Kunst in de BV en de fiscale gevolgen
Is boekverlies op kunst aftrekbaar of niet ?
Een BV die kunst (ruim 80 werken) als belegging in haar bezit heeft mag een verlies op die kunst ten laste van de winst brengen. Het maakt hierbij niet uit of de DGA de kunst lelijk of mooi zou vinden. Dit oordeelde het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden op 13 oktober 2026 (ECLI:NL:GARL:2026:6632). De Rechtbank Gelderland had een jaartje eerder op 10 september 2025 (ECLI:N:RBGEL:2025:7610) nog anders naar deze zaak gekeken, volgens deze rechter was aannemelijk dat de kunst door de BV is gekocht ter bevrediging van een persoonlijke behoefte van de DGA. De Rechtbank maakt hierbij de koppeling naar het renpaarden arrest en het bentley arrest (voor fiscalisten bekende arresten).
Boekverlies op kunst ad € 900.000 is aftrekbaar !
Het ging hier wel een redelijk slim opgezette structuur.
- Afschrijving op kunst geeft vaak discussie met de belastingdienst.
- Om een verlies zichtbaar te maken moet de kunst dus worden verkocht. Een deel van de collectie (40 werken) wordt verkocht (met een boekverlies van ruim € 900.000)
- X BV richt een dochteronderneming (Y BV) en verkoopt vervolgens de volledige collectie (tegen taxatiewaarde) aan Y BV, dit heeft in december 2017 plaatsgevonden
- Het boekverlies wordt hiermee duidelijk en wordt gerealiseerd in X BV
- Begin 2018, is de dochter (Y BV) gevoegd in de fiscale eenheid met belanghebbende (X BV) als moedermaatschappij.
- Hiermee wordt het boekverlies gerealiseerd en blijft de kunstcollectie binnen het concern.
Fiscale beoordeling persoonlijke behoeft of zakelijk karakter
De inspecteur en de rechtbank maakt wel erg snel (en beperkt gemotiveerd) de stap naar prive karakter van de kunst. De DGA is enthousiast over Cobra kunst en hiermee is de aankoop door zijn BV een prive aankoop. Gekker moet het eigenlijk niet worden. Het Gerechtshof is van mening dat de inspecteur niet aannemelijk maakt dat de kunst is aangeschaft om de persoonlijke behoefte van de aandeelhouder te bevredigen. Het grootste deel van de collectie bevindt zich in een externe opslag en slechts een klein deel hangt in de werkruimte in de woning van de DGA. Het beleggingsmotief staat volgens het Gerechtshof voorop en er bestond ook een redelijke kans op rendement. Dat de DGA de kunst mooi mag vinden staat hierbij niet in de weg. Immers bij vrijwel iedere beleggingsbeslissing spelen volgens het Gerechtshof - tot op zekere hoogte - de voorkeuren van de DGA mee, waarom zou je iets aan de wand hangen dat je niet mooi kunt vinden.
Noot fiscaal jurist inzake kunstcollectie en prive behoefte
De combinatie tussen prive behoefte van de DGA en investeren of beleggen door de BV is vaak een bron voor discussie. Omdat in deze situatie er ook kans was op rendement en een deel van de collectie in de externe opslag stond maakt het beleggingsmotief duidelijker. Er spelen een aantal zaken
- Bewijslast: de bewijslast of er sprake is van een persoonlijke behoefte ligt bij de inspecteur (zie hiertoe ook het genoemde renpaarden en bentley arrest). De inspecteur stelde in deze casus het volgende 1) grote collectie die deels bij de DGA thuis is opgehangen (nuance, hing in de werkkamer, maar thuis lijkt meer prive) 2) een ongebruikelijk belegging voor de BV (nuance, dit maakt de investering nog niet onzakelijk en speculatief investeren door BV is fiscaal mogelijk) 3) geen expertise in de BV (nuance, dat doet er niet toe, de DGA had de expertise wel) 4) De DGA had de beslissing genomen (nuance, logisch de DGA is immers de bestuurder).
- Redelijk denkende ondernemer: bestond bij de aankoop een reele kans op rendement, dan is de belegging sneller zakelijk. De persoonlijke smaak van de DGA doet er dan minder toe (ook lagen in deze casus veel kunstwerken in de kelder / externe opslag)
- Verlies nemen mag: verkoop van alleen de verliesgevende werken trekt de fiscale aandacht. Dat de BV hiermee een belastingbesparing nastreefde maakt volgens het Gerechtshof niet uit
- En toen: cassatie staat nog open !
Bij de beoordeling van dergelijke investeringen (maar ook bij auto's en renpaarden) spelen de volgende afwegingen
- Het vermoeden van de zakelijkheid van de investering
- de persoonlijke behoefte van de DGA
- de redelijk denkende en handelende ondernemer
Het Gerechtshof lijkt hier nu een 4e overweging aan toe te voegen, namelijk de rendementskans van de investering. Dit soort gedoe met de inspecteur kwam als eerste voorbij in het zogenaamde Cessna arrest, dit ging over een tandarts die met een vliegtuig naar zijn werk ging. Jaren later ging het over renpaarden, in 2002 boog de Hoge Raad zich hierover. Een deel van de kosten waren hier zakelijk maar er was sprake van een wanverhouding en strijd met "de redelijk denkende ondernemer". We moesten wachten tot 2008 toen de autobranche voorbij kwam in het Bentley arrest , dit arrest had ook het Aston Martin, Ferrari, Porsche (of nog beter Maserati) arrest kunnen worden genoemd. Een DGA - liefhebber van mooie auto's - had een mooie verzamelijk opgebouwd. De vraag is of alle autokosten aftrekbaar waren. De Hoge Raad deed er niet veel mee, de info over deze uitspraak is te vinden in de uitspraak van het Gerechtshof, deze is leuk om te lezen. De DGA had tientallen exclusieve auto's op de balans staan (32 in totaal).
Bronnen en vindplaatsen kunst in de BV
Gerechtshof Arnhem Leeuwarden op 13 oktober 2026 (ECLI:NL:GARL:2026:6632
