Papieren schenking onder vuur

Papieren schenking in de prullenbak

De papieren schenking staat onder druk, op 6 oktober 2026 heeft de meerderheid van de 2e kamer aangegeven dat wordt onderzocht of het fiscale voordeel van de schenking op papier kan worden beperkt, dit ter dekking van het box 3 gat. (bericht BNR). De vraag is of het beperkt blijft tot de papieren schenking en/of ook de erfbelasting en schenkbelasting omhoog gaat.

Papieren schenking een constructie?

De papieren schenking staat voor het eerst onder druk en op de lijst van opmerkelijke belastingconstructies in de voorjaarnota 2026 (artikel FD maart 2026). De papieren schenking wordt vaak geadviseerd en hierdoor loopt de schatkist kennelijk ongeveer € 300 miljoen aan belasting mis. Vermogende particulieren schenken regelmatig € 150.000 op papier aan hun kinderen (tarief 10%), het geld wordt niet overgemaakt en jaarlijks wordt er 6% rente aan de kinderen vergoed. Door deze papieren schenking wordt optimaal gebruik gemaakt van het lage schenkbelasting tarief (10%) en wordt het hoge tarief (20%) beperkt.

Nieuws inzake papieren schenking in belastingplan 2027

Bij schenken op papier moet momenteel jaarlijks 6% rente daadwerkelijk worden betaald om te voorkomen dat bij overlijden alsnog erfbelasting wordt geheven op grond van artikel 10 Successiewet. Het kabinet wil dit percentage terugbrengen naar 3%, aldus het belastingplan 2027. Dat klinkt gunstig voor de schenker, maar vermindert juist het estate-planningsvoordeel: er stroomt jaarlijks minder vermogen belastingvrij van ouder naar kind via de rentevergoeding. Daarnaast wordt een technische constructie aangepakt waarbij door de progressie in de schenk- en erfbelasting voordeel kon ontstaan. Voor vermogende DGA-families kan het daarom interessant zijn om nog vóór invoering van de nieuwe regeling - dus in 2026 - bestaande en voorgenomen schuldigerkenningen opnieuw door te rekenen.

Kennisgroep standpunt 2026 over papieren schenking

Vader schenkt op papier € 50.000 aan zijn zoon. In de akte staat dat over dit bedrag 6% rente wordt betaald. De zoon kan het bedrag opeisen bij overlijden van Vader. Vader kan de schenking eenzijdig herroepen, bijvoorbeeld bij ruzie met de zoon of faillissement van de zoon. In een later jaar wordt de schenking herroepen. In het kennisgroep standpunt KG:202:2026:12  wordt gesteld dat de betaalde rente ad 6% als zakelijke rente wordt aangemerkt en dat deze betaalde rente bij de schenker in aanmerking wordt genomen als negatief regulier voordeel en bij de begiftigde als regulier voordeel.

Bezwaar maken tegen schenkbelasting eenvoudiger

Sinds 2026 is het eenvoudiger om bezwaar te maken tegen een aanslag schenkbelasting, dit kan via een speciaal formulier op de site van de belastingdienst. Via dit formulier wordt alle relevante informatie direct uitgevraagd. Bezwaar moet binnen 6 weken - nadat de aanslag is opgelegd - worden ingediend, soms is een machtigingsformulier van de ontvanger nodig. Wilt u uw schenking wijzigen (voordat de aanslag is ontvangen) stuur dan een brief aan de belastingdienst (Belastingdienst Schenkbelasting/ Postbus 4670 te 5601 ER Eindhoven).

Uitspraak op uw bezwaarschrift ontvangt u binnen 90 dagen. Bent u te laat? Stuur dan een verzoek tot ambtshalve herziening aan de belastingdienst (dit kan tot 5 jaar na de schenking). Vragen over schenking of bezwaar? Stuur ons gerust een e-mail.

Hoe werkt de papieren schenking?

De papieren schenking is een vorm van schenken, bijvoorbeeld aan kinderen of kleinkinderen, waarbij geld of vermogen niet daadwerkelijk in andere handen overgaat. Dat gebeurt meestal pas bij overlijden van de schenker. Deze vorm van schenken wordt vaak geadviseerd om minder erfbelasting te betalen en wellicht box 3 vermogen te beperken. Of de regeling wordt afgeschaft is nog onduidelijk. Omdat het om een voordeel voor de superrijken gaat zal er weinig protest zijn, verwachten wij. Advies: maak nog dit jaar gebruik van de regeling!

Hoe werkt een schenking op papier

Een schenking op papier kunt u eenvoudig zelf regelen, zelfs zonder notaris. Hiervoor is wel een overeenkomst nodig. Voor schenkingen aan kinderen of kleinkinderen is het schriftelijk vastleggen, eventueel met voorwaarden, wel verstandig. Soms is het beter om een schenking via de notaris te regelen. Voorwaarden voor een schenking op papier:

• Schenking moet minimaal 180 dagen voor het overlijden van de schenker vastgelegd zijn
• De schenker moet ieder jaar 6% rente over de schenking op papier betalen, je moet dit schriftelijk kunnen bewijzen (dus overboeken per bank)

Voorbeeld overeenkomst schenking op papier

• Naam schenker
• Naam ontvanger
• Bedrag dat wordt geschonken
• Bepalen wie de schenkbelasting gaat betalen
• Bepaling omtrent rente opnemen (6% enkelvoudig)
• Aflossing (altijd mogelijk is beste optie) 
• Opeisbaar bij overlijden langslevende of schenker of bij serieuze financiele problemen bij de schenker of opname in verzorgtehuis of soortgelijke instelling
• Schenking mag niet worden overgedragen
• Komt de schenking in mindering op de erfenis of niet?
• Uitsluiting schenking voor partner
• Herroeping van de schenking mogelijk? Bijvoorbeeld bij overlijden ontvanger of faillissement ontvanger

Noot fiscaal jurist over papieren schenking

Als de regeling wordt aangepakt zal dit zeker gevolgen hebben voor vermogende particulieren. Enige nuance is wel op zijn plek. De ontvanger moet immers het papieren geld opgeven in box 3 en hierover belasting betalen. Zeker met alle onzekerheid over de box 3 heffing kan dit aardig oplopen. Bij een schenking van € 150.000 is de rentevergoeding € 9.000 maar moet de ontvanger ook € 5.500 aan box 3 heffing betalen. Daarnaast worden de meeste papieren schenkingen via de notaris vormgegeven, dit is ook niet gratis.

Ook is het denkbaar dat de ouders of opa's en oma's het geld opmaken omdat ze het nodig hebben voor hun leven. Er wordt dan box 3 belasting betaald (en er is schenkbelasting betaald) over vermogen dat nooit door de kinderen of kleinkinderen wordt ontvangen. Ook kan het zijn dat kinderen toeslagen mislopen doordat ze papieren vermogen bezitten.