Gebruikelijk loon DGA bij verlieslatende BV

De gebruikelijkloonregeling voor de DGA blijft een terugkerend strijdpunt met de Belastingdienst, met name bij verlieslatende of noodlijdende rechtspersonen, zoals een BV. De inspecteur grijpt al snel terug op het normbedrag of een theoretisch “gebruikelijk” loon, terwijl de DGA stelt dat uitbetaling daarvan de onderneming in gevaar brengt. In dit artikel gaan we nader in op een heldere uitspraak van het Gerechtshof Den Haag d.d. 1 oktober 2025 ECLI:NL:GHDHA:2025:2591 welke in lijn met een eerdere uitspraak van de Rechtbank Den Haag d.d. 11 december 2024 ECLI:NL:RBDHA:2024:21120 het DGA bij een verliesgevende BV heeft vastgesteld op 15% van het gebruikelijke DGA salaris. De uitspraak is relevant voor DGA’s die hun onderneming draaiende proberen te houden in economisch moeilijke omstandigheden.

Procedure inzake gebruikelijk loon DGA en verliesgevende BV

Henk is DGA van een BV die zich bezighoudt met de in- en verkoop en bewerking van edelmetalen. De DGA is enig aandeelhouder, bestuurder én werknemer van de BV. Voor het betreffende jaar is in de loonadministratie aanvankelijk uitgegaan van een gebruikelijk loon van circa € 48.000, maar dit loon is feitelijk niet (volledig) uitbetaald omdat de BV het niet kon betalen. De BV verkeert al langere tijd in financieel zwaar weer en lijdt structurele verliezen. De Belastingdienst legt een naheffingsaanslag loonheffingen op, uitgaande van een hoger gebruikelijk loon dan feitelijk is genoten. In bezwaar verlaagt de inspecteur het loon tot € 25.000, maar handhaaft dat ook dit bedrag als gebruikelijk loon moet worden aangemerkt.

Standpunt DGA inzake gebruikelijk loon bij verlies in de BV

De DGA stelt dat zelfs een loon van € 25.000 niet zakelijk en niet haalbaar is gezien de financiële positie van de BV. Uitbetaling van een dergelijk loon zou direct leiden tot liquiditeitsproblemen en het voortbestaan van de onderneming bedreigen. Volgens Henk moet bij de toepassing van artikel 12a Wet LB 1964 rekening worden gehouden met de economische realiteit. Het gebruikelijk loon moet aansluiten bij wat de BV daadwerkelijk kan dragen. Gelet op de structurele verliezen en beperkte cashflow acht Henk (de DGA) een loon van € 7.500 passend.

Standpunt Belastingdienst inzake gebruikelijk loon DGA

De Belastingdienst stelt zich op het standpunt dat de gebruikelijkloonregeling een objectieve norm bevat, de wet is de wet! Dat de BV verlies lijdt, betekent volgens de inspecteur niet automatisch dat het loon fors kan worden verlaagd. Kennelijk mist de inspecteur hierbij de economische realiteit. Een DGA moet op grond van de wet een gebruikelijk loon uitkeren en als dit niet kan dan moet de DGA dit maar oplossen. De inspecteur erkent dat een verlaging mogelijk is, maar meent dat een loon van € 25.000 reeds een aanzienlijke tegemoetkoming vormt. Volgens de Belastingdienst blijft Henk werkzaamheden van betekenis verrichten en kan een (nagenoeg) symbolisch loon niet worden gerechtvaardigd. De inspecteur miskent hierbij het feit dat een DGA geen normale werknemer is, als er geen geld wordt verdiend kan er ook geen salaris worden betaald. Elke burger begrijpt dit maar soms is de wet dan een bijzonder fenomeen.

Uitspraak rechtbank inzake gebruikelijk loon en verlies in de BV

De rechtbank volgt het standpunt van de Belastingdienst niet volledig. Zij oordeelt dat onvoldoende rekening is gehouden met de structureel slechte financiële positie van de BV. De rechtbank acht aannemelijk dat een loon van € 25.000 de continuïteit van de onderneming in gevaar zou brengen. De rechtbank stelt het gebruikelijk loon lager vast en geeft daarmee expliciet gewicht aan de betalingscapaciteit van de BV.

Uitspraak gerechtshof inzake gebruikelijk loon DGA en verliesgevende BV

Het Gerechtshof Den Haag bevestigt het oordeel van de rechtbank. Het hof overweegt dat de gebruikelijkloonregeling weliswaar uitgaat van een normatief loon, maar dat zakelijke omstandigheden aanleiding kunnen geven tot een substantiële verlaging. Van doorslaggevend belang is dat:

• sprake is van structurele verliezen,
• de BV onvoldoende liquiditeiten heeft om een hoger loon uit te betalen, en
• uitbetaling van een gebruikelijk loon op normniveau de continuïteit van de onderneming zou bedreigen.

Het hof acht een gebruikelijk loon van € 7.500 in dit specifieke geval aannemelijk en passend. Daarbij weegt mee dat de onderneming enkele jaren later feitelijk is gestaakt, hetgeen de structurele problematiek bevestigt.

Noot fiscaal jurist inzake DGA salaris en verlies in de BV

Deze uitspraak laat opnieuw zien dat artikel 12a Wet LB 1964 geen absoluut minimumloon bevat. De norm kan worden doorbroken wanneer de DGA aannemelijk maakt dat toepassing van het gebruikelijk loon zakelijk onhaalbaar is. Tegelijkertijd volgt uit de uitspraak dat de DGA een zware bewijslast heeft en dat incidenteel verlies niet voldoende is voor een lager DGA salaris. Bijzonder in deze casus is dat achteraf bekende feiten worden meegewogen bij de beoordeling door het Gerechtshof.  De lijn sluit aan bij eerdere jurisprudentie waarin structurele verliezen aanleiding vormden voor een lager loon, maar niet automatisch tot nihil leidden.

Praktische tips voor de praktijk

1. Vooraf afstemmen van lager DGA salaris heeft de voorkeur
2. Probeer helder toe te lichten dat uitbetaling van het loon de continuïteit van de BV in gevaar brengt
3. Onderbouw continuïteitsrisico’s met concrete voorbeelden en indien mogelijk met een liquiditeitsprognose, cashflow-overzichten en accountantsverklaringen. Een incidenteel verlies is dus niet voldoende
4. Leg de tijdsbesteding van de DGA zorgvuldig vast. Een lager loon is beter verdedigbaar als duidelijk is welke werkzaamheden daadwerkelijk worden verricht en in welke omvang (en op welk niveau)