Eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling

Hoe werkt het (nog) in 2026 – en wanneer is “terugdraaien” géén reset?

Schenken is een veelgebruikt instrument binnen families: om een kind financieel op weg te helpen, een studie te bekostigen of simpelweg vermogen over te dragen bij leven. De Successiewet kent daarvoor vrijstellingen, waardoor (een deel van) een schenking onbelast kan blijven. Naast de jaarlijkse vrijstelling bestaat er óók een eenmalig verhoogde vrijstelling. Zoals uit de benaming blijkt kan er enkel één keer een beroep worden gedaan op de éénmalig verhoogde vrijstelling voor een schenking ontvangen door een kind van zijn ouder(s).

De eenmalig verhoogde vrijstelling in 2026 in hoofdlijnen

De eenmalig verhoogde vrijstelling geldt – kort gezegd – alleen als de ontvanger tussen 18 en 40 jaar is op het moment van schenken, óf een partner heeft die binnen die leeftijdsgrens valt (de dag van de 40e verjaardag telt nog mee). Verder geldt: u moet aangifte schenkbelasting doen om de vrijstelling te claimen.

Voor schenkingen van ouders aan kind gelden in 2026 twee relevante varianten:

• Vrij te besteden verhoogde vrijstelling (eenmalig): € 33.129
• Verhoogde vrijstelling voor een dure studie (eenmalig): € 69.009

De jaarlijkse vrijstelling van ouder aan kind bedraagt € 6.908. Voor schenkingen ontvangen van anderen bedraagt de vrijstelling € 2.769.

Afschaffing Jubelton

De verhoogde vrijstelling specifiek voor de eigen woning is per 1 januari 2024 afgeschaft. Wel mag de vrij te besteden verhoogde vrijstelling (indien u aan de voorwaarden voldoet) óók aan de woning worden besteed – maar dan dus via de “vrije” variant, niet meer via de voormalige jubelton vrijstelling.

Herleven vrijstelling bij “ongedaanmaking” eerdere schenking

Zoals benoemt is de eenmalig verhoogde vrijstelling enkel één keer van toepassing. Maar wat nou als de eerdere schenking waarbij een beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling wordt teruggedraaid of herroepen? Mag er dan opnieuw gebruik worden gemaakt van de eenmalig verhoogde vrijstelling?

In een zaak bij Hof ’s-Hertogenbosch d.d. 1 oktober 2025 (ECLI:NL:GHSHE:2025:2709) speelde samengevat het volgende.

• In 2008 kregen belastingplichtige een papieren schenking van € 22.379.
• In de aangifte schenkbelasting is toen de eenmalig verhoogde vrijstelling toegepast.
• In 2017 tekenden partijen een overeenkomst waarin zij verklaarden dat de schenking “met wederzijdse toestemming is komen te vervallen”.
• Daarna volgden in 2018 en 2019 nieuwe schenkingen (in totaal ruim € 100.000) die waren gebruikt voor de eigen woning, en waarvoor opnieuw een beroep op de destijds bestaande verhoogde vrijstelling werd gedaan.

De Rechtbank Zeeland West Brabant vond op 12 september 2023 (ECLI:NL:RBZWB:2023:6411)  – mede met verwijzing naar een kennisgroepstandpunt van de Belastingdienst – dat een redelijke wetstoepassing kon meebrengen dat de oude schenking “weggedacht” wordt, zodat opnieuw een verhoogde vrijstelling kan worden geclaimd.

Het Gerechtshof draait dit terug en kiest een striktere lijn: de vrijstelling was in 2008 benut en blijft meetellen, omdat de oude schenking juridisch niet op een manier is teruggedraaid die de wet erkent als “ongedaanmaking” voor schenkbelastingdoeleinden.

In deze casus was namelijk geen sprake van een herroeping, want ten tijde van de schenking in 2008 is de mogelijkheid tot het herroepen niet bedongen. Ook is er geen ontbindende voorwaarde opgenomen in de schenkingsovereenkomst. Dat de schenking door de partijen als vervallen is verklaard, betekent niet automatisch dat sprake is van een “ongedaanmaking”.

Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen, of wilt u weten wat dit in uw specifieke situatie betekent? Neem dan gerust contact met ons op.