Quote 500 en fiscaal advies

Geen trucs maar regie over het vermogen

In oktober 2026 verscheen de Quote 500, Het gezamenlijk vermogen is met ruim 10% gestegen tot 300 miljard, het aantal miljardairs steeg tot ruim boven de 50. En we kennen een nieuwe nummer 1, een crypto ondernemer. Het fiscale geheim van de Quote 500 is geen truc, maar regie. Meestal gericht op uitstel van heffing, tijdige opvolging van materiele onderneming en de juiste structuren.

Betalen de rijken voldoende belasting?

Traditiegetrouw volgt dan meteen het debat over "betalen de allerrijksten wel hun eerlijke fiscale bijdrage?" Dit debat is niet uit de lucht gegrepen, volgens het CPB betaalden de 1.400 Nederlanders met het hoogste inkomen gemiddeld 28% belasting, tegen 37% voor de groep onder de top. De belangrijkste oorzaak is de hypotheekrente en een betere structuur. De meest voorkomende structuren zijn (of waren) de Baby BV, Fonds voor gemene rekening, STAK, drielandenstructuur en combinaties met emigraties naar fiscaal vriendelijke landen.

Na elke Quote 500 krijgen wij van journalisten ook vragen over onze advisering richting vermogende klanten. Hoe doen ze dat? Kan iedereen dit? Het eerlijke antwoord is minder spectaculair dan de krantenkoppen. De aller rijksten denken in generaties, regelen zeggenschap tijdig en dragen het grootste deel van hun vermogen over via bedrijven.

De lagere belastingdruk aan de top komt niet door een lager tarief maar door het moment van heffen. Winst in een BV of NV wordt belast tegen zo'n 25% en pas veel later wordt de overwinst belast in box 2 (31%). De meestal gemaakte vergelijking met de inkomstenbelasting (49%) gaat dan fout omdat appels met peren worden vergeleken. De CPB cijfers kijken naar de gemiddelde druk op het totale inkomen, inclusief winst die in de BV wordt behaald. Bij de top inkomens heeft 90% een BV, hierdoor is uitstel van belastingheffing mogelijk.

Voorbeeld berekening box 1 of BV

Neem een winst van 1.000.000 euro en vergelijk dit met inkomen in de BV of in prive. Uitgangspunt een DGA zonder fiscaal partner en box 1 exclusief Zvw bijdrage.

Het verschil tussen de 24,4% en de 48% zit hem dus in uitstel en geen afstel. De box 2 claim blijft altijd bestaan maar kan wel tegen een laag tarief worden doorgeschoven naar de kinderen. Er moet worden afgerekend bij overlijden of??emigratie (wel uitstel van betaling bij emigratie binnen EU). Uitstel heeft wel een grote waarde, er kan immers worden gewerkt of belegd met een veel groter vermogen, hierdoor stijgt het totale vermogen ook sneller.

Enkele "trucs" waar qoute 500 mensen gebruik van maken

De spaar BV in plaats van box 3

Wie beleggingen in een BV onderbrengt betaalt daarover geen box 3 maar wel vennootschapsbelasting (over de werkelijke winst), later moet er ook nog box 2 worden betaald. De heffing kan echter wel worden uitgesteld en dit kan gecombineerd worden met een beleggings BV met de kinderen, dit maakt het mogelijk om minder erfbelasting en schenkbelasting in de toekomst te betalen. Dit is geen truc maar een bewuste keuze om belastingheffing over de winst op aandelen of beleggingen uit te stellen. Fraus legis (wetsontduiking) speelt hier ook niet omdat het een fiscale keuze binnen wetgeving is.

Een rekensom (uitgangspunt 2% dividend en 3% koerswinst)

De BV bespaart dus op de directe heffing maar heeft ook nadelen, zoals kosten, latente box 2 claim (24,% of 31%), geen bedrijfsopvolgingsregeling voor beleggingsvermogen en de wet excessief lenen (zodra u geld uit de BV zou lenen). Vanaf 2028 kan de afweging kantelen, maar deze wetgeving in nog onduidelijk. Vermoedelijk zal vanaf 2028 de heffing over winsten ook worden uitgesteld (in box 3)

Een fonds voor gemene rekening zorgt voor anoniem vermogen

Sinds 1 januari 2025 is een fonds voor gemene rekening alleen nog zelfstandig belastingplichtig als het een beleggingsinstelling is in de zin van art. 1:1 Wft en de participaties verhandelbaar zijn. Het oude toestemmingsvereiste is verdwenen. De meeste familie-FGR's zijn daardoor fiscaal transparant: de participanten worden rechtstreeks belast, prive dus gewoon in box 3. Anoniem tegenover de fiscus is een FGR nooit geweest. Bovendien moeten fondsen voor gemene rekening sinds 1 november 2022 hun uiteindelijk belanghebbenden registreren in het UBO-register voor trusts en soortgelijke juridische constructies. De FGR als 'anonieme spaar-bv' is daarmee grotendeels geschiedenis.

De open CV is anoniem en hierdoor kun je belastingvrij beleggen of geld parkeren

De open cv was nooit belastingvrij: zij was juist vennootschapsbelastingplichtig, een spaar-bv zonder notaris. Sinds 1 januari 2025 bestaat de open cv niet meer; alle Nederlandse cv's zijn fiscaal transparant, met een overgangsregime van fictieve vervreemding en doorschuiffaciliteiten.

Ook 'ombouwen naar een buitenlandse variant' is geen wondermiddel. Een buitenlands lichaam wordt gekwalificeerd via de rechtsvormvergelijkingsmethode; is het niet vergelijkbaar, dan geldt de vaste benadering (gevestigd in Nederland: niet-transparant) of de symmetrische benadering (gevestigd in het buitenland: Nederland volgt de buitenlandse kwalificatie). Voor een Nederlandse inwoner levert dat hooguit een buitenlandse spaar-bv op, met dezelfde box 2-claim, meer complexiteit en meer kans op vragen van het team Verhuld Vermogen.

Via een STAK of familie stichting gaat vermogen zonder erfbelasting over

Dit zijn twee verschillende instrumenten.

• Een STAK scheidt het stemrecht van het economisch belang, maar is fiscaal transparant: de certificaathouder wordt behandeld als aandeelhouder. Een schenking van certificaten is dus gewoon belast met schenkbelasting, waarbij de BOR wel kan gelden; de echte waarde van de STAK is governance, dus scheiden van stemrecht en economisch eigenaar
• Voor familiestichtingen geldt sinds 2010 het regime voor het afgezonderd particulier vermogen (APV, art. 2.14a Wet IB 2001): vermogen en inkomen worden toegerekend aan de inbrenger en na diens overlijden aan zijn erfgenamen.

Extreem vermogende families maken wel gebruik van familie stichtingen. Een rapport uit 2025 stelt dat ten minste 30 miljard aan vermogen in familiestichtingen is ondergebracht. Volgens dat rapport werd 95% daarvan niet in de belastingheffing betrokken.

Drie landen structuur maakt dividend uit het bedrijf belastingvrij

Bedoeld is de drielandenpuntconstructie: de DGA emigreert, bijvoorbeeld naar Zwitserland of Belgie, en de BV verplaatst haar formele leiding naar Malta of Luxemburg. Doel: Nederlandse dividendbelasting en de conserverende aanslag ontlopen. Het Gerechtshof Den Haag maakte daar in 2020 korte metten mee en verwees deze structuur naar de prullenbak. In deze structuur ging het echter mis door de opzet, de belangrijke besluiten werden feitelijk in Nederland genomen en op Malta alleen geformaliseerd; de BV bleef daarom voor de verdragstoepassing inwoner van Nederland (Hof Den Haag 24 juni 2020, ECLI:NL:GHDHA:2020:1044). Volgens het FD kregen zo'n zestig vermogende Nederlanders voor in totaal 110 miljoen aan naheffingen.

De les is klassiek: substance over form. Wie de feitelijke leiding niet echt verplaatst schiet er dus niet veel mee op!

Hoe kijkt de belastingdienst mee?

De Belastingdienst kijkt bij zeer vermogenden niet minder, maar anders mee: met een eigen aanpak voor de top, een gespecialiseerd programma tegen verhuld vermogen en steeds meer automatische data.

Zeer vermogende personen: een eigen aanpak

Sinds 2014 kent de Belastingdienst, op aanbeveling van de OESO, een programma voor zeer vermogende personen (ZVP). In 2018 ging het om circa 3.400 huishoudens met meer dan 25 miljoen vermogen, samen goed voor een derde van het aanmerkelijkbelangvermogen in Nederland (zie woo verzoek in maart 2026). Zij krijgen een individueel aanspreekpunt en een geintegreerde blik op inkomen, schenkingen, nalatenschappen en gelieerde ANBI's.

Dat is geen loket voor 'tax rulings', maar intensief en individueel toezicht. Vooroverleg kan zekerheid geven over grote schenkingen of aandelenoverdrachten, mits alle feiten op tafel liggen.

Programma Verhuld Vermogen bij de belastingdienst

De aanpak van verhuld vermogen leverde over 2025 139 miljoen aan belasting en boetes op (Rijksoverheid, 1 september 2026). Er werden 1.500 signalen behandeld, weer niet iets meer dan in 2024. In ruim 500??onderzoeken volgde een correctie, gemiddeld ruim 266.000 per zaak; bij opzettelijke ontduiking kan de FIOD een strafrechtelijk onderzoek starten.

De komende jaren zal door AI, DAC 8 wetgeving (crypto) en overige poortwachters alleen maar meer vermogen in beeld komen. Voor de liefhebber zijn er een aantal leuke zaken op het internet te vinden, voorbeelden

• Beleid belastingdienst bij een woonplaats onderzoek
• Opsporing van mogelijk onbekende buitenlandse vermogens en inkomsten
• Dubai Leaks een woo verzoek uit 2025
• Project Atlantis uit 2025
• Project Inco uit 2026
• De panama papers
• De paradise papers
• Monaco papers
• Monaco voor het leven de woo informatie
• Informatie uit het buitenland over Nederlanders
• Onderzoek naar structuren met Malta
• Onderzoek naar belastingplichtigen via het internet hoe werkt dit?

De informatie over project Monaco zijn erg tof om te lezen, het is geen formeel project maar??geeft wel een leuk kijkje in de keuken.

Noot fiscaal jurist inzake advisering vermogende particulieren

Bij advisering van vermogende particulieren gaat het veelal om het juist structureren van fiscaal vermogen. Er is wel een kleine inkijk mogelijk binnen het speciale team bij de belastingdienst (zie woo documenten) maar dit levert weinig spannende informatie op. De projectmatige aanpak binnen het team verhuld vermogen levert wel veel informatie op (zie deze documenten die u eerst moet downloaden, gaat om paar honderd pagina's).

Soms wordt vermogen ondergebracht in stichtingen en veelal zit het grootste deel van het vermogen in een actief bedrijf. Als u in prive veel vermogen zou hebben zou u dit in een actief bedrijf kunnen omzetten (holding oprichten en actieve onderneming kopen). Dit bedrijf moet u dan 5 jaar in uw bezit houden en kan dan tegen een tarief van ongeveer 5% worden geschonken aan uw kinderen.

Een alternatief wat wij vaker voorbij zien komen is emigratie naar een land met geen of lage vermogensbelasting, erfbelasting en box 2 heffing. Genieten van de zon en 10 jaar wachten en dan kan het vermogen voordeliger over naar de kinderen of kleinkinderen. De woonplaats verhuist pas als uw leven ook verhuist, beslissend is waar de duurzame band van persoonlijke aard het grootst is. Een adres in Monaco is dus niet voldoende. Daarnaast verhuist de conserverende aanslag (over de waarde van uw BV in Nederland) altijd met u mee en deze gaat ook niet verjaren. Bij een emigratie binnen de EU of EER krijgt u wel automatisch en renteloos uitstel van betaling. Bij een emigratie buiten de EU moet veelal zekerheid worden gesteld.