de werknemer een gezondheidsrisico loopt vanwege de arbeid die de werknemer verricht. 

De airco voor de werknemer en de werkkostenregeling

Als de werknemer (ook) thuis werkt voor de werkgever, is er volgens het Arbobesluit sprake van plaatsonafhankelijke arbeid. Specifieke richtlijnen geven aan wat bij plaatsonafhankelijke arbeid minimaal van de werkgever wordt gevergd. De werkplek in de eigen woning moet bijvoorbeeld minimaal voldoen aan ergonomische beginselen en aan de vereisten die worden gesteld aan beeldschermarbeid. De werkgever kan de Arbovrijstelling toepassen op voorzieningen die voldoen aan deze richtlijnen.

Het is echter mogelijk dat een werkgever nog andere risico’s ziet voor de veiligheid en gezondheid van zijn werknemers die samenhangen met de aard van het werken. Dit kan bij plaatsonafhankelijke arbeid bijvoorbeeld het te hoog oplopen van de temperatuur op de werkplek van de werknemer thuis zijn. Een dergelijk risico hangt samen met de aard van het werken namelijk beeldschermwerk thuis.

Een mobiele airco is een voorziening die meer gericht is op de bevordering van de algemene gezondheid en kwalificeert en derhalve  in beginsel niet.

Maar als de werkgever in een specifieke situatie beoordeelt dat de voorziening gericht is op de vermindering van een werkgerelateerd risico op gezondheidsschade kan toch sprake zijn van een verplichte arbovoorziening. Bij de afweging moeten de persoonlijke eigenschappen van een werknemer een rol spelen en moet de werkgever aannemelijk maken dat wordt voldaan aan voorwaarde 2 en 3. Hoe deze beoordeling verder dient plaats te vinden wordt in het kennisgroepstandpunt van de Belastingdienst niet verder uitgewerkt. Desalniettemin is duidelijk dat het verstrekken van een mobiele airco in individuele gevallen op basis van de Arbovrijstelling onbelast kan plaatsvinden. Dan kunt u bij de extreem warme dagen bij het werken thuis toch nog van een lekker briesje genieten.

Bron

Standpunt kennisgroep Belastingdienst inzake arbovrijstelling

Negatief loon voor DGA of werknemer

Sinds 2001 kunnen DGA's en werknemers beroepkosten niet meer in aftrek brengen in box 1. Het enige vangnet dat er nog bestaat is het opvoeren van negatief loon in de aangifte inkomstenbelasting. Sinds dat moment is er veel jurisprudentie over de aftrekbaarheid van negatief loon, in dit artikel behandelen wij een aantal uitspraken en kennisgroep standpunten. Arbeidskosten kunnen veelal niet als negatief loon worden gezien (Hoge Raad d.d. 8 juli 2005 ECLI:NL:HR:2005:AQ7212)

Om te kunnen spreken over negatief loon moet voldaan zijn aan de volgende voorwaarden:

1. Loon: het oorspronkelijke voordeel moet belast zijn
2. Causaliteit: het nadeel vloeit rechtstreeks voort uit de dienstbetrekking (zie Gerechtshof Arnhem Leeuwarden d.d. 8 juli 2025 ECLI:NL:GHARL:2025:4295, waarbij er geen causaal verband was).
3. Werkelijke verarming: belastingplichtige lijdt aantoonbaar schade in het jaar van aftrek
4. Wettelijke verplichting: voor de DGA geldt als extra voorwaarde dat de terugbetaling moet berusten op een wettelijke en/of reele verplichting

Betaalde schadevergoeding is negatief loon

Een aan een oud werkgever betaalde schadevergoeding is veelal negatief loon. In een procedure bij de Rechtbank Den Haag d.d. 25 juli 2024 ECLKI:NL:RBDHA:2024:12644 kwam dit aan de orde.

Betaling inzake schadevergoeding wegens schending concurrentiebeding

Een door een werknemer betaalde schadevergoeding wegens het schenden van een concurrentiebeding is volgens de Hoge Raad d.d. 5 februari 2010 (ECLI:NL:HR:2010:BL1942 negatief loon. In het advies van de AG wordt een uitgebreid overzicht gegeven van de historie omtrent negatief loon en de te nemen stappen.

Onbehoorlijk bestuur DGA aftrekbaar als negatief loon

Een betaling van een DGA aan een curator kan soms ook worden aangemerkt als negatief loon, zie hiertoe de uitspraak van de Hoge Raad d.d. 27 september 2000 ECLI:NL:HR:2000:AA7257). In de noot bij deze uitspraak door de heer Wattel wordt een uitgebreid overzicht gegeven van het soort kosten dat aftrekbaar is en tevens de causaliteit. De conclusie van de AG d.d. 27 september 2000 ECLI:NL:PHR:2000:AA7257 kunt u hier raadplegen.

Verlies op certificaten ex werkgever is negatief loon

In een arrest van de hoge raad d.d. 15 april 2016 ECLI:NL:HR:2016:6356 was sprake van een werknemer (we noemen hem Henk) die via een participatieplan certificaten van aandelen had gekocht bij het bedrijf van zijn werkgever. Er geldt een speciale bepaling (lagere koers) als Henk binnen drie jaar zou vertrekken. Volgens de Hoge Raad is het verlies voor Henk aftrekbaar. In een andere uitspraak van de Hoge Raad d.d. 14 juli 2017 ECLI:NL:HR:2017:1325  kreeg een werknemer op kennelijk onredelijke gronden ontslag, ook deze werknemer had een management participatieplan. De werknemer had de certificaten voor € 300.000 gekocht en bij zijn vertrek waren deze waardeloos. De werknemer vecht zij ontslag aan en wordt gecompenseerd voor zijn verlies. Het verlies is aftrekbaar en de ontvangst is belast (causaal verband). Een door een werknemer uit hoofde van zijn dienstbetrekking ontvangen vergoeding die staat tegenover een nadeel dat als negatief loon is aan te merken, wordt naar algemene maatschappelijke opvattingen als een beloningsvoordeel ervaren. De vergoeding kan daarom niet worden aangemerkt als een vrij te stellen vergoeding als bedoeld in de genoemde bepaling.

In een latere uitspraak van de Hoge Raad d.d. 2 augustus 2024 ECLI:NL:HR:2024:1083 wordt een verlies op certificaten van aandelen niet aangemerkt als negatief loon. De reden hiervoor was dat de certicaten in box 3 vielen.

De kennisgroep van de belastingdienst heeft ook een standpunt ingenomen omtrent negatief loon en bad leaver bepalingen, deze kunt hier raadplegen. Volgens de kennisgroep is er dan sprake van negatief loon.

Terugbetalen uitkering is negatief loon

Henk moet op grond van een uitspraak van de rechter een uitkering terugbetalen aan de gemeente. Henk wil de terugbetaling in mindering brengen op zijn box 1 inkomen. De Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 14 juni 2024 ECLI:NL:RBZWB:2024:4022 is het met Henk eens. Vorenstaande wordt ook bevestigd in een standpunt van het UWV.

Noot fiscaal jurist inzake negatief loon

Het begrip negatief loon staat niet in de wettekst en is min of meer ontstaan in de (vele) jurisprudentie over dit onderwerp. Vaak levert dit wel een discussie op en kan het alle kanten op. Het eerste baanbrekende arrest komt van de Hoge Raad in 2016. Omdat het altijd ouder kan is er ook nog een arrest uit 1957 dat wordt behandeld in dit advies van de AG uit 2010 (ECLI:NL:PHR:2010:BL1942). In dit arrest ging het om een marine officier die zich had verplicht om 10 jaar in dienst te blijven na zijn opleiding. Hij vertrok na vier jaar en moest een deel van zijn opleidingskosten terugbetalen. Volgens de Hoge Raad was deze terugbetaling aftrekbaar. De grens moet echter niet te ver worden opgerekt. beroepskosten zoals vakliteratuur en een beroepsverening zijn volgens de Hoge Raad d.d. 8 maart 2013 (ECLI:NL:HR:2013:BZ3608) niet aftrekbaar. Ook zijn persoonlijke keuzes (zoals kiezen duurdere auto van de zaak) niet als negatief loon aftrekbaar aldus de Hoge Raad d.d. 15 oktober 1997 ECLI:NL:HR:1997:AA3298.

Al met al is het dus maatwerk. Heeft u twijfels of een discussie met de Belastingdienst over negatief loon of de aftrek in box 1? Neem gerust contact met ons op.

Bron negatief loon

Scriptie negatief loon

Verhoging bijtelling niet toegestaan

De overheid ging in 2019 de fout in bij het verhogen van de bijtelling voor elektrische auto's van 4% naar 8%. Henk beslist - in overleg met zijn werkgever - dat hij een elektrische auto gaat rijden, goed voor het milieu en zijn portemonnee. De Hyundai Kona wordt in april 2019 besteld en in mei 2020 geleverd. De bijtelling in 2019 was 4% over de cataloguswaarde, in 2020 is deze verhoogd tot 8%. Henk is het hier niet mee eens omdat in 2019 is aangegeven dat de bijtelling in 2019 en 2020 maximaal 4% zou bedragen. Omdat de elektrische auto's iets teveel werden verkocht komt de regering terug op haar besluit, de bijtelling wordt verhoogd tot 8%. Tja... wat geldt er dan "Dura lex, Sed Lex" (de wet is hard, maar het is de wet) of is sprake van onbetrouwbaar gedrag dat in strijd het EU recht (eigendomsrecht in artikel ).

De rechtbank Groningen doet op 10 juli 2025 uitspraak (ECLI:NL:RBNNE:2025:2815) en is van mening dat het tarief niet zomaar mag worden verhoogd. Het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden is het op 17 maart 2026 (ECLI:NL:GHARL:2026:1661) is het niet met de rechtbank eens. De verhoging is toegestaan en is geen onaanvaardbare inbreuk op artikel 1 EP.

Verhogen bijtelling elektrische auto in strijd met de wet

Het normale bijtellingspercentage bedraagt 22% (artikel 13bis, eerste en tweede lid van de Wet op de loonbelasting 1964), voor elektrische auto's wordt in 2019 een korting verstrekt van 18%. Bij Henk is echter - via de loonheffingen - een bijtelling toegepast van 8%. Omdat Henk het hier niet mee eens is heeft hij een negatief loon aangegeven van € 1.000 (verschil tussen 4% en 8% bijtelling). De stelling van Henk is vrij simpel, toen de auto is besteld bedroeg de bijtelling 4%. Daarna is de bijtelling verdubbeld en kon Henk de auto niet meer afbestellen.

Volgens Henk is de wetgever onvoldoende zorgvuldig geweest bij de invoering van deze wetwijziging en heeft hij onvoldoende rekening gehouden met de nadelige gevolgen in individuele (overgangs)gevallen zoals dat van eiser. Als eiser van tevoren (ten tijde van zijn bestelling) had geweten van de wetswijziging per 2020, had hij een andere keuze gemaakt. De inspecteur stelt dat de wet de wet is en dat er geen sprake is van schending van het eigendomsrecht (zoals opgenomen in het EVRM, Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens), de inspecteur verwijst hierbij mede naar Hoge Raad 11 januari 2019 ECLI:NL:HR:2019:1, waarin deze discussie ook speelde. Daarnaast heeft de wetgever een ruime beoordelingsvrijheid om tarieven gewoon aan te passen.

• Er is echter een "maar". In een kamerstuk uit 2016 volgt het volgende: Het kabinet stelt voor de nulemissieauto’s tot 2021 onverminderd te blijven stimuleren. Dit houdt in dat voor nieuwe nulemissieauto’s op de bijtelling van 22% een korting van 18% van de waarde van de auto wordt toegepast, per saldo resulterend in een bijtelling van 4%. Gelet op de verminderde stimulering voor de (zeer) zuinige auto’s wordt de stimulering voor nulemissieauto’s dus relatief groter.
• Dit standpunt wordt op 28 juni 2019 herzien in het klimaat akkoord.

De rechter gaat er eens goed voor zitten.

• Het bepaalde in artikel 1 EP van het EVRM vereist dat het toepasselijke nationale recht voldoende toegankelijk, precies en voorzienbaar is in de uitoefening en aldus een waarborg biedt tegen willekeur (“arbitrariness”). De vereisten van precisie en voorzienbaarheid brengen mee dat een wet zodanig duidelijk is dat de burger redelijkerwijs in staat is om de daaruit voortvloeiende gevolgen van zijn handelen te voorzien, zodat hij zijn gedrag op de wet kan afstemmen.
• Bij de keuze van de middelen om het algemeen belang te dienen, komt aan de wetgever op fiscaal gebied een behoorlijk ruime beoordelingsmarge toe (“an exceptionally wide margin of appreciation”). De Hoge Raad heeft op 29 januari 2016 (ECLI:NL:HR:2016:121) heeft hiervoor een aftrap gegeven inzake een procedure over de crisishefffing in de loonbelasting. Invoering hiervan (hogere heffing) kan in strijd zijn met de gerechtvaardigde belangen van een belastingplichtige. Dit kan anders zijn als er een specifieke (en dwingende) reden is voor de aantasting van de verwachtingen. In die periode was het noodweer (financiële crisis), hierdoor was de wetgeving toegestaan.  

Noot fiscaal jurist inzake aanpassing van wetgeving

De wet is de wet en soms wordt deze aangepast. Het kan echter ook zo zijn dat de aanpassing onredelijk is doordat er door de wetgever verwachtingen zijn gewekt, die dan in strijd zijn met een aanpassing van die wet. Voor de rechtbank weegt zwaar dat het de wetgever duidelijk had kunnen (en moeten) zijn dat er een redelijk grote groep mensen zou zijn die op het moment van de aankondiging van de verhoging van de bijtelling al verplichtingen waren aangegaan die niet zomaar teruggedraaid konden worden. Bij de wetswijziging is de wetgever vergeten dat Henk - op grond van toezeggingen door die wetgever - een beslissing heeft genomen. Als een wetgever plannen heeft aangekondigd kunnen ze hier niet zomaar op terugkomen, tenzij hiervoor een gerechtvaardigde reden is.

Het Gerechtshof denkt er anders over, uit de parlementaire geschiedenis volgt namelijk dat deze specifieke groep - die al een auto hadden besteld - is meegewogen. De wetgever wilde over subsidiëring voorkomen en de focus meer leggen op betaalbaar rijden in een elektrische auto. Kennelijk mogen belastingplichtigen er niet op vertrouwen dat belastingwetgeving ongewijzigd blijft.

De verhoogde bijtelling is voor gevallen zoals dat van Henk dus op regel niveau wellicht strijdig met artikel 1 EP van het EVRM. In dit geval is er legitiem doel en is de verhoging toegestaan (niet in strijd met fair balance en voorzienbaar). Volgens de telegraaf gaat het om ruim 2.000 belastingplichtigen die van deze uitspraak gebruik kunnen maken, dit gaat dus nu niet door.

De BV biedt geen bescherming tegen mogelijke schijnzelstandigheid

We merken dat de Belastingdienst steeds meer boekenonderzoeken uitvoert waarbij zelfstandigen worden onderzocht. Dit kan hele bedrijfsmodellen om zeep helpen en forse (naheffings) aanslagen opleveren. Steeds meer zelfstandigen denken dat het inbrengen van de eenmanszaak in een BV een bescherming kan bieden tegen de schijnzelfstandigheid. Dit is niet zo. Ook de Kamer van Koophandel waarschuwt voor deze omzetting naar een BV. Er zijn al diverse kamervragen gesteld en de nieuwe wetgeving is in de maak.

Vragen over schijnzelfstandigheid, de risico's of boekenonderzoek van de belastingdienst? Stuur ons gerust een e-mail voor vrijblijvende offerte.

Toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in juli 2026 het toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties gepubliceerd (toesingskader en toelichting beoordeling arbeidsrelaties en afwegingen). In deze stukken worden de wettelijke regels en de belangrijkste jurisprudentie samengebracht. Via deze route kan worden beoordeeld of sprake is van werken in loondienst of als ZZPer (tenminste zoals het ministerie en de belastingdienst dit zien). Het toetsingskader begint met het wettelijke uitgangspunt dat sprake is van een arbeidsovereenkomst als is voldaan aan de drie criteria uit artikel 7:610 BW: arbeid, loon en een gezagsverhouding. Belangrijk is dat er niet 1 invalshoek is. Bij de beoordeling van een mens (ZZPer of werknemer) moeten alle feiten en omstandigheden - in onderlinge samenhang - worden gewogen (aldus de Hoge Raad). De 9 invalshoeken van het Deliveroo arrest komen hierbij vaak voorbij. De gezichtspunten uit het Uber arrest komen minder voorbij. Heeft u vragen of een discussie met de belastingdienst, neem gerust contact op met onze fiscale experts op dit gebied.

Schijnzelfstandigheid Vbar en het uurtarief voor de ZZPer

In de tweede kamer is veel steun voor het rechtsvermoeden van werknemerschap bij een te laag uurtarief. De nieuwe regeling zal per 2027 worden ingevoerd (is de bedoeling). Centraal in dit voorstel staat dat een ondernemer die minder dan € 38 per uur zou verdienen eerder wordt aangemerkt als werknemer. De bewijslast voor ondernemerschap keert bij een lager tarief om naar de opdrachtgever. Fiscaal wordt er geen nieuw materieel criterium toegevoegd, is enkel een bewijsrechtelijk hulpmiddel. Dit onderdeel zal in de toekomst vast weer gedoe geven (bijvoorbeeld bij stuk prijzen, vaste prijzen en/of branches die soms genoegen nemen met scherpe tarieven). Er komt in de toekomst nog een zogenaamde zelfstandigenwet, hopelijk is deze wet duidelijker.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Onderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Uit de kamerbrief d.d. 10 december 2025 inzake de voortgang werken met zelfstandigen volgt dat een speciaal team van 80 FTE's bezig is met onderzoeken inzake schijnzelfstandigheid, dit bij ruim 1.100 bedrijfsbezoeken en 300 boekenonderzoeken. Ongeveer 50% hiervan is nog niet afgerond. Voor 2025 geldt nog een zogenaamde zachte landing zonder boetes, deze vervalt in 2026, dan worden er dus weer boetes opgelegd. De Belastingdienst heeft besloten om voor 2026 een nieuw handhavingsplan arbeidsrelaties op te stellen en te publiceren. Fiscaal wordt zelfstandig ondernemerschap ook steeds minder aantrekkelijk gemaakt (afschaffing FOR, verlaging zelfstandigenaftrek,verlaging MKB winstvrijstelling en invoering verplichte AOV verzekering). In 2026 gaat dit gewoon door en wordt er verder gewerkt aan de Vbar (wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden). Via speciale websites worden werkgevers en ondernemers geïnformeerd (ZZP ja of Nee en hetjuistcontract). Er zijn ook speciale brochures over dit onderwerp. Wij adviseren dagelijks ondernemers en werkgevers over dit onderwerp. Wij voeren voor ook samen met Damste advocaten regelmatig quick scan's uit.

Boekenonderzoeken tegen schijnzelfstandigheid

Sinds 2025 is de Belastingdienst zeer actief met boekenonderzoeken bij bedrijven die zelfstandigen inhuren. Als blijkt dat geen sprake is van een echte zelfstandige / ZZPer dan kan dit bedrijfsmodellen om zeep helpen en ook grote financiele gevolgen hebben voor de opdrachtgever. In 2025 worden er nog geen boetes opgelegd maar naheffingen komen steeds vaker voor.

Het aantal ZZPers / eenmanszaken is in 2025 met ruim 15% gedaald. Het aantal BV's steeg met ruim 20%. Veel ondernemers en starters kiezen er kennelijk voor om met een BV te beginnen, wellicht omdat ze denken dat hiermee de schijnzelfstandigheid wordt voorkomen of het risico wordt beperkt. Deze stelling of gedachte is niet juist, de beoordeling voor zelfstandigheid is bij een eenmanszaak en een BV gelijk.

Noot fiscaal jurist inzake BV en schijnzelfstandigheid

Los van rechtsvorm zal de Belastingdienst kijken naar de feiten (zoals de gezagsverhouding) en kijken dus door de rechtsvorm heen. Ook bij een BV kan de DGA feitelijk onder leiding en toezicht staan van de opdrachtgever (Deliveroo logica). Daarnaast brengt de BV extra kosten met zich mee (ongeveer € 1.500 per jaar). Voor ondernemers is van belang dat ze hun bedrijf "body" geven via meerdere opdrachtgevers, internetsite, kantoor, eigen marketing (sociale media), redelijk uurtarief, eigen verzekeringen (AOV, aansprakelijkheid), etc. Ook moet er aandacht worden besteed aan praktische zaken zoals, ook werken buiten rooster, eigen email, eigen bedrijfsauto, etc.

Los van naheffingen van de belastingdienst kan een opdrachtgever ook te maken krijgen met toepassing van de CAO, naheffing van pensioenen en eventuele problemen door een arbeidsovereenkomst (transitievergoeding). Wij hebben in samenspraak met Damste advocaten een checklist ontwikkeld en daarnaast begeleiden wij vele ondernemers bij boekenonderzoeken. Vragen? Stuur ons gerust een e-mail.

Doelmatigheidsgrens van de werkkostenregeling

Onlangs is er een Kennisgroepstandpunt van de Belastingdienst gepubliceerd over de toepassing van de zogenoemde doelmatigheidsgrens in de werkkostenregeling. Hoe werkt het nu precies?

Eindheffingsregeling en werkkostenregeling

De eindheffingsregeling in de Wet op de loonbelasting is een uitzondering op de hoofdregel. De hoofdregel is immers dat de (loon)belasting van de werknemer wordt geheven. De afdracht vindt weliswaar via de werkgever plaats, maar de inhouding van het bruto naar het nettoloon. De werkgever kan er voor kiezen loonelementen geheel of gedeeltelijk aan te wijzen als eindheffingsloon. Indien over dit eindheffingsloon loonbelasting is verschuldigd, komt de loonbelasting voor rekening van de werkgever.

Werkkostenregeling 2026 - 2030

Plannen kabinet 2026  - 2030 en gevolgen voor bedrijfsleven ! Het coalitie akkoord "Jetten 1" is overwegend gunstig voor het bedrijfsleven, of beter "er zal weinig veranderen". De WKR regeling zal niet echt worden aangepast.  De WKR regeling wordt wel onder de loep genomen (eenvoudiger maken).  Vorenstaande staat in het coalitie akkoord 2026 - 2030 met als titel "Aan de slag, bouwen aan een beter Nederland", dit akkoord is op 30 januari 2026 bekend geworden. 

De werkkostenregeling fiscaal bekeken

Eindheffingsloon kan gericht zijn vrijgesteld (denk aan de kilometervergoeding voor de eigen auto van € 0,23 p/km) of er kan een nihilwaardering van toepassing zijn (denk aan koffie en thee op kantoor). Als geen sprake is van een gerichte vrijstelling of nihilwaardering, kan gebruik worden gemaakt van de zogenoemde vrije ruimte van de werkkostenregeling. Vergoedingen en verstrekkingen binnen de vrije ruimte kunnen onbelast plaatsvinden.

De vrije ruimte wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld. In 2025 bedraagt de vrije ruimte over uw fiscale loon tot en met € 400.000 2,00%. Over het bedrag van de fiscale loonsom boven € 400.000 bedraagt de vrije ruimte in 2025 1,18%.

Komt het totaal aan vergoedingen en verstrekkingen in de vrije ruimte boven deze grens dan moet de werkgever over het gedeelte dat boven de grens komt, 80% belasting eindheffing (loonbelasting) betalen.

Een werkgever kan alleen vergoedingen (en verstrekkingen) in de zogenoemde vrije ruimte van de werkkostenregeling  onderbrengen als het onderbrengen in de werkkostenregeling gebruikelijk is. Deze gebruikelijkheidstoets geldt niet indien de vergoedingen en verstrekkingen die worden aangewezen als eindheffingsloon onder de zogenoemde doelmatigheidstoets vallen. Het Kennisgroepstandpunt geeft nu over de doelmatigheidstoets meer duidelijkheid.

Doelmatigheidsgrens bij de werkkostenregeling

De toepassing van de doelmatigheidsgrens wordt in het kennisgroepstandpunt uitgewerkt aan de hand van een aantal voorbeelden:

Voorbeeld 1 reiskosten en eindejaarsuitkering

Een werkgever heeft de reiskostenvergoeding van een werknemer voor woon-werkverkeer ter hoogte van € 1.500 aangewezen als eindheffingsbestanddeel. De reiskostenvergoeding voldoet aan de voorwaarden van de gerichte vrijstelling voor reiskosten. De werkgever wenst daarnaast de eindejaarsuitkering van € 2.000 van de werknemer aan te wijzen als eindheffingsbestanddeel.

Bij vergoedingen die onder een gerichte vrijstelling vallen, is het gebruikelijkheidscriterium niet aan de orde, aangezien het aanwijzen van dergelijke vergoedingen altijd gebruikelijk is.

Toepassing van de doelmatigheidsgrens is niet aan de orde als de aanwijzing van de vergoeding aan de gebruikelijkheidseis voldoet. Voor de eindejaarsuitkering kan een beroep worden gedaan op de doelmatigheidsgrens. Omdat hiervan nog geen gebruik is gemaakt, mag de eindejaarsuitkering in zijn geheel worden aangewezen als eindheffingsbestanddeel.

Voorbeeld 2 gebruikelijkheidseis binnen werkkostenregeling

Een werkgever heeft meerdere vergoedingen en verstrekkingen aan een werknemer aangewezen als eindheffingsbestanddeel. Het totale bedrag aan vergoedingen en verstrekkingen is € 2.000. De aanwijzing van deze vergoedingen en verstrekkingen voldoet aan de gebruikelijkheidseis. Daarnaast wenst de werkgever de eindejaarsuitkering van € 2.100 aan te wijzen als eindheffingsbestanddeel.

Toepassing van de doelmatigheidsgrens is niet aan de orde wanneer de aanwijzing van een vergoeding of verstrekking aan de gebruikelijkheidseis voldoet. In casu is de doelmatigheidsgrens niet aan de orde voor het totale bedrag aan vergoedingen en verstrekkingen (€ 2.000). Voor de eindejaarsuitkering (€ 2.100) kan een beroep worden gedaan op de doelmatigheidsgrens. Omdat hiervan nog geen gebruik is gemaakt, mag de eindejaarsuitkering in zijn geheel worden aangewezen als eindheffingsbestanddeel.

Voorbeeld 3 bonus en personeelsfeest

Een werkgever heeft een bonus ten bedrage van € 2.000 aangewezen als eindheffingsbestanddeel. Daarnaast organiseert de werkgever extern een groot personeelsfeest ter waarde van € 500 per werknemer, ontvangt iedere werknemer een kerstpakket van € 100 per werknemer en krijgt iedere werknemer een extern preventief medisch onderzoek (hierna: PMO) aangeboden ter waarde van € 200. Het totale bedrag aan vergoedingen en verstrekkingen is € 2.800. Het is niet duidelijk of de aanwijzing van voornoemde vergoedingen en verstrekkingen voldoet aan de gebruikelijkheidseis.

Voor de toepassing van de doelmatigheidsgrens is niet van belang om welke soort kosten het gaat. Voor de bepaling of de doelmatigheidsgrens wordt overschreden, moeten de aangewezen loonbestanddelen (met uitzondering van de gericht vrijgestelde vergoedingen/verstrekkingen en de aanwijzingen die aan de gebruikelijkheidseis voldoen) tezamen in aanmerking worden genomen. De doelmatigheidsgrens is immers niet bedoeld om vele duizenden euro’s van loonbestanddelen in geld over te hevelen naar eindheffingsbestanddelen. Daarnaast strookt een benadering per kostenpost niet met het uitgangspunt van de werkkostenregeling dat irrelevant is wat de aard van het loonbestanddeel is. In casu mag in beginsel slechts € 2.400 worden aangewezen als eindheffingsbestanddeel. Het is hier niet uitgesloten dat de aanwijzing van een vergoeding en/of verstrekking voldoet aan de gebruikelijkheidseis (bijvoorbeeld het kerstpakket van € 100) of dat aan de voorwaarden van een gerichte vrijstelling (bijvoorbeeld het PMO van € 200) wordt voldaan. Als de aanwijzing voldoet aan de gebruikelijkheidseis of aan de voorwaarden van een gerichte vrijstelling wordt voldaan, wordt voor de beoordeling of de € 2.400 grens wordt overschreden de betreffende vergoeding en/of verstrekking buiten beschouwing gelaten (zie voorbeeld 1 en 2).

Voorbeeld 4 bonusuitkering en eindheffing

Een werkgever besluit de bonusuitkering van alle werknemers aan te wijzen als eindheffingsbestanddeel. De omvang van de uitkering varieert tussen de € 1.000 en € 8.000.

Toepassing van de doelmatigheidsgrens is begrensd. Hierop kan alleen een beroep worden gedaan, voor zover de loonbestanddelen tezamen niet meer bedragen dan € 2.400. In casu betekent dit dat bij een bonus van bijvoorbeeld € 3.000 slechts voor € 2.400 gebruik kan worden gemaakt van de doelmatigheidsgrens.

Bronnen doelmatigheid en werkkostenregeling

https://kennisgroepen.belastingdienst.nl/publicaties/kg204202511-doelmatigheidsgrens/

Kamerstukken II 2015/16, 34302, nr. 18, p. 40-41

Kamerstukken I 2014/15, 34002, nr. D, p. 16-17

Fiscaal vriendelijke belonen werknemers

Werkgevers zijn steeds creatiever in het samenstellen van aantrekkelijke arbeidsvoorwaardenpakketten. Dat is ook nodig, want in de huidige krappe arbeidsmarkt maken slimme vergoedingen en faciliteiten vaak het verschil bij het aantrekken én behouden van personeel. Tegelijkertijd liggen er fiscale kansen voor zowel werkgever als werknemer. Denk aan onbelaste vergoedingen, gunstige bijtellingsregels en slimme inzet van het Individueel Keuzebudgetten (IKB). In dit artikel zetten we diverse populaire regelingen en mogelijkheden op een rij, inclusief fiscale aandachtspunten en praktische tips. Veel leesplezier en vergeet ons niet te mailen of bellen bij vragen.

Plannen Kabinet en werknemersparticipatie en aandelenopties

Het wordt eenvoudiger om werknemers deels te betalen via een werknemersparticipatieregeling of optieregeling, hiertoe wordt nieuwe wetgeving opgesteld zodat het fiscaal voordeliger gaat worden om aandelen in het bedrijf aan een werknemer te "verkopen". Wij verwachten deze plannen ergens in 2027. Vorenstaande staat opgenomen in het coalitie akkoord 2026 - 2030 met als titel "Aan de slag, bouwen aan een beter Nederland", dit akkoord is op 30 januari 2026 bekend geworden. Deze regeling gaat gelden voor startups en scaleups, vermoedelijk niet voor "reguliere" bedrijven.

Reizen door de werknemer, een fiscaal vriendelijke mobiliteitsbudget

Een leaseauto is fiscaal aantrekkelijk (vanaf 2027 wel elektrisch, anders boete voor werkgever). De werkgever kan ook een belastingvrije vergoeding per kilometer betalen of een OV abonnement voor de werknemer afsluiten (veelal belastingvrij). Mits goed is vastgelegd is het grootste deel van de kosten belastingvrij aan de werknemer te verstrekken.  

Studie of opleiding is belastingvrij voor werknemer

Een vergoeding voor een zakelijke opleiding of cursus (die relevant is voor zijn of haar werk) kan belastingvrij plaatsvinden. Een leven lang leren wordt bij werknemers steeds populairder.

Gereedschap of werkkleding fiscaal aantrekkelijk  

Kan - mits aan specifieke voorwaarden wordt voldaan - belastingvrij worden vergoed.

Thuiswerken fiscaal aantrekkelijk

Steeds meer werknemers werken een deel van de week thuis. De belastingvrije vergoeding hiervoor is beperkt en bedraagt maximaal € 2,35 per dag. Als een werknemer 80 dagen thuis werkt is de jaarlijkse vergoeding toch nog € 160 per jaar belastingvrij. Wel goed registreren wanneer de werknemer thuis werkt, eventueel de reiskostenvergoeding aanpassen. Meestal mag de werkgever er wel belastingvrij een computer en bureaustoel neerzetten.

Collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering

Een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering is veelal belastingvrij (de premie betaling).

Bonusregeling voor werknemer fiscaal aantrekkelijk

Een bonus, optieregeling, stock appreciaton rights (SAR) of aandelen is een stukje complexer maar kan substantiele voordelen voor uw werknemer bieden. Wel goed opzetten (veelal in overleg met de Belastingdienst).

Lunch of eten bij overwerken

Eten (lunch of avondeten) bij overwerken is meestal belastingvrij.

Verhuiskostenvergoeding voor werknemer

Een verhuiskosten (wel voorwaarden) kan soms tot € 7.750 belastingvrij worden betaald.

Bedrijfsfitness op locatie belastingvrij

Bedrijfsfitness op uw kantoor (werkplek) kan belastingvrij worden geregeld.

Lening aan werknemer tegen lage rente

Steeds meer werkgevers verstrekken financieel aantrekkelijke leningen aan werknemers voor bijvoorbeeld een verbouwing of energie maatregelen. De rente moet redelijk marktconform zijn, hierbij lijkt 2,5% - 3% een redelijke rente. De marktrente kan - afhankelijk van de wijze van financieren - al snel 5 - 6% zijn. Bij een lening van € 50.000 is het voordeel voor de werknemer ongeveer € 1.500 netto per jaar. Schriftelijke vastlegging en heldere regeling bij ontslag of vertrek is wenselijk.

Caferatia regeling binnen uw kantoor fiscaal aantrekkelijk

Werknemers kunnen binnen een cafeteria regeling zelf kiezen voor vakantiedagen, extra pensioen, een lease motor of fiets of een andere netto uitkering. Een werknemer die weinig op vakantie gaat zou bijvoorbeeld 10 vakantiedagen kunnen inleveren voor een elektrische fiets.

Kinderopvangvergoeding voor werknemer fiscaal aantrekkelijk

Binnen ons klantenbestand zijn er steeds meer werkgever die op de werkplek (of in de buurt) de opvang voor kinderen van hun werknemers verzorgen. Dit kan - mits juist vormgegeven - grotendeels belastingvrij.

Mobiele telefoon van de zaak

Een mobiele telefoon voor zakelijke gesprekken kan belastingvrij worden verstrekt. De BTW op de aankoop is verrekenbaar.

Internet thuis belastingvrij vergoeden

Als de werknemer soms thuis werkt mag het internet thuis belastingvrij worden vergoed (besparing € 500 per jaar)

Met de fiets naar het werk is fiscaal voordelig

Als een werknemer met de fiets naar zijn werk komt mag de werkgever 0,23 cent per kilometer (heen en terug) belastingvrij vergoeden. Het belastingvrije voordeel is eenvoudig € 500 per jaar.

Fiets van de zaak

Een fiets van de zaak is nog steeds fiscaal voordelig. Bij een fiets van € 3.000 kost dit een werknemer ongeveer € 100 per jaar (netto).

Noot fiscaal jurist inzake fiscaal vriendelijk belonen werknemer

Leg afspraken met werknemers altijd schriftelijk vast. Wellicht is het zelf te overwegen om een handboek te schrijven voor alle werknemers, hierdoor heeft iedereen dezelfde regeling. Leg de vergoeding goed en juist vast binnen uw administratie op aparte grootboek rekeningen. Wilt u advies over dit onderwerp? Neem gerust contact met ons op!

Meer controles door de Belastingdienst op zakelijke kosten

De belastingdienst controleer in 2025 en jaren erna extra op de zakelijkheid van aftrekposten van ondernemers en DGA's (meestal van eenmans BV's).

Bent u zelfstandig ondernemer of DGA van uw BV? Dan is dit artikel iets voor u, wij merken namelijk dat sinds dit jaar er meer controles van de belatingdienst zijn op zakelijke kosten. Dit is in 2025 ook zo aangekondigd door de Belastingdienst en wij merken dat dit vlot wordt opgepakt. Deze intensievere controles - waarbij ook de auto van de zaak en onkostenvergoedingen worden meegenomen - worden vlot en via data analyse uitgevoerd.

Waarom de belastingdienst extra gaat controleren in 2025

De Belastingdienst heeft vastgesteld dat veel kleinere ondernemers, ZZPers en DGA's (met 1 persoons BV) bepaalde prive kosten of kosten met een prive en zakelijk karakter als zakelijke kosten ten laste van de winst brengen. De belastingdienst wil dit corrigeren zodat dit minder vaak voorkomt en om hiermee een eerlijker belastingklimaat in Nederland te creeren. Tevens moeten fiscale regels correct worden nageleefd en zijn het aantal boekenonderzoeken in het verleden te beperkt geweest. De nadruk van de onderzoeken ligt dus bij kleinere ondernemingen, holding BV's en DGA bedrijven.

Op deze uitgaven wordt extra scherp gelet door de belastingdienst

De Belastingdienst richt zich voornamelijk op kosten die in de grijze zone tussen zakelijk en privé vallen. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

• Sport- en streamingabonnementen
• Kosten voor onderhoud van de privéwoning
• Vakantiereizen die als zakenreis worden opgevoerd
• Dure etentjes zonder duidelijke zakelijke relatie
  
  

Hoe gaat de belastingdienst de DGA en ondernemer controleren?

De meeste controles beginnen via een gerichte vragenbrief waarop een gesprek en verkort boekenonderzoek volgt. Tevens wordt voordien een digitaal bestand van de administratie opgevraagd. Voor de selectie wordt bij de Belastingdienst gebruik gemaakt van data analyse en/of afwijkende patronen in aangiftes. De zogenaamde "pakkans" wordt hiermee vergroot en tevens kan met minder inzet van controleurs worden gewerkt (dus meer boekenonderzoeken met minder mensen).

De gevolgen van onjuiste aftrekposten bij ondernemers en DGA 

De belastingdienst zal op grond van de vragenbrief en het digitale bestand van uw administratie de mogelijke gemengde kosten in beeld brengen en vragen om een toelichting. De volgens hiervan zijn de volgende;

• Fiscale correcties (meer inkomstenbelasting / vennootschapsbelasting)
• Uitdeling aan de DGA (box 2 heffing)
• Correctie omzetbelasting
• Boetes (bij opzet / grove schuld tussen de 50% - 100%) van het belastingbedrag
• Bijkomend nadeel : belastingrente

Advies voor ondernemers en DGA's bij boekenonderzoek naar onzakelijke kosten

Het belangrijkste advies voor ondernemers omtrent de zakelijkheid van de kosten binnen een onderneming zijn de volgende:

• Zakelijke en prive uitgaven aan de voorkant scheiden, dus geen prive kosten via de onderneming of BV betalen
• Zakelijke creditcard / pinpas is de basis voor kosten, via deze rekening altijd zakelijke kosten
• Noteer korte toelichting op de factuur met reden zakelijk belang (en eventueel naam leverancier of klant)
• Bewaar bonnen en facturen altijd bij uw administratie (eventueel met email bevestigingen)
• Label kosten op juiste wijze binnen uw administratie op aparte grootboekkaarten (zoals reclame, representatie, relatiegeschenken, etc.)
• Let op het drempelbedrag van € 5.700 voor beperkt aftrekbare kosten
• Check - met uw boekhouder - eens per kwartaal de zakelijkheid van gemaakte kosten
• Laat een externe partij eens per 2 jaar een steekproef uitvoeren naar de fiscale mogelijkheden en risico's. De brengt kosten met zich mee maar kan ook voordelen opleveren (bijvoorbeeld via een fiscale APK)  

Welke kosten zijn niet aftrekbaar?

Bepaalde kosten zijn nooit aftrekbaar, hierover is wel het een en ander onduidelijk. De belangrijkste voorbeelden uit de praktijk zijn:

• Sportschool;
• Energiekosten in privé woning ;
• Brandstof privé auto;
• Ziektekosten;
• Kleding (tenzij werkkleding die aan voorwaarden voldoet) ;
• Massage;
• Persoonlijke verzorging.

Wat zijn gemengde kosten?

‘Gemengde kosten’ is een fiscale benaming voor kosten die naast een zakelijk ook een privé-element bevatten. Vanwege dit privé-element zijn deze kosten deels niet aftrekbaar van de winst. Onder gemengde kosten vallen onder andere de kosten van voedsel, drank en genotsmiddelen, de kosten van representatie inclusief recepties, feestelijke bijeenkomsten en vermaak en de kosten van congressen, seminars, symposia, excursies, studiereizen en dergelijke.

In plaats van het vaste bedrag, kunt u als ondernemer ook kiezen om een wettelijk vastgesteld percentage niet in aftrek te brengen. De aftrek van deze kosten is in beginsel beperkt tot 80% voor ondernemers in de inkomstenbelasting (20% aftrekbeperking) en tot 73,5%  voor ondernemingen in de vennootschapsbelasting (26,5% aftrekbeperking), zoals bv’s en nv's. Waarom dit verschil is aangebracht blijft een beetje onduidelijk.

Een ondernemer voor de inkomstenbelasting die in een belastingjaar meer aan gemengde kosten uitgeeft dan € 28.000 kan het beste kiezen voor het vaste bedrag, meestal is de 20% voordeliger. Bij de BV ligt deze grens op zo'n € 21.000. Let op dat ook bepaalde kosten die aan werknemers worden vergoed onder de gemengde kostenregeling kunnen vallen (tenzij deze worden aangemerkt als eindheffingsbestanddeel).

Noot fiscaal jurist over boekenonderzoek naar zakelijke kosten bij ondernemer of DGA

De basis voor zakelijke kosten of niet is te vinden bij het het zogenaamde cessna arrest uit 2002 (ECLI:NL:HR:2002:AB2852), dit ging over een tandartsenpraktijk met een vestiging in Italie waarbij de artsen via een vliegtuig hun woonwerk verkeer hebben ingevuld. De redelijke (reële) kosten waren aftrekbaar (de zeer hoge kosten niet).

Voor de aftrekbaarheid is bepalend dat kosten voor de onderneming zijn gemaakt (afgezet tegen privé belangen en interesses). Dat de kosten hoog zijn, maakt in beginsel niet uit, edoch dit kan wel een onzakelijkheid doen vermoeden. Dit speelde bij een uitspraak van de Hoge Raad d.d.14 juni 2002, ECLI:NL:HR:2002:AB2865 die ging het om een uitzendbureau wiens directeur liefhebber was van de paardensport zie ook Gerechtshof Amsterdam d.d. 1 april 2010 ECLI:NL:GHAMS:2010:BM1083.  Deel van de kosten was aftrekbaar omdat de kosten ook betrekking hadden op bevrediging van persoonlijke behoeften van de DGA. Een kantoor luxe inrichten mag dan weer wel.

Een chiropractor met een zoon die graag deelnam aan de kartingsport mocht slechts 25% van de kosten aftrekken van de winst, aldus de rechtbank Arnhem d.d. 7 december 2007 ECLI:NL:RBARN:2005:AU9668. Bij deze uitspraak ging het wel mis en waren zeer beperkt kosten van de kartingsport aftrekbaar (Hoge Raad d.d. 11 mei 2012 ECLI:NL:HR:2012:BW5363). Een DGA met heel veel exclusief auto's ter belegging mocht niet alle kosten aftrekken van de winst (Hoge Raad d.d. 18 april 2008 ECLI:NL:HR:2008:BC9548).

De hoofdregel is dat de aftrekbeperking geldt voor een vast bedrag per jaar (2025 € 5.700), deze drempel mag niet tijdsevendig worden toegepast (zie besluit uit 2020) . De ondernemer mag ervoor kiezen om 20% van de totale gemengde kosten niet ten laste van de winst te brengen, dit is dus even rekenen.

De Hoge Raad schiet de ondernemer ook wel eens tegemoet.  Een ondernemer heeft een eenmanszaak en woont met zijn gezin in Limburg. Hij werkt in 2014 en 2015 in Amsterdam en Tilburg en huurt hier ook tijdelijk woonruimte. Zijn kosten voor het ontbijt, lunch en diner trekt hij af van de winst, rekening houdende met de beperking (in dat jaar was 73,5% aftrekbaar). Het Gerechtshof is van mening dat de eigen verteerkosten geen ondernemingskosten zijn, dit omdat deze een overheersend prive karakter hebben.  De Hoge Raad komt op 18 oktober 2024 tot een andere uitspraak (ECLI:NL:HR:2024:1472). De verteerkosten hangen samen met het zakelijke verblijf in andere plaatsen, deze zijn in beginsel gericht op de zakelijke belangen van de onderneming. Dit zou anders kunnen zijn als de kosten uitsluitend een privé karakter hebben of in de privé sfeer hun oorsprong vinden. De enkele omstandigheid dat kosten van maaltijden buiten de deur hoger zijn dan die van maaltijden die thuis worden bereid en genuttigd, brengt niet mee dat de aanleiding voor het belopen van die kosten uitsluitend in de privésfeer is gelegen, het zijn immers gemengde kosten. Er is ook geen sprake van bevrediging van persoonlijke behoeften van Henk.  De kosten (ruim € 7.000) zijn gewoon aftrekbaar (voor 73,5%). Bij een wanverhouding tussen gemaakte kosten en het nut kan de inspecteur stellen dat een deel van de kosten niet aftrekbaar is (de redelijk denkende ondernemer). Van een dergelijke wanverhouding was in 2009 geen sprake toen een tandarts € 60.000 had uitgegeven aan een opleiding om zich persoonlijk en zakelijk beter te ontwikkelen als tandarts.

Wordt er bij u een boekenonderzoek aangekondigd of krijgt u een vragenbrief, schakel direct een deskundige in en ga niet zelf in overleg met de belastingdienst (ook als u denkt "ik doe niks fout".. want dit denken vele (of bijna alle) ondernemers en DGA's. Stuur gerust een e-mail voor vooroverleg of een checklist "wat moet ik doen bij een boekenonderzoek en wat niet".

Kosten aankoop en verkoop aandelen  

Regelmatig zijn wij betrokken bij een overname, zowel aan de zijde van de verkoper als aan de zijde van de koper. Vaak is voor partijen niet helder dat een groot deel van de kosten van een dergelijke overname fiscaal niet aftrekbaar zijn. De basis:

• Aankoopkosten met betrekking tot een deelneming zijn niet aftrekbaar. Deze kosten moeten geactiveerd worden en zijn onderdeel van de kostprijs van de deelneming (onderdeel opgeofferd bedrag). Bij een liquidatie zijn deze kosten wel aftrekbaar.
• Verkoopkosten met betrekking tot een deelneming zijn ook niet aftrekbaar. Deze kosten worden afgetrokken van de vrijgestelde opbrengsten.

In dit artikel een kort overzicht van wat er nu wel of niet aftrekbaar is bij de aankoop of de verkoop van een werkmaatschappij. Tevens geven wij een overzicht van de relevante jurisprudentie. De belangrijkste uitspraken in dit kader zijn een arrest van de Hoge Raad uit 2018 en de nuancering hierop bij een arrest van de Hoge Raad uit 2023. Ook behandelen wij een uitspraak van de Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 19 mei 2025 ECLI:NL:RBZWB:2025:3007 over de kosten die verband houden met de uitreiking (toekenning) van eigen aandelen (emissie) aan werknemers van een vennootschap. Volgend de Rechtbank mogen deze kosten niet ten laste van de winst worden gebracht, het ging hier over een aandelenparticipatieplan voor werknemers.

 In dit rapport over de verkenning van werknemersparticipaties wordt een beeld van de branche gegeven (in 2023).  In een kamerbrief uit 2024 wordt nader ingegaan op de fiscale opstakels bij een werknemersparticipatie (waar de overheid niks aan gaat doen).

Werknemersparticipatie voor start up en scale up in 2027

Het kabinet wil werknemersparticipaties bij start ups en scale ups weer fiscaal aantrekkelijk maken, vermoedelijk per 2027 (zie nota 18 maart 2026). Door deze maatregel kunnen startende bedrijven eenvoudiger talent behouden en/of aantrekken. De werknemers worden onder de nieuwe wetgeving pas belast bij de verkoop van de aandelen (en niet bij de uitoefening van de optie), ook wordt slecht 65% van de opbrengst belast. Voordeel van deze regeling is dat er pas belasting wordt betaald als er ook daadwerkelijk liquide middelen zijn. Ook komt er een nieuwe en ruimere definitie van een startup of scale up. Deze definitie gaat zich richten op innovatie, schaalbaarheid en groei potentieel. Bedrijven kunnen zelfs ruim 20 jaar onder deze definitie vallen. Het RVO zal de beoordeling geven. Bij tussentijdse emigratie volgt een conserverende aanslag.

Plannen Kabinet en werknemersparticipatie en aandelenopties

Het wordt eenvoudiger om werknemers deels te betalen via een werknemersparticipatieregeling of optieregeling, hiertoe wordt nieuwe wetgeving opgesteld zodat het fiscaal voordeliger gaat worden om aandelen in het bedrijf aan een werknemer te "verkopen". Wij verwachten deze plannen ergens in 2027. Vorenstaande staat opgenomen in het coalitie akkoord 2026 - 2030 met als titel "Aan de slag, bouwen aan een beter Nederland", dit akkoord is op 30 januari 2026 bekend geworden. Deze regeling gaat gelden voor startups en scaleups, vermoedelijk niet voor "reguliere" bedrijven.

Aan en verkoopkosten deelneming

Met de aan- of verkoop van uw bedijrf kunnen aanzienlijke kosten zijn gemoeid. Het beleid van de belastingdienst is bekend gemaakt in een kennisdocument van belastingdienst (1 februari 2024).

Hoge raad en kosten aan en verkoop deelneming

In 2018 kwam er duidelijkheid over welke kosten wel en niet aftrekbaar zijn (voor de Vennootschapsbelasting).

• Als de kosten rechtstreeks samenhangen (oorzakelijk verband) met de transactie, dan zijn de kosten niet aftrekbaar. De kosten moeten dus worden opgeroepen door de transactie en zonder de transactie niet zijn gemaakt. Als de kosten gedurende een langere periode (meerdere jaren) worden gemaakt moeten deze worden geactiveerd, aldus de Hoge Raad. Als de deal niet doorgaat zijn de kosten gewoon aftrekbaar.

In 2023 is er verdere duidelijkheid gekomen over de invulling hiervan. In deze zaak ging het om de bonussen die aan werknemers zijn betaald i.v.m. de verkoop van een deelneming.

• De Hoge Raad voegt nu een extra overweging toe aan de beoordeling van de kosten. De kosten moeten ook objectief bezien nuttig of nodig zijn voor de transactie. Als de kosten niet bijdragen aan de totstandkoming van de aan- en verkoop zijn deze gewoon aftrekbaar.

Aftrek vennootschapsbelasting bij verkoop, aankoop of aandelenparticipatie

Kosten werknemersparticipatie en aandenelen optieplan

In de procedure bij de Rechtbank Zeeland Westbrant uit 2025 ging het om een Nederlandse deelneming van een Frans beursgenoteerd concern. Bepaalde werknemers konden meedoen in een aandelenparticipatieplan voor het Nederlandse deel. Werknemers (en directieleden) konden zich jaarlijks inschrijven om uit eigen middelen aandelen te kopen. Bij koop kregen de werknemers ook nog aandelen geschonken (extra aandelen). De aandelen worden onvoorwaardelijk als de werknemers 3 jaar in dienst zijn. Na deze periode kunnen aandelen worden uitbetaald of omgezet in (Franse) beursgenoteerde aandelen. Er wordt voor de extra aandelen een voorziening gevormd. Deze voorziening valt vrij als werknemers hun rechten uitoefenen. De Nederlandse deelneming ontvangt voor omgezette aandelen een factuur van de Franse moedermaatschappij. Deze kosten worden door de inspecteur niet geaccepteerd (Baksteen arrrest Hoge Raad d.d. 26 augustus 1998 ECLI:NL:HR:1998:AA2555), dit op grond van artikel 10 lid 1 letter j van de Wet op de Vennootschapsbelasting (VPB). De letterlijke tekst van dit artikel sluit niet aan op deze situatie. Artikel 10-1-j verbiedt kostenaftrek in verband met uitreiking of toekenning van eigen aandelen aan werknemers van de vennootschap. Dat geldt ook als het, zoals in het geval van de Nederlandse BV, gaat om aandelen in een met de uitreikende vennootschap verbonden lichaam (in Frankrijk). De Nederlandse BV verwees naar een uitspraak van de Rechtbank Noord Holland d.d. 12 februari 2021 (ECLI:NL:RBNHO:2021:2523) waarbij deze kosten wel geaccepteerd werden. De rechtbank verwijst ondermeer naar de werknemersoptie arresten van de Hoge Raad d.d. 21 februari 2001 (ECLI:NL:HR:2001:AB0155) .

Kosten bij koop / verkoop zijn niet aftrekbaar (de wet)

Artikel 13 lid 1 Wet Vennootschapsbelasting (de deelnemingsvrijstelling) zegt hierover het volgende:

• Bij het bepalen van de winst blijven buiten aanmerking de voordelen uit hoofde van een deelneming, alsmede de kosten ter zake van de verwerving of de vervreemding van die deelneming (deelnemingsvrijstelling).

Sinds 2002 zijn de kosten met betrekking tot de aankoop van een deelneming niet meer aftrekbaar; deze worden geacht onderdeel te vormen van de aankoopprijs van de deelneming. Sinds 2007 zijn ook de kosten verbonden aan de verkoop van een deelneming niet meer aftrekbaar.

Welke kosten van aankoop of verkoop zijn niet aftrekbaar van de winst?

De aankoopkosten van een deelneming dienen te worden geactiveerd en zijn niet aftrekbaar; onder het begrip aankoopkosten vallen naast de koopsom de volgende kosten:

• "Underwriting fees' en beursbelasting.
• Kosten eigen personeel dat bij de overname betrokken was.
• Kosten aftredende commissaris.
• Procedurekosten en schadevergoedingen.
• Bemiddelingskosten en provisie voor tussenpersoon (de finder fee).
• Kosten advocaten, notaris en accountants (onderzoekskosten / Due Diligence).

Vanaf welk moment zijn de aankoopkosten niet aftrekbaar?  

In de praktijk wordt vaak het tijdstip van het ondertekening van de LOI / intentieovereenkomst c.q. als redelijkerwijs te verwachten is dat de aankoop doorgaat, als aanvangstijdstip voor de niet-aftrekbaarheid van aankoopkosten aangemerkt. Kosten gemaakt voor dit moment vallen niet onder de aftrekbeperking.

Arrest Hoge Raad 2 september 1998 (ECLI:NLPHR:1998:AA2362)

Arrest Hoge Raad 23 juni 1999 (ECLI:NL:HR:1999:AA2800)

Verkoopkosten niet aftrekbaar

Ook de verkoopkosten in verband met de verkoop van een deelneming zijn op gelijke wijze niet aftrekbaar; naast de hierbovengenoemde kosten gaat het eveneens over interne uitgaven in verband met de verkoop. Er moet een rechtstreeks oorzakelijk (causaal) verband zijn tussen de kosten en de verkoop van de deelneming.

Vanaf welk moment zijn de verkoopkosten niet aftrekbaar?

Vraag is welk moment als ijkpunt geldt vanaf wanneer sprake is van verkoopkosten; uit de jurisprudentie komt naar voren dat dit ijkpunt voor de verkopende partij eerder ligt dan voor de kopende partij; het gaat om het moment dat voorgenomen is om de deelneming te gaan verkopen; ook wel vanaf het moment dat potentieel geïnteresseerde partijen concreet worden benaderd.

Rechtbank Noord Nederland 21 januari 2016 (ECLI:NL:RBNNE:2016:1419)

Hoge Raad 7 december 2018 (ECLI:NL:HR:2018:2264)

Welke kosten zijn wel aftrekbaar?

Kosten die niet onder aankoopkosten vallen en dus wel aftrekbaar zijn, zijn :

• kosten gemaakt terzake een mislukte overnamepoging;
• financieringskosten bij het afsluiten van een lening voor de aankoop van de deelneming;
• de kosten van een op verzoek van de bank ten behoeve van het verkrijgen van deze financiering verricht DD-onderzoek.
• kosten die objectief bezien niet nuttig of nodig zijn voor de transactie (Hoge Raad 2023)

Kosten bonus personeel bij verkoop niet aftrekbaar

Een aandeelhouder verkoopt zijn deelnemingen. Na de verkoop wordt een bonus toegekend aan de werknemers (in dienst bij de deelneming). De rechtbank is van mening dat in de arbeidsovereenkomst niet is opgenomen dat de werknemers bij verkoop recht hebben op een bonus. De bonus vloeit dus niet voort uit de arbeidsovereenkomst. Daarnaast stond in de verklaring van de aandeelhouder van de verkochte BV dat hij in de hoedanigheid als aandeelhouder het voornemen had het personeel een afscheidsbonus te betalen. Omdat de afscheidsbonus wordt betaald als aandeelhouder is de vervolgvraag of dit kosten in verband met de verkoop van een deelneming betreffen. Volgens de rechtbank is dit zo, dit onder verwijziging naar een arrest van de Hoge Raad. Conclusie rechtbank; bonus is niet aftrekbaar !

De Hoge Raad is echter in december 2023 van mening dat dergelijke kosten gewoon aftrekbaar zijn, omdat deze kosten objectief gezien niet nodig of nuttig zijn voor de transactie zelf.

Noot fiscaal jurist inzake kosten deelneming

De kosten moeten in direct verband staan met de transactie. De Hoge Raad is hier vrij helder over: 

•  "(...) indien zij worden opgeroepen door de verwerving of de vervreemding van de desbetreffende deelneming, in die zin dat de kosten zonder die verwerving of die vervreemding niet zouden zijn gemaakt." Dit zouden ook interne kosten kunnen zijn. Vaste kosten vallen er in ieder geval niet onder.

Een aantal zaken zijn bij een overname en de hiermee samenhangende kosten van essentieel belang. De belangrijkste:

1. Laat uw adviseur de kosten goed specificeren zodat er (ook achteraf) een verdeling van aftrekbare en niet-aftrekbare kosten kan worden gemaakt.
2. Overleg met uw overname-adviseur of op kosten BTW door hem / haar moet worden gerekend.
3. Bepaal vanaf welk moment kosten niet meer aftrekbaar zijn.
4. Kosten bij een zogenaamde activa passiva transactie zijn wel aftrekbaar. Hoe aftrek verloopt als u op het laatste moment beslist om aandelen te kopen is nog niet vaak in de jurisprudentie bepaald, een uitspraak is te vinden in 2013.

Contact over kosten aankoop/verkoop deelneming

Als u vragen over dit onderwerp zou hebben, kunt u contact opnemen met de heer mr. Dennis J.B. Jongbloed.

Fooien en loon van derden en belastingen

Fooien (tips) zijn in de horeca en andere dienstensectoren een bekend fenomeen. Na goede service laten klanten graag wat extra’s achter, of dat nu contant op tafel is of via een QR-code op de rekening. Maar hoe kijkt de fiscus naar deze extraatjes? De kennisgroep van de Belastingdienst heeft op 1 mei 2025 een standpunt ingenomen (KG:204:2025:7). In de meeste gevallen zijn werkgever niet inhoudingsplichtig er is immers sprake van loon van derden. De werkgever mag geen zeggenschap hebben over de besteding van de fooi.

Gevolgen werknemer bij fooien

De werknemer moet de fooi wel opgeven in zijn aangifte inkomstenbelasting !  

Wanneer is een fooi belastbaar loon voor de werknemer?

Volgens de Nederlandse wetgeving vallen ook voordelen van derden onder het brede loonbegrip. Artikel 10 van de Wet op de Loonbelasting 1964 omschrijft loon als “al hetgeen uit dienstbetrekking wordt genoten”. Een fooi die een werknemer ontvangt van een klant, wordt gezien als zo’n voordeel dat hij geniet wegens zijn dienstbetrekking. Met andere woorden: fiscaal gezien is ook een door een derde (de klant) betaalde fooi in principe loon voor de werknemer. Dit betekent echter niet automatisch dat elke fooi direct als belastbaar loon in de loonadministratie verschijnt. Er geldt een uitzonderingsregime voor deze zogenoemde “loon van derden”.

De hoofdregel bij geld ontvangen van werkgever en loon 

Als de werkgever bij het vaststellen van het salaris geen rekening houdt met eventuele fooien, dan wordt de fooi niet beschouwd als loon voor de loonbelasting. In zo’n geval valt de fooi buiten de loonheffing, en hoeft er op dat moment geen belasting over ingehouden te worden. De fooi is dan wel voor de werknemer belastbaar inkomen voor de inkomstenbelasting. De werknemer is verplicht om de ontvangen fooien in de jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting op te geven. In de praktijk gebeurt dit laatste helaas niet altijd – veel werknemers beschouwen contante fooien als een nettobedrag – maar fiscaal-juridisch gezien behoort het wel te gebeuren.

Wanneer zou een fooi wel loon kunnen zijn?

Wanneer wordt een fooi dan wél direct belast als loon? Zodra de werkgever bij de salarisafspraken uitgaat van te ontvangen fooien, wordt die fooi fiscaal gezien onderdeel van het loon. Dit kan expliciet (bijvoorbeeld: het contractueel afspreken van een lager loon met de aanname dat fooien het aanvullen) of impliciet het geval zijn. Een bekende vuistregel: als een horecamedewerker minder krijgt betaald dan waarop hij volgens wet of cao recht heeft, veronderstelt de fiscus dat het verschil wordt goedgemaakt door fooien. Dat gedeelte aan fooien geldt dan als belastbaar loon waarover loonheffingen moeten worden afgedragen. De werknemer krijgt in wezen een fictief loon toegekend ter hoogte van het verschil. In de uitvoeringsregels is dit ook vastgelegd: “De werknemer in de horeca die van zijn werkgever niet ten minste het rechtens geldende loon ontvangt, wordt geacht fooien van derden te genieten ter grootte van het verschil tussen dat rechtens loon en het uitbetaalde loon.”.

Samenvatting wanneer is fooi loon uit dienstbetrekking en wanneer niet

Fooien behoren voor de werknemer tot het loon uit dienstbetrekking, maar zolang de werkgever het loon volledig los van fooien bepaald heeft (en minstens het wettelijke of cao-loon uitbetaalt), hoeft de fooi niet via de loonstrook belast te worden. De belastingheffing vindt dan – in theorie – plaats bij de werknemer zelf via de inkomstenbelasting. Pas als de werkgever het loon (deels) laat afhangen van fooien, wordt de fooi direct aangemerkt als belastbaar loon en betrokken in de loonheffingen.

Rol en verantwoordelijkheid van de werkgever bij fooien

Voor werkgevers is het belangrijk te weten wanneer ze wel of niet inhoudingsplichtig zijn voor fooien. Uitgangspunt is dat een werkgever alleen loonheffingen moet inhouden over fooien als hij deze heeft verdisconteerd in het loon van de werknemer. In de praktijk betekent dit: zorg als werkgever dat je ten minste het volledige vaste (cao- of minimum)loon uitbetaalt en beschouw fooien als iets extra’s buiten de loonafspraken. Doe je dat, dan ben je voor die fooien niet inhoudingsplichtig. Dit standpunt is onlangs nog bevestigd door de Kennisgroep Loonheffingen van de Belastingdienst (mei 2025): “Voor loon van derden is de werkgever niet inhoudingsplichtig. De werknemer moet in zijn aangifte inkomstenbelasting het werkelijke bedrag aan fooien opgeven.”.

• Minimale beloning garanderen: Betaal altijd het wettelijk minimumloon (of cao-loon) uit als vast salaris, via de bank. Het is verboden om minder te betalen met het idee dat fooien het verschil wel goedmaken. Het minimumloon moet sowieso in ‘echte’ loon worden voldaan (contant of giraal), anders riskeert de werkgever niet alleen naheffingen over het verschil, maar ook boetes wegens overtreding van arbeidswetgeving.
• Geen loonheffing op fooien bij normaal loon: Indien aan bovenstaande eis voldaan is, hoeft de werkgever over ontvangen fooien geen loonbelasting/premies in te houden of af te dragen. De werkgever houdt bij het vaststellen van het loon immers geen rekening met fooien en volgt de normale loontabellen. De Belastingdienst beschouwt fooien in dat geval als loon van derden waarover de werkgever geen voorheffing hoeft te doen.
• Administratie van fooien (als service): Hoewel de werkgever niet inhoudingsplichtig is, kan hij wel faciliteren dat fooien netjes bij het personeel terechtkomen – bijvoorbeeld door een fooienpot of verdeelsysteem te organiseren. Zeker nu veel klanten via pin of QR-code fooi geven, komt het fooi-bedrag vaak in de kassa of op de bankrekening van het bedrijf binnen. Het advies is om dit transparant te houden: wijs bijvoorbeeld een betrouwbare werknemer aan om als fooienpotbeheerder op te treden, die de totalen bijhoudt en wekelijks of maandelijks de verdeling onder het team maakt. De werkgever kan de contant ontvangen fooien aan die beheerder overhandigen en de gepinde fooien uitkeren, zónder zelf een deel te houden. In het geschetste voorbeeld van de Kennisgroep verdeelde werknemer Y elke week de fooien naar rato van gewerkte uren, waarbij de werkgever alleen faciliteerde en erop toezag dat hij zelf geen deel inhield.
• Controle en toezicht: Hoewel de werkgever formeel geen belasting hoeft in te houden op spontane fooien, doet hij er verstandig aan om een vinger aan de pols te houden. De Belastingdienst kan bij een controle vragen hoe met fooien wordt omgegaan. Als de werkgever kan aantonen dat hij de lonen correct heeft betaald en fooien geheel aan personeel laat (bijvoorbeeld via een overzicht van de fooienpotuitkeringen), is duidelijk dat er geen loonheffing had hoeven plaatsvinden conform de regels. Ook richting werknemers mag de werkgever benadrukken dat fooien eigenlijk bij de IB-aangifte moeten worden opgegeven – al is dit lastig af te dwingen.
• Niet verrekenen of inhouden voor eigen gewin: Belangrijk om te vermelden is dat de werkgever arbeidsrechtelijk geen recht heeft op de fooien van werknemers. Jurisprudentie (onder meer Hoge Raad uitspraken) heeft bevestigd dat fooien die door gasten aan medewerkers worden gegeven, toekomen aan die medewerkers. Een werkgever mag dus nooit een fooi afpakken of inhouden van het personeel. Soms zien we in de praktijk dat een ondernemer voorstelt om alle fooien in een pot te doen voor een jaarlijks personeelsuitje. Dit kan alleen als het personeel daarmee instemt; afdwingen mag niet. Recent verschenen er op TikTok en andere sociale media filmpjes van horecamedewerkers die klagen dat hun baas een deel van de fooien “inpikt” voor bijvoorbeeld een feest – dat is in strijd met het uitgangspunt dat fooien van het personeel zijn. Als werkgever kun je beter transparante afspraken maken of je geheel niet met de fooien bemoeien (laat de verdeling aan het team over, zoals de Horecabond ook adviseert).

Advies werkgever bij fooien en loon van derden

Betaal het normale loon volledig uit, bemoei je verder zo min mogelijk met de fooienstroom behalve om het eerlijk te laten verlopen, en geniet ervan dat je personeel én klanten tevreden zijn. Fiscaal gezien heb je dan weinig omkijken naar fooien. Je hoeft geen ingewikkelde inhouding te doen, zolang je voldoet aan de voorwaarde dat de fooi niet verrekend is in het loon. Dit scheelt administratieve rompslomp en risico’s op naheffingen.

Wettelijk kader en jurisprudentie bij loon van derden en fooien

De fiscale behandeling van fooien in Nederland is gestoeld op een combinatie van wetgeving en beleidsregels, die in de loop der jaren door jurisprudentie zijn verfijnd. Hier volgt een kort overzicht van de belangrijkste bepalingen en uitspraken:

• Wet op de loonbelasting 1964 (Wet LB) – loonbegrip: Artikel 10 Wet LB definieert loon als “al hetgeen uit dienstbetrekking wordt genoten”. Hieronder vallen dus ook voordelen die niet van de werkgever zelf afkomstig zijn, zoals fooien van klanten. Er is in de wet geen uitzondering opgenomen die fooien uitsluit van het loonbegrip; in principe zijn het dus loonbestanddelen. Artikel 12 Wet LB geeft de bevoegdheid om bij ministeriële regeling berekeningsvoorschriften te geven voor loon van derden (dit was de basis voor het oude fooienbesluit).
• Uitvoeringsbesluit Loonbelasting 1965 & Uitvoeringsregeling 2011: In lagere regelgeving is uitgewerkt wanneer de werkgever voor loon van derden inhoudingsplichtig wordt geacht. Artikel 3.6 Uitvoeringsregeling loonbelasting 2011 (voorheen artikel 17 UR 2001) bepaalt dat fooien en soortgelijke voordelen van derden geen loon zijn voor de loonbelasting, voor zover bij het vaststellen van het loon van de werknemer geen rekening is gehouden met die voordelen. Dit is precies de situatie die we eerder beschreven: geen rekening gehouden = geen loon voor de loonheffing. Artikel 4 Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965 voegt daaraan toe dat de werkgever inhoudingsplichtig wordt voor loon van derden indien wel met dat voordeel rekening is gehouden of indien voor die voordelen een forfaitaire berekeningsregel geldt. Die forfaitaire regeling is historisch van belang in de horeca.
• Rechtspraak (Hoge Raad en lagere rechters): De hoogste rechter heeft in meerdere uitspraken het kader bevestigd. De Hoge Raad heeft bijvoorbeeld aangegeven dat inhoudingsplicht voor loon van derden bestaat als er een forfaitaire regeling van toepassing is óf als met het voordeel rekening is gehouden bij het bepalen van het loon. In een zaak (HR 11 december 2020, ECLI:NL:HR:2020:1988) over een Caribisch-Nederlandse fooienregeling oordeelde de Hoge Raad dat een ministeriële regeling die fooien op 10% van de omzet stelde, verbindend was (hier gold een specifieke landsverordening voor). In de reguliere Nederlandse situatie komt het er echter op neer dat zonder zo’n forfait of afspraak er geen inhoudingsplicht is. De Centrale Raad van Beroep (CRvB) – in een zaak over maaltijden als voordeel van derden – en andere rechters hebben eveneens geoordeeld dat voordelen van derden niet tot het loon behoren tenzij werkgever en werknemer dit impliciet of expliciet hebben verdisconteerd in de arbeidsvoorwaarden.

Samengevat is het wettelijke kader dus helder: fooien zijn loon in brede zin, maar de loonheffing wordt de werkgever bespaard zolang hij die fooien niet betrekt in de salarisafspraken. Beleidsmatig is dit al decennia zo geregeld uit pragmatische overwegingen – het is voor een werkgever ondoenlijk om over elke losse euro fooi belasting in te houden als hij niet eens weet hoeveel er ontvangen is. Jurisprudentie heeft deze benadering bevestigd en afgebakend. Het resultaat is een relatief “soepel en sportief” regime vanuit de Belastingdienst: de verantwoordelijkheid verschuift deels naar de werknemer (aangifte doen), en de werkgever wordt alleen belast als er sprake is van onderbetaling of expliciete fooiregelingen.

Fiscaal vriendelijke beloningen voor werknemers (alternatieven voor fooien)

Fooien zijn dus een bijzondere vorm van beloning: rechtstreeks van de klant, vaak onbelast voor de loonheffingen, waardoor de werknemer er (als hij het niet aangeeft) netto profijt van heeft. Maar een werkgever kan (en mag) niet sturen op hoge fooien als vervanging van loon. Werkgevers die hun personeel extra willen belonen of motiveren, kunnen kijken naar fiscaal vriendelijke alternatieven naast of in plaats van fooien. Enkele mogelijkheden:

• Benut de werkkostenregeling (WKR): Onder de WKR mag een werkgever tot een bepaalde grens onbelaste vergoedingen en verstrekkingen aan werknemers geven. Deze vrije ruimte is in 2025 bijvoorbeeld 2% van de loonsom tot €400.000 (en 1,18% over het meerdere). Binnen die ruimte kan een werkgever bijvoorbeeld een eindejaarsbonus, cadeaubon of uitje voor het team onbelast verstrekken. Voor de werknemer is zo’n bonus netto, en de werkgever hoeft pas iets te betalen als hij over de grens gaat (dan 80% eindheffing). In de praktijk is het mogelijk om enkele honderden euro’s per werknemer per jaar op deze manier netto te geven, afhankelijk van de loonsom en al benut vrije ruimte. Dit kan voelen als een “fooi van de baas”, maar dan fiscaal vriendelijk verwerkt.
• Vrijgestelde of gerichte vergoedingen: Bepaalde vergoedingen zijn onbelast buiten de WKR om, zogeheten gerichte vrijstellingen. Denk aan een reiskostenvergoeding (tot €0,21/km onbelast) voor woon-werkverkeer, of vergoeding van studiekosten, telefoon/laptop voor werk, etc. Hoewel dit geen directe bonus is, vergroten zulke vergoedingen het netto inkomen van de werknemer zonder loonheffing. Een creatieve werkgever kan bijvoorbeeld de fooi-inkomsten in de zaak (als klanten via pin fooi geven die op de bedrijfsrekening komt) gebruiken om extra reiskostenvergoeding of maaltijdbonnetjes voor personeel te financieren – uiteraard binnen redelijke grenzen en transparant.
• Resultaat- of winstuitkering: Als alternatief voor losse fooien van klanten kan een ondernemer denken aan een winstdelingsregeling of periodieke prestatiebonus voor personeel. Bijvoorbeeld: bij het halen van bepaalde omzet- of klanttevredenheidsdoelen een extra beloning uitkeren. Fiscaal worden zulke uitkeringen wel als loon belast, maar vaak kan dit tegen reguliere tarieven waarbij lagere inkomensschijven van toepassing zijn (zeker bij parttime horecasalarissen kan een kleine extra uitkering grotendeels in de laagste schijf vallen). Bovendien motiveert het personeel en voelt het als beloning voor gezamenlijke inzet. Een collectieve winstpremie is in België bijvoorbeeld fiscaal aantrekkelijker gemaakt (laag forfaitair tarief); in Nederland bestaat zo’n faciliteit niet apart, maar via de WKR of een vrijwillige netto-uitkering kan men iets vergelijkbaars doen.
• Fringe benefits en werksfeer: Niet alle beloning hoeft in geld te zijn. Fiscaal vriendelijk zijn ook dingen als een personeelsmaaltijd (onder bepaalde voorwaarden onbelast of tegen laag forfait), personeelskorting op producten/diensten van de zaak, of extra vrije dagen als beloning. Deze hebben misschien geen direct fiscaal voordeel zoals een netto fooi, maar verhogen wel de waardering van werknemers. Denk aan een “employee of the month” die een klein geschenk krijgt (onder de €50 is een attentie vaak onbelast als ze alleen bij bijzondere gelegenheid wordt gegeven), of een jaarlijks diner met het team betaald door de zaak (via de WKR onbelast mogelijk).
• Digitale fooien faciliteren (zonder administratieve rompslomp): Ten slotte kan een werkgever het ontvangen van fooien zelf makkelijker en aantrekkelijker maken voor zowel klanten als personeel, zonder dat hij daarmee inhoudingsplichtig wordt. Moderne oplossingen zoals fooien-apps en QR-codes zorgen ervoor dat klanten ook zonder cash een fooi kunnen geven, welke direct buiten de salarisadministratie om naar de medewerkers gaat. Dit vergroot het fooienpotje van personeel op een witte manier (transparant en traceerbaar) zonder dat de werkgever of zijn boekhouder extra werk heeft: “de fooienstroom gaat buiten de administratie om van het bedrijf, hier wordt de boekhouder én het team blij van”. Elke werknemer krijgt dan bijvoorbeeld een periodiek overzicht van ontvangen fooien (waarmee hij zijn IB-aangifte kan invullen). Hiermee stimuleert de werkgever fooi-inkomsten (een netto voordeel voor werknemers in de praktijk) zonder zelf fiscale regels te schenden of extra loonheffingen verschuldigd te zijn.

Al met al zijn er voldoende opties om werknemers iets extra’s toe te kennen op een fiscaal vriendelijke manier. Een combinatie van bovenstaande komt vaak voor: de werkgever zorgt voor goede arbeidsvoorwaarden en een prettige werksfeer (waardoor personeel gemotiveerd is), en eventuele fooien van klanten zijn dan echt een onbelaste bonus voor de werknemer. Belangrijk is in ieder geval dat een werkgever niet probeert fooi-gelden als verkapt loon te sturen; dat is zowel juridisch onwenselijk als fiscaal riskant. Beter is: zorg voor eerlijk loon, maak gebruik van de fiscale faciliteiten voor extra’s, en laat fooien gewoon een spontane aanvulling van de klant blijven.

Fooien in het buitenland: hoe doen Duitsland, België en Frankrijk het?

Elk land heeft zijn eigen fiscale benadering van fooien. Ter vergelijking kijken we kort naar een paar Europese buren:

• Duitsland: Duitsland kent een opmerkelijk vriendelijke regeling voor fooien. Vrijwillige fooien die rechtstreeks door de klant aan de werknemer worden gegeven (en niet op de rekening zijn vermeld) zijn volledig belastingvrij. Dit is expliciet in de Duitse wet vastgelegd (Trinkgeldvrijstelling). Een Duitse ober hoeft over contante fooien geen cent belasting af te dragen – ze worden gezien als een gift van de klant uit goodwill, zolang de werkgever die fooi niet verplicht stelt of onderdeel maakt van de prijs. Staat de fooi wel op de rekening (bijv. service charge), dan is het loon en belast. Deze Duitse benadering – fooien als onbelaste waardering – verschilt dus van de Nederlandse, waar fooien formeel tot het loon behoren (zij het vaak onbelast blijven doordat ze buiten de loonheffing vallen).
• België: In België zijn fooien in principe belastbaar als inkomen (net als in Nederland). Er bestaat (nog) geen algemene vrijstelling zoals in Duitsland. Fooien worden gezien als deel van het loon of als inkomsten die de werknemer moet aangeven. In de praktijk is het geven van fooien in de Belgische horeca iets minder ingeburgerd dan in sommige andere landen, maar het komt zeker voor. De Belgische horeca-organisaties hebben in het verleden gepleit voor het fiscaal en sociaal vrijstellen van fooien, om zo het nettovoordeel bij personeel te laten en de sector aantrekkelijker te maken. Zo vroeg Horeca Vlaanderen in 2019 de regering om fooien belastingvrij te maken, met als argument dat er nu “van €2 fooi misschien maar €1 overblijft” voor de werknemer. Vooralsnog is hier echter geen verandering in wetgeving gekomen. Belgische werkgevers moeten dus formeel gezien vergelijkbaar handelen als Nederlandse: fooien niet als deel van het loon rekenen tenzij men gebruikmaakt van een formele regeling. (Een bijzonderheid: in België was historisch een systeem van forfaitaire daglonen voor “met fooien bezoldigden”, maar dat is grotendeels achterhaald.) Het onderwerp blijft in beweging, gezien discussies om de horeca te steunen – mogelijk dat in de toekomst, naar Duits voorbeeld, een vrijstelling komt.
• Frankrijk: In Frankrijk is het gebruikelijk dat service (“service compris”) inbegrepen is in de prijs van de consumptie. Sinds 1985 staat op elke restaurantrekening doorgaans dat service inclusief is, waardoor fooien meer een extra’tje uit hoffelijkheid zijn dan een noodzaak voor het inkomen. Vanuit fiscaal oogpunt waren fooien in Frankrijk van oudsher belastbare inkomsten, maar net als elders lastig te handhaven als ze contant gegeven worden (en dus vaak niet opgegeven). Recente ontwikkeling: om de horeca te ondersteunen en het geven van fooien via pinpas te bevorderen, heeft Frankrijk in 2022 een nieuwe regeling ingevoerd. Fooien die via een bankkaart worden gegeven, zijn vanaf 2022 vrijgesteld van belasting voor het personeel (mits het personeelslid niet meer dan 1,6 keer het minimumloon verdient, een voorwaarde om de maatregel te richten op lagere inkomens). President Macron kondigde deze maatregel aan om in een steeds cashloze samenleving toch fooien aan te moedigen en ervoor te zorgen dat deze fooien een echt extraatje vormen voor werknemers. Contante fooien waren officieel wel belastbaar, maar werden “bijna nooit aangegeven”; door pinfooien belastingvrij te maken hoopt men dat meer mensen fooi geven via pin én dat personeel er netto van profiteert zonder ingewikkeld zwart te hoeven doen. In Frankrijk mag een werkgever fooien overigens niet meetellen voor het minimumloon – vergelijkbaar met Nederland en het VK – het moet erbovenop komen.

Kortom, we zien internationaal variatie: Duitsland stimuleert fooien door ze onbelast te laten als ze echt vrijwillig zijn, België hanteert een striktere lijn (maar met discussie over versoepeling), en Frankrijk heeft een mix waarbij service vaak al verrekend is maar extra fooien recent fiscaal aantrekkelijker zijn gemaakt. Net als in Nederland mogen in deze landen werkgevers fooien niet als excuus gebruiken om minder loon te betalen (wettelijke minimumlonen moeten overal gegarandeerd worden). Het verschil zit vooral in hoe de belastingdienst omgaat met die extra ontvangen bedragen. Nederland kiest voor een gulden middenweg: formeel belasten, maar praktisch vaak ongemoeid laten.

In de Verenigde Staten zijn fooien een essentieel onderdeel van het loon in horeca – daar mogen werkgevers een lager minimumloon betalen aan bedienend personeel, veronderstellend dat fooien het aanvullen. Die fooien zijn wel inkomen en dienen opgegeven te worden; werkgevers moeten een deel ervan zelfs rapporteren. Maar de Amerikaanse cultuur en fiscaliteit zijn een verhaal apart.

Praktijkvoorbeelden en tips bij loon van derden

In de praktijk leidt het bovenstaande regime tot herkenbare situaties. Enkele voorbeelden en tips om af te ronden:

• Voorbeeld 1: De fooienpot in een restaurant: Stel een restaurant waar alle fooi – contant en via pin – door het personeel in een gezamenlijke pot wordt gestopt. Aan het eind van de week verdeelt de leidinggevende of een gekozen werknemer het totaal op basis van gewerkte uren. De werkgever bemoeit zich niet met de verdeling anders dan het faciliteren (hij geeft bijv. de gepinde fooien contant aan de potbeheerder). Fiscaal gezien voldoet dit aan de regels: de werkgever heeft het loon normaal betaald en houdt geen fooi achter. Tip: Documenteer kort dat fooien eigendom zijn van het personeel en dat de verdeling onderling geregeld wordt. Zo is bij een controle aantoonbaar dat de werkgever geen enkel deel als loon heeft ingehouden. De werknemers zouden netjes hun ontvangen deel bij de IB-aangifte moeten optellen (hoewel dit vaak achterwege blijft).
• Voorbeeld 2: QR-code op tafel – digitale fooi: Een café plaatst QR-codes op de tafels waarmee klanten via iDeal een fooi kunnen geven die direct aan het personeel wordt toegekend. Dit loopt via een speciale app die de bedragen bijhoudt per medewerker. Aan het einde van de maand krijgt elke werknemer zijn opgespaarde fooien uitgekeerd, naast het normale salaris. Fiscaal punt: Omdat de werkgever het reguliere loon los van deze fooien bepaalt (en minstens minimumloon betaalt), zijn deze digitale fooien geen loon voor de loonbelasting. De werkgever hoeft ze dus niet op de loonstrook te zetten of te belasten – ze worden “buiten de administratie om” verdeeld. Voor de werknemers is het wel inkomen. Tip: Een digitale oplossing kan de transparantie verhogen; iedereen ziet wat er is gegeven. Het zorgt er ook voor dat er minder discussie of wantrouwen is of het geld wel bij het personeel komt. Uit onderzoek blijkt dat klanten eerder geneigd zijn een digitale fooi te geven als ze zeker weten dat het 100% naar de medewerkers gaat (in Frankrijk was dat een van de redenen om pin-fooien vrij te stellen van belasting).
• Voorbeeld 3: TikTok-invloed: Een barista filmt voor TikTok hoeveel fooi er in een drukke dienst is verdiend en toont trots een pot met €100 aan briefjes en muntjes, erbij zeggend: “Geen slechte aanvulling op mijn loon vandaag!”. Deze video gaat viral. Fiscalist-perspectief: Technisch gezien heeft de barista zojuist publiekelijk inkomen getoond waar de Belastingdienst recht op heeft. Het is geen groot geheim dat contante fooien vaak onbelast in de zak van werknemers belanden – zelfs de Franse overheid erkende dat “cash tips hardly ever [get] declared”. Onze barista moet die €100 eigenlijk bij zijn belastbaar inkomen tellen. In de praktijk zal de Belastingdienst niet op basis van een TikTokje navorderen, maar het illustreert de grijze zone. Tip: Als werkgever kun je hier twee dingen uit meenemen: (1) Zorg dat je zelf niet in de gevarenzone komt – betaal normale lonen zodat dit echt extra is; (2) communicatie richting personeel kan geen kwaad: wijs ze erop dat dit officieel belast is, zeker als het om grote bedragen gaat, om problemen achteraf (navorderingen of correcties) te voorkomen.
• Voorbeeld 4: Alternatief belonen in de praktijk: Een restaurant besluit geen fooi meer te vragen van gasten, maar in plaats daarvan 5% service charge op de rekening te zetten en dit volledig als extra loon uit te keren aan het personeel. Gasten weten dus dat bediening inbegrepen is. Gevolg: Die 5% wordt onderdeel van het loon (het is immers op de bon vermeld, geen vrijwillige fooi) en de werkgever houdt daar gewoon loonheffing op in. Per saldo krijgen werknemers wellicht iets minder nettobedrag dan bij contante fooien, maar hun inkomen is stabieler en inzichtelijk voor de fiscus. Tip: Deze aanpak is toegestaan (zij het dat de werkgever moet oppassen niet onder minimumloon te duiken als de service charge tegenvalt). Het kan sympathie wekken bij gasten die niet van verrassingen houden. Fiscaal is het transparant, al gaat het nettovoordeel deels verloren aan loonheffing. Deze aanpak wordt in bijvoorbeeld Italië vaak gezien (coperto of servizio op de rekening, extra fooi is dan niet verplicht en meestal ook niet belast).

Noot fiscaal jurist inzake fooien en loon van derden

Fooien vormen een interessant grensgebied tussen klantvriendelijkheid en fiscaliteit. In Nederland is er voor gekozen om de fiscale behandeling zo in te richten dat het uitvoerbaar is: de werkgever heeft alleen een inhoudingsplicht als hij zelf de fooi tot onderdeel van het loon maakt, en de werknemer heeft de verantwoordelijkheid om ontvangen fooien als inkomen op te geven. Voor beide partijen is helderheid en overleg belangrijk. Werknemers doen er goed aan te beseffen dat ook fooien officieel tot hun inkomen behoren – extreme gevallen (zeer hoge fooien) kunnen de aandacht trekken en moeten dan zeker aangegeven worden. Werkgevers moeten vooral zorgen voor naleving van loonwetgeving (niet onderbetalen met fooi als excuus) en transparantie richting personeel over de omgang met fooien.

Bij loon van derden is een uitgebreid jurisprudentie onderzoek wenselijk, soms is het geen loon van derden (Hoge Raad 24 juni 1992) maar vaak is de Hoge Raad van mening dat een voordeel is genoten en dat het voordeel een beloning is voor hetgeen de werknemer heeft gedaan of verwacht wordt te zullen doen (Hoge Raad 1 april 2005)

• Er is sprake van werkgeversloon als voldaan is aan de voordeels-, causaliteits- en verstrekkingseis. Aan de verstrekkingseis wordt ook voldaan als het voordeel in opdracht en voor rekening van de werkgever wordt verstrekt of hiermee op één lijn moet worden gesteld. Als sprake is van werkgeversloon is de werkgever inhoudingsplichtig.
• Er kan ook sprake zijn van loon, als een voordeel niet als werkgeversloon kan worden aangemerkt, namelijk in het geval van ‘fooien en dergelijke prestaties van derden’. Dit loon wordt loon van derden genoemd. Hiervan is sprake als wordt voldaan aan de voordeels- en finaliteitseis. Als sprake is van loon van derden is de werkgever alleen inhoudingsplichtig voor zover artikel 3.6 URLB 2011 van toepassing is.

Met de adviezen in dit artikel kunnen werkgevers bovendien op andere manieren iets extra’s doen voor hun personeel, zonder de fiscale regels te schenden. Uiteindelijk draagt een tevreden werknemer bij aan betere service, wat weer leidt tot tevreden klanten – en misschien wel meer fooien. Fiscaal vriendelijk beleid voeren en tegelijk de waardering uitspreken, is dus een win-win. Advies nodig inzake belonen van werknemers of een werknemersparticipatie? Stuur ons gerust een e-mail

Aanslag bij belastingplichtige in prive of bij de werkgever / uitvoeringsinstantie?

Geen navordering inkomstenbelasting bij belastingplichtige als fout inhoudingsplichtige verwijtbaar is

Ten onrechte geen loonheffing door het UWV

In deze zaak bij het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 18 september 2024 (ECLI:NL:GHSHE:2024:2945) stond de vraag centraal of de inspecteur terecht inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen (IB/PVV) kon navorderen van een belastingplichtige, terwijl het UWV als inhoudingsplichtige verzuimd had om loonheffing in te houden op een WAO-uitkering. De belanghebbende had geen weet van deze fout, handelde te goeder trouw en mocht er op vertrouwen dat het UWV zijn verplichtingen correct zou uitvoeren. De inspecteur koos ervoor om de niet-ingehouden loonbelasting te verhalen via een navorderingsaanslag IB/PVV bij de belanghebbende zelf, in plaats van een naheffingsaanslag loonbelasting op te leggen aan het UWV, terwijl die mogelijkheid nog openstond.

Juridisch kader inzake naheffingsaanslag of navorderingsaanslag

Op grond van artikel 9.2, eerste lid, onderdeel a, Wet IB 2001 en artikel 15 AWR, geldt de geheven loonbelasting als voorheffing op de inkomstenbelasting. Indien loonbelasting is ingehouden, wordt deze verrekend met de verschuldigde IB. Indien geen inhouding heeft plaatsgevonden, maar de werknemer te goeder trouw mocht aannemen dat dit wél was gebeurd, dan kan deze situatie gelijkgesteld worden met daadwerkelijke inhouding. Dit volgt uit vaste jurisprudentie van de Hoge Raad (HR 22 juli 1981, ECLI:NL:HR:1981:AW9782; HR 24 december 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM6686).

Het Hof stelt vast dat:

• de fout bij het UWV ligt (onjuiste mutatie in het systeem);
• belanghebbende geen verwijt treft en hij mocht aannemen dat loonheffing werd ingehouden;
• het niet op de weg van belanghebbende ligt om dit te controleren;
• belanghebbende handelde te goeder trouw en er geen sprake was van een nettoloonafspraak.

Daarom overweegt het Hof dat het redelijker is dat het risico van de fout bij de inhoudingsplichtige (UWV) ligt, en niet bij de uitkeringsgerechtigde. De inspecteur had dan ook gebruik moeten maken van de nog geldende bevoegdheid om op grond van artikel 20 AWR een naheffingsaanslag op te leggen aan het UWV. De termijn voor het naheffen was nog niet verstreken.

Toepassing van het evenredigheidsbeginsel

Voorts overweegt het Hof dat, ook indien zou worden aangenomen dat de wet de inspecteur bindt tot het opleggen van een aanslag aan de belanghebbende, dit in dit specifieke geval in strijd zou komen met het evenredigheidsbeginsel. Het Hof wijst daarbij op recente jurisprudentie van de hoogste bestuursrechters (o.a. CRvB 18 april 2024, ECLI:NL:CRVB:2024:748) waarin wordt erkend dat ook bij gebonden bevoegdheden toetsing aan fundamentele rechtsbeginselen mogelijk is in uitzonderlijke gevallen.

De belangenafweging in dit geval viel uit in het voordeel van belanghebbende:

• hij handelde te goeder trouw;
• de fout lag bij een andere overheidsinstantie;
• de Belastingdienst had nog een reële mogelijkheid om bij het UWV te naheffen;
• toepassing van de wettelijke regeling zou in dit concrete geval onevenredig uitpakken.

Het Hof vernietigde daarom de opgelegde aanslagen IB/PVV 2019 en 2020.

Relevantie voor de praktijk

Deze uitspraak onderstreept het belang van een zorgvuldige afweging door de inspecteur bij het kiezen van het juiste heffingsinstrument. Wanneer een fout bij een inhoudingsplichtige ligt, en de belastingplichtige te goeder trouw is, mag de inspecteur niet zonder meer overgaan tot navordering bij de belastingplichtige zelf.

Voor situaties waarin sprake is van niet-ingehouden loonheffing door bijvoorbeeld een uitkeringsinstantie of werkgever, verdient het aanbeveling om te beoordelen of een beroep op te goeder trouw en het evenredigheidsbeginsel mogelijk is.

Heeft u hiermee te maken in uw praktijk? Wij adviseren u graag over bezwaar- en beroepsmogelijkheden bij navorderingen door de Belastingdienst.

Handboek loonheffingen 2025

Het actuele handboek loonheffingen 2026 is hier te downloaden.

Het handboek loonheffingen 2025 is in maart 2025 gepubliceerd (563 pagina's). In oktober 2025 is de tweede versie van het handboek loonheffingen gepubliceerd. In het handboek loonheffingen vindt u als werkgever alles over loonheffingen, werkkostenregeling, bijtelling auto, etc. De belangrijkste wijzigingen in 2025 zijn:

1. Uitbreiding gerichte vrijstelling OV abonnementen
2. Afschaffing lage inkomensvoordeel
3. Wijziging loonkostenvoordelen
4. Eindheffing bestelauto
5. 30% regeling
6. Aanpassing maximale verzuimboete
7. Einde modelovereenkomsten
8. Werkkostenregeling en gebruikelijkheidseis
9. Fooien en ander loon van derden
10. Vaste kostenvergoedingen
11. Personeelsleningen met rentevoordeel
12. Gerichte vrijstellingen in de WKR
13. Vergoeding voor laadpalen bij elektrische auto

Oudere handboeken loonheffingen

Handboek loonheffingen 2025 tweede versie oktober 2025

Handboek loonheffingen 2025

Handboek loonheffingen 2024 (april)

Handboek loonheffingen 2023

Handboek loonheffingen 2022

Handboek loonheffingen 2021

Misbruik van Uitzendconstructies bij langdurige inlening

Advocaat-generaal (AG) De Bock heeft op 21 maart 2025 (ECLI:NL:PHR:2025:356) geoordeeld dat langdurig gebruik van uitzendconstructies zonder objectieve rechtvaardiging kan duiden op misbruik van de uitzendovereenkomst. Dit advies heeft ingrijpende gevolgen voor bedrijven die langdurig uitzendkrachten inhuren of uithuren. Het geval dat De Bock besprak, dient als waarschuwingssignaal voor organisaties die er een praktijk van maken uitzendkrachten bijna permanent te gebruiken zonder hen in vaste dienst te nemen.

Dit betreft een redelijke unieke kwestie dit nog nooit eerder aan de Hoge Raad is voorgelegd. De Hoge Raad heeft wel uitspraken gedaan over de reikwijdte van het belemmeringsverbod (Waadi) (ECLI:NL:HR:2017:689), het uitzendbeding bij Ziekte (ECLI:NL:HR:2023:426) en recentelijk over de reikwijdte van het begrip loon (ECLI:NL:HR:2024:1303). Dit vraagstuk is wel eens dunnetjes aangesneden in rapporten (zoals SEO rapport 2020 inzake de positie van de uitzendkracht en een rapport over de driehoeksrelatie op de arbeidsmarkt (in 2020). De FNV ging er al een keer iets steviger in in haar rapport "vast in de draaideur" uit 2021.

Kernpunten van het advies van AG De Bock

Werknemer werkte gedurende bijna dertien jaar als uitzendkracht bij Upfield, de rechtsopvolger van Unilever. Ondanks herhaaldelijke verzoeken om een vast dienstverband weigerde Upfield voortdurend deze verzoeken, terwijl de werknemer continu fungeerde als productiemedewerker. Het Hof oordeelde dat er geen sprake was van misbruik omdat Upfield behoefte zou hebben aan een flexibele schil. AG De Bock stelt echter dat zo'n lange periode van inlenen niet langer als tijdelijk kan worden beschouwd onder de richtlijnen van de Uitzendrichtlijn.

Wettelijke Grondslagen inzake langdurig uitzendwerk

De kernvraag is of er sprake is van misbruik van recht op grond van nationale of internationale wetgeving. Daar lijkt het niet direct op, de AG heeft veel bochten nodig om dit toch aan de kaak te stellen.

1. Wettelijke Tijdelijkheid van Uitzendwerk (Artikel 3 lid 1 Uitzendrichtlijn): De Uitzendrichtlijn (2008/104/EG) stelt dat uitzendarbeid naar zijn aard tijdelijk moet zijn. Dit betekent dat uitzendkrachten tijdelijk voor een inlener werken en niet vast verankerd raken in de structuur van een bedrijf.
2. Antimisbruikbepaling (Artikel 5 lid 5 Uitzendrichtlijn):  Artikel 5 lid 5 van de Uitzendrichtlijn vereist dat lidstaten passende maatregelen nemen om misbruik, zoals door middel van opeenvolgende opdrachten, te voorkomen. Uitzendarbeid bij dezelfde inlenende onderneming over een lange termijn kan wijzen op een schijnconstructie bedoeld om de wet te omzeilen. De uitzendrichtlijn bevat echter geen expliciet verbod op ongelimiteerde uitzending van een uitzendkracht bij dezelfde inlener. De richtlijn heeft het echter wel regelmatig over "tijdelijk". Dit lijkt er dan weer op dat ongelimiteerde uitzending niet is toegestaan. In deze scriptie wordt op dit onderdeel nader ingegaan.

Tips voor Uitzendbureaus en Inleners

1. Vermijd langdurige inlening zonder vaste aanstelling:   Dertien jaar dezelfde uitzendkracht inlenen zonder objectieve reden kan praktisch niet meer worden gezien als tijdelijk. Zorg ervoor dat uitzendkrachten bij langdurige inlening een reële kans hebben op een vast dienstverband, wijziging van functie of mogelijkheden om over te stappen naar een andere werkplek
2. Regelmatige toetsing en evaluatie: Blijf de redenen voor inlening evalueren en zorg ervoor dat er een geloofwaardige en tijdelijke aard aan de uitzendarbeid is gekoppeld. Documenteer deze redenen om een objectieve rechtvaardiging te kunnen aantonen indien nodig.
3. Juridische Naleving: Pas op voor schijnconstructies. Houd alles in lijn met de Uitzendrichtlijn en Nederlandse wetgeving. Zorg dat uw handelen niet de doelstellingen van de richtlijn omzeilt, zoals het bevorderen van toegang tot een vaste baan bij de inlenende onderneming.

Noot fiscaal jurist inzake uitzendwerk gedurende een lange periode

Bedrijven hebben behoefte aan een flexibele schil om piek momenten op te vangen. De schijnzelfstandigheid wordt nu stevig aangepakt en nu lijken de uitzendkrachten aan de beurt. Een langdurig contract met een ondernemer en/of (zoals hier) een uitzendkracht kan misbruik van de uitzendovereenkomst betekenen (aldus de AG). De AG adviseert om een ander Gerechtshof nog een kritisch te laten kijken of dit wel mag. De planning is dat de Hoge Raad eind september 2025 met haar oordeel komt. De conclusie van de AG is extreem uitgebreid en zorgvuldig omschreven.

Het oordeel van AG De Bock benadrukt dat bedrijven niet enkel mogen vertrouwen op de juridische constructie van een 'flexibele schil' om langdurig gebruik van uitzendkrachten te rechtvaardigen.  Bij het vaststellen van mogelijke misbruik situaties dienen bedrijven transparant en objectief hun beweegredenen te documenteren en periodiek te herzien. Zorgvuldige naleving van de Uitzendrichtlijn en regelmatige juridische toetsing kunnen helpen om problemen te voorkomen. Kern hierbij is een juiste en volledige vastlegging van gesprekken tussen de inlener, de uitzendkracht en het uitzendbureau.

Het Gerechtshof Den Haag kwam op 4 juni 2024 (ECLI:NL:GHDHA:2024:1060) kwam wel tot de conclusie dat er wellicht misbruik van recht in beeld zou kunnen komen, maar hiervoor was een redelijke en objectieve rechtsvaardiging (de flexibele schil). De werknemer (geboren in 1960) werkt als sinds zijn 29e verjaardag bij Randstad. Op zijn 55e levensjaar is hij - op verzoek van de inlener - overgestapt naar Adecco en daarna (na verkoop van bedrijfsonderdeel) weer bij Randstad. Vele jaren werkte de uitzendkracht als productiemedewerker bij Unilever (en na verkoop bij Upfield). Sinds 2017 heeft de uitzendkracht aangegeven dat hij graag in dienstbetrekking zou komen bij Unilever, op dat moment was hij daar 14 jaar werkzaam. In 2022 wordt de fabriek gesloten met gedwongen ontslagen tot gevolg. Voor de werknemer in vaste dienst was er een sociaal plan, voor de uitzendkracht dus niet. De uitzendkracht stelt dat hij - door de lange duur - een arbeidsovereenkomst heeft met Upfield. Zowel Upfield, als de Rechtbank Rotterdam (ECLI:NL:RBROT:2022:11010) als het Gerechtshof, wijzen dit af. Werknemer is sinds 2022 ziek en eind 2022 wordt de fabriek gesloten.

De AG is nu een stuk kritischer en kiest - op grond van EU wetgeving - een andere route. Eind september 2025 komt de Hoge Raad met haar oordeel.

Het Uber-arrest

De praktijk zal al enige tijd te wachten op het arrest van de Hoge Raad inzake de Uber-chauffeurs. De AG heeft een uitgebreide conclusie geschreven en kwam tot een ander standpunt. Dit arrest is ook van belang met betrekking tot de uitleg van het Deliveroo-arrest c.q. de wijze waarop hiermee door de Belastingdienst bij controles wordt omgegaan.

Vragen over schijnzelfstandigheid, de risico's of boekenonderzoek van de belastingdienst? Stuur ons gerust een e-mail voor vrijblijvende offerte.

Toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in juli 2026 het toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties gepubliceerd (toesingskader en toelichting beoordeling arbeidsrelaties en afwegingen). In deze stukken worden de wettelijke regels en de belangrijkste jurisprudentie samengebracht. Via deze route kan worden beoordeeld of sprake is van werken in loondienst of als ZZPer (tenminste zoals het ministerie en de belastingdienst dit zien). Het toetsingskader begint met het wettelijke uitgangspunt dat sprake is van een arbeidsovereenkomst als is voldaan aan de drie criteria uit artikel 7:610 BW: arbeid, loon en een gezagsverhouding. Belangrijk is dat er niet 1 invalshoek is. Bij de beoordeling van een mens (ZZPer of werknemer) moeten alle feiten en omstandigheden - in onderlinge samenhang - worden gewogen (aldus de Hoge Raad). De 9 invalshoeken van het Deliveroo arrest komen hierbij vaak voorbij. De gezichtspunten uit het Uber arrest komen minder voorbij. Heeft u vragen of een discussie met de belastingdienst, neem gerust contact op met onze fiscale experts op dit gebied.

Gerechtshof Amsterdam over UBER chauffeur

Ook in een procedure bij het Gerechtshof Amsterdam 27 januari 2026 ECLI:NL:GHAMS:2026:163 is een vordering van de FNV afgewezen, chauffeurs waren ook hier geen werknemer. De UBER chauffeur is volgens het Gerechtshof gewoon een ondernemer. Het Gerechtshof heeft in deze procedure (prejudiciele) vragen gesteld aan de Hoge Raad (zie Hoge Raad d.d. 21 februari 2025 ECLI:NL:HR:2025:319). De Hoge Raad kwam met een verduidelijking op het zogenaamde Deliveroo arrest, hierin is geen rangorde aangebracht. Ook kunnen dezelfde werkzaamheden - afhankelijk van de feiten en omstandigheden - tot verschillende kwalificaties leiden, een algemeen oordeel over meerdere "ondernemers" is dus niet altijd mogelijk. Tegen deze achtergrond kom het Gerechtshof Amsterdam voor de onderhavige 6 UBER chauffeurs tot de volgende relevante vaststellingen :

• dragen ondernemersrisico is van belang (zoals aansprakelijkheid en risico ziekte/arbeidsongeschiktheid)
• vrijheid om zelf de werktijden te bepalen
• zelf beslissen over accepteren ritten
• zelf beslissen over vergoedingen die ze ontvangen
• eigen investeringen zoals aanschaf van een auto en de exploitatie kosten

De kern van het UBER arrest:

• De chauffeurs die voor UBER heeft gereden zijn niet per definitie werknemer of ondernemer, dit kan per persoon en situatie verschillen;
• Deze procedure is positief voor ondernemers en is een nadere uitwerking van het bekende Deliveroo arrest, daarnaast heeft het ook invloed op het wetsvoorstel VBAR.
• Het gedrag en de presentatie van de UBER chauffeur (buiten de werkrelatie) is van invloed op het ondernemerschap (of zijn van werknemer) . Dus als een UBER chauffeur zich als ondernemer gedraagt speelt dit wel degelijk een rol bij de beoordeling of zij/hij zelfstandige is of niet.
• Volgens de Hoge Raad kan een UBER chauffeur dus werknemer zijn maar ook ondernemer.

De Hoge Raad heeft dus bepaald dat een UBER chauffeur zowel als werknemer maar ook als ondernemer kan worden gezien, dit is afhankelijke van de omstandigheden per persoon. De uitspraak heeft gevolgen voor de ZZP wetgeving en het wetsvoorstel VBAR. De Hoge Raad kijkt bij de beoordeling van deze kwestie naar de Haviltex maatstaf, dus er moet niet altijd worden gekeken naar de letterlijke tekst maar ook naar de bedoeling van partijen. De onderstaande elementen moeten in het geheel worden gewogen en hierin zit geen rangorde.

Er zijn op 7 maart 2025 interne documenten openbaar gemaakt over de wet DBA, dit betreft ondermeer een samenvatting van reactie op het memo "uitvoering van de wet DBA" een normenkader Tax Control Framework, uitgangspunten fiscale strategie van de Belastingdienst en de controle aanpak van de belastingdienst. Dit geeft een mooi kijkje in de fiscale keuken.

Deliveroo-arrest

In het Deliveroo-arrest heeft de Hoge Raad aangegeven dat de beoordeling van een arbeidsrelatie moet plaatsvinden met inachtneming van alle feiten en omstandigheden (de zogenoemde holistische benadering). De Hoge Raad geeft daarbij aan dat bij die beoordeling de volgende feiten en omstandigheden moeten worden gewogen:

1. De aard en de duur van de werkzaamheden; 
2. De manier waarop de werkzaamheden en werktijden zijn bepaald; 
3. De mate waarin de werkzaamheden en opdrachtnemer onderdeel zijn van de organisatie van de opdrachtgever; 
4. Is er wel of geen verplichting om het werk persoonlijk uit te voeren?
5. Op welke manier zijn de afspraken tussen partijen tot stand gekomen?
6. Hoe is de hoogte van de beloning bepaald en hoe wordt deze uitbetaald;
7. De hoogte van de beloning; 
8. De mate waarin de opdrachtnemer bij de opdracht commercieel risico loopt; 
9. De mate waarin de opdrachtnemer zich als ondernemer gedraagt (waaronder het aantal opdrachtgevers).

De praktijk is echter weerbarstig. Bij DBA-controles lijkt de beoordeling van de arbeidsrelatie door de Belastingdienst eerder op cherry picking, dan dat sprake is van een holistische beoordeling. Met name de laatste twee punten worden in deze controles door de Belastingdienst niet of nauwelijks meegewogen.

Als het ondernemerschap niet wordt gewogen, maar veel meer wordt gekeken naar de duur van de arbeidsovereenkomst en de vraag of de activiteiten een wezenlijk onderdeel van de bedrijfsvoering vormen (inbedding), volgt al heel snel en makkelijk de conclusie dat de arbeidsrelatie fiscaal kwalificeert als een dienstbetrekking.

Met het Uber-arrest, krijgt de Belastingdienst voor wat betreft deze beoordeling een flinke tik op de vingers.

Arrest inzake de Uber-chauffeurs

Chauffeurs die op grond van een overeenkomst met Uber taxivervoer aanbieden via de Uber-app, doen dit volgens de voorwaarden van Uber als zelfstandig ondernemer. De vakbond FNV vindt dat tussen Uber en de chauffeurs arbeidsovereenkomsten bestaan.



FNV vordert in deze procedure dat de rechter verklaart dat de CAO Taxivervoer op de chauffeurs van toepassing is en dat Uber wordt veroordeeld deze CAO integraal na te leven.  De rechtbank heeft deze eisen toegewezen. In hoger beroep heeft het hof zogeheten prejudiciële vragen gesteld aan de Hoge Raad. De Hoge Raad heeft naar aanleiding van die vragen nu een handleiding voor de beoordeling gegeven.

De Hoge Raad geeft samengevat de volgende richtsnoeren:

• Het ondernemerschap (punt 9 in het Deliveroo-arrest) is een gelijkwaardig onderdeel bij de holistische weging van de arbeidsrelatie; het ondernemerschap weegt derhalve even zwaar als de andere punten. Er is mitsdien geen sprake van een rangorde tussen de gezichtspunten;

• Hetzelfde type werk kan door zowel een werknemer als een zelfstandige naast elkaar worden gedaan. Het is derhalve niet mogelijk om enkel op basis van het type werk of de functie te bepalen of iemand werknemer danwel zelfstandige is;

• Ook omstandigheden die buiten de werkrelatie liggen, zijn relevant voor de weging of iemand al dan niet in zelfstandigheid werkzaam is.

Hoe je het ook went of keert, dit vraag een veel meet individuele benadering van de inzet van zelfstandigen dan de korte klap die de Belastingdienst nu bij DBA-controles maakt en waarbij alle arbeidsrelaties over een kam worden geschoren.

Los daarvan biedt het tweede punt een aanknopingspunt voor sectoren als de bouw en de zorg om minder snel een dienstbetrekking aan te nemen.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Temper en Helpling arrest en schijnzelfstandigheid

Ook het online platform Temper - waar mensen zich kunnen inschrijven voor werk in bijvoorbeeld de horeca - is volgens het Gerechtshof Amsterdam d.d. 16 juni 2026 ECLI:NL:GHAMS:2026:1612 een uitzendbureau. In deze procedure speelde ook de discussie over schijnzelfstandigheid. Evenzo als bij Helpling (Hoge Raad d.d. 11 april 2025 ECLI:NL:HR:2025:543) is volgens de rechter sprake van gedeeld gezag. Ook wordt de route van "kernactiviteiten" hier bewandeld. Daarnaast worden de kenmerken uit het Uber en Deliveroo arrest afgepeld.  Dat mensen zich eenvoudig konden laten vervangen speelde een ondergeschikte rol, aldus het hof. De belangrijkste overwegingen:

• totstandkoming en sturing van de overeenkomst: Temper is nauw betrokken bij de contractuele drie verhouding
• inbedding in de organisatie van de opdrachtgever: klussen maken deel uit van de gewone bedrijfsvoering van de opdrachtgever (instructies gelijk aan normale werknemers)
• persoonlijke arbeidsverplichting (vervangingsmogelijkheden doen hier weinig aan af)
• beperkt commercieel risico
• uurtarief te laag voor ondernemerschap (ongeveer € 20 per uur)

De mensen (53% KvK nummer en 91% BTW nummer) presenteerden zich veelal ondernemer. Vermoedelijk zal - gezien het belang - nog wel cassatie volgen. In deze casus ging het om meer dan 1.000.000 klussen en 60.000 personen.

Bronnen

Hoge Raad 21 februari 2025, ECLI:NL:HR:2025:319

Hoge Raad d.d. 24 maart 2023 ECLI:NL:HR:2023:443

https://www.hogeraad.nl/actueel/nieuwsoverzicht/2025/februari/hoge-raad-beoordeling-sprake-arbeidsovereenkomst-geldt-rangorde-tussen/

Boekenonderzoek Schijnzelfstandigheid

De handhaving van schijnzelfstandigheid staat hoog op de agenda bij onderzoeken van de belastingdienst. De belastingdienst verstuurt het kader van de handhaving omtrent schijnzelfstandigheid verschillende brieven aan bedrijven en ondernemers. De eerste naheffingsaanslagen en correctieverplichtingen worden op dit moment al verzonden en wij begeleiden regelmatig klanten bij boekenonderzoeken van de Belastingdienst. Op dit moment worden de sectoren die als risico categorie worden gezien onderzocht.

Er zijn op 7 maart 2025 interne documenten openbaar gemaakt over de wet DBA, dit betreft ondermeer een samenvatting van reactie op het memo "uitvoering van de wet DBA" een normenkader Tax Control Framework, uitgangspunten fiscale strategie van de Belastingdienst en de controle aanpak van de belastingdienst. Dit geeft een mooi kijkje in de fiscale keuken.

Aankondiging boekenonderzoek ontvangen of lopend boekenonderzoek? Voorkom onnodige naheffingen, boetes of discussies met de belastingdienst. Vraag gerust een vrijblijvende offerte of (telefonisch) adviesgesprek.

Toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in juli 2026 het toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties gepubliceerd (toesingskader en toelichting beoordeling arbeidsrelaties en afwegingen). In deze stukken worden de wettelijke regels en de belangrijkste jurisprudentie samengebracht. Via deze route kan worden beoordeeld of sprake is van werken in loondienst of als ZZPer (tenminste zoals het ministerie en de belastingdienst dit zien). Het toetsingskader begint met het wettelijke uitgangspunt dat sprake is van een arbeidsovereenkomst als is voldaan aan de drie criteria uit artikel 7:610 BW: arbeid, loon en een gezagsverhouding. Belangrijk is dat er niet 1 invalshoek is. Bij de beoordeling van een mens (ZZPer of werknemer) moeten alle feiten en omstandigheden - in onderlinge samenhang - worden gewogen (aldus de Hoge Raad). De 9 invalshoeken van het Deliveroo arrest komen hierbij vaak voorbij. De gezichtspunten uit het Uber arrest komen minder voorbij. Heeft u vragen of een discussie met de belastingdienst, neem gerust contact op met onze fiscale experts op dit gebied.

Schijnzelfstandigheid Vbar en het uurtarief voor de ZZPer

In de tweede kamer is veel steun voor het rechtsvermoeden van werknemerschap bij een te laag uurtarief. De nieuwe regeling zal per 2027 worden ingevoerd (is de bedoeling). Centraal in dit voorstel staat dat een ondernemer die minder dan € 38 per uur zou verdienen eerder wordt aangemerkt als werknemer. De bewijslast voor ondernemerschap keert bij een lager tarief om naar de opdrachtgever. Fiscaal wordt er geen nieuw materieel criterium toegevoegd, is enkel een bewijsrechtelijk hulpmiddel. Dit onderdeel zal in de toekomst vast weer gedoe geven (bijvoorbeeld bij stuk prijzen, vaste prijzen en/of branches die soms genoegen nemen met scherpe tarieven). Er komt in de toekomst nog een zogenaamde zelfstandigenwet, hopelijk is deze wet duidelijker.

Vragen over schijnzelfstandigheid, de risico's of boekenonderzoek van de belastingdienst? Stuur ons gerust een e-mail voor vrijblijvende offerte.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk, vergrijpboetes ook. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2025 en ook in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Onderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Uit de kamerbrief d.d. 10 december 2025 inzake de voortgang werken met zelfstandigen volgt dat een speciaal team van 80 FTE's bezig is met onderzoeken inzake schijnzelfstandigheid, dit bij ruim 1.100 bedrijfsbezoeken en 300 boekenonderzoeken. Ongeveer 50% hiervan is nog niet afgerond. Voor 2025 geldt nog een zogenaamde zachte landing zonder boetes, deze vervalt in 2026, dan worden er dus weer boetes opgelegd. De Belastingdienst heeft besloten om voor 2026 een nieuw handhavingsplan arbeidsrelaties op te stellen en te publiceren. Fiscaal wordt zelfstandig ondernemerschap ook steeds minder aantrekkelijk gemaakt (afschaffing FOR, verlaging zelfstandigenaftrek,verlaging MKB winstvrijstelling en invoering verplichte AOV verzekering). In 2026 gaat dit gewoon door en wordt er verder gewerkt aan de Vbar (wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden). Via speciale websites worden werkgevers en ondernemers geïnformeerd (ZZP ja of Nee en hetjuistcontract). Er zijn ook speciale brochures over dit onderwerp. Wij adviseren dagelijks ondernemers en werkgevers over dit onderwerp. Wij voeren voor ook samen met Damste advocaten regelmatig quick scan's uit.

Werkwijze belastingdienst bij bezoek van de Belastingdienst

Vanuit juridisch en fiscaal perspectief is het belangrijk dat de handhaving rondom schijnzelfstandigheid zorgvuldig gebeurt. De zogeheten "zachte landing" houdt in dat opdrachtgevers en zelfstandigen eerst worden gewaarschuwd voordat een boekenonderzoek wordt opgestart. Dit is een strategie die niet alleen juridische basis biedt, maar ook de mogelijkheid om eventuele fouten te corrigeren zonder directe financiële sancties.

Bij aanvang van een bedrijfsbezoek wordt altijd een afspraak gemaakt, die schriftelijk wordt bevestigd. De inspecteur bespreekt dan het doel van het bezoek. Het primaire doel is niet om uitspraken te doen over de aanvaardbaarheid van de aangiften, maar om risico’s op schijnzelfstandigheid in kaart te brengen. Er wordt daarbij een feitelijk verslag gemaakt van het bezoek, wat later aan het bedrijf wordt verzonden.

Voorbeeld brief bedrijfsbezoek

De werkwijze bij een boekenonderzoek van de Belastingdienst

Een boekenonderzoek is het andere spectrum. Dit is gericht op de aanvaardbaarheid van de aangiften en kan potentieel leiden tot naheffingsaanslagen en correctieberichten. Deze onderzoeken starten vaak als er concrete risicosignalen zijn of als er bij controle op andere belastingmiddelen schijnzelfstandigheid wordt geconstateerd.

Per 1 januari 2025 verscherpt de Belastingdienst zijn handhaving, waarbij direct correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen kunnen worden opgelegd indien er sprake is van schijnzelfstandigheid. Dit geldt niet met terugwerkende vóór 1 januari 2025, tenzij er sprake is van kwaadwillendheid of eerdere niet-opgevolgde aanwijzingen.

Aankondigingsbrief boekenonderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Voorbereiding op Bedrijfsbezoeken en Boekenonderzoeken

Belangrijk bij een onderzoek van de Belastingdienst is dat u zich laat adviseren door een specialist en niet zelfstandig aan tafel gaat zitten. Een bedrijfsbezoek is minder spannend omdat deze niet is gericht op het doen van uitspraken over de aanvaardbaarheid van de aangiften van het bedrijf. U krijgt een keurig verslag van dit bezoek. Een boekenonderzoek is wel gericht is op het doen van uitspraken over de aanvaardbaarheid van de aangiften van uw bedrijf. Na afronding van het boekenonderzoek wordt een rapportage / verslag gemaakt dat vaak in concept aan de belastingplichtige wordt gestuurd en ook mondeling wordt doorgenomen. Daarna wordt het definitieve verslag opgesteld en eventueel worden er naheffingsaanslagen en/of correctieberichten opgelegd. Belangrijk bij een onderzoek is het volgende:  

1. Documentatie op orde: Zorg dat alle fiscale documentatie en contracten met zelfstandigen up-to-date en accuraat zijn. Naast de overeenkomst moet ook een KvK inschrijving en een kopie paspoort aanwezig zijn.
2. Verstrekken van informatie: Bereid u voor op het verstrekken van informatie tijdens een bedrijfsbezoek en wees open en transparant in uw communicatie met inspecteurs, zorg ervoor dat bij elke bespreking een fiscaal jurist of belastingadviseurs (met voldoende ervaring over deze materie) aanwezig is.
3. Risicoanalyse: Voer intern een risicoanalyse uit op mogelijke schijnzelfstandigheid en neem preventieve maatregelen waar nodig
4. Voorlichten: Zorg dat uw ZZPer's geïnformeerd zijn over de regels en verwachtingen omtrent schijnzelfstandigheid.
5. Waarschuwingen opvolgen: Mocht u een waarschuwing ontvangen, neem deze dan serieus. Een tweede bedrijfsbezoek of een boekenonderzoek kan volgen als de risico’s blijven bestaan.

Voorbeeld verslag bedrijfsbezoek schijnzelfstandigheid

Antwoorden op kamervragen over handhaving schijnzelfstandigheid

Noot fiscaal jurist inzake boekenonderzoek schijnzelfstandigheid

In 2024 heeft de Belastingdienst ruim 400 bedrijven bezocht en ruim 40 boekenonderzoeken uitgevoerd. Di aantal zal in 2025 ook zeker worden gehaald. Via steekproeven en branche risico's wordt door de belastingdienst bepaald of een bedrijf wordt bezocht of dat een boekenonderzoek wordt ingesteld. Dit gebeurt op grond van gegevens uit fiscale processen,

De handhaving van schijnzelfstandigheid blijft een complex en gevoelig onderwerp dat grote impact kan hebben op uw bedrijfsvoering. De "zachte landing"-strategie biedt een belangrijke buffer, maar het is van belang om uw administratie en naleving op orde te hebben. Door proactief te handelen en tijdig advies in te winnen, kunt u veel problemen en mogelijke sancties voorkomen.

Heeft u verdere vragen of behoefte aan professionele begeleiding bij boekenonderzoeken of bedrijfsbezoeken rondom schijnzelfstandigheid? Aarzel dan niet contact met ons op te nemen. Onze experts staan klaar om u met raad en daad bij te staan. Bel ons of stuur een e-mail voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Bron

Voorbeeld verslag bedrijfsbezoek schijnzelfstandigheid

Antwoorden op kamervragen over handhaving schijnzelfstandigheid

Voorbeeld brief bedrijfsbezoek

Aankondigingsbrief boekenonderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Kamervragen inzake schijnzelfstandigheid

Het opheffen van het zogenoemde handhavingsmoratorium met ingang van 1 januari 2025 en de al lopende DBA-controles houden de gemoederen bij opdrachtgevers, opdrachtnemers en ook in de politiek behoorlijk bezig.

Schijnzelfstandigheid Vbar en het uurtarief voor de ZZPer

In de tweede kamer is veel steun voor het rechtsvermoeden van werknemerschap bij een te laag uurtarief. De nieuwe regeling zal per 2027 worden ingevoerd (is de bedoeling). Centraal in dit voorstel staat dat een ondernemer die minder dan € 38 per uur zou verdienen eerder wordt aangemerkt als werknemer. De bewijslast voor ondernemerschap keert bij een lager tarief om naar de opdrachtgever. Fiscaal wordt er geen nieuw materieel criterium toegevoegd, is enkel een bewijsrechtelijk hulpmiddel. Dit onderdeel zal in de toekomst vast weer gedoe geven (bijvoorbeeld bij stuk prijzen, vaste prijzen en/of branches die soms genoegen nemen met scherpe tarieven). Er komt in de toekomst nog een zogenaamde zelfstandigenwet, hopelijk is deze wet duidelijker.

Vragen over schijnzelfstandigheid, de risico's of boekenonderzoek van de belastingdienst? Stuur ons gerust een e-mail voor vrijblijvende offerte.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2025 en ook in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Onderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Uit de kamerbrief d.d. 10 december 2025 inzake de voortgang werken met zelfstandigen volgt dat een speciaal team van 80 FTE's bezig is met onderzoeken inzake schijnzelfstandigheid, dit bij ruim 1.100 bedrijfsbezoeken en 300 boekenonderzoeken. Ongeveer 50% hiervan is nog niet afgerond. Voor 2025 geldt nog een zogenaamde zachte landing zonder boetes, deze vervalt in 2026, dan worden er dus weer boetes opgelegd. De Belastingdienst heeft besloten om voor 2026 een nieuw handhavingsplan arbeidsrelaties op te stellen en te publiceren. Fiscaal wordt zelfstandig ondernemerschap ook steeds minder aantrekkelijk gemaakt (afschaffing FOR, verlaging zelfstandigenaftrek,verlaging MKB winstvrijstelling en invoering verplichte AOV verzekering). In 2026 gaat dit gewoon door en wordt er verder gewerkt aan de Vbar (wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden). Via speciale websites worden werkgevers en ondernemers geïnformeerd (ZZP ja of Nee en hetjuistcontract). Er zijn ook speciale brochures over dit onderwerp. Wij adviseren dagelijks ondernemers en werkgevers over dit onderwerp. Wij voeren voor ook samen met Damste advocaten regelmatig quick scan's uit.

Terugblik schijnzelfstandigheid

Op 7 juli 2025 heeft het kabinet via een wetsvoorstel meer duidelijkheid willen geven aan zelfstandigen. Iemand die minder zou verdienen dan € 36 per uur als ZZPer een sterkere rechtspositie krijgen, aldus de aanvulling op het wetsvoorstel. Zelfstandigen die minder verdienen dan € 36 zouden in de toekomst eenvoudiger kunnen stellen dat ze werknemer zijn (met de hierbij behorende rechten). Vorenstaande staat in het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar). Hopelijk komt er binnenkort voor de 1.300.000 zelfstandigen duidelijkheid omtrent hun rechtspositie. Het aantal schijnzelfstandigen wordt thans geschat op 200.000. Er lijkt nu een ondergrens qua tarief te worden ingevoerd van € 36 (dit tarief zal jaarlijks worden geïndexeerd).

Op 3 februari 2025 gaf de staatssecretaris van Financien nog een extra toelichting, dit naar aanleiding van kamervragen. Over 2025 worden geen bestuurlijke boetes opgelegd, zelfs bij kwaadwillendheid of klip en klare schijnzelfstandigheid. Naheffingen of correctieberichten worden wel opgelegd bij schijnzelfstandigheid, dit met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Bij kwaadwillendheid (of eerdere aanwijzingen) kan terugwerkende kracht (dus voor 1 januari 2025) wel in beeld komen. Vanaf 1 januari 2026 gelden de normale regels weer. Lopende afspraken (modelcontracten) blijven geldig tot eind 2029 (mits wel wordt voldaan aan bestaande wetten, regelgeving en jurisprudentie). Ook moet volgens afspraak worden gewerkt.  

Er zijn op 7 maart 2025 interne documenten openbaar gemaakt over de wet DBA, dit betreft ondermeer een samenvatting van reactie op het memo "uitvoering van de wet DBA" een normenkader Tax Control Framework, uitgangspunten fiscale strategie van de Belastingdienst en de controle aanpak van de belastingdienst. Dit geeft een mooi kijkje in de fiscale keuken.

Op 13 januari 2025 heeft Staatssecretaris Palmen van Financiën antwoord gegeven op een aantal Kamervragen. De antwoorden zijn deels onthutsend. De Staatssecretaris geeft aan het te betreuren dat het noodzakelijk is om bij de hersteloperatie kinderopvangtoeslag ook na       1 januari 2025 nog te werken met (potentieel) schijnzelfstandigen. Hij sluit niet uit dat ook in 2026 nog potentieel schijnzelfstandigen worden ingezet voor de hersteloperatie.

Er kan uiteraard weinig worden afgedaan aan de noodzaak tot een snelle afwikkeling van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag. In feite duurt dat al veel te lang. Dat is echter anders als het gaat om de inzet van potentieel schijnzelfstandigen.

1. De aard en de duur van de werkzaamheden; 
2. De manier waarop de werkzaamheden en werktijden zijn bepaald; 
3. De mate waarin de werkzaamheden en opdrachtnemer onderdeel zijn van de organisatie van de opdrachtgever; 
4. Is er wel of geen verplichting om het werk persoonlijk uit te voeren?
5. Op welke manier zijn de afspraken tussen partijen tot stand gekomen?
6. Hoe is de hoogte van de beloning bepaald en hoe wordt deze uitbetaald;
7. De hoogte van de beloning; 
8. De mate waarin de opdrachtnemer bij de opdracht commercieel risico loopt; 
9. De mate waarin de opdrachtnemer zich als ondernemer gedraagt (waaronder het aantal opdrachtgevers).

Laten we hier het kader van de Belastingdienst eens tegen aan houden.

Aard en duur van de werkzaamheden

Langdurige en inspanningsgerichte taken kunnen een indicatie zijn voor een arbeidsovereenkomst. Een inspanningsverplichting wijst op een arbeidsovereenkomst, een resultaatsverplichting wijst op een overeenkomst van opdracht.

Als een opdracht meer dan 3 maanden duurt en 20 uur per  week beslaat, kan dit een indicatie zijn van een arbeidsovereenkomst.

Bepalen werkwijze en werktijden

Van belang is in hoeverre de opdrachtnemer ook zelf de werkwijze en de locatie van de werkzaamheden kan bepalen.

Inbedding in de organisatie

Als sprake is van een kernactiviteit is dit een indicatie voor een arbeidsovereenkomst.

Andere elementen

Over de voorwaarde over het bestaan van de verplichting om het werk persoonlijk te verrichten en de vraag wie de overeenkomst heeft opgesteld en of hierover is onderhandeld, kan -zonder nadere informatie- uiteraard slechts worden gespeculeerd. De omstandigheid dat ook de Staatssecretaris aangeeft dat nog wordt gewerkt met schijnzelfstandigen maakt dat het er op zijn minst op lijkt dat aan al deze indicaties voor het bestaan van een arbeidsovereenkomst lijkt te zijn voldaan. Loonbelasting en premies inhouden ligt dan ook voor de hand.

Noot fiscaal jurist inzake kamervragen

De Staatssecretaris trekt nog wel het boetekleed aan: “ Het kabinet vindt het niet van voorbeeld gedrag getuigen dat overheidsinstanties in strijd met de wet handelen.” Dit komt voor als een understatement. Daarenboven, wie in een glazen huis woont, moet niet met stenen gooien. Met andere woorden, dit kabinet trekt wel een heel grote broek aan door bedrijven correctieverplichtingen op te leggen of een aanwijzing te geven.

Het antwoord op Kamervraag 5 is ronduit beschamend. De vraag luidt:

• “Beseft het kabinet dat de overheid onbeperkt haar door haarzelf opgelegde boetes en naheffingen kan blijven betalen met belastinggeld maar dat andere organisaties, bedrijven en ondernemers failliet gaan wanneer zij boetes krijgen en tegelijkertijd door blijven gaan met zich niet aan de wet houden? (…)”

Het antwoord van de staatssecretaris:

• “Het handhaven van het uitgangspunt dat per 1 januari 2025 geen enkelepotentieel schijnzelfstandige bij de hersteloperatie kinderopvangtoeslagwerkzaam zou mogen zijn, gaat ten koste van het bereiken van de kabinets-doelstellingen én ten koste van het feitelijk helpen van gedupeerde ouders. In die afweging is Dienst Toeslagen gekomen tot het genoemde aanbod aanbrokers die potentieel schijnzelfstandigen leveren voor de hersteloperatiekinderopvangtoeslag om de boetes en naheffingen premies werknemers-verzekeringen te betalen. Deze afspraak behelst dat indien handhaving doorde Belastingdienst bij deze brokers leidt tot boetes en naheffingen werk-nemersverzekeringen als gevolg van aantoonbare schijnzelfstandigheid bijdergelijke zzp’ers, dat Dienst Toeslagen bereid is deze kosten te vergoeden.Desondanks is voor 2025 geen raming in de begroting opgenomen voor hetbetalen van boetes en naheffingen. (…)”

Kortom, bij de overheid breekt nood wetten, hoeft men zich niet te conformeren aan wet- en regelgeving en betaalt men de fiscale correcties bij contractpartners uit de algemene middelen die wij allen bij elkaar brengen. Ongehoord!

Hoewel de Staatssecretaris aangeeft dat er mogelijk ook handhavende acties plaatsvinden bij het ministerie van Financien zelf, lijkt er sprake te zijn van kennelijk begunstigend beleid. Immers een eventuel aanwijzing wordt al gewoon niet opgevolgd.

Verder dringt zich de vraag op of bij het Ministerie van Financiën nu geen sprake is van kwaadwillendheid. Immers het ministerie persisteert erin in strijd met wet- en regelgeving te handelen. Maar ja, ook deze boete betaalt het Nederlandse volk dan.

Bronnen

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/detail?id=2024Z20573&did=2025D00703

Overige informatie

Wilt u weten wat onze klanten over ons zeggen?

Vanaf welke locatie werken wij?

Wie zijn onze klanten?

Inschrijven nieuwsbrief?

Vrijblijvende offerte, adviesgesprek of fiscale scan aanvragen?

Studieschuld fiscaal voordelig aflossen via werkgever?

Steeds meer werkgevers zetten de werkkostenregeling in om werknemers financieel tegemoet te komen bij de aflossing van hun studieschuld. Hoewel dit vaak als een nieuwe arbeidsvoorwaarde wordt gepresenteerd, gaat het fiscaal gezien doorgaans om een toepassing van bestaande mogelijkheden binnen de werkkostenregeling. Hoe werkt het nu?

Keuzebudget en cafetariamodel

De overheid kent een individueel keuzebudget, een chique naam voor wat vroeger het cafetariamodel werd genoemd. Bij een cafetariamodel wordt in de regel belast loon geruild tegen onbelast loon. Deze uitruil heeft wel consequenties.

De uitruil kan namelijk gevolgen hebben voor:

• inkomensafhankelijke toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag of toeslagen voor studiefinanciering)
• voorzieningen of eventuele uitkeringen op grond van de sociale zekerheidswetten (bijvoorbeeld de werkloosheidsuitkering).

Werkkostenregeling en gerichte vrijstellingen

Voor het aflossen van een studielening kent de Wet loonbelasting geen gerichte vrijstelling. Om het belaste loon toch met fiscaal voordeel te kunnen aanwenden voor de aflossing van de studieschuld wordt gebruik gemaakt van de zogenoemde vrije ruimte.

Vrije ruimte in de werkkostenregeling

De vrije ruimte verschilt per werkgever. Deze ruimte is namelijk afhankelijk van de (totale) fiscale loonsom en bedraagt 2% tot een loonsom van € 400.000 en 1,18% voor het loon boven deze € 400.000. Wordt het bedrag van de vrije ruimte overschreden, dan is de werkgever 80% eindheffing verschuldigd. Voor kleine werkgevers biedt dit weinig soulaas. Immers de vrije ruimte bedraagt tot een fiscale loonsom van € 400.000 ‘slechts’ € 8.000. Uit deze ruimte moeten ook de kerstpakketten en andere zaken worden voldaan die niet gericht zijn vrijgesteld.

Doelmatigheidsgrens en gebruikelijkheidstoets

De werkkostenregeling in de Wet op de loonbelasting oogt bijzonder eenvoudig. Zolang per werknemer per jaar minder dan € 2.400 (doelmatigheidsgrens) in de zogenoemde vrije ruimte wordt vergoed of verstrekt, is dat inderdaad het geval.

Lastig wordt het als de grens van € 2.400 wordt overschreden en de gebruikelijkheidstoets moet worden toegepast. Er geldt een dubbele gebruikelijkheidstoets; niet alleen de omvang van de vergoedingen en verstrekkingen moet gebruikelijk zijn, ook moet de zogenoemde aanwijzing als eindheffingsbestanddeel (onderbrengen in de werkkostenregeling) gebruikelijk zijn.

Als de doelmatigheidsgrens wordt overschreden, is het maar de vraag of wordt voldaan aan de gebruikelijkheidstoets. Immers kennelijk biedt slechts een beperkt aantal grote werkgevers de mogelijkheid aan.

Verhalen eindheffing binnen de werkkostenregeling

De eindheffing die verschuldigd is bij overschrijding van de vrije ruimte is een werkgeverslast. Het verhalen van deze werkgeverslast op de werknemer is niet toegestaan. Via een omweg kan dit overigens wel. De kennisgroep van de Belastingdienst heeft een standpunt gepubliceerd waarin zij aangeeft dat bij de berekening van het brutobedrag van de in te zetten bron, rekening mag gehouden met de meerkosten van de werkgever in de vorm van verschuldigde eindheffing.

De kennisgroep noemt als voorbeeld een werknemer die een vergoeding wil ontvangen van € 600 voor zonnepanelen. De werkgever verrekent de eindheffing en premies werknemersverzekeringen. Hierdoor moet de werknemer afzien van een brutoloon van € 740 voor de uitruil. Deze uitruil verlaagt het brutoloon en de vergoeding wordt netto uitgekeerd.

Kort maar goed als de werkgever dit doet is belastingvrij niet helemaal belastingvrij, al wordt formeel de eindheffing dan langs deze route niet verhaald.

Het fiscale voordeel dat volgens de diverse media kan oplopen tot duizenden euro’s lijkt in de praktijk alles overziend wel mee te vallen. Geen echte oplossing voor de zogenoemde pechgeneratie dus, maar een wervingstaktiek voor nieuw personeel waar menig student toch flink wat jaren over zal doen om tot volledige aflossing van zijn of haar studieschuld te komen.

Noot fiscaal jurist inzake werkkostenregeling

Via ons WKR tool helpen wij u optimaal bij het invullen van uw werkkostenregeling. Via een stappenplan lopen we door alle mogelijkheden en onmogelijkheden. Naast de auto van de zaak, nihilwaarderingen, fiets van de zaak en onkostenvergoedingen kijken we ook naar de gerichte vrijstellingen. Stuur ons gerust een e-mail voor een vrijblijvend gesprek of een offerte.

Bronnen belastingvrij aflossen studieschuld

RTL nieuws, 30 december 2024

Keuzebudget p direct

Hoge Raad 12 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1595

KG:204:2024:9 cafetariaregeling, (on)mogelijkheid verhaal eindheffing

Expatregeling buitenlandse werknemer

Een internationale uitzending zal vrijwel altijd extra kosten opleveren. De Nederlandse wetgeving kent hiervoor een speciale regeling, deze stond bekend als de Nedeco regeling, daarna de 30% regeling, toen de 27% regeling en nu de expatregeling. Aan de werknemer kan een belastingvrije vergoeding worden betaald ter dekking van extra (prive) kosten. De insteek is om Nederland aantrekkelijker te maken voor het internationale bedrijfsleven en kennis aan te trekken.

De expatregeling in de wet en rechtspraak

De expatregeling in opgenomen in de wet loonbelasting. De regeling stelt het volgende:

• Tot de vrije vergoedingen behoren vergoedingen, in redelijkheid, ter zake van extra kosten van tijdelijk verblijf buiten het land van herkomst (extraterritoriale kosten), met dien verstande dat voor bij of krachtens algemene maatregel van bestuur aan te wijzen groepen werknemers die door een inhoudingsplichtige van buiten Nederland worden uitgezonden, onder daarbij te stellen voorwaarden, geldt dat vergoedingen van kosten van verblijf buiten het land van herkomst voor van buiten Nederland in dienstbetrekking genomen werknemers gedurende ten hoogste 96 maanden ten minste worden beschouwd als vergoeding voor extraterritoriale kosten tot ten hoogste 30 percent van het loon, alsmede tot het bedrag van de daarbij aan te wijzen schoolgelden.'
  
  Art. 31a(2)(e) LB. Voor nadere regels zie hoofdstuk 4A Uitv.besl. LB.

Er zijn een aantal bijzonderheden of onduidelijkheden behandeld in procedures, beleid of kennisgroepstandpunten. Hierbij een aantal belangrijke onderdelen:

1. Verlof: bij verlof door geboorte of adoptie kan het salaris lager zijn. Er mag dan worden gerekend met het loon zonder verlof (zie besluit ).
2. Reiskosten: extra reiskosten mogen niet nog naast de expatregeling worden vergoed aldus de Hoge Raad d.d. 9 april 2010.
3. Regeling moet via loonbelasting: als de regeling niet is opgenomen in de loonbelasting kun je deze niet alsnog realiseren via de inkomstenbelasting, aldus de Rechtbank Den Haag op 1 juli 2020 met bevestiging door het Gerechtshof Den Haag op 10 juni 2021.
4. De aftrek ter voorkoming van dubbele belasting beperkt de grondslag voor de 30% regeling, aldus de kennisgroep van de belastingdienst op 8 augustus 2023.
5. Aangeworven vanuit buitenland is een eis. Bij een eerder verblijf in Nederland kan dit een probleem zijn, zie hiertoe de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam op 19 oktober 2019 . Soms gaat dit wel goed, zie hiertoe Rechtbank Noord Nederland d.d. 17 juni 2024 voor een vluchteling uit Oekraine.
6. Er moet rekening worden gehouden met een minimumlooneis, zie hiertoe een tandarts die hieraan niet voldaan (Rechtbank Zeeland Westbrabant d.d. 2 april 2024).
7. Voor ontslaguitkeringen geldt de 30% regeling niet, aldus de Hoge Raad op 25 januari 2008, soms kan dit net iets anders liggen aldus het Gerechtshof Den Haag op 26 juli 2011.

Expatregeling en aanpassingen in 2024, 2025 en 2027

De expatregeling is de nieuwe term voor de 30% regeling. Deze geldt voor ingekomen en uitgezonden werknemers. Met ingang van                1 januari 2024 is de regeling voor ingekomen werknemers versoberd, namelijk 30% voor eerste 20 maanden, dan 20% voor volgende 20 maanden en 10% voor laatste 20 maanden (totaal dus 60 maanden). Deze wijziging wordt per 2025 weer teruggedraaid. Het maximale percentage wordt in 2027 wel verlaagd van 30% naar 27%, dit geldt voor ingekomen en uitgezonden werknemers. Het percentage van 27% geldt dan gedurende de gehele looptijd. Voor 2025 en 2026 blijft voor alle ingekomen en uitgezonden werknemers het percentage nog gewoon 30%. Verdere wijzigingen zijn:

• Salarisnorm wordt per 2027 verhoogd van € 46.107 naar € 50.43 (voor werknemers jonger dan 30 jaar en masterdiploma (zie WOB verzoek met lijst diploma's)  van € 35.048 naar € 38.338). Dit wel met jaarlijkse index.
• Partiële buitenlandse belastingplicht: vanaf 2025 vervalt voor aantal werknemers de mogelijkheid om in de aangifte inkomstenbelasting te kiezen voor de toepassing van de partiële buitenlandse belastingplicht. Voor werknemers die al gebruik maken van de regeling in 2023 geldt een overgangsregeling (tot en met eind 2026). Voor werknemers die niet in Nederland wonen (en hier wel werken) kan soms de regeling nog wel gelden.  

Voor welke kosten is de 30% regeling van toepassing?

Extraterritoriale kosten in het Handboek Loonheffingen

• de extra kosten voor levensonderhoud door een hoger prijspeil in het werkland dan in het land van herkomst, zoals extra uitgaven voor maaltijden, gas, water en licht (cost of living allowance).
• de kosten voor een kennismakingsreis naar het werkland, eventueel met het gezin, om bijvoorbeeld te zoeken naar een woning of een school.
• de kosten voor het aanvragen of omzetten van officiële persoonlijke papieren, zoals verblijfsvergunningen, visa en rijbewijzen.
• de kosten voor medische keuringen en vaccinaties voor het verblijf in het werkland.
• de dubbele huisvestingskosten, omdat de werknemer in het land van herkomst blijft wonen, bijvoorbeeld hotelkosten.
• de (1e) huisvestingskosten. Alleen de (1e) huisvestingskosten die uitkomen boven 18% van het loon uit tegenwoordige dienstbetrekking, zijn extraterritoriale kosten.
• de kosten voor opslag van het deel van de boedel dat niet wordt verhuisd naar het werkland.
• de reiskosten naar het land van herkomst, bijvoorbeeld voor familiebezoek of gezinshereniging.
• de extra kosten voor het laten invullen van de aangifte inkomstenbelasting als dat duurder is dan het laten invullen van de aangifte door een vergelijkbare belastingadviseur in het land van herkomst. Hierbij geldt een maximum van €1.000 per werknemer.
• de cursuskosten om de taal van het werkland te leren voor de werknemer en voor de gezinsleden die bij hem verblijven.
• de extra (niet-zakelijke) gesprekskosten voor telefoneren met het land van herkomst.
• de kosten van een aanvraag vrijstelling sociale zekerheid, zoals een zogenoemde E101-verklaring of een formulier A1/certificate of coverage.
• de extra kosten voor schoolgelden voor een internationale school of voor een internationale afdeling van een gewone school (hiervan is sprake als: - de opleiding op de betreffende (afdeling van de) school is gebaseerd op een buitenlands stelsel; -de school of de afdeling vooral bedoeld is voor kinderen van uitgezonden werknemers).

Noot fiscaal jurist inzake expatregeling

De expatregeling is de afgelopen jaren zowel qua periode (was vroeger 10 jaar nu 5 jaar) als qua omvang (was 30% wordt 27%) als qua samenstelling (geen partiele buitenlandse belastingplicht) minder gunstig geworden. Aantal centrale vragen over dit onderwerp:

Hoeveel mensen maken gebruik van de expatregeling?

De regeling is echter nog steeds door bijna 100.000 mensen gebruikt en werkt prima.

Wanneer heeft een werknemer recht op de expat regeling ?

Als een werknemer vanuit het buitenland wordt geworven en over specifieke deskundigheid beschikt (en dus schaars is) kan van de regeling gebruik worden gemaakt.

Wie moet de 30% regeling betalen?

De werkgever moet met de werknemer de regeling aanvragen. De werkgever moet de vergoeding betalen en regelt ook de belastingvrijstelling via een aanvraag bij de Belastingdienst.

Hebben andere landen ook een expatregeling

Jazeker, deze regeling komt steeds meer voor. Ook Belgie, Denemarken en het VK kennen een dergelijke regeling. Zie hierbij het EU rapport

Hoe lang duurt een aanvraag voor de 30% regeling

Als een aanvraag juist en volledig wordt ingediend is er binnen 6 weken duidelijkheid. Voor vragen over de 30% regeling (of expatregeling) kunt u onze collega's om advies vragen, stuur ons hiertoe een e-mail.

Misleidende informatie ZZPer

Op dit moment staat het internet vol met foute adviezen voor ZZPers. De adviezen worden gegeven door organisaties die een verdienmodel hebben gemaakt van het voorkomen van schijnzelfstandigheid. In de Telegraaf stond op 21 november 2024 een artikel met de toepasselijk koptekst "ZZP'ers gewaarschuwd voor misleidende informatoe over controle door fiscus, BV oprichten is zinloos". Vanaf 1 januari 2025 gaat de Belastingdienst ZZpers weer volledig controleren, de meeste controles zullen bij de opdrachtgevers (vooral in de bouw, zorg en interim managers/ adviseurs). Wij merken dat de eerste onderzoeken al worden gestart.

Quickscan: voor zelfstandigen hebben wij een met Damste Advocaten (vestigingen in Hengelo, Amsterdam en Enschede) een zogenaamde quickscan ontwikkeld. Via deze quickscan brengen wij - tegen beperkte kosten - in beeld wat de risico's zijn voor opdrachtgevers en zzpers.

BV oprichten om schijnzelfstandigheid te voorkomen

Het simpel oprichten van een BV of aangaan van een samenwerkingverband (vof of maatschap) (lees ook dit artikel). In het artikel van de Telegraaf lezen wij het volgende (citaten):

• In die zoektocht moeten zelfstandigen oppassen niet in misleidende informatie te trappen, zo waarschuwen ambtenaren tijdens een door het ministerie van SZW en de Belastingdienst georganiseerde webinar.
• Wij zien partijen die via websites en sociale media propageren dat het oprichten van een bv je beschermt tegen het risico om naheffingen te krijgen”, aldus het afdelingshoofd van het ministerie
• Volgens die adviezen zouden de zzp’ers controles op schijnzelfstandigheid ontlopen, omdat ze in loondienst gaan bij hun eigen bv. „Maar dat heeft weinig zin. Iemand die onder werkgeversgezag staat is ook een werknemer als hij via zijn eigen bv werkt. Wij kijken door dit soort constructies heen.”
• Daarvoor waarschuwt ook de Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN). „Er duiken momenteel allemaal zogenaamde experts op die zzp’ers garanderen dat ze niet in de problemen komen als ze hun formule of stappenplan volgen”,
• ...ziet meer schijnoplossingen voorbij komen. „Denk aan constructies als een maatschap, vennootschap of corporatie. Vaak zit daar een verdienmodel achter. De mensen die zo’n constructie graag voor jou optuigen kunnen daar namelijk aan verdienen.”

Noot fiscaal jurist inzake schijnzelfstandigheid

Het gedoe omtrent ZZPers loopt al jaren, in het zogenaamde Deliveroo arrest kwamen de eerste signalen. Ook kwam de discussie omtrent contracting of schijnzelfstandigheid voorbij. De schijnzelfstandigheid moet via de wet DBA worden voorkomen. Dat er wordt gehandhaafd per 1 januari 2025 wordt op dit moment wel duidelijk. In dit kader is het wel vreemd dat het ministerie van financien ook na 1 januari 2025 - op de afdeling herstel toeslagen - nog gewoon met schijnzelfstandigen blijft werken. Zal de belastingdienst hier ook op 2 januari 2025 op de stoep staan ?

Met de aankondiging van de Belastingdienst dat zij vanaf 1 januari 2025 weer streng gaat controleren op de inzet van ZZP’ers, is er in veel sectoren onrust ontstaan. De Belastingdienst heeft een beoordelingskader bekend gemaakt in november 2024. Ook het ministerie is met een toelichting gekomen "ZZPer ja of nee".  Ook heeft de het ministerie van sociale zaken een keuze hulp opgesteld, deze kunt u hier raadplegen. De Raad van State is van mening dat de nieuwe regeling tekort schiet en niet voldoet (zie notitie 6 november 2024).

Als ondernemer is het belangrijk om te weten dat het ook na deze datum mogelijk blijft om met ZZP'ers te werken zonder het risico van een dienstverband. Echter, de spelregels veranderen en de risico’s worden groter. Om goed voorbereid te zijn is het essentieel dat u nu al inzicht krijgt in waar uw organisatie risico’s loopt bij de inzet van ZZP’ers. Is er sprake van werkinhoudelijke aansturing of organisatorische inbedding? Hoe staat het met het ondernemerschap van uw zelfstandigen? Volgens onderzoek van diverse accountantskantoren zijn in diverse sectoren veel ondernemers (soms meer dan de helft) schijnzelfstandig (zie artikel inzake landbouw).

Het is belangrijk om nu al stappen te ondernemen om risico’s te vermijden. Het werken met ZZP’ers kan na 1 januari 2025 nog steeds, maar u moet aantonen dat de samenwerking voldoet aan de regels. Dit betekent dat u de werkinhoudelijke aansturing, de organisatorische inbedding en het ondernemerschap van de zelfstandige helder moet hebben.

Daarnaast is het verstandig om uw bestaande samenwerkingsverbanden te laten toetsen. Zijn er contracten die moeten worden aangepast? Moet er iets veranderen in de dagelijkse praktijk? Het is van groot belang dat uw bedrijf tijdig de juiste maatregelen treft om toekomstige problemen te voorkomen

Vragen? Stuur ons gerust een e-mail, wij nemen dan contact met u op.

Verzekeringsplicht Directeur Groot Aandeelhouder bij minderheidsbelang

De verzekeringsplicht van directeuren/aandeelhouders is geregeld onderwerp van discussie en dus ook voer voor procedures. In september 2024 heeft de Rechtbank Gelderland uitspraak gedaan in een procedure met betrekking tot aandeelhouders van een medisch specialistisch bedrijf. In een eerdere procedure bij het Gerechtshof Den Bosch is nog anders besloten (verwijzingsuitspraak van Hoge Raad uit 2022). Deze uitspraak is in lijn met een eerdere uitspraak van het Gerechtshof Den Haag. Zowel wetgeving als rechters schaken nog op verschillende - vaak onduidelijke - borden. Alvorens in te gaan op de procedure schetsen we eerst het fiscale kader.

Een DGA is onder voorwaarden uitgezonderd van het normale werknemersbegrip in de Ziektewet, WW en WAO. In dergelijke gevallen zijn er geen premies verschuldigd. In de praktijk wordt dan gekeken naar een oude uitspraak van de CrvB en de regeling aanwijzing DGA uit 2016. Aan laatstgenoemde komen we echter pas toe als de DGA als werknemer van de BV (rechtspersoon) zou kwalificeren. Voorts geldt deze regeling enkel voor de DGA die al dan niet zijn BV statutair bestuurder is (met een aanmerkelijk belang).

Fiscale kader inzake verzekeringsplicht minderheidsaandeelhouder

Centrale Raad van Beroep inzake verzekeringsplicht DGA

De Centrale Raad van Beroep heeft in 1985 een uitspraak gedaan die in feite de kern vormt van het niet langer verzekerd zijn van de directeur-grootaandeelhouder voor de premies werknemersverzekeringen. De Centrale Raad besliste namelijk dat directeuren grootaandeelhouders niet in dienstbetrekking zijn bij hun eigen B.V. als zij de feitelijke macht in de vergadering van aandeelhouders hebben. In gewoon Nederlands; als een directeur-grootaandeelhouder zijn eigen ontslag op basis van zijn aandelenbezit/stemrecht kan tegenhouden, is hij niet in dienst bij zijn B.V. Een van de drie elementen voor het bestaan van een dienstbetrekking, de gezagsverhouding, ontbreekt dan.

Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2016

In de Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2016 geeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan onder welke voorwaarden iemand als directeur-groot-aandeelhouder en niet als werknemer voor de werknemersverzekeringen moet worden aangemerkt. ls een directeur-grootaandeelhouder geen werknemer, dan is hij niet verplicht verzekerd voor de Ziektewet (ZW), de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) en de Werkeloosheidswet (WW).

Onder directeur-grootaandeelhouder in de zin van de regeling wordt verstaan:

• de bestuurder die, eventueel samen met zijn echtgenoot, houder is van een zodanig aantal aandelen, al dan niet van een bepaalde soort of aanduiding als bedoeld in artikel 242, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, dat hij, eventueel samen met zijn echtgenoot, ingevolge de statuten van de vennootschap over zijn ontslag kan besluiten; of

• de bestuurder die, samen met bloed- of aanverwanten tot en met de derde graad, eventueel samen met zijn echtgenoot, houder is van aandelen, al dan niet van een bepaalde soort of aanduiding als bedoeld in artikel 242, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, die ten minste twee derde van de stemmen vertegenwoordigen, zodat hij, samen met zijn bloed- of aanverwanten tot en met de derde graad, eventueel samen met zijn echtgenoot, over zijn ontslag kan besluiten.

• de bestuurder die een zodanige zeggenschap heeft binnen die vennootschap door tussenkomst van een of meer rechtspersonen, waarvan hij bestuurder is, al dan niet met elkaar in een groep verbonden, of door tussenkomst van vennootschappen waarvan hij aandelen houdt, dat hij hierdoor over zijn ontslag kan besluiten. Het eerste lid is ten aanzien van de relatie tot de echtgenoot en bloed- en aanverwanten van overeenkomstige toepassing.

• bestuurders die samen alle aandelen van de vennootschap bezitten en als aandeelhouders een gelijk of nagenoeg gelijk deel van het kapitaal van de vennootschap vertegenwoordigen. Als een bestuurder aandelen van de vennootschap bezit door tussenkomst van één of meerdere rechtspersonen waarvan hij bestuurder is of van vennootschappen waarvan hij aandelen houdt, is de eerste zin van overeenkomstige toepassing.

Procedure Rechtbank Gelderland inzake verzekeringsplicht

Feiten

• Belanghebbende oefent een medisch specialistisch bedrijf uit op het gebied van radiologie en nucleaire geneeskunde. Alle aandeelhouders van belanghebbende zijn ook bestuurder van haar. Zij zijn daarnaast als radioloog in dienstbetrekking werkzaam bij belanghebbende;
• In 2018 had belanghebbende 42 aandeelhouders, hun aandelenbelang varieert van 1,43 tot 2,6%;
• De inspecteur heeft een beschikking afgegeven. In die beschikking staat dat de aandeelhouders in dienstbetrekking werkzaam zijn bij belanghebbende waardoor zij kwalificeren als werknemers van belanghebbende en verzekerden voor de werknemersverzekeringen; dat de aandeelhouders niet kwalificeren als directeur-grootaandeelhouder, als bedoeld in de Regeling 2016.

De procedure handelt vervolgens over de vraag of aan de vierde bovengenoemde bullit wordt voldaan, namelijk dat de bestuurders  een gelijk of nagenoeg gelijk deel in het kapitaal hebben.

Oordeel

De Rechtbank verwijst naar de toelichting op de Regeling Aanwijzing directeur-grootaandeelhouder:

• Dit onderdeel ziet op de bestuurders die samen aandeelhouder zijn van een vennootschap en nevengeschikt zijn ten opzichte van elkaar. In dat geval is geen sprake van ondergeschiktheid. Bepalend is dat de bestuurders alles bij elkaar genomen een gelijkwaardig economisch belang hebben in de vennootschap en een positie innemen die zich laat vergelijken met de verhouding tussen gelijkgerechtigde mede-eigenaren van een onderneming (…) Om dit economische belang te benadrukken gaat het niet om de stemmen, maar het aandeel in het kapitaal van de vennootschap, dat de bestuurder als aandeelhouders vertegenwoordigen. (…) Het is mogelijk dat het geplaatste deel van het maatschappelijke kapitaal niet in gelijke mate deelbaar is door het aantal aandeelhouders. Wanneer in dat geval de verdeling zo klein mogelijk is, bijvoorbeeld 33-33-34 bij 100 aandelen, kan toch nevengeschiktheid worden aangenomen. (…)”.

De Rechtbank concludeert vervolgens dat geen sprake is van een “gelijk of nagenoeg gelijk deel in het kapitaal”. De specialisten/bestuurders zijn dientengevolge verplicht verzekerd voor de werknemersverzekeringen.

Noot fiscaal Jurist inzake verzekeringsplicht DGA

In de procedures rond verzekeringsplicht van directeuren-aandeelhouders valt niet echt een eenduidige lijn te ontdekken. De uitspraken zijn sterk casuistisch. In een wat oudere uitspraak van de Centrale Raad van Beroep uit 1998 , komt deze tot een andersluidend oordeel. In die situatie is geen sprake van verzekeringsplicht van een bestuurder/aandeelhouder met een beduidend kleiner aandelenpakket op basis van materiele indicaties:

• Er was in die situatie sprake van onafhankelijk werkende advocaten;
• De aandeelhouder met een kleiner belang was statutair directeur en functioneerde als zodanig binnen de directievergadering; een ieder had daar een gelijke stem;
• Voor alle directeuren/aandeelhouders gold dat zij geschorst en ontslagen konden worden als 3 van de 5 directeuren/aandeelhouders voor zouden stemmen.

Op basis van de verscheidenheid in jurisprudentie kan worden aangenomen dat belanghebbende in hoger beroep zal gaan. We wachten het af.

Bronnen verzekeringsplicht DGA

Centrale Raad van Beroep 4 oktober 1985, ECLI:NL:CRVB:1985:AM8604

Regeling aanwijzing directeur-groot-aandeelhouder 2016

Rechtbank Gelderland 25 september 2024, ECLI:NL:RBGEL:2024:7860

Hoge Raad 22 maart 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY9295

Hoge Raad d.d. 18 februari 2022 ECLI:NL:HR:2022:282

Sinterklaasfeest en belastingen

De goedheiligman is weer in het land, dit samen met zijn roetveeg pieten. De fiscale regels voor een dergelijk feest zijn redelijk eenvoudig maar dan moet u wel de fiscale regels hanteren, in dit artikel een helder overzicht zodat u naheffingen en fiscale boetes kunt voorkomen.

Sinterklaas komt op kantoor.

Fiscaal kunt u het beste het sinterklaasfeestje op kantoor vieren. Strooigoed, (duurdere) chocoladeletters, drinken en speculaas zijn dan belastingvrij (nihil waardering). Voor andere kosten (zoals inhuren hulp sinterklaas) kunt u kijken naar de vrije ruimte en/of de eindheffingsregeling toepassen.

Sinterklaas op externe locatie

Als het feestje op een externe locatie zou plaatsvinden moeten deze consumpties (en de rest van de koten) als loon worden belast, het feestje wordt dan dubbel zo duur. De belastingheffing kan via de eindheffingsregeling plaatsvinden (of onderbrengen in de vrije ruimte). Alle kosten (inclusief consumpties en entertainment) worden dus als loon gezien.

Geschenken en versnaperingen voor thuis

Cadeautjes of versnaperingen die medewerkers of hun gezin mee naar huis krijgen, zijn altijd belast loon.  Dit kan als regulier loon worden belast bij de werknemer of worden aangewezen als eindheffingsloon (ten laste van de vrije ruimte).

Regels voor niet-werknemers, zoals klanten, uitzendkrachten of ZZPers

Voor uitzendkrachten, klanten, ingehuurde ondernemers of freelancers gelden afwijkende regels:

• Werkkostenregeling (WKR) is niet van toepassing.  
• Voor verstrekkingen tot €136: 45% eindheffing. 
• Voor verstrekkingen boven €136: 75% eindheffing over de totale waarde.

Concernregeling en sinterklaas feestje

Feesten georganiseerd op één werkplek zijn onbelast voor werknemers van andere vestigingen of kantoren binnen hetzelfde concern, mits de concernregeling wordt toegepast.

Noot fiscaal jurist inzake feestjes op kantoor

Een juiste splitsing van de factuur en een goede onderbouwing zijn voor personeelsfeestje belangrijk. Als een feestje niet als zakelijk wordt gezien kunnen soms alle kosten als loon worden aangemerkt en/of niet aftrekbaar zijn. Een voorbeeld is een uitspraak van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant 5 november 2021 (ECLI:NL:RBZWB:2020:5446) waarin een reis naar Lanzarote niet als zakelijk werd aangemerkt. Dit onderstreept het belang van een goede onderbouwing voor zakelijke kosten. Ook in andere uitspraken komen de fiscale gevolgen van een personeelsfeest of personeelsreis aan de orde, een opstelling

• Gerechtshof Arnhem Leeuwarden in 2002 inzake een jubileumreist (ECLI:NL:GHARN:2002:AE0499)
• Gerechtshof Den Haag in 2003 inzake een vakantiereis in plaats van personeelsreis (ECLI:NL:GHSGR:2003:AF9119)
• Gerechtshof 's Hertogenbosch in 2004 inzake een directiereis (ECLI:NL:GHSHE:2004:A05657)
• Gerechtshof 's Hertogenbosch in 2000 inzake een personeelsfeest bij een jubileum van de zaak (ECLI:NL:GHSHE:2000:AA5998)
• Rechtbank Haarlem in 2011 inzake maaltijden tijdens een feestje (ECLI:NL:RBHAA:2011:BR3269)
• Gerechtshof 's Hertogenbosch in 2021 waarbij hotelbonnen worden verstrekt tijdens personeelsfeestje (ECLI:NL:GHSHE:2021:2435)

Belangrijke tips:

1. Leg duidelijk vast welke kosten zijn gemaakt en welke als eindheffingsloon worden aangewezen.
2. Informeer uw werknemers en eventuele niet-werknemers over de fiscale gevolgen van verstrekkingen.
3. Bereken de resterende vrije ruimte in uw WKR voordat u het feest organiseert.
4. Zorg voor een overzichtelijke factuur van externe partijen waarin kosten uitgesplitst zijn (zie besluit).
5. Laat een fiscale professional (of uw accountant) meekijken om risico’s op naheffingen of boetes te minimaliseren.

Als u in 2024 de vrije ruimte heeft opgemaakt kunt u de werknemer ook een lening verstrekken en hiermee de vrije ruimte in 2025 benutten, er gelden wel spelregels (aldus de kennisgroep van de belastingdienst). Als het feestje direct na overwerken heeft plaatsgevonden kan een maaltijd veelal belastingvrij worden verstrekt (zie standpunt kennisgroep belastingdienst).

Fiscale eindejaarstips 2024

Het einde van het jaar nadert en dat betekent dat er verschillende (fiscale) maatregelen zijn die u als ondernemer kunt treffen om te profiteren van belastingvoordelen of om uzelf alvast voor te bereiden op wijzigingen die vanaf 2025 in werking treden. Hier zijn tien praktische tips die u dit jaar nog kunt overwegen. Sommige tips vloeien voort uit voorstellen van het Belastingpakket 2025 en moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer worden goedgekeurd.

Eindejaarstips 2024 voor alle ondernemers

1. Koop nog een bestelauto zonder bpm: Tot eind 2024 kunt u nog profiteren van de vrijstelling van bpm bij de aankoop van een nieuwe bestelauto voor zakelijk gebruik (minstens 10%). Deze vrijstelling vervalt per 2025. Dit kan u duizenden euro’s besparen. Koop een CO2-vrije bestelauto en u betaalt ook in 2025 geen bpm.
2. Schenken bedrijf aan jonge ondernemers: Vanaf 2025 mag een bedrijf alleen nog worden geschonken aan verkrijgers (meestal uw kinderen) die tenminste 21 jaar of ouder zijn. Mits u voldoet aan de overige voorwaarden voor de bedrijfsopvolgingsregeling kan het dus verstandig zijn nog dit jaar (een deel van) uw bedrijf aan uw kinderen te schenken.
3. Optimaliseer uw KIA (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek): De KIA biedt een belastingvoordeel bij investeringen, maar het percentage neemt af naarmate u meer investeert. Door investeringen slim te spreiden over meerdere jaren kunt u optimaal gebruikmaken van de KIA. Bespreek met uw adviseur of u beter kunt investeren in 2024 of juist in 2025. Minimale investering € 2.801 ! Vanaf € 129.000 neemt de maximale KIA af.
4. Desinvesteringsbijtelling: als u gebruik heeft gemaakt van de KIA dan moet u deze terugbetalen als u binnen 5 jaar deze investering zou verkopen. Een investering in 2020 derhalve pas in 2025 verkopen !
5. WBSO: de loonkostensubsidie 2025 voor innovatieve bedrijven moet voor 20 december 2024 worden aangevraagd.
6. Speel in op wijzigingen in de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR): Vanaf 2025 wijzigen de BOR en DSR (doorschuifregeling). Bij overdracht van een onderneming in 2024 kan een groter belastingvoordeel worden behaald als de waarde van uw bedrijf hoger is dan                    € 1.870.000. Overweeg dit jaar nog over te dragen of wacht juist op 2025, afhankelijk van de waarde van uw onderneming.
7. Benut de werkkostenregeling (WKR): Heeft u in 2024 nog vrije ruimte binnen de WKR, dan kunt u zonder extra belasting, vergoedingen of verstrekkingen aan uw personeel doen. Niet gebruikte vrije ruimte kunt u niet meenemen naar 2025. Is uw vrije ruimte op, maar wilt u personeel belonen, kijk dan of u dit kunt doorschuiven naar begin 2025.
8. Controleer uw voorlopige aanslag 2024: Als uw voorlopige aanslag inkomstenbelasting 2024 te laag is, pas deze dan aan. Betaalt u de aanslag in 2024, dan verlaagt dit uw vermogen in box 3 per 1 januari 2025, wat belasting kan besparen. Vraag binnen acht weken voor het einde van het jaar een aangepaste aanslag aan om deze tijdig te kunnen betalen. Vanaf 1 juli 2025 rekent de Belastingdienst 10% rente, dus zorg ervoor dat de voorlopige aanslag juist is.
9. Vraag voor het laatst SEBA aan: De Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto's (SEBA) is in 2024 voor het laatst beschikbaar. Overweeg daarom nu nog een emissieloze bedrijfsauto aan te schaffen en profiteer van maximaal € 5.000 subsidie.
10. Check uw arbeidsrelaties met zzp’ers: Vanaf 1 januari 2025 kan de Belastingdienst weer handhaven op arbeidsrelaties met zzp’ers die mogelijk als dienstverband moeten worden aangemerkt. Zorg ervoor dat uw contracten in lijn zijn met de regelgeving om verrassingen te voorkomen.
11. Herinvesteringsreserve: bij verkoop van een bedrijfsmiddel kunt u de gerealiseerde winst uitstellen via een HIR. Heeft u in 2021 een bedrijfsmiddel verkocht en hierbij fiscale boekwinst behaald en is deze boekwinst ondergebracht in een zogenaamde HIR,  dan moet u - in principe - voor 1 januari 2025 herinvesteren. Soms kan in overleg met de Belastingdienst deze termijn worden verlengd. Leg ook uw herinvesteringsvoornemen elk jaar vast en verzamel bewijs voor uw herinvesteringsvoornemen.
12. Laat HIR niet verlopen: de HIR die in 2021 is gevormd moet voor eind 2024 worden ingevuld. Soms kan deze termijn ook worden verlengd. Leg het vervangingsvoornemen goed en schriftelijk vast.

Eindejaarstips 2024 voor DGA en BV

1. Plan uw dividenduitkering slim: In 2024 geldt een lager tarief van 24,5% voor dividend tot € 67.000 (of € 134.000 met fiscale partner). In 2025 stijgt dit bedrag iets (€ 135.608) en daalt het hogere tarief van 33% naar 31%. Bereken of u een groot dividend nu of juist in 2025 moet uitkeren om optimaal te profiteren. Houd rekening met de invloed van dividend op uw algemene heffingskorting en uw box 3 vermogen. Jaarlijks tegen het voordeligste tarief dividend uitkeren is voordelig !
2. Excessief lenen: per eind 2024 mag u nog maximaal € 500.000 van uw BV lenen. Het meerdere wordt gezien als winstuitdeling. De eigen woning lening valt hier niet onder. Er lopen beroepsprocedures tegen deze regeling, maak zelf ook tijdig bezwaar.
3. Tariefschijf voor de Vennootschapsbelasting: het VPB tarief tot een winst van €200.000 bedraagt 19% daarboven is het tarief 25,8%. Probeer de winst dus te splitsen over meerdere BV's en/of beneden de drempel te blijven, bijvoorbeeld via sneller afschrijven, kostenegalisatie reserve, onderhoudsvoorziening, herinvesteringsreserve, etc.
4. DGA loon: verlaag het gebruikelijke loon (omdat dividend uitkeren voordeliger is). Dit kan niet onbeperkt. Kostenvergoedingen tellen - mits indvidualiseerbaar mee voor het gebruikelijke loon. Ook de bijtelling vanwege prive gebruik van de auto van de zaak telt mee voor het gebruikelijke loon. Het minimale DGA loon is € 56.000.
5. Nog één keer giftenaftrek in de Vpb: De giftenaftrek in de vennootschapsbelasting vervalt vanaf 2025. Wilt u nog een gift doen aan een ANBI of steunstichting, doe dit dan in 2024 om nog te profiteren van de aftrek. Uw bv moet wel winst maken in 2024 om van deze aftrek gebruik te maken.
6. Hypotheek van eigen BV voor eigen woning: deze spelregels zijn de laatste jaren redelijk veranderd. Laat uw accountant of fiscalist uw hypotheek eens bekijken. Het kan ook fiscaal gunstig zijn dat de hypotheek (van na 2013) wordt ondergebracht in box 3 (en dus niet in box 1), dit is een kwestie van rekenen (en is maatwerk). In box 3 levert de hypotheek een negatief rendement op van 2,5% (exact 2,47%).
7. Dividenduitkering: maak altijd gebruik van het lage tarief in box 2 (24,5% tot € 67.000, bij fiscaal partner € 134.000). Regel derhalve wellicht nog een dividenduitkering in 2024. Voor hoge dividend uitkeringen kunt u het beste even wachten tot 2025, het tarief gaat in 2025 dalen van 33% naar 31%.
8. KvK publicatie: de publicatie van uw (beknopte) jaarrekening over 2023 moet meestal voor 8 november 2024 of 31 december 2024 plaatsvinden. Bij niet tijdige publicatie en een faillissement riskeert u een prive aansprakelijkheid (hoofdelijk aansprakelijk bestuurder) voor alle schulden van de BV. De jaarrekening moet binnen 8 dagen na vaststelling worden gepubliceerd. Als alle aandeelhouders ook bestuurder (of commissaris) zijn moet de jaarrekening voor 8 november 2024 gedeponeerd worden. Soms wordt er in de statuten van de BV afgeweken van deze regeling.
9. Open CV: sommige ondernemers hebben binnen hun structuur een open CV opgenomen. Vanaf 2025 zijn deze open CV's niet meer VPB plichtig. De bezittingen van de open CV worden dan geacht te zijn verkocht aan de participanten (tegen waarde economisch verkeer). Deze heffing kan worden voorkomen (uitgesteld) door toepassing van de aandelenfusiefaciliteit, dit wel voor eind 2024 regelen.
10. Open fonds voor gemene rekening: een (open) fonds voor gemene rekening (FGR in de volksmond) moet per 2025 kwalificeren als een beleggingsfonds (of fonds voor collectieve beleggingen). Voldoet de FGR niet dan worden de bezittingen geacht te zijn verkocht aan de participanten (tegen waarde economisch verkeer). Zorg er dus voor dat de FGR aan de nieuwe voorwaarden voldoet, dit is veel formeel gedoe. Via een aandelenfusie (participatie door BV) kan heffing ook worden voorkomen. De BV geeft dan in ruil voor een participatie in de FGR eigen aandelen uit.

Eindejaarstips 2024 voor ondernemers

1. Kwijtschelding schulden aanvragen in 2025: als een zakelijk schuld wordt kwijtgescholden ontstaat er winst binnen de onderneming, deze winst is veelal vrijgesteld voor de inkomstenbelasting. Voor toeslagen wordt deze kwijtschelding niet meegenomen, dit is onwenselijk en flauwekul. Vanaf 2025 wordt dit gecorrigeerd (op verzoek).
2. Urencriterium: als "echte" ondernemer moet u minimaal 1.225 uur aan uw bedrijf besteden, dan heeft u recht op diverse ondernemersfaciliteiten. Er moet dan wel een urenadministratie aanwezig zijn, zorg ervoor dat deze is opgesteld en bewaar deze tenminste 7 jaar. Uren gedurende zwangerschap tellen gewoon (voor gemiddelde) mee. Tevens moet u meer dan 50% van uw totale arbeidstijd besteden aan uw onderneming.

Eindejaarstips 2024 voor particulieren

1. Optimaliseer uw vermogen in box 3: Uw vermogen op 1 januari 2025 bepaalt uw box 3-heffing voor dat jaar. Overweeg beleggingen nog in 2024 te verkopen om de heffing te verlagen. Denk ook aan belastingvrijstellingen voor groene beleggingen. Groene beleggingen zijn in 2024 nog tot € 71.251 vrijgesteld (partners: € 142.502), maar dit bedrag daalt in 2025.
2. Middeling: de middelingsregeling is afgeschaft per eind 2023, het jaar 2024 mag echter nog wel in de laatste berekening worden meegenomen.
3. Jubelton: ook deze regeling is afgeschaft maar heeft nog een uitloop. Als uw kind in 2022 de jubelton heeft ontvangen moet deze binnen 2 jaar worden uitgegeven, derhalve voor eind 2024.
4. Giften: voeg giften over 2 jaar zoveel mogelijk samen in 1 jaar, derhalve de giften over 2024 en 2025 volledig uitvoeren in 2024 (en dan dus geen gift in 2025). Hiermee voorkomt u dat de drempel dubbel wordt toegepast. Eventueel kunt u uw giften aan een ANBI ook omzetten in een periodieke gift dan geldt de drempel helemaal niet en is elke euro aftrekbaar. Voor deze vastlegging (tenminste 5 jaar) hoeft u niet naar de notaris, het moet wel schriftelijk worden vastgelegd.
5. Fiscaal partner; woont u in 2024 samen zonder kinderen en een samenlevingscontract? Dan bent u fiscaal geen fiscaal partner, meestal biedt het zijn van fiscaal partner voordelen (schuiven met aftrekposten, extra vrijstelling in box 3, hogere dividenduitkering in box 2 tegen laag tarief, etc.). Een notarieel samenlevingscontract opstellen is dan verstandig, u bent dan (met terugwerkende kracht tot          1 januari 2024) fiscaal partner (mits u toen ook - volgens de gemeentelijke administratie - samenwoonde). Er zijn nog 5 andere situaties denkbaar bij samenwoners waardoor ze fiscaal partner zijn.

Bestelauto duurder vanaf 2025

In 2025 komen er 2 belangrijke wijzigingen voor bedrijfswagens. De BPM vrijstelling komt te vervallen (bestelauto 25% duurder) en daarnaast komen er in sommige plaatsen uitstootvrije zones. Nieuwe bestelauto's (vanaf 2025) mogen steden alleen nog in als ze geen uitstoot hebben. Voor € 5 bestelauto's geldt een overgangsregeling tot eind 2026 voor € 6 geldt dit zelfs tot eind 2027. Al met al kunt u veelal het beste een bestelauto in 2024 kopen. In dit artikel een weergave van veel voorkomende vragen.

Wetswijziging 2025 inzake bestelauto

Voor het doorlopend afwisselend gebruik van bestelauto's door meerdere werknemers geldt voor de waardering van het prive voordeel een simpele eindheffingsregeling. Als voldaan wordt aan de voorwaarden voldoet de werkgever hiervoor een vast bedrag per jaar per bestelauto. De belangrijkste voorwaarden zijn:

• geschikt voor uw bedrijf en vervoer van goederen
• gebruik door 2 of meer werknemers
• door aard van het werk doorlopend afwisselend gebruik

Het bedrag van de loonheffing (eindheffing, te betalen door de werkgever) was jaren € 300 per jaar, dit wordt nu verhoogd tot € 438 per jaar. Het bedrag moet evenredig over de maandaangiften worden verdeeld, derhalve € 36.50 per maand. Verdere toelichting staat in het handboekloonheffingen 2024 en de nieuwsbrief loonheffingen 2025. De eindheffing geeft u in uw aangiften loonheffingen aan met code 5 (doorlopend afwisselend gebruik bestelauto). Bij deze eindheffing hoeft uw werknemer geen rittenregistratie bij te houden. Het is wel verstandig om eens per jaar (bijvoorbeeld gedurende 2 maanden) het afwisselende gebruik te controleren (en registreren), dit om mogelijke vragen van de belastingdienst te kunnen beantwoorden.

BPM vrijstelling komt vanaf 2025 te vervallen

Vanaf 2025 zijn er belangrijke wijzigingen rond de BPM wetgeving van bestelauto's. De BPM vrijstelling voor nieuwe bestelauto's vervalt namelijk vanaf 1 januari 2025. Dit heeft grote gevolgen voor dealers, fabrikanten en gebruikers. In dit artikel behandelen wij diverse vragen uit de praktijk.

Wat is de datum voor eerste toelating van een bedrijfsauto?

Per 1 januari 2025 vervalt de bpm-vrijstelling voor ondernemers met bestelauto's waardoor bpm moet worden betaald voor nieuwe voertuigen. Een overgangsregeling geldt voor bestelauto’s met een Datum Eerste Toelating (DET) tot en met 31 december 2024 waarbij de huidige ondernemersvrijstelling van kracht blijft. De overgangsregeling betekent dat de DET, waar ook ter wereld, van de bestelauto bepalend is. Ligt deze voor 1 janauri 2025 dan is de overgangsregeling van toepassing. De regeling geldt alleen voor bestelauto's die aan de fiscale inrichtingseisen voldoen en niet voor personenauto's die later worden omgebouwd naar bestelauto's. Om van de overgangsregeling gebruik te maken moet het voertuig uiterlijk op 31 december 2024 op naam staan. Bij verkoop kan de bpm-vrijstelling via een doorschuifverklaring worden doorgegeven om betaling van rest-bpm te voorkomen.

De bestelauto moet dus voor 1 januari 2025 op naam zijn gesteld. Als een koper nog niet bekend is kan het voordelig zijn om het grijs kenteken op naam van een bedrijf te zetten en de auto dan bijvoorbeeld eerst via lease aan te bieden. Bij een latere verkoop aan een ondernemer kan dan gebruik worden gemaakt van de doorschuifverklaring, dit om betaling van rest BPM te voorkomen.

Voor bestelauto’s met een DET van uiterlijk 31 december 2024 blijft de ondernemersvrijstelling gelden. In het kader van deze overgangsregeling is ook geregeld dat de honderd procent-afschrijving bij vijf jaar blijft gelden voor bestelauto’s met een DET van uiterlijk    31 december 2024. Rest BPM speelt dan alleen als de ondernemer in deze 5 jaar niet meer aan de voorwaarden voldoet.

Kom ik in aanmerking voor de ondernemersregeling voor de BPM ?

Bent u ondernemer en wilt u een bestelauto kopen, soms komt u in aanmerking voor de gunstige ondernemersregeling. De voorwaarden zijn:

• U bent ondernemer volgens artikel 7 van de wet op de omzetbelasting;
• U gebruikt de bestelauto voor meer dan 10% van de totale kilometers per jaar voor uw onderneming;
• Uw bestelauto voldoet aan de inrichtingseisen voor de BPM (zie site Belastingdienst).

Er moet BPM aangifte worden gedaan als de ondernemer die bestelauto binnen 5 jaar zou verkopen, laat ombouwen tot personenauto, de onderneming stopt of als er minder dan 10% zakelijk wordt gereden. U moet dan via dit formulier de rest BPM betalen. Wordt de bestelauto aan een andere ondernemer verkocht dant kunt u gebruik maken van de doorschuifregeling (zie site Belastingdienst).

Hoe zit het met importeren van een bestelauto ?

Bij import van een bestelauto met DET voor 1 januari 2025 kunnen dus de gunstige oude regelingen worden toegepast. De overgangsregeling geldt voor bestelauto’s met een Datum Eerste Toelating (DET) tot en met 31 december 2024, waar ook ter wereld. De auto moet op dat moment als bestelauto geregistreerd zijn. Als een personenauto in het buitenland wordt gekocht en nog in 2024 wordt omgebouwd tot bestelauto met een DET in datzelfde jaar, geldt de bpm-vrijstelling. Wordt de ombouw pas in 2025 gedaan en krijgt de auto dan een DET, dan geldt de vrijstelling niet. Wel kan er een bpm-korting worden toegepast, afhankelijk van de leeftijd van het voertuig met gebruik van de afschrijvingstabel, koerslijst of een taxatierapport.

Hoe werkt de 3.000 kilometerregeling voor ondernemers die een bestelauto kopen ?

Bestelauto's met een DET voor 1 januari 2025 kunnen, mits aan de voorwaarden wordt vodaan, onder de gunstige ondernemersregeling vallen. De 3.000 kilometer regeling geldt bij de beoordeling van de vraag of sprake is van een nieuw of gebruikt voertuig als er BPM betaald zou moeten worden. Als de overgangsregeling geldt is de 3.000 kilometerregeling dus niet van belang.

Afschrijvingspercentage BPM vanaf 2025

Voor bestelauto's en personenauto's geldt vanaf 2025 dezelfde afschrijvingstabel. Dit is een aflopend maandelijks percentage. Vanaf 2025 vervalt het afschrijvingspercentage van 100% na vijf jaar voor bestelauto's. Tot nu toe kon een bestelauto na vijf jaar zonder resterende bpm aan een particulier worden verkocht. Maar vanaf 2025, omdat vanaf het begin bpm wordt geheven op elke bestelauto en de ondernemersvrijstelling niet meer geldt, wordt de bpm volgens een normale afschrijvingstabel afgeschreven tot nul na 17 jaar en 10 maanden. De nieuwe bpm-regeling geldt vanaf 1 januari 2025 voor bestelauto's met een Datum Eerste Toelating (DET) vanaf die datum. Er is een ruime overgangsregeling: bestelauto's met een DET tot en met 31 december 2024 behouden de ondernemersvrijstelling, zolang aan de voorwaarden wordt voldaan. Dit betekent dat ondernemers hun bestelauto zonder bpm-heffing kunnen blijven rijden. Ook na                        1 januari 2025 kunnen gebruikte bestelauto's worden verkocht met bpm-doorschuifregeling en de bpm-vrijstelling blijft gelden bij de import van bestelauto's met een DET van uiterlijk 31 december 2024.

Moet de ondernemer zelf aangifte BPM doen voor een bestelauto?

Meestal doet de ondernemer zelf aangifte en vraagt dan om een vrijstelling voor de BPM. Dan hoeft er dus geen aangifte te worden gedaan en is er ook geen BPM verschuldigd. Degene die het kenteken registreert (meestal de importeur) geeft wel het bruto BPM bedrag van de auto door aan de Belastingdienst. Vanaf 2025 gaat de BPM aangifte meer lijken op de BPM aangifte voor normale personenauto's. Meestal doet de importeur dan de aangifte.

Welk BPM tarief gaat gelden voor bestelauto's ?

Vanaf 1 januari 2025 wordt de ondernemersvrijstelling voor bestelauto’s afgeschaft. Voor nieuwe bestelauto's moet dan bpm (aanschafbelasting) worden betaald gebaseerd op de CO2-uitstoot. Het tarief wordt vastgesteld per gram CO2/km, waarbij voor 2023 een indicatief tarief van € 66,91 per gram/km is genoemd dat in 2025 nog geïndexeerd wordt. Bestelauto’s met nul CO2-uitstoot, zoals elektrische voertuigen, blijven vrijgesteld van bpm. Deze maatregel is bedoeld om de verkoop van emissievrije voertuigen te stimuleren en de autobelastingen te vereenvoudigen.

De lucratief-belangregeling in het MKB? Help!

Als wij bij bedrijfsopvolging of werknemersparticipatie bij onze cliënten beginnen over de lucratief-belangregeling, leidt dit doorgaans tot glazige ogen bij onze gesprekspartners en de vraag waar wij het in vredesnaam over hebben. Toch is de lucratief belangregeling in de praktijk niet alleen aan de orde bij beloningen van managers van private equity-partijen.  Ook bij bedrijfsopvolgingen, gedeeltelijke verkoop en werknemers-participaties komt het begrip c.q. de kwalificatie van een aandelenpakket als lucratief belang geregeld voorbij. Hoe zit het? Lees en huiver!

Wijziging lucratief belang regeling in 2028

• Werknemersparticipatie of managementparticipaties kunnen voor de houder een zogeheten lucratief belang vormen. Dit lucratieve belang wordt belast tegen een tarief van maximaal 49,5% (box 1).
• Probleem is dat dit loon voor de betaler niet aftrekbaar is. De effectieve belastingdruk bij een lucratief belang is dus feitelijk hoger.
• De wet voorziet in een mogelijkheid om lucratieve belangen te belasten tegen een tarief van 24,5% / 31%. Samen met de vennootschapsbelasting resulteert dit namelijk in een belastingdruk van maximaal 48,8%.
• De werknemer / manager houdt dan aandelen via zijn eigen houdster/ holding BV. Heffing in box 2 vindt plaats als het inkomen uit het lucratief belang dat in de houdster / holding terechtkomt voor minimaal 95% wordt uitgekeerd aan de aandeelhouder in prive, de zogenaamde doorstootverplichting. Als hieraan wordt voldaan wordt niet (ook) in box 1 geheven. De praktijk maakt vaak gebruik van deze regeling (soms wordt gekozen voor vooroverleg).
• Er is een motie aangenomen die ervoor moet zorgen dat het box 2 tarief wordt verhoogd tot 36%. Invoering zal vermoedelijk in 2028 plaatsvinden. Technisch moet dit in de wet kunnen aldus een kamerbrief.

Kennisgroep standpunt over lucratief belang en opgeofferd bedrag

Henk krijgt gratis aandelen (WEV €20.000) van werkgever Leukeleu BV. De loonbelasting wordt door werkgever betaald en gebruteerd. Henk heeft daardoor twee loonvoordelen: €20.000 (aandelen) + €20.000 (betaalde loonbelasting). Voor het lucratief belang (art. 3.92b Wet IB 2001) geldt dat het opgeofferd bedrag wordt verhoogd met €20.000 (WEV aandelen). De door de werkgever betaalde loonbelasting telt niet mee in het opgeofferd bedrag (art. 3.95b Wet IB 2001). Zie kennisgroep standpunt d.d. 21 april 2026 met kenmerk KG:059:2026:2

Aanpassing lucratief belang regeling pas per 1 januari 2028

De staatssecretaris van financiën wilde per 1 januari 2026 de lucratief belang regeling aanpassen, deze regeling bestaat sinds 2009 en is vaak onduidelijk (en complex), zie brief staatssecretaris d.d. 1 juli 2025. In het belastingplan 2026 is aangegeven dat de invoering wordt uitgesteld tot 1  januari 2028.

De belastingheffing op (carried interest) inkomen wordt dan belast in box 2 (en niet in box 1 zoals eerder is aangekondigd). Aanleiding voor de aanpassing was de motie van kamerlid Idsinga. insteek was om de winst van fondsmanagers van private equity te belasten als normaal inkomen (box 1).

Onder de huidige regeling worden lucratief belang inkomsten belast in box 1 (maximaal 49,5% heffing), edoch als de manager zijn aandelenbelang heeft ondergebracht in een BV (rechtspersoon) - en tenminste 95% van de opbrengst aan zichzelf uitkeert - geldt een heffing in box 2 (thans 31%), deze laatste variant wordt vaak gebruikt. Na een internetconsultatie kwamen 2 alternatieven bovendrijven.

• optie 1: alles belasten in box 1
• optie 2: heffing in box 2 met multiplier (heffing van 31% naar ongeveer 36%).

Lucratief belang met tussenholding standpunt kennisgroep

Werknemer W is in dienstbetrekking bij W B.V. De aandelen in W BV worden gehouden door A en B, beide via hun eigen holding. De waarde van de aandelen wordt in overleg met de belastingdienst geschat op € 4.000.000. Werknemer W kan 10% van de aandelen verwerven. Er wordt een nieuwe tussenholding opgericht waarbij de aandelen (via Agio) worden gestort. Vervolgens wordt 10% van de aandelen in de tussenholding (TH) verkocht aan de werknemer W (aan zijn eigen holding HC BV) voor € 400.000. 10% wordt betaald uit eigen middelen van W en 90% wordt gefinancierd A en B (hun holdings). De lening wordt verstrekt voor een periode van 5 jaar tegen een rente van 2% met als zekerheid een pandrecht op aandelen TH B.V. De lening wordt niet kwijtgescholden als er in de toekomst een restschuld overblijft (bijvoorbeeld bij verkoop). Dividenden uit TH worden gebruikt voor het betalen van rente en aflossing. Een inspecteur zou op grond van uitspraken van de rechtbank kunnen stellen dat sprake is van een beloningsinstrument (Rechtbank Den Haag dd 27 februari 2024 ECLI:NL:RBDHA:2024:2616 of Rechtbank Den Haag d.d. 3 november 2025 ECLI:NL:RBDHA:2025:12842), mede omdat er een hefboom ontstaat (rente 2% en 90% financiering), de lening lijkt namelijk onzakelijk.

Structuur lucratief belang of niet?

Vormen de aandelen van HV BV een lucratief belang of niet? Deze casus komt in een kennisgroep standpunt van de Belastingdienst aan de orde (KG:053:2026:1)

Volgens dit standpunt is geen sprake van een lucratief belang, er is sprake van een reguliere werknemersparticipatie. Het oogmerk van partijen is gericht op het verkrijgen en behouden van een substantieel aandelenbelang door de werknemer in de vennootschap en is niet gericht op een exit. Ook zijn de condities niet bijzonder en zakelijk, zo is er geen good of bad leaver bepaling of tag along of dragalong bepaling. Ook is het rendement niet afhankelijk van management- of aandeelhoudersdoelstellingen en ontbreekt een familieband. Volgens de kennisgroep is echter - bij deze casus - geen sprake van een beloningsoogmerk.

Woo verzoek lucratief belang

Er zijn in februari 2025 documenten openbaar gemaakt inzake de lucratief belang regeling. In dit Woo verzoek is specifiek verzocht om documenten en informatie die betrekking heeft op private equity en carried interest structuren, werknemersparticipaties en management participaties. Ook wordt gevraagd om documenten die zien op de communicatie tussen belastingadvieskantoren en de Belastingdienst. Vorenstaande mede in verband met de Hoge Raad uitspraak d.d. 13 april 2023 ECLI:NL:HR:2023:557. In deze uitspraak is door de Hoge Raad bepaald dat vermogensrechten economisch vergelijkbaar zijn met (achtergestelde) aandelen die een lucratief belang vormen indien een hefboomeffect ontstaat van meer dan 1 op 10. De uitspraak van het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden d.d. 24 november 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:921) is naar de prullenbak verwezen . De volgende documenten zijn gepubliceerd:

1. Brief d.d. 11 december 2024 inzake Woo verzoek (6 pagina's, downloaden)
2. Bron document Woo verzoek lucratief belang (298 pagina's, downloaden)
3. Excel bestand berekening 1 (downloaden)
4. Excel bestand berekening 2 (downloaden)
5. Excel bestand berekening 3 (downloaden)

In mei 2025 zijn er diverse vragen beantwoord inzake het lucratief belang en de heffing in box 2 of box 3, dit vraag en antwoord spel kunt u hier raadplegen. De beslisnota met onderliggende informatie is ook van belang. De rekenmodellen geven iets meer financieel inzicht.

Kamervragen over belastingheffing bij private equity

In oktober 2024 zijn er nog kamervragen gesteld over de belastingheffing bij private equity. Deze vragen zijn gesteld naar aanleiding van een belastingwijziging in het Verenigd Koninkrijk. Nederland kent sinds 2009 de lucratiefbelang regeling waarbij op grond van de "carried" als basis het inkomen wordt belast in box 1 (resultaat uit overige werkzaamheden), met als alternatief de zogenoemde aanmerkelijkbelang variant (heffing in box 2). De Tweede Kamer heeft in 2024 een motie aangenomen om voordelen uit een lucratief belang te allen tijde te belasten in box 1. Daarmee zou de huidige mogelijkheid vervallen om te kiezen voor een heffing in box 2 bij onmiddellijke dooruitdeling naar privé van ten minste 95% van de voordelen tegen een lager belastingtarief door middel van de aanmerkelijkbelangvariant.

Hoe werkt de lucratief belang regeling en wat zijn de risico's

Bedoeling van de wetgever bij lucratief belang

De lucratief belang regeling is onderdeel van de inkomstenbelasting. De regeling is destijds bedacht om te voorkomen dat werknemers een excessieve beloning via een fiscaal gunstige route zouden ontvangen. Focus ligt hierbij met name op situaties waarbij de investering van de persoon (meestal werknemer) in geen verhouding staat tot de investering.

De excessieve of ‘disproportionele’ beloning is met name verbonden aan het belonen van managers van private equity-partijen. De bedoeling van de beloning is dan dat de managers via het uitrollen van de strategie in de ‘targetcompany’ aandeelhouderswaarde te creëren, waarin zij dan meedelen. Doorgaans leidt een  relatief lage investering van de managers tot ‘disproportionele’ winsten bij een exit van de private-equity-partij.

Kwalificatie aandelen in de inkomstenbelasting

Als aandelen kwalificeren als een lucratief belang, worden de ontvangen inkomsten (dividend en verkoopwinst) in box 1 belast tegen een tarief van maximaal 49,5%. Als de als lucratief te kwalificeren aandelen middellijk worden gehouden (dit wil zeggen via een holding), dan kunnen de inkomsten worden belast tegen het tarief in box 2 (24,5% over de eerste EUR 67.000, daarboven 33%, cijfers 2024). Voorwaarde is dan wel dat het genoten voordeel voor ten minste 95% (als dividend) wordt doorgestoten (naar prive).

Waarom is dit nu complex?

Nou, de aandelen kunnen ook kwalificeren als een zogenoemd aanmerkelijk belang (5% van de aandelen, zelfde tarief in box 2 maar geen doorstootverplichting van 95% van het voordeel) en kwalificeren als en bezitting in box 3 (minder dan 5%). Snapt u het nog of worden de ogen ook al glazig? We gaan het op hoofdlijnen uitleggen.

Lucratief belang en belastingdienst

Beloningsoogmerk voor managers

Allereerst is van belang dat aandelen moeten worden verkregen als beloning voor verrichtte of nog te verrichten werkzaamheden. Zonder dit zogenoemde beloningsoogmerk, kunnen aandelen nooit kwalificeren als een lucratief belang. Als er een dienstverband bestaat, wordt het beloningsoogmerk in de praktijk redelijk makkelijk aangenomen.

Criteria lucratief belang

Vervolgens moet worden beoordeeld of er sprake is van hefboom (‘disproportioneel rendement’) in relatie tot investering/risico. Er moet dan worden voldaan aan de volgende voorwaarden:

1. De aandelensoort bedraagt minimaal 10% van het totale aandelenkapitaal van de rechtspersoon;
2. De aandelensoort is achtergesteld bij andere soorten;
3. Het aandelenkapitaal bestaat uit verschillende soorten aandelen. 

Ook bij cumulatief preferente aandelen (soort ‘lening’) kan sprake zijn van een lucratief belang. Hiervan is sprake als er een preferentie is van tenminste 15% van het dividend.

Ook een vordering kan een lucratief belang vormen. Het moet dan gaan om vorderingen waarop het rendement afhankelijk is van de doelen / prestaties van de bestuurders, managers of aandeelhouders, en dat dan in belangrijke mate (om het ingewikkeld te maken.

Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn als de managers (of bestuurders) bepaalde doelen moeten halen (EBITDA, omzet, waarde aandelen). De cumulatief preferente aandelen of de vordering moeten dan nog wel steeds een beloning vormen voor de verrichtte en te verrichten arbeid. 

In sommige gevallen wordt een schuld kwijtgescholden (bad leaver of early leaver bepaling). De aandeelhouder krijgt dan bijvoorbeeld een minimale waarde voor zijn aandelen als hij tussentijds verstrekt., ook als de werkelijke waarde van de aandelen lager ligt. Ook in dergelijke gevallen kan sprake zijn van een lucratief belang.

Dynamische toetsing bij lucratief belang

Vervelend aspect van de regeling is dat het al dan niet aanwezig zijn van een lucratief belang dynamisch wordt getoetst. Dit wil zeggen dat toetsing aan de criteria doorlopend plaatsvindt; in beginsel kan een wijziging in de financieringsstructuur ertoe leiden dat aandelen die aanvankelijk in box 3 (belegging) werden gehouden, gaan kwalificeren als een lucratief belang (box 1).

Geen step-up bij sfeerovergang

Om het nog minder aantrekkelijk te maken, bij de overgang van box 3 naar box 1, is geen sprake van een zogenoemde step-up, waardoor de waarde-aangroei in feite met terugwerkende kracht onder het bereik van de lucratief-belangregeling wordt gebracht.

Toepassing Lucratief belang in het MKB

In de wetsgeschiedenis staat dat het niet de bedoeling is van de lucratief-belangregeling om ‘reguliere’ bedrijfsopvolgingen onder de regeling te laten vallen. De praktijk is echter weerbarstig en veelal leiden bedrijfsopvolgingen en managementparticipaties toch tot discussie met de Belastingdienst voor wat betreft de fiscale kwalificatie van de aandelen.

Het bereik van de regeling wordt daardoor in de praktijk veel groter dan waarvoor de regeling aanvankelijk was opgezet; ‘disproportionele’ beloningen van managers van private equity-partiijen.

Bedrijfsopvolging en lucratief belang

Bedrijfsopvolgingen vinden veelal gefaseerd plaats waarbij de overdragers via ofwel cumulatief preferente aandelen ofwel via een (aandeelhouders)lening verhoudingsgewijs veel kapitaal verstrekken. Door deze wijze van kapitalisatie van een vennootschap kan een hefboom ontstaan op de investering van de opvolgers, waardoor deze aandelen mogelijk kwalificeren als lucratief belang.

Vanuit de bedoeling van de wetgever absoluut nimmer bedoeld, maar in de praktijk wel degelijk aan de orde.

De dynamische beoordeling van de aanwezigheid van een lucratief belang kan daarbij opspelen. Wat van te voren als een zakelijke opzet kan worden bestempeld, kan -als je de koe in de kont kijkt- bij onverwacht goede resultaten immers leiden tot een disproportioneel rendement.

Managementparticpatie en lucratief belang

Overdracht van de aandelen, loon of schenking

Alvorens bij verkoop van (een deel van) de aandelen aan werknemers wordt toegekomen aan de kwalificatie van deze aandelen in de inkomstenbelasting, is de vraag of de verkoop op zakelijke gronden heeft plaatsgevonden.

Zo dit niet het geval is (te lage prijs) zal doorgaans sprake zijn van een loonvoordeel dat in de heffing van de loonbelasting wordt betrokken. In uitzonderlijke gevallen kan het voordeel dat de werknemers genieten (en dus niet op komt uit de dienstbetrekking c.q. de werkzaamheden) worden aangemerkt als een schenking.

De kwalificatie van een schenking kan aantrekkelijk zijn indien een beroep kan worden gedaan op de bedrijfsopvolgingsregeling.

Lucratief belang

Indien de aankoop is beoordeeld (en het voordeel zo nodig belast als loon of als schenking), speelt daarna de etikettering in de inkomstenbelasting. In het uitzonderlijke geval dat sprake is geweest van een schenking van aandelen aan personeel, kan het naar het ons voorkomt het lucratief belang niet aan de orde komen. Immers met de schenking is vastgesteld dat de aandelen geen beloningsvoordeel beogen te zijn. De toegangspoort tot het lucratief belang blijft daardoor gesloten.

Bij een loonvoordeel zal dit anders liggen. Daarna moet enerzijds worden gekeken naar de wijze van kapitalisatie van de vennootschap, maar ook naar de gemaakte afspraken in bijvoorbeeld een aandeelhoudersovereenkomst.

Als een werknemer zijn aandelen moet aanbieden bij vertrek bij zijn werkgever en hij ontvangt zijn aankoopbedrag terug terwijl de (werkelijke) waarde van de aandelen onder het aankoopbedrag ligt, zal op basis van de gemaakte afspraken sprake zijn van een lucratief belang.

Noot fiscaal jurist en advies lucratief belang

In 2009 is er een apart regime ingevoerd voor het toen mooi genoemde "lucratieve belang". Doel was een transparante en evenwichtige belastingheffing. De parlementaire stukken en hierop volgende wetgeving blinken niet uit in duidelijkheid over de reikwijdte van het begrip Lucratief belang. De regeling is opgenomen in artikel 3.92b Wet inkomstenbelasting, deze wetgeving kent een aparte regeling voor aandelen, vorderingen en dan komt "die" overige vermogensrechten. We zijn nu jaren verder en zien dat bijna elke werknemersparticipatie - hoe lucratief ook - onder deze wetgeving wordt ondergebracht. Bij de kennisgroep van de belastingdienst zijn er nu al vele standpunten over deze regeling. Ook is er een boekwerk van de belastingdienst over private equity en het lucratief belang (400 pagina's) Dit onderstreept de complexiteit en onzekerheid binnen deze wetgeving.

De Belastingdienst maakt het niet leuker en makkelijker, maar de wetgever heeft dat bij het opzetten van de lucratief-belangregeling bewust ook niet gedaan. Door te kiezen voor een open norm, in te vullen via rechtspraak, in combinatie met de dynamische toetsing, ligt er een wettelijke regeling die in de praktijk tot veel onduidelijkheid leidt.

Binnen de wereld van private equity komt de lucratief belang discussie dagelijks voorbij. Via carried interest ontstaan de meeste discussies (betekenis: aandelen belang van een manager waarop dankzij hefboomwerking een zeer hoog rendement mogelijk is, dit meestal met beperkte eigen investering). De regeling was bedoeld voor belastingheffing bij participatiemaatschappijen en venture capital bedrijven. Het MKB wordt met deze regeling geconfronteerd bij toetreding van managers en bedrijfsovernames waarbij sprake is van zeer aanzienlijke financieringen door de verkopende partij (vendor loan). De winsten worden in dergelijke gevallen belast met inkomstenbelasting.

U raadt de moraal van het verhaal. Een oneliner als bezint eer gij begint of nog beter, als u er aan begint, bel ons even voor advies. Wij hakken vaker met het bijltje! Vragen? Stuur ons gerust een e-mail.

Bronnen lucratief belang

Lucratief belang bij internationale situaties (besluit)

Gerechtshof d.d. 7 november 2017 ECLI:NL:GHDHA:2017:3256

Hoge Raad d.d. 30 november 2018 ECLI:NL:HR:2018:2198

Hoge Raad 14 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:557

Parket bij de Hoge Raad 4 oktober 2021, ECLI:NL:PHR:2021:926

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 24 november 2020, ECLI:NL:GHARL:2020:9921

Kamerstukken II 2007/08 31 459, nr. 9, pagina 10-11 en Kamerstukken I 2008/09, 31 459, nr. C, pagina 14

Auto van de zaak tijdens de vakantie

Steeds meer mensen gaan met de auto op vakantie. Soms stelt de werkgever een auto ter beschikking of rijdt de werknemer met de auto van de zaak naar het buitenland. In dit artikel gaan we verder in op de mogelijkheden en onmogelijkheden. In de basis wordt het gebruik van een auto van de zaak tijdens de vakantie als prive gebruik gezien. Wilt u onder de bijtelling uitkomen (minder dan 500 kilometer op jaarbasisis) dan is gebruik tijdens de vakantie dus knap lastig. Het is dan het beste om een auto - voor de vakantieperiode - bij een derde te huren en tevens de auto van de zaak (achter slot en grendel) bij uw werkgever neer te zetten.

Kosten auto van de zaak tijdens de vakantie

Als u een auto van de zaak heeft dan mag de werkgever alle hieraan verbonden kosten belastingvrij vergoeden. Denk hierbij aan:

1. Benzine in binnenland en buitenland
2. Tolgelden
3. Reparatie onderweg
4. ANWB aansluiting
5. Parkeerkosten in buitenland

Voorbeelden auto van de zaak tijdens de vakantie

Geen prive kilometers maar wel een andere auto tijdens de vakantie

U gebruikt een auto van de zaak waarbij de kilometers worden bijgehouden. Met Auto X wordt op jaarbasis minder dan 500 kilometers prive gereden. In de maand augustus krijgt u de beschikking over Auto Z, met deze auto wordt 2.000 kilometer prive gereden. Op jaarbasis rijdt u dus in totaal meer dan 500 kilometers prive, hierdoor heeft u een bijtelling (over het gehele jaar) over Auto X en Auto Z.

Twee auto's tijdens de vakantie

Een werknemer heeft tijdens de vakantieperiode een extra auto ter beschiiking. De bijtelling moet dan worden toegepast over beide auto''s (dit is de basis).  Een redelijke toepassing van de wet betekent echter dat de bijtelling privégebruik auto bij meerdere ter beschikking gestelde auto’s beperkt kan blijven tot 1 auto als de werknemer alleenstaand is of als in zijn gezin 1 persoon een rijbewijs heeft. Je houdt alleen rekening met de bijtelling van de auto met de hoogste bijtelling. Als in het gezin van de werknemer 2 personen een rijbewijs hebben, bereken je de bijtelling over 2 auto’s. Je houdt alleen rekening met de bijtelling van de 2 auto’s met de hoogste bijtelling. Tot en met 2021 hield je rekening met de auto(‘s) met de hoogste cataloguswaarde. Deze regeling wel aanvragen bij de belastingdienst om gedoe te voorkomen. Artikel meerdere auto van de zaak

Geen auto van de zaak maar tijdens de vakantie wel

De werkgever stelt enkel over de vakantieperiode een auto aan u ter beschikking. Als er meer dan 500 kilometer prive wordt gereden met de auto van de zaak dan moet over deze periode (tijdsgelang) de bijtelling worden berekend. Een auto van € 40.000 voor de vakantieperiode kost dan ongeveer € 350 per maand (netto).

De werkgever verhuurt een auto aan de werknemer tijdens de vakantie

Als een werkgever - enkel voor de vakantieperiode - een auto verhuurt aan de werknemer dan wordt meestal de economische huurwaarde als inkomen gezien, ook kunnen de bijtellingsregels van toepassing zijn. Laat u adviseren door een fiscalist die dan in overleg zal treden met de belastingdienst (zodat er zekerheid ontstaat). Artikel auto verhuren aan partner.

Sleutels van de auto van de zaak inleveren tijdens de vakantie

Henk gebruikt de auto van zijn broer tijdens de vakantie. Gedurende het jaar rijdt Henk minder dan 500 kilometers prive met de auto van zijn werkgever. Tevens zet Henk de auto tijdens de vakantie bij zijn werkgever achter slot en grendel en worden de sleutels en papieren van de auto ingeleverd bij de werkgever. Deze situatie wordt op papier vastgelegd. Veelal is dan geen bijtelling verschuldigd. Afstemming met de belastingdienst is wenselijk. Artikel sleutel bij werkgever neerleggen.

Noot fiscaal jurist inzake bijtelling auto tijdens de vakantie

Meestal heeft een werknemer toestemming nodig van zijn werkgever als hij de auto van de zaak tijdens zijn vakantie wil gebruiken. Diverse kosten zijn belastingvrij door de werkgever te vergoeden (bonnen bewaren) edoch de werkgever is dit niet verplicht. Een toelichting van de belastingdienst over het gebruik van de auto van de zaak is opgenomen in deze handreiking en in het handboek loonheffingen 2024.

Geen doorstootverplichting bij doorbetaaldloonregeling

Het Gerechtshof in Den Bosch heeft op 26 juni 2024 beslist dat voor de toepassing van de doorbetaaldloonregeling niet is vereist dat de holding die het loon van de directeur/aandeelhouder ontvangt van de werkmaatschappij, dit doorbetaald aan de directeur/aandeelhouder.

Minderheidsaandeelhouder en doorbetaaldloonregeling

Drie bestuurders van een B.V. houden via persoonlijke houdstervennootschappen ieder 5% van de aandelen in die B.V. De overige 85% van de aandelen in de B.V. zijn in handen van investeerders. De B.V. heeft managementovereenkomsten gesloten met de drie personal holdings van de bestuurders. De drie holdingvennootschappen hebben met hun aandeelhouders afgesproken dat zij voor de B.V. bestuurswerkzaamheden verrichten. Volgens de B.V. is met betrekking tot de werkzaamheden van de bestuurders de doorbetaaldloonregeling van toepassing. De inspecteur weigert de toepassing van de doorbetaaldloonregeling.

DGA in dienstbetrekking holding en doorbetaaldloonregeling

De bestuurders verrichten hun werkzaamheden voor de B.V. in het kader van hun dienstbetrekking met hun personal holdings.

Het belang van de bestuurders in de B.V. en hun werkzaamheden hiervoor komen grotendeels overeen met de situatie van een Commanditaire Vennootschap. Daarmee voldoen de B.V., de personal holdingvennootschappen en de bestuurders aan de zakelijkheidstoets.

Doorstootverplichting of niet

De inspecteur heeft verder nog aangevoerd dat de doorbetaaldloonregeling bij een echte privaatrechtelijke dienstbetrekking slechts toepasbaar is als de personal holdingvennootschappen voldoen aan een doorstootverplichting. Deze verplichting houdt in dat de personal holdings de volledige managementvergoeding als loon uitbetalen aan de bestuurders.

Het Gerechtshof oordeelt dat deze voorwaarde niet blijkt uit de wettekst van de regeling en evenmin is terug te vinden in de parlementaire toelichting.

Kennisgroepstandpunt belastingdienst

Het oordeel van de belastingdienst staat haaks op het gepubliceerde kennisgroepstandpunt van de belastingdienst. Immers daar merkt de belastingdienst op:

• “Deze situatie moet worden onderscheiden van de situatie waarin sprake is van ‘echt’ loon bij de dochtervennootschap (dat wordt doorbetaald aan de holding) als onderdeel van de managementvergoeding. Bij een dergelijke doorstorting van loon kan het (gebruikelijk) loon bij de holding niet lager zijn dan het doorgestorte loon.”

Het lijkt erop dat de belastingdienst op dit punt nu bakzeil moet halen, dat wil zeggen, dat zal na het ongetwijfeld door haar ingestelde cassatieberoep moeten blijken.

Noot fiscaal jurist inzake doorbetaaldloonregeling

Het Gerechtshof oordeelt dat de bestuurders van X BV uit hoofde van hun dienstbetrekking bij de holdings werkzaamheden verrichten voor X BV (artikel 32d lid 1 onderdeel a Wet LB 1964). Het Gerechtshof maakt er een mooie overzicht over en kijkt hierbij naar:

• de wetsgeschiedenis;
• het samenstel van civielrechtelijke gesloten overeenkomsten;
• de bedoeling van partijen;
• de wijze waarop uitvoering is gegeven aan die overeenkomsten (de praktijk)

Het Gerechtshof is het dus niet eens met de inspecteur (en standpunt kennisgroep Belastingdienst)  De holding hebben een reële betekenis  en aan de (fictieve) dienstbetrekking bij X BV moet meer gewicht worden toegekend en die dienstbetrekking als echte hoofddienstbetrekking moet worden aangemerkt. Aan de zakelijkheidstoets wordt ook gewoon voldaan. De doorbetaaldloonregeling mag dus gewoon worden toegepast.  De hier toegepaste structuur is normaal en gebruikelijk bij het opzetten van een nieuwe onderneming en heeft een zakelijk en fiscaal juist karakter. Hof en rechtbank zitten dus op 1 lijn.

Bronnen

Gerechtshof ’s Hertogenbosch 26 juni 2024, ECLI:NL:GHSHE:2024:2076

Kennisgroep standpunt belastingdienst KG:204:2022:21 Gebruikelijkloonregeling bij doorbetaaldloonregeling

Werknemer of ondernemer ?

Vanaf 2025 zal de belastingdienst strikt gaan handhaven op het werken met (schijn) zelfstandigen. Voor 2024 is het dus van belang dat u de afspraken (contracten) en formaliteiten (paspoort etc.) van zelfstandigen waar u mee werkt op orde brengt. Zelfstandigen zijn eerder in dienstbetrekking dan u zou mogen denken (Hoge Raad 2023), de bedoeling van partijen speelt meestal niet de belangrijkste rol (Hoge Raad 2020).

Vragen over schijnzelfstandigheid, de risico's of boekenonderzoek van de belastingdienst? Stuur ons gerust een e-mail voor vrijblijvende offerte.

Toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in juli 2026 het toetsingskader beoordeling arbeidsrelaties gepubliceerd (toesingskader en toelichting beoordeling arbeidsrelaties en afwegingen). In deze stukken worden de wettelijke regels en de belangrijkste jurisprudentie samengebracht. Via deze route kan worden beoordeeld of sprake is van werken in loondienst of als ZZPer (tenminste zoals het ministerie en de belastingdienst dit zien). Het toetsingskader begint met het wettelijke uitgangspunt dat sprake is van een arbeidsovereenkomst als is voldaan aan de drie criteria uit artikel 7:610 BW: arbeid, loon en een gezagsverhouding. Belangrijk is dat er niet 1 invalshoek is. Bij de beoordeling van een mens (ZZPer of werknemer) moeten alle feiten en omstandigheden - in onderlinge samenhang - worden gewogen (aldus de Hoge Raad). De 9 invalshoeken van het Deliveroo arrest komen hierbij vaak voorbij. De gezichtspunten uit het Uber arrest komen minder voorbij. Heeft u vragen of een discussie met de belastingdienst, neem gerust contact op met onze fiscale experts op dit gebied.

Schijnzelfstandigheid Vbar en het uurtarief voor de ZZPer

In de tweede kamer is veel steun voor het rechtsvermoeden van werknemerschap bij een te laag uurtarief. De nieuwe regeling zal per 2027 worden ingevoerd (is de bedoeling). Centraal in dit voorstel staat dat een ondernemer die minder dan € 38 per uur zou verdienen eerder wordt aangemerkt als werknemer. De bewijslast voor ondernemerschap keert bij een lager tarief om naar de opdrachtgever. Fiscaal wordt er geen nieuw materieel criterium toegevoegd, is enkel een bewijsrechtelijk hulpmiddel. Dit onderdeel zal in de toekomst vast weer gedoe geven (bijvoorbeeld bij stuk prijzen, vaste prijzen en/of branches die soms genoegen nemen met scherpe tarieven). Er komt in de toekomst nog een zogenaamde zelfstandigenwet, hopelijk is deze wet duidelijker.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Onderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Uit de kamerbrief d.d. 10 december 2025 inzake de voortgang werken met zelfstandigen volgt dat een speciaal team van 80 FTE's bezig is met onderzoeken inzake schijnzelfstandigheid, dit bij ruim 1.100 bedrijfsbezoeken en 300 boekenonderzoeken. Ongeveer 50% hiervan is nog niet afgerond. Voor 2025 geldt nog een zogenaamde zachte landing zonder boetes, deze vervalt in 2026, dan worden er dus weer boetes opgelegd. De Belastingdienst heeft besloten om voor 2026 een nieuw handhavingsplan arbeidsrelaties op te stellen en te publiceren. Fiscaal wordt zelfstandig ondernemerschap ook steeds minder aantrekkelijk gemaakt (afschaffing FOR, verlaging zelfstandigenaftrek,verlaging MKB winstvrijstelling en invoering verplichte AOV verzekering). In 2026 gaat dit gewoon door en wordt er verder gewerkt aan de Vbar (wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden). Via speciale websites worden werkgevers en ondernemers geïnformeerd (ZZP ja of Nee en hetjuistcontract). Er zijn ook speciale brochures over dit onderwerp. Wij adviseren dagelijks ondernemers en werkgevers over dit onderwerp. Wij voeren voor ook samen met Damste advocaten regelmatig quick scan's uit.

Terugblik schijnzelfstandigheid en standpunten overheid

Op 7 juli 2025 heeft het kabinet via een wetsvoorstel meer duidelijkheid willen geven aan zelfstandigen. Iemand die minder zou verdienen dan € 36 per uur als ZZPer een sterkere rechtspositie krijgen, aldus de aanvulling op het wetsvoorstel. Zelfstandigen die minder verdienen dan € 36 zouden in de toekomst eenvoudiger kunnen stellen dat ze werknemer zijn (met de hierbij behorende rechten). Vorenstaande staat in het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar). Hopelijk komt er binnenkort voor de 1.300.000 zelfstandigen duidelijkheid omtrent hun rechtspositie. Het aantal schijnzelfstandigen wordt thans geschat op 200.000. Er lijkt nu een ondergrens qua tarief te worden ingevoerd van € 36 (dit tarief zal jaarlijks worden geïndexeerd).

Op 3 februari 2025 gaf de staatssecretaris van Financien nog een extra toelichting, dit naar aanleiding van kamervragen. Over 2025 worden geen bestuurlijke boetes opgelegd, zelfs bij kwaadwillendheid of klip en klare schijnzelfstandigheid. Naheffingen of correctieberichten worden wel opgelegd bij schijnzelfstandigheid, dit met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Bij kwaadwillendheid (of eerdere aanwijzingen) kan terugwerkende kracht (dus voor 1 januari 2025) wel in beeld komen. Vanaf 1 januari 2026 gelden de normale regels weer. Lopende afspraken (modelcontracten) blijven geldig tot eind 2029 (mits wel wordt voldaan aan bestaande wetten, regelgeving en jurisprudentie). Ook moet volgens afspraak worden gewerkt.

Er zijn op 7 maart 2025 interne documenten openbaar gemaakt over de wet DBA, dit betreft ondermeer een samenvatting van reactie op het memo "uitvoering van de wet DBA" een normenkader Tax Control Framework, uitgangspunten fiscale strategie van de Belastingdienst en de controle aanpak van de belastingdienst. Dit geeft een mooi kijkje in de fiscale keuken.

Opheffing handhavingsmoratorium per 2025

Het handhavingsmoratorium Wet Dergulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) komt per 1 januari 2025 te vervallen. De focus komt vanaf 2025 dus te liggen op de heffing van loonheffingen bij de opdrachtgevers. Dit wordt bevestigd in de brief van de staatssecretaris d.d. 6 september 2024, in de bijgevoegde nota wordt een nadere toelichting gegeven. Vergrijpboetes zullen zelden worden opgelegd, verzuimboetes wel.

Schijnzelfstandigheid geeft problemen voor bedrijven

In de periode rond 2020 werden diverse werkgevers onderzocht zodat kon worden vastgesteld of er wordt gewerkt met echt zelfstandigen. Ook zijn in die periode interne documenten van de belastingdienst openbaar gemaakt.  Ook is in die periode aangekondigd dat er onderzoeken zouden komen. In 2023 kwam hierbij de baanbrekende zaak inzake de ondernemers die bij Deliveroo werkzaam waren. De belastingdienst heeft meermaals aangekondigd om de schijnzelfstandigheid aan te pakken.

Volgens het ministerie gaat het om ongeveer 200.000 (van de ruim 1,2 miljoen) zelfstandige ondernemers.

Vanaf 1 januari 2025 zullen werkgevers die gebruikmaken van schijnzelfstandigen geconfronteerd worden met een verhoogd risico op claims en financiële gevolgen. Na een pauze van acht jaar zal de Belastingdienst opnieuw beginnen met het handhaven (zie handhavingsplan januari 2024) van regels tegen oneigenlijke zzp-constructies (zie ook de brief van de belastingdienst september 2023 inzake handhaving). Deze handhaving kan aanzienlijke impact hebben op bedrijven die schijnzelfstandigen inzetten. Dit artikel bespreekt de implicaties en wat werkgevers kunnen doen om zich voor te bereiden. De belastingdienst heeft zelf ook een probleem, volgens een artikel op de site van RTL werken er ruim 1.000 schijnzelfstandigen bij het ministerie van financien. Het lijkt mij verstandig dat we eerdaags een Woo verzoek indien omtrent de informatie welke hierover voorhanden is.

Wat zijn schijnzelfstandigen?

Schijnzelfstandigen zijn zzp’ers die in feite in een dienstverband werken, maar door hun opdrachtgever als zelfstandigen worden behandeld. Dit kan aantrekkelijk lijken voor werkgevers vanwege lagere kosten en minder verplichtingen, maar het brengt aanzienlijke risico's met zich mee. Wanneer de Belastingdienst oordeelt dat een zzp’er feitelijk een werknemer is, kan dit leiden tot forse naheffingen, boetes en nabetalingen op pensioenen. 

Handhaving door de Belastingdienst schijnzelfstandigen

Vanaf 1 januari 2025 zal de Belastingdienst weer controles uitvoeren bij werkgevers die zich niet aan de regels houden omtrent schijnzelfstandigheid. Dit betekent dat bedrijven die schijnzelfstandigen inzetten, kunnen worden geconfronteerd met naheffingen van loonbelasting en sociale premies. Daarnaast kunnen pensioenfondsen achterstallige pensioenpremies met terugwerkende kracht innen.

Financiële risico's bij werken met zelfstandigen

Het herkwalificeren van zzp’ers als werknemers brengt aanzienlijke financiële risico's met zich mee:

1. Loonkosten: Werkgevers zullen hun voormalige zzp’ers in loondienst moeten nemen tegen een vergelijkbaar nettoloon, wat kan leiden tot hogere brutolonen.
2. Pensioenpremies: Pensioenfondsen kunnen met terugwerkende kracht pensioenpremies innen, wat kan leiden tot aanzienlijke financiële lasten.
3. Achterstallige rechten: Schijnzelfstandigen kunnen aanspraak maken op achterstallige werknemersrechten zoals vakantiedagen, overwerktoeslagen en transitievergoedingen.
4. Naheffingsaanslagen: de belastingdienst kan naheffingsaanslagen met rente (en soms boetes) opleggen.

Voorbereidingen voor werkgevers die werken met (schijn) zelfstandigen

Om de risico's te minimaliseren, kunnen werkgevers de volgende stappen overwegen:

1. Herzie de contracten: Analyseer de huidige zzp-contracten en bepaal of deze voldoen aan de criteria voor zelfstandigheid. Overweeg om schijnzelfstandigen in vaste dienst te nemen.
2. Fiscaal advies: Raadpleeg een fiscalist (en eventueel een arbeidsrechtspecialist) om een beter inzicht te krijgen in de implicaties van de nieuwe handhaving en om passende maatregelen te treffen. Eventueel het aanpassen van de bestaande contracten en/of het op een andere manier inrichten van de werkzaamheden.
3. Compliance check: Zorg ervoor dat alle zzp’ers daadwerkelijk als zelfstandigen opereren en voldoen aan de eisen van de Belastingdienst. Neem hiertoe gerust contact met ons op.

Noot fiscaal jurist inzake schijnzelfstandigheid

De hernieuwde handhaving van de regels rond schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst vanaf 1 januari 2025 brengt risico's met zich mee voor werkgevers. Door proactief maatregelen te nemen en fiscaal advies in te winnen, kunnen werkgevers de impact van deze veranderingen beheersen en zich voorbereiden op mogelijke claims. Het is essentieel om de contractuele relaties met zzp’ers zorgvuldig te evalueren en waar nodig aan te passen om toekomstige problemen te voorkomen.

Schijnzelfstandigheid is een term die wordt gebruikt voor een persoon die als zelfstandige werkt maar in feite een werknemer is. Hierdoor worden er geen premies voldaan en is de belastingheffing vaak lager. Dit kan problemen geven met de Belastingdienst maar ook tot gevolg hebben dat er premies en/of boetes moeten worden betaald. Door het handhavingsmoratorium zullen er komende tijd in principe geen boetes worden opgelegd aan opdrachtgevers. In diverse stukken wordt aandacht besteed aan de schijnzelfstandigheid, bijvoorbeeld het rapport van de Algemene rekenkamer uit april 2022 inzake schijnzelfstandigheid en handhaving door de belastingdienst. In juni 2022 kwam hier nog een tweede rapport bij over het toezichtplan arbeidsrelaties. De belangrijkste conclusies zijn de volgende:

1. Wetgeving is verouderd.
2. Grote fiscale verschillen tussen werknemers en ondernemers.
3. Onvoldoende handhaving door de belastingdienst.
4. Er zijn weinig kwaadwillende ondernemers.

De Belastingdienst heeft op dit moment te weinig mensen en middelen om schijnzelfstandigheid aan te pakken, vanaf 2025 zou dit dus op orde moeten zijn. Op grond van wetgeving (het handhavingsmoratorium) worden er de komende jaren geen boetes of naheffingen opgelegd aan opdrachtgevers die zelfstandigen inhuren die feitelijk werknemer zouden zijn. Per 2025 zal dit wel weer gaan veranderen. Als een ondernemer langere tijd voor een opdrachtgever werkt en niet zelfstandig zijn of haar uren mag bepalen bestaat er een risico dat sprake is van werknemerschap. In dit memo wordt een toelichting gegeven op het begrip schijnzelfstandigheid en gezagsverhouding.

De belastingdienst zal de komende tijd haar boekenonderzoeken opvoeren en kritisch zijn op ingehuurde ondernemers. Dit zal mogelijk meer procedures tot gevolg hebben en wellicht ook naheffingsaanslagen.

Voorlopig blijft de onduidelijkheid nog hangen boven het fiscale landschap. Als u ondernemers zou inhuren zorg dan voor een ordentelijke administratie, heldere risicoverdeling en een juiste overeenkomst. Wilt u een vrijblijvend gesprek neem dan gerust contact op met één van onze specialisten.

Overige informatie

Wilt u weten wat onze klanten over ons zeggen?

Vanaf welke locatie werken wij?

Wie zijn onze klanten?

Inschrijven nieuwsbrief?

Vrijblijvende offerte, adviesgesprek of fiscale scan aanvragen?

Deelauto en belastingen

Maak je gebruik van een auto via een deelautoplatform of omdat de auto van de werkgever door meerdere werknemers wordt gebruikt en worden de kosten door je werkgever betaald?  De belastingdienst ziet de auto dan als "auto van de zaak". Er moet een bijtelling plaatsvinden over dagen dat de auto aan jou ter beschikking is gesteld.

Belastingdienst en deelauto

De belastingdienst verstaat onder een deelauto, een auto die door meerdere personen wordt of kan worden gebruikt. Dat kan een werkgever zijn die één auto aan meerdere werknemers ter beschikking stelt of een externe aanbieder die auto’s ter beschikking stelt aan een werknemer, al dan niet via diens werkgever. Voor deelauto's zijn nog geen bijzondere regels. De belastingdienst heeft in september 2024 een notitie geschreven over de deelauto en de fiscale gevolgen. De notitie kunt u hier raadplegen. De kennisgroep gaat in februari 2025 nog verder in op de deelauto en geeft ook een aantal voorbeelden, zie onder

Kennisgroep Belastingdienst inzake deelauto

Werkgever reserveert deelauto voor een zakelijke reis van de werknemer

• Aanleiding: Een werkgever heeft een abonnement bij een deelautobedrijf. Met dit abonnement kan hij bij beschikbaarheid een auto reserveren. Eén van diens werknemers heeft een auto nodig om naar een klant te rijden (bijvoorbeeld omdat die via het openbaar vervoer lastig bereikbaar is). De werkgever reserveert voor de werknemer in de buurt van het openbaar vervoer station een auto (of geeft via een portal/online omgeving toestemming aan de werknemer om een auto te reserveren). Privégebruik is niet toegestaan op straffe van een boete. De werkgever controleert of de kilometerstand van de auto (op de factuur) overeenkomt met de reis die de werknemer heeft gemaakt. De werknemer gaat op de fiets naar een openbaar vervoer station bij hem in de buurt. Vervolgens gaat de werknemer met de trein naar een openbaar vervoer station in de buurt van de klant. Vanaf dat station neemt de werknemer voor het laatste stuk de deelauto naar de klant en vica versa.
• Vraag : fiscale gevolgen
• Antwoord: Er is geen sprake van een ter beschikking gestelde auto om de volgende redenen: De werknemer kan alleen gebruik maken van de auto tijdens de reis naar de klant en terug. Tijdens deze reis blijft de feitelijke beschikkingsmacht bij de werkgever. De werknemer heeft weliswaar de mogelijkheid om de auto te besturen, maar hij mag niet bepalen voor welk doeleinde hij de auto gebruikt. Hij mag de auto alleen gebruiken voor een gerichte zakelijke opdracht van de werkgever (namelijk de betreffende reis naar de klant) en de werkgever controleert dit. De werkgever neemt de kosten van de auto rechtstreeks voor zijn rekening, waardoor sprake is van ‘vervoer vanwege de inhoudingsplichtige’. Aangezien de werknemer met de auto naar een klant gaat, is sprake van een zakelijke reis en dus zijn de werkelijke kosten van de auto onbelast. De werkgever kan de werknemer ook een onbelaste reiskostenvergoeding geven (0,23 cent per kilometer) bij reizen met OV of fiets.

Werkgever heeft een abonnement bij een autobedrijf voor gebruik van een deelauto door de werknemer

• Aanleiding: Een werkgever heeft een afspraak met een deelautobedrijf voor al zijn werknemers. Op basis hiervan kunnen de werknemers bij beschikbaarheid zelf een auto (in de buurt) reserveren. De werknemers mogen te allen tijde een auto reserveren voor zakelijke doeleinden. Vooraf is geen goedkeuring van de werkgever voor het gebruik van de auto nodig, maar privégebruik is niet toegestaan op straffe van een boete. De werkgever houdt achteraf daadwerkelijk toezicht op het privégebruik middels de facturen en bewaart de vastleggingen van dit toezicht in zijn administratie.
• Vraag: fiscale gevolgen voor de loonheffingen
• Antwoord Er is sprake van een ter beschikking gestelde auto om de volgende redenen. De werknemer heeft feitelijk de beschikkingsmacht over de auto tijdens het gebruik. Hij heeft de mogelijkheid om de auto te besturen en kan naar eigen inzicht bepalen voor welke doeleinden hij de auto gebruikt. De werkgever geeft geen gerichte zakelijke opdracht voor het gebruik van de auto. De werknemer mag de auto niet privé gebruiken, maar kan dit wel. Omdat de controle achteraf plaats vindt, kan de werkgever privégebruik niet verhinderen.  De werkgever kan door het reëel verbod op privégebruik bewijzen dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt (tegenbewijsregel). De forfaitaire bijtelling van nihil is van toepassing en de eventuele privékilometers (dus maximaal 500 kilometer op kalenderjaarbasis) zijn daarom onbelast.

Werknemer heeft abonnement bij deelauto bedrijf (gebruik enkele rit)

• Aanleiding Een werknemer sluit in privé een abonnement af bij een deelautobedrijf. Met dit abonnement kan hij bij beschikbaarheid een auto (in de buurt) reserveren. Het bedrijf brengt iedere maand bij de werknemer abonnementskosten in rekening en een bedrag per uur en per kilometer voor het daadwerkelijke gebruik van de auto. Alle oplaad-, brandstof- en verzekeringskosten zijn inbegrepen in het uur/kilometertarief. Op aangeven van de werkgever reserveert de werknemer voor een dag een auto in zijn buurt om daarmee naar een congres te gaan en terug. De werkgever vergoedt alle kosten die het deelautobedrijf in rekening brengt, bestaande uit de pro rata kosten van het abonnement, het gebruik van de auto voor de zakelijke rit en de hieraan gerelateerde oplaad-, dan wel brandstofkosten. Privégebruik tijdens de rit naar het congres is niet toegestaan. De werkgever controleert dit achteraf.
• Vraag: fiscale gevolgen voor de loonheffingen
• Antwoord : Er is geen sprake van een ter beschikking gestelde auto om de volgende redenen:De werknemer kan alleen gebruik maken van de auto tijdens de reis naar het congres en terug.De werkgever vergoedt alle kosten van de auto die zien op het congres bezoek. Een dergelijke vergoeding kan worden gelijkgesteld met een ter beschikking gestelde auto.[voetnoot 1] Dit is in dit geval echter niet aan de orde, omdat tijdens deze reis de werknemer niet mag bepalen voor welk doeleinde hij de auto gebruikt. De feitelijke beschikkingsmacht blijft bij de werkgever, omdat de werknemer de auto alleen mag gebruiken voor een gerichte zakelijke opdracht van de werkgever (namelijk naar het congres gaan) en de werkgever controleert dit.De werkgever kan een onbelaste vergoeding geven voor de kosten van de reis naar het congres van maximaal € 0,23 per kilometer. Als de werkelijke kosten meer zijn en de werkgever kiest ervoor de werkelijke kosten te vergoeden, is het meerdere belast. De werkgever kan de aanvullende vergoeding aanwijzen als eindheffingsbestanddeel.

Werknemer heeft abonnement bij deelautobedrijf en gebruik indien dit nodig is

• Aanleiding Een werknemer sluit in privé een abonnement af bij een deelautobedrijf. Met dit abonnement kan hij bij beschikbaarheid een auto (in de buurt) reserveren. Het bedrijf brengt iedere maand bij de werknemer abonnementskosten in rekening en een bedrag per uur en per kilometer voor het daadwerkelijke gebruik van de auto. Alle brandstof- en verzekeringskosten zijn inbegrepen in het uur/kilometertarief. De werknemer heeft toestemming van zijn werkgever om de auto te gebruiken als dat naar het oordeel van de werknemer voor het werk nodig is. Enige mate van privégebruik is toegestaan, de werkgever controleert daar verder niet op. De werknemer houdt geen rittenregistratie bij. De werkgever vergoedt maandelijks de factuur die de werknemer aan het deelautobedrijf moet betalen, dat betekent alle kosten, bestaande uit abonnementskosten, ritkosten en brandstofkosten ook als de werknemer de auto voor privédoeleinden gebruikt.
• Vraag: fiscale gevolgen voor de loonheffingen
• Antwoord : Er is sprake van een ter beschikking gestelde auto om de volgende redenen: De werkgever vergoedt alle kosten van de auto. Een dergelijke vergoeding kan worden gelijkgesteld met een ter beschikking gestelde auto (loon in natura). Dit is in dit geval aan de orde omdat de werknemer feitelijk de beschikkingsmacht heeft over de auto tijdens het gebruik. Hij heeft de mogelijkheid om de auto te besturen en kan naar eigen inzicht bepalen voor welke doeleinden hij de auto gebruikt. De werkgever geeft geen gerichte zakelijke opdracht voor het gebruik van de auto en controleert het (privé)gebruik van de auto niet. Als de werknemer niet te allen tijde kan beschikken over een auto (omdat de deelauto’s bijvoorbeeld in gebruik zijn bij anderen) is de regeling enkel van toepassing voor de perioden dat de werknemer de auto heeft gereserveerd. De werkgever moet een bijtelling in aanmerking nemen, omdat hij niet kan voldoen aan de tegenbewijsregeling. De werkgever kan niet aantonen dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt. Hij kan immers geen sluitende kilometeradministratie overleggen of anderszins bewijzen dat de 500-kilometergrens niet is overschreden. Wanneer de werknemer verschillende auto’s gebruikt, is de grondslag voor de bijtelling (cataloguswaarde) niet altijd hetzelfde. De werkgever moet daar rekening mee houden bij het vaststellen van de hoogte van de bijtelling. De werkgever kan met behulp van het kenteken de cataloguswaarde van de auto achterhalen. De gegevens van de gebruikte auto staat vermeld op de factuur. Hierna wordt de berekening van de bijtelling met een cijfervoorbeeld toegelicht.

Werkgever biedt een deelauto aan via mobiliteitsbudget

• Aanleiding: Een werkgever verstrekt aan werknemers een mobiliteitsbudget van € 800 per maand. Dit budget kan de werknemer via een app inzetten voor zakelijke reizen. Met de app kan de werknemer o.a. een auto reserveren bij een autoverhuurbedrijf. Het autoverhuurbedrijf heeft altijd een auto voor de werknemer beschikbaar. De werknemer mag het budget en dus ook de auto alleen voor zakelijke reizen gebruiken. Als hij de auto toch voor privédoeleinden gebruikt, factureert het verhuurbedrijf de kosten hiervan rechtstreeks aan de werknemer. De werkgever controleert het (privé)gebruik van de auto niet. Een eventueel restant van het budget wordt niet uitbetaald aan de werknemer.
• Vraag: fiscale gevolgen voor de loonheffingen
• Antwoord : Er is sprake van een ter beschikking gestelde auto om de volgende redenen: Tijdens het gebruik van de auto ligt de feitelijke beschikkingsmacht bij de werknemer. De werknemer heeft immers de mogelijkheid om de auto te besturen, en kan naar eigen inzicht bepalen voor welke doeleinden hij de auto gebruikt. De werkgever geeft geen gerichte zakelijke opdracht voor het gebruik van de auto en controleert het (privé)gebruik van de auto niet. Het splitsen van de facturering van zakelijke ritten aan de werkgever en de privéritten aan de werknemer maken dat niet anders. De werknemer kan niet te allen tijde beschikken over een auto. De werknemer kan de app immers alleen inzetten tot een bepaald budget. De regeling is daarom enkel van toepassing op de dagen dat de werknemer een auto reserveert via de app. Er is een forfaitaire bijtelling van nihil aan de orde als blijkt dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt (tegenbewijsregeling). De 500-kilometergrens voor privédoeleinden moet worden herrekend aan de hand van de mate van terbeschikkingstelling. Als een werknemer de app voor 10 dagen per jaar inzet voor een auto, geldt voor hem een grens van 13,6 kilometer (10/365) in dat kalenderjaar. Bij meer privékilometers in dat kalenderjaar dient de werkgever een (tijdsgelange) bijtelling in aanmerking te nemen. Dit betekent in beginsel (ervan uit gaande dat steeds dezelfde auto wordt gebruikt) een bijtelling van 10/365 * (bijtellingspercentage * cataloguswaarde). Stel de werknemer heeft een auto met een cataloguswaarde van € 50.000 met een bijtellingspercentage van 22%. De bijtelling over het betreffende kalenderjaar bedraagt dan afgerond € 301 (10/365 * (22% * € 50.000)). Als de cataloguswaarde van de deelauto’s verschilt, moet hier rekening mee gehouden worden. Stel de werknemer heeft 5 dagen de beschikking gehad over een auto met een cataloguswaarde van € 30.000, 2 dagen een auto met een cataloguswaarde van € 40.000 en 3 dagen een auto met een cataloguswaarde van € 50.000. De berekening van de bijtelling is in dat geval: 5/365 * (bijtellingspercentage * € 30.000) + 2/365 * (bijtellingspercentage * € 40.000) + 3/365 * (bijtellingspercentage * 30.000). ls geen bijtelling in aanmerking hoeft te worden genomen omdat voor niet meer dan 13,6 kilometer voor privédoeleinden in gereden, worden de privékilometers op nihil gewaardeerd (forfaitaire bijtelling van nihil).

Werkgver huurt een auto voor 3 werknemers

• Aanleiding: Een werkgever huurt een auto bij een autoverhuurbedrijf. De sleutel van de auto is in beheer bij de receptie en wordt afwisselend gebruikt door drie werknemers. De werkgever controleert het gebruik van de auto niet en privégebruik is toegestaan. Er wordt geen kilometeradministratie bijgehouden. Werknemer A gebruikt de auto 45 dagen in het kalenderjaar, werknemer B gebruikt de auto 60 dagen en werknemer C gebruikt de auto 100 dagen (in totaal: 205 dagen daadwerkelijke gebruik). De auto heeft een cataloguswaarde van € 45.000.
• Vraag: fiscale gevolgen voor de loonheffingen
• Antwoord : Er is sprake van een ter beschikking gestelde auto om de volgende redenen: De werknemers hebben de feitelijke beschikkingsmacht over de auto. Zij hebben de mogelijkheid om de auto te besturen, en kunnen bepalen voor welke doeleinden zij de auto gebruiken. De werkgever geeft geen gerichte zakelijke opdracht voor het gebruik van de auto en controleert het (privé)gebruik van de auto niet. De werknemers kunnen doorlopend beschikken over een auto met dien verstande dat ze deze met z’n drieën moeten delen. Daarom tellen ook de dagen mee dat de auto feitelijk niet wordt gebruikt. De regeling geldt immers voor de dagen dat de werknemer de auto kán gebruiken. De werkgever moet een bijtelling in aanmerking nemen, omdat de werkgever niet kan aantonen dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt (tegenbewijsregeling). De werkgever moet de bijtelling in redelijkheid naar evenredigheid verdelen over de drie werknemers. Zie paragraaf 3.1.3. De totale bijtelling voor de auto bedraagt € 9.900 (22% * € 45.000). De bijtelling kan bijvoorbeeld als volgt worden verdeeld over de betreffende werknemers: Werknemer A: € 2.173 (45/205^e * € 9.900), Werknemer B: € 2.897 (60/205^e * € 9.900) en Werknemer C: € 4.829 (100/205^e * € 9.900)

Werkgever heeft 1 bedrijfsauto voor 3 werknemers

• Aanleiding: Een werkgever heeft één auto op het bedrijfsterrein staan die drie werknemers kunnen meenemen voor zakelijk gebruik. De werkgever vindt het goed dat de werknemers de auto ook voor privédoeleinden gebruiken op momenten dat de auto niet gereserveerd is door de betreffende collega’s. De kosten voor de privéritten wil de werkgever echter niet zelf dragen. Hij spreekt met de werknemers af dat zij eventueel privégebruik zelf moeten betalen. In de auto is een geautomatiseerde rittenregistratie geplaatst, waarmee kan worden vastgesteld wie er wanneer, waar en waarvoor (zakelijk of privé) met de auto heeft gereden. Werknemer A maakt 60% gebruik van de auto en werknemer B 40%. Werknemer C maakt geen gebruik van de auto, omdat die continue in gebruik is bij de andere twee werknemers.
• Vraag: fiscale gevolgen voor de loonheffingen
• Antwoord :  Er is sprake van een ter beschikking gestelde auto aan A en B om de volgende redenen: A en B hebben de feitelijke beschikkingsmacht over de auto. Zij hebben de mogelijkheid om de auto te besturen en kunnen bepalen voor welk doeleinde zij de auto gebruiken. De werkgever geeft geen gerichte zakelijke opdracht voor het gebruik van de auto en controleert het (privé)gebruik van de auto niet. C heeft niet de mogelijkheid de auto te gebruiken; deze is immers altijd in gebruik bij de andere werknemers. Hij heeft daardoor feitelijk niet de beschikkingsmacht over de auto. Er is een forfaitaire bijtelling van nihil aan de orde voor werknemer A en B als blijkt dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt (tegenbewijsregeling). De 500-kilometergrens voor privédoeleinden moet worden herrekend aan de hand van de mate van terbeschikkingstelling. Aangezien werknemer A de auto 60% van de tijd gebruikt geldt voor hem een grens van 300 kilometer (60% * 500). Voor werknemer B geldt een grens van 200 kilometer (40% * 500). Bij meer privékilometers moet de werkgever een evenredige forfaitaire bijtelling in aanmerking te nemen. Stel A heeft de auto voor meer dan 300 kilometer voor privédoeleinden gebruikt, dan geldt voor hem een evenredige forfaitaire bijtelling van 60% * (bijtellingspercentage * de cataloguswaarde). Als B de auto voor 200 kilometer of minder voor privédoeleinden heeft gebruikt, geldt voor hem een forfaitaire bijtelling van nihil.  De eventuele eigen bijdrage voor het privégebruik van de auto mag in mindering worden gebracht op de forfaitaire bijtelling. Zie ook hoofdstuk 23.3.7 van het Handboek.

Hoe werkt de deelauto fiscaal eigenlijk?

De deelauto is fiscaal niet gedefinieerd. In het kader van dit standpunt verstaan we onder een deelauto een auto die door meerdere personen wordt of kan worden gebruikt. Dat kan een werkgever zijn die één auto aan meerdere werknemers ter beschikking stelt of een externe aanbieder die auto’s ter beschikking stelt aan een werknemer, al dan niet via diens werkgever. Er bestaan fiscaal geen bijzondere regels voor deelauto’s; in de fiscaliteit wordt bij het gebruik van deelauto’s aangesloten bij bestaande regels die gelden voor loon in zijn algemeenheid en vervoer in het bijzonder. Het loonbegrip voor de loonheffingen is ruim. Zie artikel 10 Wet LB 1964. Het betreft kortweg al hetgeen uit een (vroegere) dienstbetrekking wordt genoten. Dit kan zowel loon in geld zijn als loon in natura. Als een werkgever een vergoeding geeft aan een werknemer voor reizen met de eigen auto is sprake van loon in geld. Als een werknemer een auto van de werkgever mag gebruiken om te reizen is sprake van loon in natura. Zowel loon in geld als loon in natura zijn onderworpen aan loonheffingen, waarbij loon in natura eerst moet worden gewaardeerd conform de wettelijke regels. Daarnaast kent de wetgeving diverse (gerichte) vrijstellingen waardoor minder of geen loonheffingen verschuldigd zijn over het loon. Een voorbeeld hiervan is de gericht vrijgestelde reiskostenvergoeding van € 0,23 per kilometer (2025). Hierna geven we een overzicht van de wet- en regelgeving binnen de loonheffingen waar een werkgever mee te maken kan krijgen bij het gebruik van een (deel)auto door een werknemer.

Hoe werkt de regeling voor prive gebruik auto van de zaak ?

Als een werkgever aan zijn werknemer een auto ter beschikking stelt, is sprake van loon in natura. In dat geval geldt een bijzondere waarderingsregeling; de regeling privégebruik auto. Deze regeling is opgenomen in artikel 13bis Wet LB 1964. Op grond van deze regeling moet de werkgever een forfaitaire bijtelling in aanmerking nemen bij de werknemer als de auto ook voor privédoeleinden ter beschikking is gesteld door of namens de werkgever. Voor de toets of de werkgever een forfaitaire bijtelling in aanmerking moet nemen op grond van de regeling privégebruik auto geldt het volgende: Als de auto ter beschikking is gesteld aan de werknemer, wordt de auto geacht ook voor privédoeleinden ter beschikking te zijn gesteld. In dat geval is een forfaitaire bijtelling aan de orde, tenzij blijkt dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt (tegenbewijsregeling, zie paragraaf 3.1.2). De werkgever moet de feiten volledig bewijzen (‘overtuigend aantonen’) . Wordt voldaan aan de tegenbewijsregeling dan wordt op basis van deze regeling een forfaitaire bijtelling van nihil toegepast. De eventuele privékilometers die niet meer zijn dan de genoemde 500 kilometer zijn dan niet belast. Fiscaal gezegd, ze worden op nihil gewaardeerd. Als de auto niet ter beschikking is gesteld aan de werknemer is een forfaitaire bijtelling niet aan de orde, maar kunnen andere fiscale regelingen gelden, zoals de gerichte vrijstelling voor reiskosten en de algemene waarderingsregels voor loon in natura (zie paragraaf 3.2). De eventuele privékilometers zijn dan belast, ook als dit er minder zijn als de genoemde 500 kilometer, omdat de tegenbewijsregeling enkel van toepassing is als sprake is van een ter beschikking gestelde auto. De inspecteur moet aannemelijk maken dat de werkgever een auto ter beschikking heeft gesteld aan de werknemer. Zie HR 13 augustus 2010, ECLI:NL:HR:2010:BN3831. Hij hoeft niet aannemelijk te maken dat de auto ook voor privédoeleinden ter beschikking is gesteld. Zie Hof Amsterdam, ECLI:NL:GHAMS:2015:2283 (deze uitspraak is bekrachtigd door HR 22 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:81). Is sprake van een ter beschikking gestelde auto, dan moet de werkgever bewijzen dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt (tegenbewijsregeling). Zie voor meer informatie over de regeling privégebruik auto hoofdstuk 23.3 en 23.4 van het Handboek Loonheffingen 2024 (hierna: het Handboek).

Wanneer is sprake van een ter beschikking gestelde auto?

Artikel 13bis Wet LB 1964 is alleen van toepassing als sprake is van een ter beschikking gestelde auto. De vraag of een werkgever aan zijn werknemer een deelauto ter beschikking stelt, is niet altijd eenvoudig te beantwoorden. Wanneer is dit het geval? Volgens de Hoge Raad houden de woorden ‘ter beschikking gesteld’ in dat de belastingplichtige de macht heeft om over de auto naar goedvinden te beschikken. Zie HR 19 oktober 1983, ECLI:NL:HR:1983:AW8780. Met andere woorden, dat de werknemer voor kortere of langere tijd de feitelijke macht over de auto uitoefent of kan uitoefenen. De werknemer moet niet alleen de mogelijkheid hebben om de auto te (laten) besturen, maar moet ook kunnen bepalen voor welke doeleinden hij de auto gebruikt. Een verbod op privégebruik van de werkgever hoeft niet altijd te betekenen dat de werknemer de auto niet kan gebruiken voor privédoeleinden. Zie ook de Handreiking privégebruik auto op www.Belastingdienst.nl. Blijft de feitelijke beschikkingsmacht over de auto bij de werkgever, dan is geen sprake van een aan de werknemer ter beschikking gestelde auto. De jurisprudentie bevat voorbeelden waaruit in voorkomende gevallen kan worden afgeleid bij wie de feitelijke beschikkingsmacht ligt:

De feitelijke beschikkingsmacht bleef volgens de Hoge Raad bij de werkgever als een of meer werknemers de auto slechts besturen ter uitvoering van bepaalde opdrachten om in het belang van de werkgever personen of goederen te vervoeren. In deze casus hadden de werknemers van een hotel op een Waddeneiland toegang tot de autosleutels van twee auto’s. De werknemers moesten de auto’s met name gebruiken voor het vervoer van hotelgasten van en naar de veerpont en het verzorgen van tochten met de hotelgasten. De inspecteur was er niet in geslaagd aannemelijk te maken dat sprake was van een ter beschikking gestelde auto. Zie HR 29 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1360.

De feitelijke beschikkingsmacht lag bij een directeur die de auto van de bv gebruikte voor het vervoer van klanten naar bouwprojecten en naar wedstrijden van Ajax, omdat hij zelfstandig kon bepalen of en op welke wijze hij van de auto gebruik maakte. Zie HR 22 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:81.

De feitelijke beschikkingsmacht lag bij thuiszorgwerknemers die de auto’s gedurende de gehele dag tot hun beschikking hadden om cliënten te bezoeken. Zij konden de wijze van gebruik van de auto’s zelf bepalen. Privégebruik was verboden, maar wel mogelijk en kwam in de praktijk ook voor. Bovendien was de controle op het privégebruik door de werkgever zeer beperkt. Zie HR 2 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:964.

De feitelijke beschikkingsmacht over een bestelauto van een hoveniersbedrijf lag niet (alleen) bij de werkgever. De werknemer gebruikte de bestelauto ook buiten werktijd voor zijn woon-werkverkeer en de auto stond dagelijks geparkeerd voor zijn woning. Zie HR 15 maart 2019, ECLI:NL:HR:2019:361.

De vraag of sprake is van terbeschikkingstelling en voor welke periode is afhankelijk van de feiten en omstandigheden en moet materieel worden beoordeeld. Dat wil zeggen dat niet zozeer de formele aspecten van belang zijn, maar dat het gaat om de realiteitswaarde van wat partijen zijn overeengekomen en om de feitelijke uitvoering daarvan. Bij de beoordeling hiervan is nog het volgende van belang:

Voor de vraag of sprake is van een ter beschikking gestelde (deel)auto is niet doorslaggevend wie de eigenaar van de auto is. Van een ter beschikking gestelde auto kan ook sprake zijn als de werkgever een auto huurt of leaset voor zijn werknemer. Ook kan sprake zijn van een ter beschikking gestelde auto als een werkgever één auto aan meerdere werknemers aanbiedt of als een externe aanbieder een auto aanbiedt, al dan niet via de werkgever.
• De situatie waarin een werkgever met de werknemer afspreekt dat hij alle kosten van de eigen auto van de werknemer of alle kosten van een door de werknemer geleasede auto vergoedt, kan worden gelijkgesteld met een door de werkgever ter beschikking gestelde auto. Zie HR 19 oktober 1983, ECLI:NL:HR:1983:AW8780. De vergoeding van de kosten wordt in dat geval aangemerkt als loon in natura (ondanks dat sprake is van loon in geld) waarop de regeling privégebruik auto van toepassing is. Een eventuele eigen bijdrage voor privégebruik maakt dit volgens de Hoge Raad niet anders. Voor een eventuele gelijkstelling geldt nog het volgende:
  • Gelijkstelling is alleen mogelijk als de werknemer de feitelijke beschikkingsmacht heeft over de auto. De gelijkstelling met een ter beschikking gestelde auto kan ook aan de orde zijn als de werkgever alle kosten vergoedt voor een beperkte periode. Onder de vergoeding van alle kosten vallen bijvoorbeeld ook de kosten van afschrijving en verzekeringen.
  • Ook bij gelijkstelling kan met de tegenbewijsregeling voorkomen worden dat de werkgever een bijtelling in aanmerking moet nemen (bijtelling van nihil).
  • Als sprake is van een ter beschikking gestelde auto, moet de werkgever de regeling privégebruik auto toepassen per kalenderjaar. Dit is anders als de werknemer slechts gedurende een beperkte periode kan beschikken over een auto (bijvoorbeeld een dag of een maand). Dan moet de werkgever de regeling naar evenredigheid toetsen. Dit is meestal het geval als een abonnement wordt afgesloten met een deelautobedrijf.

Een abonnee betaalt dan veelal abonnementsgeld en ontvangt daarna een pas of inlogcodes van een app/account om de auto te kunnen gebruiken. Als hij van een auto gebruik wil maken, reserveert hij een auto als deze beschikbaar is en kan hij daarna via een app of via een pas en code een auto gebruiken. Voor het gebruik betaalt hij afhankelijk van het abonnement bijvoorbeeld een bedrag per uur en per kilometer. Het verstrekken van een dergelijke app of pas van een deelautobedrijf staat in beginsel niet gelijk aan een auto waarover de werknemer te allen tijde kan beschikken. Doorgaans heeft de werknemer niet op ieder door hem gewenst moment de beschikking over een auto bijvoorbeeld omdat;

• de werknemer dergelijke auto’s alleen kan gebruiken als deze niet in gebruik zijn bij anderen;
• verlenging van de gereserveerde tijd alleen mogelijk is als de auto niet door een ander is gereserveerd; en
• de auto steeds moet worden teruggezet op de plaats of het deelgebied waar de auto is opgehaald.

Als de werknemer niet te allen tijde over een auto van een deelautobedrijf kan beschikken is de regeling privéauto alleen van toepassing op de dagen dat de werknemer de auto reserveert. Dit is anders als een werknemer op bijna ieder moment kan beschikken over een auto van een deelautobedrijf. Dit is bijvoorbeeld het geval als;

• de auto’s bijna niet worden gebruikt door anderen;
• verlenging van de gereserveerde tijd bijna altijd mogelijk is; en
• de auto niet steeds moet worden teruggezet op de plaats waar de auto is opgehaald. In dat geval is de regeling privégebruik auto van toepassing op het gehele kalenderjaar.

Hoe werkt de tegenbewijs regeling om geen bijtelling te krijgen?

Een ter beschikking gestelde (deel)auto wordt in ieder geval geacht ook voor privédoeleinden ter beschikking te zijn gesteld, tenzij blijkt dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt (kilometers voor woon-werkverkeer zijn zakelijke kilometers). Dit kan bijvoorbeeld via een sluitende rittenregistratie (zie artikel 3.13 Uitvoeringsregeling loonbelasting 2011 en hoofdstuk 23.3.18 van het Handboek). Maar ook andere vormen van bewijs waarmee voldoende wordt aangetoond dat de 500-kilometergrens niet wordt overschreden zijn aanvaardbaar. Er is bijvoorbeeld sprake van aanvaardbaar bewijs in het geval van een reëel verbod op privégebruik; een situatie waaruit blijkt dat de werkgever toezicht uitoefent op het verbod en vastlegt en bij overtreding handhaaft. Zie hoofdstuk 23.3.19 van het Handboek.

Als blijkt dat de auto op kalenderjaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt, geldt een forfaitaire bijtelling van nihil; het voordeel van de ter beschikking gestelde auto wordt dan op nihil gewaardeerd (zie artikel 13bis, derde lid, Wet LB 1964). Dit heeft tot gevolg dat eventuele privékilometers (dus maximaal 500 kilometer) onbelast zijn.

De 500-kilometergrens voor privédoeleinden moet op kalenderjaarbasis worden bepaald en herrekend aan de hand van de mate van terbeschikkingstelling. Hiervoor heeft de werkgever inzicht nodig in de gebruikers en in het karakter van het gebruik van de deelauto (privé en zakelijk). Als een werkgever bijvoorbeeld een dag een auto ter beschikking stelt aan een werknemer leidt dat tot een maximum van 1,4 kilometer (1/365 * 500 kilometer) voor privédoeleinden. Als een werkgever bijvoorbeeld de maand augustus een auto ter beschikking stelt aan een werknemer leidt dat tot een maximum van 42,5 kilometer (31/365 * 500 kilometer) voor privédoeleinden.

De regeling bij wisselende auto's of gebruikers en belastingen

Als een werkgever dezelfde auto aan meerdere werknemers ter beschikking stelt en de werknemer dus waarschijnlijk niet doorlopend kan beschikken over een auto moet de forfaitaire bijtelling op grond van de wetssystematiek in redelijkheid worden verdeeld. Zie voor een voorbeeld het arrest van 1 maart 1978, ECLI:NL:HR:1978:AX3027 en de uitspraak van Hof Den Haag van 13 januari 2022, ECLI:NL:GHDHA:2022:9. Voor een redelijke verdeling van de bijtelling per werknemer heeft de werkgever ook inzicht nodig in de gebruikers en in het (privé)gebruik van de deelauto. Als bijvoorbeeld gedurende het kalenderjaar een auto ter beschikking staat aan werknemer A en B en de auto voor 40% wordt gebruikt door werknemer A en voor 40% door werknemer B, moet de werkgever de forfaitaire bijtelling voor 50% bij werknemer A in aanmerking te nemen en voor 50% bij werknemer B. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de redelijke verdeling van de bijtelling niet aan de orde is bij een werknemer die niet te allen tijde over een auto van een deelautobedrijf kan beschikken. De regeling privéauto is in die situatie alleen van toepassing op de dagen dat de werknemer de auto reserveert (zie paragraaf 3.1.1).

Als de werknemer niet steeds dezelfde auto gebruikt, omdat hij uit verschillende auto’s kan kiezen, kan de grondslag (de cataloguswaarde) van de auto wisselend zijn. Hiermee moet de werkgever rekening houden bij het berekenen van de hoogte van de forfaitaire bijtelling. Als bijvoorbeeld de werkgever de deelauto met een cataloguswaarde van € 45.000 op 1 juli vervangt door een auto met een cataloguswaarde van € 60.000 wijzigt de grondslag voor de bijtelling per 1 juli. In voorbeeld 5 is het berekenen van de bijtelling met een cijfervoorbeeld toegelicht.

Gerichte vrijstelling binnen de WKR voor een deelauto

Een werkgever kan aan een werknemer vervoer in het kader van de dienstbetrekking gericht vrijgesteld (hierna: onbelast) vergoeden, verstrekken of ter beschikking stellen. Zie artikel 31a, tweede lid, onderdeel a, Wet LB 1964. Op grond hiervan kan hij een onbelaste vergoeding toekennen aan een werknemer van maximaal € 0,23 (dit bedrag is inclusief parkeer-, veer- en tolgelden) per kilometer voor zakelijke reizen (een dienstreis of woon-werkverkeer) met bijvoorbeeld zijn eigen auto of een (deel)auto die hij zelf heeft gehuurd of geleased. Het is niet mogelijk de werkelijke kosten van de (deel)auto in die gevallen te vergoeden.

Er is wel een gerichte vrijstelling voor de vergoeding van de werkelijke kosten van openbaar vervoer en het verstrekken en ter beschikking stellen van ‘vervoer vanwege de inhoudingsplichtige’ (loon in natura) als sprake is van een zakelijke reis (zie artikel 31a, tweede lid, onderdeel a, sub 1 en 2, Wet LB 1964). Een vergoeding van een deelauto (loon in geld) valt niet onder een gerichte vrijstelling. Een vergoeding voor privéreizen is volledig belast.

Als de werkgever de werknemer voorziet van een deelauto (een auto die niet ter beschikking wordt gesteld en dus niet valt onder de regeling privégebruik auto) is sprake van ‘vervoer vanwege de inhoudingsplichtige’ (zie artikel 13a, zesde lid, Wet LB 1964). In dat geval is het vervoer onbelast als sprake is van een zakelijke reis. Eventuele privékilometers die een werknemer maakt met de auto zijn belast op basis van de werkelijke kosten.

Let op: De werkgever moet altijd eerst toetsen aan de regeling privégebruik auto of de auto ter beschikking staat aan de werknemer. Als de auto ter beschikking staat aan de werknemer worden de privékilometers forfaitair gewaardeerd. Ten overvloede merken wij op dat in de situatie dat de werkgever de werknemer voorziet van een deelauto, het niet mogelijk is om de werknemer ook een onbelaste kilometervergoeding van € 0,23 toe te kennen.

Als de werknemer moet reizen om bij de auto te komen die hij gaat gebruiken voor een zakelijke reis, is de reis er naartoe ook zakelijk. De fiscale gevolgen van deze reis zijn afhankelijk van de vervoersvorm die gekozen wordt en of de werkgever dit vergoedt, verstrekt of ter beschikking stelt. Als de werknemer bijvoorbeeld reist met het openbaar vervoer kan de werkgever ervoor kiezen om de werkelijke kosten van het openbaar vervoer onbelast te vergoeden, te verstrekken of ter beschikking te stellen (zie artikel 31a, tweede lid, onderdeel a, sub 1, Wet LB 1964). Als de werknemer met de eigen fiets naar de deelauto reist kan de werkgever een onbelaste kilometervergoeding van maximaal € 0,23 toekennen (zie artikel 31a, tweede lid, onderdeel a, sub 2, Wet LB 1964). Zie voor meer algemene informatie over vervoer en reiskosten hoofdstuk 23 van het Handboek.

Auto aanwijzen als eindheffingsbestanddeel en gebruik vrije ruimte WKR

Een werkgever kan een onbelaste vergoeding, verstrekking of terbeschikkingstelling geven aan een werknemer als hij deze aanwijst als eindheffingsbestanddeel. Dit geldt niet voor een ter beschikking gestelde auto in de zin van artikel 13bis Wet LB 1964 (zie artikel 31, vierde lid, onderdeel a, Wet LB 1964). De werkgever kan bijvoorbeeld een vergoeding voor privégebruik, een stimulansbonus voor het gebruik van een deelauto of een aanvullende kilometervergoeding boven de onbelaste kilometervergoeding van € 0,23 per kilometer aan de werknemer aanwijzen. Voorwaarde voor aanwijzing is dat wordt voldaan aan de gebruikelijkheidseis van artikel 31, eerste lid, onderdeel f, Wet LB 1964. Vergoedingen, verstrekkingen en terbeschikkingstellingen van in totaal maximaal € 2.400 per persoon beschouwt de Belastingdienst als gebruikelijk. Een aangewezen eindheffingsbestanddeel komt ten laste van de vrije ruimte van de werkgever (tenzij een gerichte vrijstelling van toepassing is). Tot en met het fiscale loon van € 400.000 bedraagt de vrije ruimte 2% (2025). Over het meerdere van het fiscale loon bedraagt de vrije ruimte 1,18%. Over het bedrag dat binnen de vrije ruimte valt, betaalt de werkgever geen loonheffingen. Over het bedrag boven de vrije ruimte betaalt de werkgever 80% eindheffing. Zie voor meer informatie over de aanwijzing van eindheffingsbestanddelen en de toepassing van de vrije ruimte hoofdstuk 10 van het Handboek. Het gebruik van de vrije ruimte staat min of meer los van het gebruik van een (deel)auto en wordt daarom niet altijd besproken in de onderstaande antwoorden.

NIeuwe wetgeving over deelauto

Voor de zomervakantie komt er meer duidelijkheid over de verschillende vormen van een deelauto. Het doel is om meer duidelijkheid te geven over de fiscale merites en eventueel de deelauto fiscaal aantrekkelijker te maken. De staatssecretaris heeft dit via een tweetal brieven aangekondigd (brief 1) (brief 2)

In de brieven is thans het volgende te lezen

• Geen eenduidige fiscale definitie van deelauto's.
• Deelauto's vallen onder bestaande fiscale regels voor zakelijke reizen.
• Knelpunten in stimulering van deelauto's en deelautogebruik door werkgevers zijn bekend, over oplossingen wordt nagedacht, de huidige regeling is administratief complex.
• Privégebruik van een deelauto wordt belast via bijtelling als meer dan 500 kilometer per jaar privé wordt gereden. Bij minder dan een jaar ter beschikking, wordt de 500 kilometergrens pro-rata berekend.Bijtelling moet redelijk verdeeld worden als meerdere werknemers dezelfde deelauto privé gebruiken.
• Geen bijtelling als de auto niet ter beschikking wordt gesteld door de werkgever.
• Vergoeding van maximaal €0,23 per zakelijke kilometer is gericht vrijgesteld. Hogere kilometervergoeding mogelijk, maar extra vergoeding kan belast zijn of in vrije ruimte van WKR vallen.
• Kosten van deelauto-abonnementen zijn aftrekbaar van de winst. MIA/VAMIL en EIA kunnen onder voorwaarden van toepassing zijn.
• Deelauto's spelen een groeiende rol in de mobiliteitstransitie.
  
    - Nationaal samenwerkingsprogramma deelmobiliteit voor standaardisatie en harmonisatie.

Noot fiscaal jurist inzake deelauto en belastingen

Een auto (of andere zaken) delen wordt steeds populairder. Je kunt een auto via meerdere manieren gezamenlijk gebruiken, dit kan via zogenaamde autodeel platformen maar ook via verhuurbedrijven en via uw werkgever. Ook zien we steeds vaker dan mensen hun eigen auto (of auto van de zaak) delen met anderen, dit zou u zelf kunnen regelen maar ook via een platform (zoals AIR BNB voor woningen). Als er zakelijke ritten worden gereden met een prive gehuurde deelauto dan kunnen de kilometers belastingvrij worden vergoed (0,23 cent per kilometer). Wordt de deelauto betaald door uw werkgever dan gelden de bijtellingsregels. Een bijtelling voor 4 dagen per maand opnemen in de loonadministratie zal veel administratieve complicaties opleveren, werkgevers zullen hier niet snel aan meewerken. Een eindheffingsregeling voor een deelauto zou hiervoor een praktische oplossing zijn.

Bron deelauto en belastingen

Lucratief belang en partiele buitenlandse belastingplicht

In een artikel in het NRC d.d. 14 april 2024  (alleen te lezen met inlog) wordt ingegaan op het belastinvrij ontvangen van inkomen door expat managers van de Action. De laatste tijd is er steeds meer commotie over complexe fiscale structuren die door bijvoorbeeld mevrouw Heineken (dividendstructuur ter voorkoming 15% bronheffing / terugbetaling kapitaal) en de familie Swinkels (belastingvrij bedrijf overdragen via de bedrijfsopvolgingsregeling) worden opgezet. De staatssecretaris reageerde vlot op de structuur van mevrouw Heineken en de structuur bij de managers van de Action. Er komt een wetswijziging aan per 1 januari 2025.

In dit artikel een inkijkje in complexe fiscale structuren.  

Ook de kennisgroep van de belastingdienst komt de laatste tijd met diverse standpunten over het lucratief belang. Op 11 juli 2023 kwam het standpunt over een middelijk gehouden lucratief belang, het lucratief belang t.a.v. het overgangsrecht WFKR,  het standpunt bij een remittance bepaling in een belastingverdrag en over internationale situaties.

In mei 2025 zijn er diverse vragen beantwoord inzake het lucratief belang en de heffing in box 2 of box 3, dit vraag en antwoord spel kunt u hier raadplegen. De beslisnota met onderliggende informatie is ook van belang. De rekenmodellen geven iets meer financieel inzicht.

Aanpassing lucratief belang regeling pas per 1 januari 2028

De staatssecretaris van financiën wilde per 1 januari 2026 de lucratief belang regeling aanpassen, deze regeling bestaat sinds 2009 en is vaak onduidelijk (en complex), zie brief staatssecretaris d.d. 1 juli 2025. In het belastingplan 2026 is aangegeven dat de invoering wordt uitgesteld tot 1  januari 2028.

De belastingheffing op (carried interest) inkomen wordt dan belast in box 2 (en niet in box 1 zoals eerder is aangekondigd). Aanleiding voor de aanpassing was de motie van kamerlid Idsinga. insteek was om de winst van fondsmanagers van private equity te belasten als normaal inkomen (box 1).

Onder de huidige regeling worden lucratief belang inkomsten belast in box 1 (maximaal 49,5% heffing), edoch als de manager zijn aandelenbelang heeft ondergebracht in een BV (rechtspersoon) - en tenminste 95% van de opbrengst aan zichzelf uitkeert - geldt een heffing in box 2 (thans 31%), deze laatste variant wordt vaak gebruikt. Na een internetconsultatie kwamen 2 alternatieven bovendrijven.

• optie 1: alles belasten in box 1
• optie 2: heffing in box 2 met multiplier (heffing van 31% naar ongeveer 36%).

Woo verzoek lucratief belang

Er zijn in februari 2025 documenten openbaar gemaakt inzake de lucratief belang regeling. In dit Woo verzoek is specifiek verzocht om documenten en informatie die betrekking heeft op private equity en carried interest structuren, werknemersparticipaties en management participaties. Ook wordt gevraagd om documenten die zien op de communicatie tussen belastingadvieskantoren en de Belastingdienst. Vorenstaande mede in verband met de Hoge Raad uitspraak d.d. 13 april 2023 ECLI:NL:HR:2023:557. In deze uitspraak is door de Hoge Raad bepaald dat vermogensrechten economisch vergelijkbaar zijn met (achtergestelde) aandelen die een lucratief belang vormen indien een hefboomeffect ontstaat van meer dan 1 op 10. De uitspraak van het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden d.d. 24 november 2020 (ECLI:NL:GHARL:2020:921) is naar de prullenbak verwezen . De volgende documenten zijn gepubliceerd:

1. Brief d.d. 11 december 2024 inzake Woo verzoek (6 pagina's, downloaden)
2. Bron document Woo verzoek lucratief belang (298 pagina's, downloaden)
3. Excel bestand berekening 1 (downloaden)
4. Excel bestand berekening 2 (downloaden)
5. Excel bestand berekening 3 (downloaden)

Belastingheffing voor vermogende mensen

Dat er een belastingheffing gaat komen voor zogenaamde "high net worth individuals" staat wel vast. Dit zal binnen de EU worden opgezet, de eerste verkenning is te lezen in het Global Tax Evasion Report 2024. Het zal gaan om een exit heffing op particulier vermogen bij een emigratie. In een brief van de staatssecretaris d.d. 28 maart 2024 wordt een eerste vooruitblik gegeven. Volgens een rapport van het CPB betalen de sterkte schouders relatief gezien de minste belasting (20% - 30%). In juni 2022 kwam het kabinet met een reactie op dit rapport. De onderzoeken worden verricht door niet fiscalisten. In de onderzoeken wordt gesteld dat er belasting wordt bespaard door geld in een holding te stalen (tarief 19% tot 25,8%), edoch als dit geldt wordt uitgekeerd is er box 1 (49,5%) of box 2 (nu 33%) verschuldigd. Dat een holdingstructuur schuurt met het doel van belastingheffing is dus niet juist. De oplossingsrichting die wordt genoemd is een vermogensbelasting voor rijke personen (een zogenaamde miljardairsheffing). Binnen het huidige kabinet lijkt er wel steun voor een hogere box 3 heffing en een exit heffing voor particulieren, hierbij worden particulieren nog 5 jaar na hun emigratie gezien als (fictief) binnenlands belastingplichtige. Als er een belastingverdrag met deze landen is gesloten kan de regeling niet eenzijdig worden ingevoerd, dit gaat dus nog wel even duren, dubbele belasting (in woonland en Nederland) moet immers worden voorkomen. We kunnen dus nog veel vuurwerk in Den Haag tegemoet zien, maar dit zal uiteindelijk nog jaren duren.

Buitenlandse managers met 30% regeling en aandelen belang

Het artikel in het NRC beschrijft hoe twee voormalige expat-managers van Action (opgericht in 1993, 2.500 vestigingen en een omzet van 11 miljard), een bedrijf dat eigendom is van het Britse private-equityfonds 3i, miljoenen euro’s aan aandeleninkomsten vrijwel belastingvrij konden innen. Dit werd mogelijk gemaakt door een zorgvuldig opgezette belasting structuur.

Twee oud-managers van Action, wisten hun miljoenenwinsten op aandelen belastingvrij te incasseren door gebruik te maken van de '30 procent-regeling' voor expats en het concept van ‘partieel buitenlandse belastingplicht’. Dit stelde hen in staat om inkomsten uit aandelen niet in Nederland te hoeven aangeven.

De Nederlandse Belastingdienst probeerde via navorderingen belasting te heffen over de ruim 50 miljoen euro aan inkomsten, maar de rechtbank Zeeland West Brabant (uitspraak 5 januari 2024) en de rechtbank Noord Holland (uitspraak 19 maart 2024) oordeelden grotendeels in het voordeel van de expat-managers. De rechters stelden dat de gebruikte constructie niet expliciet verboden is, waardoor de managers hun winsten mochten behouden. De belastingdienst zal hoger beroep aantekenen tegen deze uitspraken, dit met de insteek "fraus legis"

Beide heren zijn bij hun toetreden mede aandeelhouder geworden van het bedrijf. Bij hun vertrek moesten de aandelen worden ingeleverd en wordt een substantieel bedrag uitbetaald. De inkomsten kunnen worden aangegeven als inkomsten uit overige werkzaamheden (top tarief in box 1), ze kunnen echter ook kiezen voor het lagere tarief in box 2 (toen 25%). Omdat het hier ging om mensen die in het buitenland hebben gewoond en gebruik maakten van de 30% regeling (30% bruto inkomen mag netto worden uitbetaald) kan worden gekozen voor de zogenaamde partieel buitenlandse belastingplicht. Op grond van deze laatste regeling worden deze inkomsten niet in Nederland belast. Dat beide heren in Nederland werken voor een Nederlands bedrijf is hierbij niet relevant.

Politieke reactie op belasting structuur managers

Niemand zit te wachten op onrust, de private equity bedrijven ook niet. De Tweede Kamer debatteert momenteel over strengere belastingheffing voor private-equitymanagers (motie april 2024). Ondanks de juridische winst voor de expat-managers, staat de sector onder toenemende publieke en politieke druk om meer transparantie en eerlijkheid in belastingbetaling te realiseren.

Ook de staatssecretaris heeft op 30 mei 2024 gereageerd op bovenstaande situatie, hij komt met het volgende:

• Staatssecretaris Van Rij heeft in antwoord op Kamervragen verklaard dat de doorstootverplichting van artikel 3.95b, vijfde lid Wet IB 2001 niet verenigbaar is met de optionele partiële buitenlandse belastingplicht van artikel 2.6 Wet IB 2001.
• Optionele partiële buitenlandse belastingplicht: Dit houdt in dat het inkomen uit box 2 (aanmerkelijk belang) en box 3 (sparen en beleggen) alleen in de Nederlandse inkomstenbelasting wordt betrokken voor zover er Nederlands inkomen wordt genoten. Als een aanmerkelijk belang in een buitenlandse vennootschap wordt gehouden, worden de voordelen daaruit niet in Nederland belast.
• Conflict met doorstootverplichting: De doorstootverplichting vereist dat ten minste 95% van de lucratiefbelang voordelen als inkomen uit aanmerkelijk belang wordt genoten. Dit is alleen mogelijk als iemand volledig belastingplichtig is voor het aanmerkelijk belang, wat niet het geval is bij gebruik van de partiële buitenlandse belastingplicht.
• Standpunt staatssecretaris Van Rij: Van Rij stelt dat de toepassing van de doorstootregeling in combinatie met de partiële buitenlandse belastingplicht in strijd is met de bedoeling van de wetgever (fraus legis). De wetgever beoogde dat de heffing in box 1 zou terugtreden ten gunste van heffing in box 2, en niet dat er helemaal geen heffing zou plaatsvinden.
• Hoger beroep Belastingdienst: De Belastingdienst heeft terecht hoger beroep aangetekend tegen de uitspraken van rechtbanken in Noord-Holland en Zeeland-West-Brabant, die in het voordeel van de belastingplichtigen hadden geoordeeld.
• Afschaffing artikel 2.6 Wet IB 2001: Een aangenomen amendement bepaalt dat artikel 2.6 Wet IB 2001 per 1 januari 2025 komt te vervallen. Dit betekent de afschaffing van de keuzemogelijkheid voor partiële buitenlandse belastingplicht voor nieuwe werknemers die gebruikmaken van de 30%-regeling. Er geldt overgangsrecht voor twee jaar, waardoor er vanaf 2027 geen discussie meer zal zijn over deze constructie.

Kennisgroep standpunt over lucratief belang en opgeofferd bedrag

Henk krijgt gratis aandelen (WEV €20.000) van werkgever Leukeleu BV. De loonbelasting wordt door werkgever betaald en gebruteerd. Henk heeft daardoor twee loonvoordelen: €20.000 (aandelen) + €20.000 (betaalde loonbelasting). Voor het lucratief belang (art. 3.92b Wet IB 2001) geldt dat het opgeofferd bedrag wordt verhoogd met €20.000 (WEV aandelen). De door de werkgever betaalde loonbelasting telt niet mee in het opgeofferd bedrag (art. 3.95b Wet IB 2001). Zie kennisgroep standpunt d.d. 21 april 2026 met kenmerk KG:059:2026:2

Fiscale advisering over bonussen

Bedrijven maken steeds meer gebruik van het belonen van werknemers via bonussen of aandelen. De hiervoor ingevoerde wetgeving (lucratief belang) is complex en kent ook ingewikkelde (en onduidelijke) bepalingen. Soms wordt hierdoor onterecht belasting geheven en soms zitten er lekken in deze regeling (zoals in deze casus). Dat er komende jaren weer nood maatregelen komen die het nog complexer en onduidelijker zullen maken staat wel vast. Er worden vele "vingers in de fiscale dijk" gestoken die de wetgeving er niet duidelijker op gaat maken. Wij adviseren u graag bij complexe structuren, stuur gerust een e-mail met uw vraag of een gesprek of offerte.

Bron fiscale structuren

Reactie staatssecretaris van Rij op artikel NRC 4 april 2024

Global Tax Evasion Report 2024

Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 5 januari 2024 ECLI:NL:RBZWB:2024:60

Rechtbank Noord Holland d.d. 19 maart 2024 ECLI:NL:RBNHO:2024:3177

Motie Isdinga inzake lucratief belang regeling voor managers private equity sector

Reactie staatssecretaris op lucratief belang en partiele buitenlandse belastingplicht d.d. 30 mei 2024

Gratis een gezonde lunch aanbieden is vrijgesteld van belastingheffing

Een leuke zaak zo net voor het weekend. Mag een werkgever een gezonde lunch op de zaak belastingvrij (gerichte vrijstelling) aan een werknemer verstrekken, dit als een soort arbo voorziening? Volgens de rechtbank en het gerechtshof niet, volgens de Hoge Raad wel. Het gerechtshof krijgt ook een gevoelig tikje over de vingers. Gezond eten is belangrijk, kan ziekte voorkomen en mag dus onderdeel zijn van het Arbobeleid van een werkgever. Of het gezonde lunchen nog steeds belastingvrij kan (na een wetswijziging in 2022) is nog niet helemaal duidelijk.

Huidige wetgeving inzake gezonde lunch

Een gezonde lunch is essentieel voor werknemers. Deze kan tot 2022 belastingvrij, volgens de Hoge Raad. Onder de wetgeving tot 2022 kon dit uiteindelijk belastingvrij. De wetgeving is in 2022 aangepast. Vanaf dat moment zijn enkel verplichtige arbo voorzieningen (uit de Arbowet) gericht vrijgesteld, denk hierbij aan een veiligheidshelm of ergonomische werkplek. Gezonde maaltijden vallen hier niet meer onder. De staatssecretaris geeft in zijn beantwoording op 14 juni 2024 aan dat elke werkgever naar eigen inzicht zijn vrije ruimte van de WKR mag invullen. Omdat vrijwel alle werkgevers vlot boven de WKR drempel uitkomen is de gezonde lunch dus belast met een eindheffing. Jammer... en een gemiste kans.  

Belastingvrij lunchen of niet ? De feiten

Belanghebbende verstrekte in 2017 en 2018 dagelijks gezonde lunchmaaltijden aan haar werknemers, samengesteld volgens de richtlijnen van de Gezondheidsraad. Deze maaltijden werden verstrekt in het kader van het arbeidsomstandighedenbeleid van de werkgever, gericht op de gezondheid en vitaliteit van de werknemers. De kosten van deze maaltijden werden door de werkgever gedragen zonder een eigen bijdrage van de werknemers.

Het geschil

De discussie betreft een geschil tussen een werkgever (hierna: belanghebbende) en de Belastingdienst over de vraag of de gratis verstrekte gezonde lunchmaaltijden aan werknemers onder de gerichte vrijstelling van artikel 8.4a van de Uitvoeringsregeling Loonbelasting 2011 (URLB 2011) vallen. Deze zaak is behandeld door het Gerechtshof Den Haag, en uiteindelijk door de Hoge Raad op 24 mei 2024 (ECLI:NL:HR:2024:745). Het Gerechtshof was van mening dat de lunch niet belastingvrij kon worden verstrekt, de Hoge Raad dacht hier anders over.

Is de verstrekking van de gezonde lunchmaaltijden door belanghebbende aan te merken als een arbovoorziening die rechtstreeks voortvloeit uit het arbeidsomstandighedenbeleid en daarmee vrijgesteld van loonheffingen?

Uitspraak Gerechtshof Den Haag inzake gezonde lunch en werkkostenregeling

Het Hof oordeelde dat de verstrekking van de lunchmaaltijden niet onder de gerichte vrijstelling van artikel 8.4a, lid 1, van de URLB 2011 valt, omdat deze verstrekking slechts in algemene zin het welzijn en de gezondheid van werknemers bevordert, en niet specifiek verband houdt met de veiligheid en gezondheid van werknemers in verband met de arbeid. Deze uitspraak lag in lijn met de eerdere uitspraak van de Rechtbank in 2021. De conclusie van deze rechters is als volgt:

• Op de verstrekking van gezonde lunchmaaltijden is de gerichte vrijstelling voor Arbovoorzieningen niet van toepassing. De lunchmaaltijden kwalificeren niet als een voorziening die rechtstreeks voortvloeit uit het arbeidsomstandighedenbeleid dat de inhoudingsplichtige voert op grond van de Arbowet. Een verband tussen de veiligheid en de gezondheid van de werknemers enerzijds en de met de arbeid verbonden aspecten anderzijds ontbreekt.

Uitspraak Hoge Raad inzake gezonde lunch

De Hoge Raad vernietigt de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag en bepaalt dat de verstrekking van gezonde lunchmaaltijden wel degelijk kan vallen onder de gerichte vrijstelling van artikel 8.4a, lid 1, van de URLB 2011. De Hoge Raad benadrukt dat arbeidsomstandighedenbeleid in de zin van de Arbowet ook beleid ter voorkoming van ziekteverzuim kan omvatten, en dat gezonde maaltijden bijdragen aan het verminderen van ziekten en bevorderen van herstel, en daarom als onderdeel van het arbeidsomstandighedenbeleid kunnen worden gezien. De extra eis van het Gerechtshof "de arbo voorziening moet direct samenhangen met verplichtingen op grond van de Arbowet" gold tot 1 januari 2011, deze eis is niet overgenomen in de daarna toepasselijke wetgeving, aldus de Hoge Raad.

Wetswijziging in 2022 en belastingvrij lunchen

En gaat de gezonde lunch nu altijd belastingvrij? Nee dat ook weer niet, deze procedure speelde onder oude wetgeving (tot 2022). Tot dat moment was er meer ruimte voor een vergoeding en verstrekking onder de arbo vrijstelling.

Per 1 januari 2022 is artikel 8.4a(1)(a) van de Uitvoeringsregeling Loonbelasting 2011 gewijzigd om de reikwijdte van de gerichte vrijstelling voor arbovoorzieningen te verduidelijken. Deze vrijstelling geldt uitsluitend voor voorzieningen die direct samenhangen met de verplichtingen van de werkgever op grond van de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en waarvoor geen eigen bijdrage van de werknemer mag worden verlangd.

De wijziging werd ingevoerd omdat er in de praktijk onduidelijkheid bestond over welke arbovoorzieningen onder de gerichte vrijstelling vielen. De wetgever heeft met deze wijziging duidelijk willen maken dat alleen verplichte arbovoorzieningen, die direct samenhangen met de verplichtingen van de werkgever, gericht zijn vrijgesteld. Voorbeelden hiervan zijn:

• Ergonomische bureaustoelen
• Voetenbankjes voor beeldschermwerk
• Beeldschermbrillen
• Laboratoriumjassen
• Veiligheidsschoenen

Voorzieningen die niet direct verband houden met de verplichtingen van de werkgever, zoals algemene gezondheidschecks, gezonde maaltijden, fietsen, en sportieve activiteiten, vallen niet onder de gerichte vrijstelling. De wetgever benadrukt dat dergelijke voorzieningen geen verplichte arbovoorzieningen zijn en daarom niet vrijgesteld kunnen worden.

Met de wijziging is expliciet gemaakt dat bepaalde voorzieningen, zoals de cursus stoppen met roken en stoelmassages, niet langer onder de vrijstelling vallen. Deze voorzieningen kunnen echter in individuele gevallen en indien op de werkplek verstrekt, nog steeds onbelast worden verstrekt via de zogenoemde nihilwaardering. Daarnaast wordt de cursus stoppen met roken sinds 2020 vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering, waardoor er minder beroep op de werkgever wordt gedaan voor deze kosten.

De toelichting op de wijziging heeft enkele omissies en inconsistenties. Zo wordt er geen melding gemaakt van geneeskundige keuringen en inentingen in het kader van preventie- en verzuimbeleid, ondanks eerdere vermelding door de regelgever. Het had de inzichtelijkheid vergroot als de wetgever had uitgelegd hoe deze voorzieningen zich verhouden tot de verduidelijkte richtlijnen.

De wijziging per 1 januari 2022 verduidelijkt dat de gerichte vrijstelling voor arbovoorzieningen alleen geldt voor voorzieningen die direct samenhangen met de wettelijke verplichtingen van de werkgever volgens de Arbowet. Niet-verplichte voorzieningen vallen buiten de vrijstelling, wat tot enige beperkingen leidt ten opzichte van eerder beleid. Deze wijziging is bedoeld om duidelijkheid te scheppen en consistentie te waarborgen in de toepassing van de vrijstelling voor arbovoorzieningen.

Noot fiscaal jurist inzake belastingvrij lunchen op kantoor

Een werkgever mag zijn eigen beleidsruimte invullen waardoor het arbobeleid ook maatregelen mag omvatten die niet verplicht zijn op  grond van de Arbowet. Volgens de Hoge Raad is dus van belang of de verstrekking van de lunch rechtstreeks voortvloeit uit het arbobeleid dat de werkgever vooerde op grond van de Arbowet. Het beperken of voorkomen van ziekteverzuim valt hieronder. Iedere persoon weet - mede uit overheidsbeleid en spotjes op tv - dat gezond eten ziekte kan voorkomen en dat het herstel na een ziekte een stuk sneller gaat door gezond te eten.

De Hoge Raad oordeelt - in navolging van de AG in een uitgebreide toelichting - dat de verstrekking van gezonde lunchmaaltijden kan worden gezien als een arbovoorziening die voortvloeit uit het arbeidsomstandighedenbeleid, ongeacht of deze verstrekking verder gaat dan wat de Arbowet verplicht stelt. Artikel 8.4a, lid 1, van de URLB 2011 maakt geen uitzondering voor maaltijden, en derhalve kunnen gezonde maaltijden onder deze vrijstelling vallen indien zij deel uitmaken van het arbeidsomstandighedenbeleid. Het bestaan van arbeidsomstandighedenbeleid hoeft niet schriftelijk te zijn vastgelegd om in aanmerking te komen voor de gerichte vrijstelling.

Ondernemers dienen rekening te houden met de mogelijkheid dat verstrekkingen die bijdragen aan de gezondheid en het welzijn van werknemers onder bepaalde voorwaarden kunnen vallen onder de gerichte vrijstelling voor arbovoorzieningen. Dit arrest benadrukt het belang van een gedegen arbeidsomstandighedenbeleid en biedt ruimte voor fiscale optimalisatie door dergelijke verstrekkingen correct te positioneren binnen dit beleid.

De Hoge Raad heeft de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag vernietigd en geoordeeld dat de door belanghebbende verstrekte gezonde lunchmaaltijden onder de gerichte vrijstelling van de URLB 2011 vallen.  De Hoge Raad doet de zaak dan ook zelf af. Gezond eten mag onderdeel zijn van het arbobeleid van een werkgever. Voor het bestaan van dergelijk beleid bij een werkgever is niet vereist dat dit schriftelijk is vastgelegd (beleid is materieel aanwezig).

Deze uitspraak kan bijdragen aan een breder begrip en toepassing van het arbeidsomstandighedenbeleid in relatie tot fiscale vrijstellingen, hetgeen van groot belang is voor ondernemers en belastingadviseurs. Jammer dat onze staatssecretaris - voor de periode na 2022 - geen gepaste regeling mogelijk maakt

Bron belastinvrij een gezonde lunch

Rechtbank Den Haag d.d. 23 juni 2021 ECLI:NL:RBDHA:2021:686

Gerechtshof Den Haag d.d. 23 juni 2022 ECLI:NL:GHDHA:2022:1457

Parket bij de Hoge Raad d.d. 21 april 2023 ECLI:NL:PHR:2023:449

Hoge Raad d.d. 24 mei 2014 ECLI:NL:HR:2024:745

Lucratief belang en belastingheffing

Steeds vaker zijn wij betrokken bij een discussie over een mogelijk lucratief belang welke vaak is ontstaan bij een werknemerparticipatie. Van een lucratief belang is sprake bij het houden van vermogensrechten die - veelal door werknemers - worden verkregen in de vorm van een winstdelende lening of aandelen in een bedrijf. Deze vermogensrechten (vaak aandelen) moeten dan tegen erg gunstige voorwaarden zijn verkregen zodat ze worden gezien als excessieve beloning. Een reguliere werknemersparticipatie valt hier dus niet onder. Het lucratief belang is geregeld in artikel 3.92b en 3.95b van de Wet op de inkomstenbelasting. Een toelichting omtrent de context kan worden gevonden in de memorie van toelichting uit 2007.

In mei 2025 zijn er diverse vragen beantwoord inzake het lucratief belang en de heffing in box 2 of box 3, dit vraag en antwoord spel kunt u hier raadplegen. De beslisnota met onderliggende informatie is ook van belang. De rekenmodellen geven iets meer financieel inzicht.

Ook de kennisgroep van de belastingdienst komt de laatste tijd met diverse standpunten over het lucratief belang. Op 11 juli 2023 kwam het standpunt over een middelijk gehouden lucratief belang, het lucratief belang t.a.v. het overgangsrecht WFKR,  het standpunt bij een remittance bepaling in een belastingverdrag en over internationale situaties.

Wijziging lucratief belang regeling in 2028

• Werknemersparticipatie of managementparticipaties kunnen voor de houder een zogeheten lucratief belang vormen. Dit lucratieve belang wordt belast tegen een tarief van maximaal 49,5% (box 1).
• Probleem is dat dit loon voor de betaler niet aftrekbaar is. De effectieve belastingdruk bij een lucratief belang is dus feitelijk hoger.
• De wet voorziet in een mogelijkheid om lucratieve belangen te belasten tegen een tarief van 24,5% / 31%. Samen met de vennootschapsbelasting resulteert dit namelijk in een belastingdruk van maximaal 48,8%.
• De werknemer / manager houdt dan aandelen via zijn eigen houdster/ holding BV. Heffing in box 2 vindt plaats als het inkomen uit het lucratief belang dat in de houdster / holding terechtkomt voor minimaal 95% wordt uitgekeerd aan de aandeelhouder in prive, de zogenaamde doorstootverplichting. Als hieraan wordt voldaan wordt niet (ook) in box 1 geheven. De praktijk maakt vaak gebruik van deze regeling (soms wordt gekozen voor vooroverleg).
• Er is een motie aangenomen die ervoor moet zorgen dat het box 2 tarief wordt verhoogd tot 36%. Invoering zal vermoedelijk in 2028 plaatsvinden. Technisch moet dit in de wet kunnen aldus een kamerbrief.

Kennisgroep standpunt over lucratief belang en opgeofferd bedrag

Henk krijgt gratis aandelen (WEV €20.000) van werkgever Leukeleu BV. De loonbelasting wordt door werkgever betaald en gebruteerd. Henk heeft daardoor twee loonvoordelen: €20.000 (aandelen) + €20.000 (betaalde loonbelasting). Voor het lucratief belang (art. 3.92b Wet IB 2001) geldt dat het opgeofferd bedrag wordt verhoogd met €20.000 (WEV aandelen). De door de werkgever betaalde loonbelasting telt niet mee in het opgeofferd bedrag (art. 3.95b Wet IB 2001). Zie kennisgroep standpunt d.d. 21 april 2026 met kenmerk KG:059:2026:2

Lucratief belang met tussenholding standpunt kennisgroep

Werknemer W is in dienstbetrekking bij W B.V. De aandelen in W BV worden gehouden door A en B, beide via hun eigen holding. De waarde van de aandelen wordt in overleg met de belastingdienst geschat op € 4.000.000. Werknemer W kan 10% van de aandelen verwerven. Er wordt een nieuwe tussenholding opgericht waarbij de aandelen (via Agio) worden gestort. Vervolgens wordt 10% van de aandelen in de tussenholding (TH) verkocht aan de werknemer W (aan zijn eigen holding HC BV) voor € 400.000. 10% wordt betaald uit eigen middelen van W en 90% wordt gefinancierd A en B (hun holdings). De lening wordt verstrekt voor een periode van 5 jaar tegen een rente van 2% met als zekerheid een pandrecht op aandelen TH B.V. De lening wordt niet kwijtgescholden als er in de toekomst een restschuld overblijft (bijvoorbeeld bij verkoop). Dividenden uit TH worden gebruikt voor het betalen van rente en aflossing. Een inspecteur zou op grond van uitspraken van de rechtbank kunnen stellen dat sprake is van een beloningsinstrument (Rechtbank Den Haag dd 27 februari 2024 ECLI:NL:RBDHA:2024:2616 of Rechtbank Den Haag d.d. 3 november 2025 ECLI:NL:RBDHA:2025:12842), mede omdat er een hefboom ontstaat (rente 2% en 90% financiering), de lening lijkt namelijk onzakelijk.

Structuur lucratief belang of niet?

Vormen de aandelen van HV BV een lucratief belang of niet? Deze casus komt in een kennisgroep standpunt van de Belastingdienst aan de orde (KG:053:2026:1)

Volgens dit standpunt is geen sprake van een lucratief belang, er is sprake van een reguliere werknemersparticipatie. Het oogmerk van partijen is gericht op het verkrijgen en behouden van een substantieel aandelenbelang door de werknemer in de vennootschap en is niet gericht op een exit. Ook zijn de condities niet bijzonder en zakelijk, zo is er geen good of bad leaver bepaling of tag along of dragalong bepaling. Ook is het rendement niet afhankelijk van management- of aandeelhoudersdoelstellingen en ontbreekt een familieband. Volgens de kennisgroep is echter - bij deze casus - geen sprake van een beloningsoogmerk.

Aanpassing lucratief belang regeling pas per 1 januari 2028