Belastingvrij schenken bij natuurlijke verbintenis
Voelt u zicht verplicht om iemand geld te geven (schenking)? Binnen de schenkingvrijstelling (ruim € 2.500) is dit altijd belastingvrij. Daarnaast kent de wet en jurisprudentie nog een bijzondere schenkingsvrijstelling, de vrijstelling vanwege een natuurlijke verbintenis. Dit is een schenking vanwege een morele verplichting. Deze wordt zelden toegepast en staat ook vaak ter discussie. In dit artikel een toelichting over de mogelijkheden en onmogelijkheden.
Wat is een schenking vanwege een natuurlijke verbintenis of morele verplichting?
Dit is een schenking waarbij de schenker een bepaalde verplichting gaat nakomen. Het is geen verplichting waarvan de rechter u kan dwingen om te betalen. Dit is bijvoorbeeld een schenking aan uw partner waarmee u samenwoonde of een mantelzorger die voor uw vader of moeder heeft gezorgd. Maar dit gaat niet altijd belastingvrij, feiten en omstandigheden bepalen sterk de uitkomst.
Schenkingen kinderen aan vriendin van vader
Twee zoons schenken beide 250.000 euro aan de vriendin van hun overleden vader. De reden is dat er volgens de zoons een dringende morele verplichting is jegens de vriendin die in Belgie woonde. Deze vriendin had een korte relatie (18 maanden) met de vader van de jongens, vader komt in 2019 te overlijden. Vader en vriendin hadden een toffe relatie maar woonden niet samen. Beide zoons sluiten in 2019 een overeenkomst met de vriendin, dit omdat vader (kennelijk) voornemens was om bij overlijden op enigerlei wijze in de verzorging van de vriendin te voorzien. De vrouw doet een beroep op artikel 33 (onder ad 12) waarin staat dat er geen schenkbelasting is verschuldigd bij het voldoen aan een natuurlijke verbintenis. De vrouw heeft weinig bewijs, enkel een (niet ondertekend) briefje van de man waarop staat dat hij na zijn overlijden in haar levensonderhoud zou voorzien.
- Het Gerechtshof overweegt dat in artikel 6:3 BW is bepaald dat een natuurlijke verbintenis bestaat wanneer iemand tegenover een ander een dringende morele verplichting heeft van zodanige aard dat naleving daarvan, hoewel rechtens niet afdwingbaar, naar maatschappelijke opvattingen als voldoening van een aan die ander toekomende prestatie moet worden aangemerkt.
- De vraag of sprake is van een natuurlijke verbintenis of morele verplichting moet worden beoordeeld naar een objectieve maatstaf. Aan het subjectieve inzicht van degene die de prestatie heeft verricht, komt geen beslissende betekenis toe.
Vader had dit zelf beter moeten vastleggen en de kinderen moeten vragen om dit te regelen, dit met een heldere toelichting (waarom is er een morele verplichting). Ook had de vader hierin enige invulling moeten geven. Zowel (wijlen) vader als de zoons moeten deze verplichting ervaren. Er is ook geen sprake van een (bijzondere) relatie tussen de vrouw en de zoons, van een gezellig (of beter warme) band komt ook niks naar voren. Zowel de Rechtbank Zeeland Westbrabant d.d. 24 november 2023 (ECLI:NL:RBZWB:2023:8170) als het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 29 april 2026 ECLI:NL:GHSHE:2026:1128 zijn het met de belastingdienst eens, derhalve is de schenking belast.
Noot fiscaal jurist inzake schenking vanwege natuurlijke verbinterns
Slecht verhaal en slordig gevoerde procedure, dus redelijk kansloos. De Hoge Raad heeft op 10 oktober 2014 (ECLI:NL:HR:2014:2931) de basis gelegd voor een belastingvrij schenking vanuit een natuurlijke verbintenis. De Hoge Raad stelt het volgende:
- De verwijzing naar de maatschappelijke opvattingen brengt mee dat de vraag of sprake is van een natuurlijke verbintenis moet worden beoordeeld naar een objectieve maatstaf en dat aan het subjectieve inzicht van degene die de prestatie heeft verricht, geen beslissende betekenis toekomt. Volgens vaste rechtspraak dient bij de beantwoording van de vraag of naar objectieve maatstaven sprake is van voldoening aan een natuurlijke verbintenis, mede acht te worden geslagen op de omstandigheden ten tijde van het verrichten van de prestatie, waaronder de ‘wederzijdse welstand en behoefte van partijen.”
