Lucratief belang in internationale situatie - Jongbloed Fiscaal Juristen

Lucratief belang in internationale situaties

De regeling van het lucratief belang is zeker niet de eenvoudigste regeling in onze belastingwetgeving. De regeling is ooit bedacht om te voorkomen dat werknemers (bedoeld was met name managers van private equity-partijen) een excessieve beloning zouden ontvangen via een fiscaal gunstige route.

De bedoeling van de excessieve beloning is dat de managers via het uitrollen van de strategie in de 'targetcompany' aandeelhouderswaarde creëren, waarin zij meedelen (vaak via aandelen, maar dat kan ook op andere manieren). De wat weerbarstige praktijk leert inmiddels dat de kwalificatie lucratief belang niet alleen managers van private equity-partijen treft, maar ook de participatie van medewerkers in MKB-bedrijven. Het frappante is dat de regeling daar volgens de wetgever juist niet op van toepassing zou moeten zijn. In dit artikel gaan we in op een uitspraak van het Gerechtshof 's Hertogenbosch d.d. 28 januari 2026 (ECLI:NL:GHSHE:2026:189. Deze casus gaat over een werknemer die in het buitenland woont en een mogeljk lucratief belang heeft in een Nederlandse rechtspersoon. De lucratief belang regeling bij het wonen in het buitenland kan soms anders uitwerken door verdragstoepassingen.

Even een korte algemene schets van de regeling.

Hoe werkt de lucratief-belangregeling?

Hoe werkt het Beloningsoogmerk bij de lucratief belang regeling?

Allereerst is van belang dat aandelen moeten worden verkregen als beloning voor verrichtte of nog te verrichten werkzaamheden. Zonder dit zogenoemde beloningsoogmerk, kunnen aandelen nooit kwalificeren als een lucratief belang. Als er een dienstverband bestaat, wordt het beloningsoogmerk in de praktijk redelijk makkelijk aangenomen.

Wat zijn de criteria voor de ucratief belang regeling?

Vervolgens moet worden beoordeeld of er sprake is van hefboom (‘disproportioneel rendement’) in relatie tot investering/risico. Er moet dan worden voldaan aan de volgende voorwaarden:

De aandelensoort bedraagt maximaal 10% van het totale aandelenkapitaal van de rechtspersoon;
De aandelensoort is achtergesteld bij andere soorten;
Het aandelenkapitaal bestaat uit verschillende soorten aandelen.

Ook bij cumulatief preferente aandelen (soort ‘lening’) kan sprake zijn van een lucratief belang. Hiervan is sprake als er een preferentie is van tenminste 15% van het dividend.

Als de aandelen kwalificeren als een lucratief belang, worden de inkomsten in principe belast in box 1 (werk en inkomen) tegen het progressieve tarief van maximaal 49,5%. Als de aandelen niet rechtstreeks worden gehouden, maar via een B.V., dan kunnen de voordelen worden belast tegen het tarief in box 2 (24,5/31%) mits de voordelen in hetzelfde kalenderjaar voor ten minste 95% worden doorgestoten.

De dynamische toetsing bij de lucratief belang regeling

Vervelend aspect van de regeling is dat het al dan niet aanwezig zijn van een lucratief belang dynamisch wordt getoetst. Dit wil zeggen dat toetsing aan de criteria doorlopend plaatsvindt; in beginsel kan een wijziging in de financieringsstructuur ertoe leiden dat aandelen die aanvankelijk in box 3 (belegging) werden gehouden, gaan kwalificeren als een lucratief belang (box 1).

Verdragstoepassing en de lucratief belang regeling, wat zijn aandachtspunten?

Recent is er voor het eerst uitspraak gedaan door een Gerechtshof over de verdragskwalificatie van de voordelen uit een lucratief belang. De situatie is als volgt.

Belanghebbende is woonachtig in Duitsland en bezit een lucratief belang in een Nederlandse vennootschap. Belanghebbende ontvangt zowel dividend als verkoopwinst. De vraag is onder welk verdragsartikel de inkomsten vallen en welk land dientengevolge heffingsbevoegd is over de inkomsten.

Het Gerechtshof volgt de Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 7 maart 2024 ECLI:NL:RBZWB:2024:1503 in haar oordeel (het Hof onderschrijft de overweging van de Rechtbank en maakt deze tot de zijne zoals dat zo mooi wordt verwoord). Dit betekent het volgende:

Dividenden lucratief belang in internationale situaties

Het dividend dat is ontvangen valt onder het dividendartikel van het Vedrag ter voorkoming van dubbele belasting aangezien sprake is van inkomsten uit aandelen die aanspraak geven op een aandeel in de winst:

"Uit de toelichting van de verdragsluitende partijen bij die bepaling, noch elders uit het Verdrag, blijkt van een gemeenschappelijke van die tekst afwijkende bedoeling indien het gaat om aandelen die een lucratief belang vormen. De omstandigheid dat een dividend uit aandelen die een lucratief belang vormen voor de belastingheffing in Nederland als resultaat uit overige werkzaamheden wordt belast, is naar het oordeel van de rechtbank voor de uitleg van het Verdrag zonder betekenis."

Verkoopwinst bij lucratief belang en wonen in het buitenland

Het verkoopvoordeel dat belanghebbende heeft gerealiseerd valt onder het bereik van artikel 13, lid 5 van het Verdrag (het vermogenswinstartikel). Dat artikel bepaalt dat voordelen verkregen uit de verkoop van alle andere goederen dan die bedoeld in het eerste tot en met het vierde lid, slechts belastbaar zijn in de woonstaat van de verkoper.

Het gerechtshof bepaalt daarna nog een keer expliciet dat de voordelen niet onder het bereik van artikel 14 vallen (niet zelfstandige arbeid).

Gevolg van deze uitspraak is dat Nederland bronbelasting mag inhouden op het dividend (maximaal 5%) en dat de dividenden en verkoopwinsten in het woonland (Duitsland) mogen worden belast.