print sitemap zoeken disclaimer contact

U bevindt zich hier :Jongbloed Fiscaal Juristen Landendesk Actueel emigratie Fiscale woonplaats-discussie

Actueel emigratie

Fiscale woonplaats volgens Belastingdienst

Waar iemand woont is vaak een discussie met de Belastingdienst. De belangen zijn groot en regelmatig adviseren wij belastingplichtigen bij dergelijke geschillen. De inspecteur stelt al snel dat iemand in Nederland woont. Uit interne informatie van de Belastingdienst volgt ook de reden, de Belastingdienst kijkt enkel (met een loep) naar de feiten in Nederland en zoekt hier haar gelijk.

WOB-verzoek fiscale woonplaats

Hoe bepaalt de Belastingdienst eigenlijk waar u woont? Is dit redelijk? In dit artikel een overzicht. Er is ook interne informatie van de Belastingdienst bekend zodat we weten hoe er intern wordt beoordeeld. Dit WOB-verzoek is door ons kantoor ingediend.

Beoordeling woonplaats door Belastingdienst

De Belastingdienst kijkt bij de beoordeling waar iemand woont enkel naar de Nederlandse omstandigheden. Hiermee wordt een te beperkte en onjuiste uitleg gegeven aan de wet (artikel 4 AWR). De drempel voor de feitenbeoordeling wordt daardoor beperkt uitgelegd. In een procedure bij de Rechtbank in 2020 wordt de inspecteur over zijn vingers getikt. De weergegeven omstandigheden zijn onvoldoende om te concluderen dat de belastingplichtige in Nederland zou wonen. De rechter oordeelt dat belastingplichtige in 2015 niet in Nederland woonde. De feiten zijn gelukkig belangrijker dan de formele spelregels.

Woonplaats natuurlijke personen

Waar een mens woont is in de huidige tijd soms lastig te bepalen. De Hoge Raad heeft een open norm gegeven (feiten en omstandigheden). Het belangrijkste is of er een duurzame band van persoonlijke aard is met Nederland. De bewijslast ligt bij de inspecteur. In procedures waar wij bij betrokken zijn zien we echter dat er soms steeds meer op het bordje van belastingplichtige terechtkomt, ook belastingplichtige moet met bewijzen en feiten komen en kan niet achterover gaan leunen. Omkering van de bewijslast (dus belastingplichtige moet bewijzen) mag echter niet aan de orde komen.

Het gaat volgens de wet om de feiten en omstandigheden. De Belastingdienst kijkt dan naar:

  1. Waar woont uw gezin / kinderen?
  2. Waar woont uw partner?
  3. Bent u verzekerd in Nederland?
  4. Heeft u een woonadres in Nederland?
  5. U doet belangrijke dingen in Nederland (huisarts, ziekenhuis bezoek, lid verenigingen, opleidingen, sporten, etc.).

Bovenstaande onderdelen lijken relevant, maar waar de kinderen of uw (ex-)partner wonen is niet relevant voor de beoordeling van uw eigen woonplaats. Ook beperkte aanwezigheid in Nederland of een bankrekening bij de Rabobank of ABN AMRO zegt niks over uw woonplaats. De praktijk is echter weerbarstig, dit zijn namelijk wel de feiten die de inspecteur laat meewegen.

Maar wat is dan wel belangrijk?

  • Waar bent u het meeste?
  • Waar besteedt u de meeste vrije tijd? Waar sport u en bent u lid van een vereniging?
  • Waar werkt u?
  • Waar bouwt u een leven op?
  • Met welk land heeft u een duurzame band?  

Er moet dus worden gekeken naar de feiten in Nederland, maar wellicht nog meer naar de feiten in het buitenland. Dit laatste doet de inspecteur zelden of nooit. Zo krijg je via een trechtervisie een onjuist beeld van het totale beeld van belastingplichtige.

Feiten voor woonplaats waarderen of wegen?

In een arrest van de Hoge Raad (2019) en nog meer in de conclusie van de AG worden hier richtlijnen voor gegeven. Het hebben van een woning is van essentieel belang. In de hiervoor genoemde procedure bij de rechtbank had belastingplichtige geen woning, maar stond hem wel een (ouderlijke) woning ter beschikking, aldus de inspecteur. Belastingplichtige stelt dat zijn ouders in Nederland wonen, maar dat hij niet zomaar "te pas en te onpas" kan binnenwandelen en dat er op de kamer geen persoonlijke spullen staan. Als hij in de ouderlijke woning wil verblijven, moet dit altijd in en na overleg en toestemming.

Onderzoek Belastingdienst naar woonplaats (woonplaatsonderzoek)

De Belastingdienst stelt soms een diepgaand onderzoek in om te bepalen waar een belastingplichtige woont. Een dergelijk onderzoek kijkt strikt naar de feiten en omstandigheden. De Inspecteur moet bewijzen dat een persoon in Nederland woont. De Belastingdienst kijkt dan op grond van nationale wetgeving of u in Nederland woont. Belangrijk bij een woonplaatsonderzoek is of u duurzame banden met Nederland heeft. Volgens de interne stukken van de Belastingdienst is het hierbij blijkbaar minder van belang of het middelpunt van uw maatschappelijk leven zich in Nederland bevindt. De belangrijkste overwegingen zijn:

  1. Heeft u sociale en beroepsmatige bindingen met Nederland?
  2. Beschikt u over een huis (duurzaam)?
  3. Waar verblijft uw gezin (partner) of u regulier?
  4. Heeft u financiële banden met Nederland (beleggingen, bedrijven, etc.)?
  5. Wat volgt uit uw pingedrag / bestedingen in Nederland?

Er zit geen vast patroon in de onderzoeken van de Belastingdienst naar uw woonplaats. Het is ook niet duidelijk welke zaken het zwaarst wegen, vaak is het een combinatie van factoren. De verblijfplaats van uw gezin of partner is meestal wel van belang. Aan de materiële omstandigheden (hiervoor onder 1 - 5) moet meer waarde worden gehecht dan aan de formele (inschrijving basisadministratie gemeente, uw nationaliteit, etc.).

Procedure over woonplaats natuurlijk persoon

De Belastingdienst kijkt naar zaken die haar juist lijken en beoordeelt deze statisch. Zo wordt er niet gekeken naar de situatie in het buitenland of naar zaken die ervoor zorgen dat u wellicht niet zoveel binding met Nederland heeft. Alles wat u een binding met Nederland geeft is voor de Belastingdienst van belang. U bent ook verplicht om vragen van de Belastingdienst te beantwoorden (meestal, edoch niet altijd).

Fiscale woonplaats zonder woning

Henk heeft geen woning in Nederland en woont formeel op Guernsey. In een procedure bij het Gerechtshof Arnhem - Leeuwarden (ECLI:N::GHARL:2019:4321) moest worden vastgesteld waar Henk zijn fiscale woonplaats had. De feiten:

  • Henk heeft de Nederlandse nationaliteit.
  • In 1993 is Henk gescheiden van zijn vrouw, sinds 1996 heeft Henk een relatie met een vrouw die in Engeland woont.
  • Volgens de gemeentelijke basisadministratie woont Henk op Guernsey.
  • De kinderen van Henk wonen in België en Schotland.
  • Henk is voor zijn ziektekosten verzekerd in Nederland.
  • De meest consumptieve uitgaven doet Henk in Nederland.
  • Henk is Ultimate Beneficiair Owner van de Gibraltarese vennootschap Y Ltd.
  • Henk heeft een boot in Nederland.
  • Henk heeft een tweetal abonnementen voor een mobiele telefoon in Nederland.
  • Aan Henk zijn navorderingsaanslagen opgelegd i.v.m. buitenlandse bankrekeningen / inkomsten.

Zowel de rechtbank als het Gerechtshof zijn van mening dat Henk in Nederland woont en hier ook belasting moet betalen.

Noot fiscaal jurist over fiscale woonplaats

Wij zien de laatste jaren steeds vaker dat de Belastingdienst onderzoeken instelt naar de feitelijke woonplaats van iemand. Belangrijkste aandachtspunten en fouten zijn:

  • De persoon is vaak bij zijn gezin in Nederland.
  • De Belastingdienst kijkt met een tunnelvisie naar de feiten.
  • Men is niet ingeschreven in het buitenland en heeft nog veel banden met Nederland.

Als u echt wilt emigreren, denk dan aan het volgende:

  • Doe een emigratie-aangifte (M-aangifte).
  • Zorg voor uitschrijving uit Nederland.
  • Knip eenvoudige bindingen met Nederland door (ziektekosten, auto, verzekeringen, lidmaatschappen, etc.).
  • Stop uw telefoonabonnement in Nederland.
  • Aanhouden van een woning (die niet extern wordt verhuurd) heeft niet direct de voorkeur (let op gebruik van de woning dat is te herleiden door gebruik gas / water / elektra / telefoon / tv / internet).
  • Let op gebruik van creditcards / pinbetalingen, etc.
  • Sociale media kan een tijdlijn weergeven.
  • Hou gedurende de eerste jaren een duidelijke agenda bij (waar was u, wat deed u, etc.).
  • Overweeg om (ook) een buitenlandse nationaliteit aan te nemen (besparen erfbelasting).
  • Breng uw beleggingen (bank) buiten Nederland.

Soms stuurt de Belastingdienst een vragenbrief of een informatiebeschikking met veel vragen. Deze gaan vaak over: bankafschriften, beleggingen, creditcardinformatie, stortingen en opnamen, overzicht bedrijven en panden, etc. Beoordeel vanaf het begin of u de informatie moet verstrekken en schakel een specialist in.

Bron fiscale woonplaats

Rechtbank Zeeland - West Brabant d.d. 5 november 2020 ECLI:NL:RBZWB:2020:5436

Interne stukken Belastingdienst (WOB verzoek januari 2019)

Hof Amsterdam 22 december 2016, ECLI:NL:GHAMS:2016:5750

Rechtbank Noord-Nederland 4 april 2017, ECLI:NL:RBNNE:2017:1229

Rechtbank Den Haag 8 december 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:15731

Hof Den Haag 25 juni 2014, ECLI:NL:GHDHA:2014:2182

Hof Den Haag 10 maart 2015, nummer BK-14/00457

Hof van Jusititie Europese Unie 27 april 2016, nr. C-528/14

Hoge Raad 3 oktober 2003, ECLI:NL:HR:2003:AL6962

Vragen over woonplaats

Bedrijfsnaam

*

Naam

*

Aantal medewerkers

Bent u tevreden over uw belastingadviseur :

Wilt u een vrijblijvende offerte / advies ontvangen?

Opmerkingen/vragen

Ja, ik ga akkoord met de verwerking van mijn gegevens. Jongbloed Fiscaal Juristen NV mag mij per e-mail info sturen en mijn persoonlijke gegevens gebruiken om mijn interessegebieden vast te stellen zoals hier beschreven, en ik ben me ervan bewust dat ik op elk moment mijn toestemming kan intrekken.


Meer weten van fiscale woonplaats-discussie


Laatste update : 14-06-2021
Dit artikel (of blog of voorbeeldovereenkomst) is met aandacht en zorgvuldigheid geschreven, maar bevat informatie van algemene en informatieve aard. De informatie in dit artikel kan, afhankelijk van de omstandigheden van uw specifieke geval, niet of verminderd van toepassing zijn. De informatie in dit artikel dient derhalve niet als fiscaal/juridisch advies te worden beschouwd. Jongbloed Fiscaal Juristen N.V. en of haar vestingen/ deelnemingen aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de informatie uit het artikel.

Deel deze pagina

U bevindt zich hier : Jongbloed Fiscaal Juristen Landendesk Actueel emigratie Fiscale woonplaats-discussie

Jongbloed Fiscaal Juristen - Disclaimer - Zoeken - Sitemap