Conserverende aanslag belastingdienst

Wanneer u emigreert uit Nederland naar het buitenland kan de belastingdienst een zogenaamde conserverende aanslag opleggen. Dit is feitelijk een latente belastingclaim over bepaalde vermogensbestanddelen die tijdens uw Nederlandse belastingplicht zijn opgebouwd. De regeling is met name voor DGA's, ondernemers en particulieren met een pensioen en/of lijfrentevoorziening. Voor DGA's is het sinds enkele jaren geen latente belastingclaim meer, de belasting zal vrijwel altijd moeten worden betaald (bij een dividenduitkering en/of verkoop van de aandelen in de BV). De belasting wordt - bij een emigratie binnen de EU - niet direct ingevorderd maar meestal uitgesteld onder voorwaarden. In dit artikelen behandelen wij onderstaande interne documenten van de belastingdienst.

Interne memo's belastingdienst over conserverende aanslag

In 2026 zijn er diverse documenten bekend gemaakt (Woo verzoek) inzake de conserverende aanslag en het beleid hieromtrent bij de belastingdienst. Het gaat om de volgende informatie

• Voorwaarden langdurige uitstel (12 pagina's)
• Werkinstructie belastingdienst inzake conserverende aanslagen IH bij emigratie (41 pagina's)
• Algemene interne informatie conserverende aanslag belastingdienst (8 pagina's)
• Handreiking conserverende aanslag IH bij emigratie (38 pagina's)
• Instructie conserverende aanslag IH van de belastingdienst (36 pagina's)

In de instructies staat het interne beleid omtrent de triggers (inkomensbestanddelen) voor een conserverende aanslag, dit zijn:

• Aanmerkelijk belang aandelen en conserverende aanslagen
• Pensioen aanspraken en conserverende aanslagen
• Lijfrente aanspraken en conserverende aanslagen
• Kapitaalverzekeringen eigen woning en conserverende aanslagen
• Stakingswinst en ondernemingsvermogen en conserverende aanslagen
• Pensioen in eigen beheer / ODV en conserverende aanslagen

De belastingdienst doet alsof u afrekent op het moment van uw emigratie.

Waarover moet u afrekenen bij een conserverende aanslag inkomstenbelasting bij emigratie?

Hierbij wordt afgerekend over de waarde in het economische verkeer of de opgebouwde rechten. In het kennisgroep standpunt van de belastingdienst wordt gesproken over zekerheden bij een pensioenaanspraak (KG:207:2024:2)

Wordt er uitstel verleend voor de betaling van de conserverende aanslag inkomstenbelasting bij emigratie?

Er wordt uitstel van betaling verleend bij een emigratie binnen de EU/EER en er wordt om zekerheid gevraagd bij een emigratie naar een niet EU land. Na 10 jaar volgt er automatisch kwijtschelding (geldt niet voor AB aandelen). Voor emigraties buiten de EU moet apart uitstel van betaling worden gevraagd, vaak moet er binnenlandse zekerheid worden gesteld. Doorgaans wordt een verpanding van de aandelen in de BV niet als zekerheid geaccepteerd. Volgens de Hoge Raad d.d. 20 februari 2009 ECLI:NL:HR:2009:BD5468 is de conservende aanslag niet in strijd met EU recht. Ook kan er een conservende aanslag worden opgelegd over buitenlandse vennootschappen, zie rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 24 februari 2025 ECLI:NL:RBZWB:2025:999.  

Hoe werkt de conserverende aanslag bij een DGA die gaat emigreren?

Het belastingplan 2016 bevat een rekenvoorbeeld over dit onderwerp. De rekensom is als volgt;

De buitenlanse belasting leidt ertoe dat niet 25% van 5.000.000 euro -/- € 750.000 wordt ingevorderd maar slecht 25% van 5.000.000 euro -/- 750.000 euro - 375.000 euro. Maar let op dat de conserverende aanslag slecht wordt kwijtgescholden met de geheven (Nederlandse) dividendbelasting en niet met het bedrag van de belasting in het buitenland (in het voorbeeld hierboven 375.000 euro). Er resteert immers een conservende aanslag van 1.625.000 euro (en niet 1.250.000 euro), terwijl wel de helft van de waarde van de BV bij emigratie als dividend is uitgekeerd. Het verschil is de buitenlandse belasting over het dividend. Het vorenstaande kan leiden tot internationale dubbele heffing. Aangezien inkoop van aandelen als vervreemding wordt behandeld is het veelal gunstiger om hiervoor te kiezen (t.o.v. dividend uitkeren). In een kennisgroepstandpunt van de belastingdienst uit 2025 wordt ook nog een berekening gegeven (KG:207:2025:1). Een uitspraak over dit onderdeel is nog niet bekend.

Wordt er uitstel verleend voor de aandelen in een BV bij een emigratie?

Voor AB aandelen geldt sinds 2015 feitelijk een onbeperkt uitstel waarbij invordering in beeld komt bij een dividenduitkering of verkoop van aandelen. De timing van de emigratie en een dividenduitkering is erg van belang. De waardering van de aandelen heeft altijd de interesse van de belastingdienst. Bij emigratie buiten de EU kunnen liquiditeitsproblemen ontstaan. De informatie van de belastingdienst geeft meer inzicht op deze situaties. Ook kijkt de belastingdienst kritisch naar emigratie naar gunstige verdragslanden, de timing van pensioenoverdracht en een mogelijke step-up bij immigratie.

Wordt de conserverende aanslag verminderd bij remigratie?

Ja de conserverende aanslag wordt verminderd op verzoek van de belastingplichtige, mits er geen verboden transacties (zoals afkoop of verkoop) hebben plaatsgevonden.

Wat gebeurd er bij overlijden van de belastingplichtige ?

De conserverende aanslag gaa over naar de erfgenamen.

Noot fiscaal jurist inzake emigratie en conservende aanslag

Wij adviseren wekelijks DGA's en personen die emigreren naar het buitenland. Onze advisering ziet op de binnnenlandse siutatie. Voor de heffing in het buitenland overleggen wij met een adviseurs in uw nieuwe woonland. Nederland heeft met veel landen een belastingverdrag, de afspraken kunnen per land verschillen (zie overzicht site belastingdienst) . Vragen? Neem gerust via onderstaand formulier contact met ons op.