Checklist voor de fiscale route naar een bedrijfsopvolging

Wij adviseren wekelijks (familie) bedrijven bij een bedrijfsopvolging, soms in combinatie met een werknemersparticipatie. De belangrijkste reden is om het bedrijf fiscaal vriendelijk in de familie te houden en op lange termijn de box 2 claim en de schenk/ erfbelasting door te schuiven naar de volgende generatie. Maar wat zijn de belangrijkste overwegingen en stappen bij een dergelijk traject? In dit artikel een overzicht

1. Wat is de bedrijfsopvolgingsregeling

De BOR regeling is een regeling in successiewet die als doel heeft om bedrijfsopvolgingen zonder fiscale afrekening (of beperkte afrekening) te laten verlopen. De BOR regeling kan alleen worden toegepast op ondernemingsvermogen. De waarde van de onderneming is hiervan een belangrijk onderdeel (belastingdienst gaat vaak uit van waarde berekening op grond van de DCF methode).

2. Wat zijn de voorwaarden voor de bedrijfsopvolgingsregeling

De belangrijkste voorwaarden voor de BOR regeling zijn:

• Bedrijf 5 jaar in bezit
• Bedrijf 3 jaar voortzetten
• Overnemer tenminste 21 jaar oud
• Het moet gaan om ondernemingsvermogen
• Vastgoed dat aan derden wordt verhuurd valt buiten de BOR (en beleggingsvermogen ook)
• Bij oudere ondernemers zijn de termijnen soms langer
• Belang minimaal 5%

3. Orientatie en haalbaarheid BOR regeling

• Is er sprake van een materiele onderneming? Alleen vermogensbestanddelen die op het moment van de overdracht voor ondernemingsdoeleinden worden aangehouden kwalificeren voor de BOR regeling (uitgangspunt Potbakkersarrest en Hoge Raad 18 augustus 2023 en kennisgrpep standpunt
• Voldoet de overdracht aan de bezitseis voor de overdrager? De onderneming moet minimaal 5 jaar in het bezit zijn van de overdrager. Zie ook Hoge Raad d.d. 30 januari 2026 ECLI:NL:2026:137  en Hoge Raad d.d. 21 april 2023 ECLI:NL:HR:2023:647 inzake bezitseis bij indirecte belangen. Bekijk ook de uitspraak van de Hoge Raad inzake de bezitseis bij uitbreiding van een aandelenbelang Hoge Raad d.d. 29 mei 2020 ECLI:NL:HR:2020:990
• Is de opvolger 21 jaar of ouder? Deze eis geldt sinds 2025.
• Welke vermogensbestanddelen kwalificeren als ondernemingsvermogen en welke als beleggingsvermogen. Dit goed uitzoeken, ook beleggingen of liquide middelen die worden aangehouden voor toekomstige investeringen tellen soms mee als ondernemingsvermogen.
• Kan de structuur slimmer worden ingericht? In voorkomende gevallen is het voordelig om met prive vermogen zakelijke schulden af te lossen, dit via Agio vormgeven. Ook moeten activiteiten soms worden gesplitst of het bedrijfspand in een aparte BV worden ondergebracht.
• Bevat de structuur vastgoed dat aan derden wordt verhuurd? Dit valt sinds 2024 buiten de BOR regeling, wellicht verkopen of afsplitsen (let op overdrachtsbelasting)
• Worden er binnen de structuur preferente aandelen gebruikt? Vanaf 2026 alleen gewone aandelen voor BOR/ DRS regeling.

4. Structuur voorbereiding en waardebepaling

• De going concern laten berekenen door een register valuator en hierbij deskundige inschakelen om winsten te optimaliseren (resp. niet te hoog). Bekijk eventueel de rekenmodule van de belastingdienst . De eerste € 1.500.000 is vrijgesteld en over het meerdere 75%.
• Beoordeel of de structuur correct is voor een reguliere BOR regeling. Eventueel een tussenholding vormen of aantal werkmaatschappijen uitbreiden. Zie ook kennisgroep standpunt KG:063:2022:3 inzake BOR, beziteis en herstructurering
• Controleer ook de impact op de bezitseis bij een mogelijke herstructurering. Sinds 2025 is het eenvoudiger om zonder verlies van het BOR / DSR recht een herstructurering uit te voeren.
• Is er sprake van bedrijfsmiddelen (duurder dan € 100.000) die gemengd worden gebruikt? Sinds 2025 geldt voor dergelijke bedrijfsmiddelen een speciale regeling.
• Combineer de BOR met de doorschuifregeling (DSR) zodat u ook de box 2 heffing kunt doorschuiven. Veelal wordt de BOR en DRS gelijktijdig toegepast.  

5. Overdrachtsmoment en formaliteiten

• Notariele akten en eventueel splitsingsakten laten opstellen
• Schenkingsakten laten opstellen
• Testament aanpassen
• Indienen aangifte schenkbelasting, BOR vrijstelling moet expliciet worden aangevraagd, bekijk eventueel de folder van de belastingdienst over dit onderwerp. 
• Belasting latentie en verkoop juist in de aangifte inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting verwerkt ?

6. Voorzettingsperiode bij de BOR regeling

• Opvolger moet de onderneming daadwerkelijk gedurende 3 jaar voortzetten
• Belastingdienst stuurt jaarlijks een herinneringsbrief inzake de voorzetting, zorg ervoor dat het juiste adres bij de belastingdienst bekend is.
• Belang in de onderneming mag gedurende de voortzettingsperiode niet (substantieel) afnemen.
• Herstructureringen in de voortzettingsperiode afstemmen met uw fiscaal jurist en eventueel met de belastingdienst, zie KG:063:2023:23 BOR bij splitsing en invloed op bezitseis en voortzettingseis
• Indien voorzetting stopt dan moet hiervan aangifte worden gedaan via een speciaal formulier.

7. Risico bij BOR regeling

• Nieuwe bezitseis bij uitbreiding via ruzie splitsing (horen en zien arresten) zie Hoge Raad d.d. 30 januari 2026 ECLI:NL:HR:2026:137
• Risico inzake de bezitseis bij uitbreiding van een aandelenbelang Hoge Raad d.d. 29 mei 2020 ECLI:NL:HR:2020:990
• Advieskosten inzake BOR traject zijn niet aftrekbaar (artikel)

8. Handige informatie op het internet inzake BOR regeling

• Brochure belastingdienst inzake erfbelasting en schenkbelasting bij BOR regeling
• Online aangifte schenkbelasting indienen
• Wetsgeschiedenis inzake BOR Regeling
• Bereken waarde onderneming volgens DCF methode
• Mening NOB inzake aanpassingen BOR 2025

Noot fiscaal jurist inzake Bedrijfsopvolging

Wij adviseren veel DGA's van familiebedrijven bij de bedrijfsopvolgingsregeling. Een vrijblijvende offerte kunt u eenvoudig bij onze adviseurs aanvragen via de mail of onderstaand formulier. U kunt ons natuurlijk ook bellen op 0880270000