Schenking aandelen aan werknemer belastingvrij of niet?

De Rechtbank Noord‑Nederland oordeelde eind januari 2026 over een opvallende bedrijfsopvolgingscasus: de aandeelhouder van een meer dan honderd jaar oud familiebedrijf schenkt zijn volledige belang — ter waarde van circa € 7.800.000 — aan de directeur, onder de verplichting deze door te geven aan zijn opvolger. De vraag is of dit voordeel bij de directeur als loon uit dienstbetrekking moet worden belast, of dat het kwalificeert als een schenking. In dit artikel lichten wij de uitspraak van Rechtbank Noord-Nederland toe en beschrijven waarom deze uitspraak relevant is voor de praktijk.

Een directeur groot aandeelhouder (DGA) wil de aandelen in zijn bedrijf schenken of nalaten aan een werknemer en de toekomstige directie. Kan dit via de bedrijfsopvolgingsregeling belastingvrij of wordt het voordeel gezien als een schenking en/of loon. Deze kwestie speelt vaker en kwam aan de orde bij een uitspraak van deRechtbank Noord Nederland d.d. 29 januari 2026 ECLI:NL:RBNNE:2026:213.

Belastingvrij een bedrijf krijgen door werknemer

Henk is DGA en enig aandeelhouder van Henk Holding BV. Henk Holding BV is 100% eigenaar van twee werkmaatschappijen. In 2022 schenkt Henk de aandelen in Henk Holding BV aan zijn directeur is al vijftien jaar bij zijn bedrijf werkt (geen familie van elkaar). De directeur werkt bij een werkmaatschappij en treedt in dienstbetrekking bij Henk Holding BV. De aandelen zijn ongeveer € 7.800.000 waard. De notaris legt de schenking van de aandelen vast in een notariele akte met een ontbindende voorwaarde en een doorgeefverplichting aan toekomstige bestuurders van het bedrijf. De inspecteur merkt de schenking aan als loon uit dienstbetrekking. De rechtbank is het niet met de inspecteur eens, de schenking vormt geen loon uit dienstbetrekking. Ook is geen sprake van loon van derden. De schenking vloeit voort uit de wens van Henk om de continuiteit en zelfstandigheid van zijn bedrijf te waarborgen en is niet bedoeld als beloning voor arbeid.

Standpunt belastingdienst inzake belastingvrij schenken bedrijf aan werknemer

Volgens de Belastingdienst was er een causaal verband tussen de schenking en de dienstbetrekking: de directeur zou de aandelen alleen hebben ontvangen vanwege zijn inzet, functioneren en positie binnen het bedrijf. De schenking vormde volgens de inspecteur daarom een beloning voor arbeid en viel daarmee onder het ruime loonbegrip van artikel 10 Wet LB 1964 (“al hetgeen uit dienstbetrekking wordt genoten”). De inspecteur wees bovendien op de afwezigheid van een persoonlijke band tussen schenker en begiftigde en op het feit dat de directeur zich jarenlang had bewezen als “waardig opvolger”.

Daarnaast stelde de inspecteur dat sprake was van loon van derden. Ook al kwam het voordeel niet van de werkgever zelf, dan zou het voordeel alsnog als loon kwalificeren als het in opdracht of voor rekening van de werkgever werd verstrekt. In die redenering had de schenking alles te maken met de werkzaamheden die de directeur voor het concern verrichtte. Tot slot werd een beroep gedaan op het leerstuk van “fooien” en vergelijkbare prestaties van derden: de schenking zou in economische zin een beloning vormen voor de verrichte arbeid.

Standpunt DGA bij belastingvrij overdragen bedrijf aan werknemer

De directeur voerde aan dat de aandeelhouder volledig handelde als privépersoon, gedreven door het belang van de continuïteit en zelfstandigheid van het familiebedrijf. Zijn keuze voor deze specifieke opvolger was geen arbeidsbeloning, maar een zakelijke beslissing van een eigenaar die zijn onderneming wilde behoeden voor verkoop aan strategische partijen of private equity. De doorgeefverplichting maakte bovendien duidelijk dat de schenking niet de vrije vermogensverrijking van de directeur beoogde, maar een instrument was om de juridische zeggenschap in de onderneming passend door te geven. De directeur had de aandelen dus niet “gekregen om rijk te worden”, maar om het bedrijf te leiden en intact door te geven.

Kan een werknemer belastingvrij aandelen in een bedrijf krijgen?

De schenking van aandelen aan een werknemer kan eenvoudig worden gekoppeld aan de dienstbetrekking. De rechtbank benadrukt echter de strikte toets op compensatie en wat de verstrekker doet. Het is aan de inspecteur om aannemelijk te maken dat de schenking loon uit dienstbetrekking zou zijn. In dit geval waren de aandelen prive bezit van Henk. De conditio-sine-qua-non, dus voordeel komt door dienstbetrekking moet niet te gemakkelijk worden aangenomen. Het moet een voordeel zijn dat de werkgever aan de werknemer als zodanig verstrekt. Volgens Henk is sprake van een zuivere schenking in het kader van een bedrijfsopvolging zonder dat sprake is van een beloning voor een prestatie door de werknemer. Henk trad op als prive persoon en niet als werkgever. Het ging Henk om de continuiteit van zijn familiebedrijf, dit volgt ook uit de doorgeefverplichting. De aandelen moeten om niet (zonder vergoeding) worden doorgeleverd aan een volgende bedrijfsopvolger als de directeur uit dienst zou treden. Er wordt ook geen vergoeding betaald aan Henk, terwijl Henk wel is verarmd.

Ook is geen sprake van een fooi of loon van derden omdat de directeur hiertoe geen prestatie heeft geleverd of arbeid heeft verricht.  

Wanneer kunnen aandelen belastingvrij worden geschonken en is geen sprake van loon uit dienstbetrekking?

Het is nog maar een uitspraak van de Rechtbank en hoger beroep zal zeker volgen. Maar wanneer kunnen aandelen vrijwel belastingvrij aan een werknemer worden geschonken? Uit deze uitspraak kunnen we de volgende punten herleiden:

1. De werkgever van de directeur heeft niets opgeofferd met de schenking
2. De werkgever / schenker is niet gecompenseerd voor de schenking
3. De aandelen behoren tot het prive vermogen van de schenker
4. Het motief om te schenken was om te voorkomend dat de aandelen gekocht zouden worden door een externe koper, private equity of een strategische koper die dan winst wil maken met onderdelen van het bedrijf.
5. De directeur heeft de schenking geaccepteerd onder de voorwaarde dat hij of zij de aandelen zonder enige vergoeding gaat overdragen als hij zijn werkzaamheden voor het bedrijf staakt (dus een verplichte doorlevering)

Werknemersparticipatie via een belastingvrije schenking

Er is nog weinig jurisprudentie over dit onderwerp. Het is volgens de Rechtbank - onder omstandigheden - mogelijk om een bedrijf (of aandelen in een BV) belastingvrij te schenken zonder dat sprake is van loon uit dienstbetrekking voor de werknemer. Het is wel maatwerk en erg feitelijk afhankelijk.

Noot fiscaal jurist over bedrijf cadeau geven aan een werknemer

Een werknemer krijgt een bedrijf van € 8.000.000 als cadeautje van de DGA. Omdat de DGA hem zag als meest geschikte kandidaat om het bedrijf voor te zetten kreeg de directeur het bedrijf (tijdelijk) als cadeautje. In feite heeft de directeur de aandelen niet vrij in handen gekregen. Zolang hij directeur is heeft hij recht op de winsten en de volledige zeggenschap. Bij zijn vertrekt gaat dit recht over aan de nieuwe bestuurder (s). Volgens de rechter is ook geen sprake van fooi (zie kennisgroep KG:204:2025:7 en Hoge Raad d.d. 1 november 2000 ECLI:NL:HR:2000:AA7993).

De uitspraak laat zien dat het ruime loonbegrip zijn grenzen kent. De Belastingdienst poneert in de praktijk meestal dat een schenking aan een werknemer “loon” is wanneer een werknemer aandelen gratis of tegen een lage waarde verkrijgt. De combinatie van het causale verband en het bestaan van een arbeidsrelatie wordt dan al snel als argument gebruikt. Deze zaak benadrukt echter dat motivering, context en juridische structuur doorslaggevend zijn. De rechtbank accepteert dat een schenking bij bedrijfsopvolging — ook buiten de familie — in beginsel een zuivere schenking kan vormen als de werkgever of het concern er geen rol in speelt en het aandeelhoudersmotief objectief aantoonbaar is.

Ook in de bredere praktijk is dit belangrijk. Ondernemers die opvolging willen regelen buiten de eigen familie, lopen al snel tegen fiscale onzekerheid aan: is de schenking aan een opvolger een beloning voor diens jarenlange functioneren, of is het een zakelijke beslissing van de aandeelhouder? Dit arrest laat zien dat die tweede route juridisch goed verdedigbaar is, mits zorgvuldig vormgegeven.

De belastinginspecteur kan in hoger beroep tegen de uitspraak van Rechtbank Noord-Nederland. Wij houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en informeren u via onze website. Heeft u zelf vragen in het kader van bedrijfsopvolging of werknemersparticipaties? Neem dan vrijblijvend contact op met één van onze fiscaal juristen.