Bedrijf schenken aan goed doel
In 2025 schonken de aandeelhouders van AFAS software 30% van hun bedrijf aan een ANBI. Deze aandelen zijn stemrechtloos. Door de schenking ontvangt de ANBI jaarlijks dividend en kan er hulp worden gegeven aan goede doelen. Vorenstaande kon in 2025 nog belastingvrij, op dit moment kan dit niet meer (heffing 31%).
Wat is steward ownership?
Steward ownership (ook wel steward-owned company) is een ondernemingsstructuur waarbij de controle over een onderneming wordt gescheiden van het economisch eigendom. Het doel is dat het bedrijf wordt bestuurd door “stewards” (beheerders) die het bedrijf leiden in het belang van de onderneming en haar missie, en niet primair voor aandeelhouders die winst maximaliseren. Soms wordt hierbij een deel van de aandelen in het bedrijf overgedragen aan een ANBI (vaak stemrechtloze aandelen).
Het model komt vooral uit Duitsland en Scandinavië en wordt toegepast door bedrijven zoals Bosch, Zeiss en eigenlijk ook bij AFAS.
Ontbreken fiscale faciliteit voor steward ownership
De bedrijfsopvolging binnen de familie (aan natuurlijke personen) kent binnen het Nederlandse belastingstelsel voldoende fiscale faciliteiten. Schenkingen door bedrijven of overdragen van een bedrijf (of deel hiervan) aan een ANBI of stichting is in Nederland niet echt mogelijk, tenminste niet fiscaal vriendelijk. Steward ownership zien we echter binnen de EU steeds meer.
Ondernemen en schenken via de BV: hoe werkt dit fiscaal?
Sinds 1 januari 2025 is de regeling geven uit de vennootschap afgeschaft. Hierdoor kan een ondernemer of DGA die via zijn BV schenkt aan een goed doel (ANBI) niet langer profiteren van een specifieke fiscale faciliteit. In het rapport Beter Geven III pleit een commissie van deskundigen onder leiding van Alexander Rinnooy Kan voor een nieuwe regeling die het schenken van ondernemingsvermogen aan goede doelen weer fiscaal mogelijk maakt zonder directe box-2-heffing. Zo blijft het ook in de toekomst mogelijk om - zoals ook bij AFAS - goede doelen in Nederland fiscaal vriendelijk te ondersteunen.
Dit adviesrapport analyseert de gevolgen van het afschaffen van de regeling en doet voorstellen voor een alternatief dat zowel maatschappelijk nuttig als fiscaal uitvoerbaar is. Volgens de commissie leidt het verdwijnen van de regeling tot een onevenwichtige fiscale behandeling. Als aandelen in een onderneming worden overgedragen aan natuurlijke personen kan vaak gebruik worden gemaakt van doorschuifregelingen, waardoor belastingheffing wordt uitgesteld. Maar bij een schenking van aandelen aan een ANBI ontbreekt een dergelijke faciliteit. Dit betekent dat een ondernemer die zijn bedrijf aan een goed doel wil schenken vaak direct box-2-belasting verschuldigd is over de meerwaarde van de aandelen, een volstrekt belachelijke regeling waarbij de overheid dus wordt beloond voor het maatschappelijke doel van de ondernemer. Door de huidige wetgeving wordt filantropisch ondernemerschap fiscaal ontmoedigd. Het vermogen dat aan de ANBI wordt geschonken gaat immers ten goede komen aan het algemene belang en maatschappelijk projecten. Waarom zou hierover belasting moeten worden betaald?
Mogelijke nieuwe fiscale regelingen voor steward ownership of bedrijf bij ANBI
Het rapport bespreekt drie mogelijke varianten voor een nieuwe regeling.
- Vrijstelling in box 2: de meest logische route, geen heffing in box 2 bij overgang van aandelen aan een ANBI. Feitelijk was dit de oude regeling die prima werkte. Kunstmatige verliesverrekening in box 2 moet worden voorkomen.
- Doorschuifregeling: alternatieve route is een doorschuifregeling, dit via een uitbreiding van de bedrijfsopvolgingsregeling. De box 2 claim is niet weg maar wordt doorgeschoven. Deze route is complexer.
- Conserverende aanslag: ondernemer / DGA krijgt een aanslag in box 2 maar hoeft deze niet te betalen zolang de aandelen bij de ANBI worden ondergebracht. Als de aandelen terugkeren bij de ondernemer / DGA komt de aanslag te vervallen
Noot fiscaal jurist inzake steward ownership
Maatschappelijk betrokken ondernemer neemt toe, dit meestal in combinatie met een groter zorg voor uw werknemers en hun prive leven. Voor ondernemers die een schenking aan een goed doel overwegen moeten we dus nog even wachten op de nieuwe wetgeving.
De commissie concludeert dat het afschaffen van de regeling geven uit de vennootschap waarschijnlijk een gemiste kans is. Een nieuwe faciliteit voor het schenken van ondernemingsvermogen aan ANBI’s kan bijdragen aan meer filantropie, een eerlijker fiscaal speelveld en mogelijk ook aan een betere vermogensverdeling in de samenleving. Voor ondernemers die maatschappelijk willen bijdragen is het daarom verstandig om hun filantropiestrategie fiscaal goed te structureren, bijvoorbeeld via aandelenoverdracht of periodieke giften. Even afwachten is voor nu de beste route. Wilt u toch stappen ondernemen? Wij helpen u graag, deskundig en vlot.
