De BV biedt geen bescherming tegen mogelijke schijnzelstandigheid

We merken dat de Belastingdienst steeds meer boekenonderzoeken uitvoert waarbij zelfstandigen worden onderzocht. Dit kan hele bedrijfsmodellen om zeep helpen en forse (naheffings) aanslagen opleveren. Steeds meer zelfstandigen denken dat het inbrengen van de eenmanszaak in een BV een bescherming kan bieden tegen de schijnzelfstandigheid. Dit is niet zo. Ook de Kamer van Koophandel waarschuwt voor deze omzetting naar een BV. Er zijn al diverse kamervragen gesteld en de nieuwe wetgeving is in de maak.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Onderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Uit de kamerbrief d.d. 10 december 2025 inzake de voortgang werken met zelfstandigen volgt dat een speciaal team van 80 FTE's bezig is met onderzoeken inzake schijnzelfstandigheid, dit bij ruim 1.100 bedrijfsbezoeken en 300 boekenonderzoeken. Ongeveer 50% hiervan is nog niet afgerond. Voor 2025 geldt nog een zogenaamde zachte landing zonder boetes, deze vervalt in 2026, dan worden er dus weer boetes opgelegd. De Belastingdienst heeft besloten om voor 2026 een nieuw handhavingsplan arbeidsrelaties op te stellen en te publiceren. Fiscaal wordt zelfstandig ondernemerschap ook steeds minder aantrekkelijk gemaakt (afschaffing FOR, verlaging zelfstandigenaftrek,verlaging MKB winstvrijstelling en invoering verplichte AOV verzekering). In 2026 gaat dit gewoon door en wordt er verder gewerkt aan de Vbar (wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden). Via speciale websites worden werkgevers en ondernemers geïnformeerd (ZZP ja of Nee en hetjuistcontract). Er zijn ook speciale brochures over dit onderwerp. Wij adviseren dagelijks ondernemers en werkgevers over dit onderwerp. Wij voeren voor ook samen met Damste advocaten regelmatig quick scan's uit.

Boekenonderzoeken tegen schijnzelfstandigheid

Sinds 2025 is de Belastingdienst zeer actief met boekenonderzoeken bij bedrijven die zelfstandigen inhuren. Als blijkt dat geen sprake is van een echte zelfstandige / ZZPer dan kan dit bedrijfsmodellen om zeep helpen en ook grote financiele gevolgen hebben voor de opdrachtgever. In 2025 worden er nog geen boetes opgelegd maar naheffingen komen steeds vaker voor.

Het aantal ZZPers / eenmanszaken is in 2025 met ruim 15% gedaald. Het aantal BV's steeg met ruim 20%. Veel ondernemers en starters kiezen er kennelijk voor om met een BV te beginnen, wellicht omdat ze denken dat hiermee de schijnzelfstandigheid wordt voorkomen of het risico wordt beperkt. Deze stelling of gedachte is niet juist, de beoordeling voor zelfstandigheid is bij een eenmanszaak en een BV gelijk.

Noot fiscaal jurist inzake BV en schijnzelfstandigheid

Los van rechtsvorm zal de Belastingdienst kijken naar de feiten (zoals de gezagsverhouding) en kijken dus door de rechtsvorm heen. Ook bij een BV kan de DGA feitelijk onder leiding en toezicht staan van de opdrachtgever (Deliveroo logica). Daarnaast brengt de BV extra kosten met zich mee (ongeveer € 1.500 per jaar). Voor ondernemers is van belang dat ze hun bedrijf "body" geven via meerdere opdrachtgevers, internetsite, kantoor, eigen marketing (sociale media), redelijk uurtarief, eigen verzekeringen (AOV, aansprakelijkheid), etc. Ook moet er aandacht worden besteed aan praktische zaken zoals, ook werken buiten rooster, eigen email, eigen bedrijfsauto, etc.

Los van naheffingen van de belastingdienst kan een opdrachtgever ook te maken krijgen met toepassing van de CAO, naheffing van pensioenen en eventuele problemen door een arbeidsovereenkomst (transitievergoeding). Wij hebben in samenspraak met Damste advocaten een checklist ontwikkeld en daarnaast begeleiden wij vele ondernemers bij boekenonderzoeken. Vragen? Stuur ons gerust een e-mail.