Fiscale waardering van een familiebedrijf

Wekelijks hebben wij overleg met de belastingdienst en register valuators over de waarde van een familiebedrijf. Bij de waardering van een familiebedrijf is de insteek bij de waardering dat het bedrijf wordt voortgezet. Bij familiebedrijven zal de belastingdienst (inspecteur) vaak meer aandacht besteden aan de waardering. Ook zal de belastingdienst bij een bedrijfsopvolging binnen de familiesfeer de zakelijkheid van de overdrachtsprijs en voorwaarden toetsen. Er wordt ook altijd kritisch gekeken naar vastgoed, beleggingsvermogen en overtollige liquiditeiten. Als de fiscale belangen substantieel zijn kan de inspecteur een beroep doen op het BVT (Business Valuation Team), dit is een landelijk team die zich met register valuators, accountants en fiscalisten speciaal richt op bedrijfswaarderingen. Steeds vaker zien wij dat de belastingdienst een waardering volgens de DCF standaarden opzet.

Wat is het belang van een juiste waardering van een familiebedrijf

De Belastingdienst is natuurlijk niet de enige partij die belang heeft bij een juiste en volledige waardering van het familiebedrijf. Ook erfgenamen en familieleden willen zeker weten dat de waardering juist is. Dit is nog belangrijker als het betreffende familielid niet direct actief of betrokken is bij de onderneming. Bij familiebedrijven spelen bij de waardering bijzondere omstandigheden, denk hierbij aan:

• familie ondernemers gaan meestal niet voor een maximale winst, maar voor het voortbestaan en de stabiliteit van de onderneming.
• loyaliteit van de ondernemer naar zijn personeel en de directe omgeving is vaak groot. De binding met de omgeving, klanten en personeel is hiermee hoger.
• familiebedrijven worden vaak met eigen geld gefinancieerd. De financieringsvoorwaarden zijn dan meestal minder strak geregeld. Door financiering met eigen geld kan de groei ook weer worden beperkt.
• afhankelijkheid van de familie is bij familiebedrijven vaak groter, soms is ook sprake van persoonlijke goodwill.

Hoe wordt de waarde van een familiebedrijf bepaald?

Bij de overdracht van een familiebedrijf naar de volgende generatie wordt vaak niet de spreekwoordelijke hoofdprijs gevraagd. Als het bedrijf echter niet aan alle kinderen wordt overgedragen is het van belang dat er een prijs wordt betaald die zowel voor de opvolgers als de niet opvolgende kinderen redelijk en acceptabel is. Wij werken bij de waardering van een bedrijf altijd met een erkende register valuator. In de meeste gevallen treden wij daarna in overleg met de belastingdienst.

Voor het bepalen van de waarde van een onderneming zijn meerdere wegen naar Rome. In de overname praktijk wordt vaak gewerkt met een EBITDA x factor methode. Dit gaat dan om de gecorrigeerde winst en een factor die afhankelijk is van de omvang van het bedrijf en de sector waarbinnen deze werkzaam is. De Belastingdienst werkt meestal met een de DCF Methode, deze is complex en komt vaak uit op een hogere waardering dan de EBITDA methode. Soms kan het helpen dat er al een geïnteresseerde partij is die een bieding heeft gedaan, dit kan dan als richtlijn worden gebruikt.

Valkuilen bij de waardering zijn de normalisaties, hierbij wordt gekeken naar hoe het bedrijf in normale omstandigheden zou opereren. Hierbij kunt u denken aan bijzondere eenmalige kosten of opbrengsten, hoge of lage management fee, hoge of lage huur, gratis meewerkende kinderen of echtgenoten, etc.

Waardering familiebedrijf door de belastingdienst

De belastingdienst gebruikt veelal de DCF methode en meestal wordt hierin ook rekening gehouden met een korting voor beperkte verhandelbaarheid van de aandelen (discount for lack of marketability DLOM) en ook een korting voor een beperking van invloed op de aandelen (discount for lack of control DLOC).