Financiering van werknemersparticipaties

Wekelijks adviseren bij ondernemers, DGA's en familiebedrijven over werknemersparticipaties, bonusstructureren, SAR's en overige opties. De insteek is helder, het op langere termijn belonen en binden van werknemers. Een bonus heeft vaak een korte termijn doelstelling en een participatie een langetermijn doelstelling. Ook vanuit de onderneming heeft een participatie een voordeel, de liquiditeit blijft langer in de onderneming, cash out is pas al doel (bijvoorbeeld verkoop) is gerealiseerd. Het geld blijft dus beschikbaar voor groei en investeringen in de onderneming.

Werknemersparticipaties wat zijn de belangrijkste discussiepunten

In de praktijk botst het ideale beeld met twee discussiepunten:

1. Belastingdienst: de waardering van de aandelen
2. Bank: de financiering van de verwerving van de aandelen

Het bijzondere is dat volgens de staatssecretaris er geen grote wettelijke of fiscale obstakels zijn, een ontnuchterend standpunt. De brief maakt wel melding van een aantal aandachtspunten.

1. waardering van niet beursgenoteerde aandelen
2. de doorlooptijd van het vooroverleg over de waardering
3. de mogelijke impact van een vermogensaanwas belasting in box 3
4. de niet aftrekbaarheid van geschonken aandelen in de vennootschapsbelasting

Financiering van een werknemersparticipatie, hoe werkt dit?

Een werknemer beschikt zelden over voldoende eigen middelen om de aandelen te kunnen kopen. Een bank is daartoe niet altijd bereid. Dan blijft er nog een andere optie, de werkgever (verkoper) gaat de koopsom financieren. De vraag die dan naar voren komt is of de voorwarden (rente/aflossing/zekerheid) marktconform zijn. Is de rente te laag dan geniet de werknemer een voordeel, dit noemen we loon.

Sinds het kennisgroepstandpunt uit 2025 (KG:204:2025:2) is er meer houvast omtrent de financiering van werknemersparticipaties. De kennisgroep ziet 4 categorien:

1. Hoofdsom ≤ € 75.000. Voor de rente kan worden aangesloten bij de laagste van de marktrente van een persoonlijke lening en een effectenkrediet. De LTV is dan niet relevant; de werkgever mag de volledige koopsom financieren. Banken verstrekken persoonlijke leningen tot ongeveer dit bedrag immers zonder aanvullende zekerheden, mits er voldoende terugbetalingscapaciteit is.
2. Hoofdsom > € 75.000 en LTV tot 70%. Voor de rente kan worden aangesloten bij de voorwaarden en rentes van een effectenkrediet. Dit geldt voor het hele bedrag, niet alleen voor het deel boven € 75.000.
3. Hoofdsom > € 75.000 en LTV van 100%. De rentevergoeding wordt afgeleid uit het risico en rendement van het gefinancierde vermogensinstrument zelf en tendeert volgens de Kennisgroep naar de vermogenskostenvoet van de onderliggende aandelen.
4. Hoofdsom > € 75.000 en LTV tussen 70% en 100%. De rente ligt tussen de effectenkredietrente en de kostenvoet van het gefinancierde vermogensinstrument, vast te stellen volgens een aldaar genoemde formule.

De conclusie hiervan is dat bij een lage hoofdsom of een LTV van 70% er niet veel aan de hand is. Bij de andere opties loopt de rente snel op. Bij een LTV van 90% en een rente op effectenkrediet van 5% (en geeiste kostenvoet van 35%) bedraagt de rente 5% + (20%/30%) x 30% = 25%. Dit gaat dus niet werken. Het kennisgroepstandpunt geeft wel een zijweg. De belastingplichtige is vrij een andere werkwijze te volgen, mits de rente zakelijk is (gezien het geheel van de voorwaarden en de financiele situatie bij de werknemer).

Noot fiscaal jurist inzake werknemersparticipatie

Bij een financiering tot € 75.000 is het kennisgroep standpunt een welkome en werkbare handreiking.