Schijnconstructies documenten Belastingdienst

In het kader van de Wet Openbaarheid van Bestuur zijn een aantal documenten door de Belastingdienst openbaar gemaakt. Deze documenten hebben betrekking op internationale payrollstructuren; dit is één van de structuren die door de overheid met bijzondere aandacht worden bekeken in het kader van het project “schijnconstructies”.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Onderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Uit de kamerbrief d.d. 10 december 2025 inzake de voortgang werken met zelfstandigen volgt dat een speciaal team van 80 FTE's bezig is met onderzoeken inzake schijnzelfstandigheid, dit bij ruim 1.100 bedrijfsbezoeken en 300 boekenonderzoeken. Ongeveer 50% hiervan is nog niet afgerond. Voor 2025 geldt nog een zogenaamde zachte landing zonder boetes, deze vervalt in 2026, dan worden er dus weer boetes opgelegd. De Belastingdienst heeft besloten om voor 2026 een nieuw handhavingsplan arbeidsrelaties op te stellen en te publiceren. Fiscaal wordt zelfstandig ondernemerschap ook steeds minder aantrekkelijk gemaakt (afschaffing FOR, verlaging zelfstandigenaftrek,verlaging MKB winstvrijstelling en invoering verplichte AOV verzekering). In 2026 gaat dit gewoon door en wordt er verder gewerkt aan de Vbar (wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden). Via speciale websites worden werkgevers en ondernemers geïnformeerd (ZZP ja of Nee en hetjuistcontract). Er zijn ook speciale brochures over dit onderwerp. Wij adviseren dagelijks ondernemers en werkgevers over dit onderwerp. Wij voeren voor ook samen met Damste advocaten regelmatig quick scan's uit.

Gecoördineerd beleid bij schijnconstructies

Dat er in het kader van de aanpak van schijnconstructies en schijnzelfstandigheid sprake is van gecoördineerd beleid is geen verrassing.

Wat bij het raadplegen en bestuderen van de vrijgegeven bescheiden opvalt is de tunnelvisie waarmee de stukken zijn ingestoken.

Internationaal payrollen als schijnconstructie

Als een ‘verdachte’ verschijningsvorm wordt onder meer aangemerkt de situatie dat een Nederlandse werkgever zijn personeel verplaatst naar het buitenland (buitenlands payrollbedrijf). De nadruk ligt, aldus het document, op het ontgaan van Nederlandse belasting- en premieheffing.

De geformuleerde aandachtspunten bij belastingcontroles missen elke nuance. Er zijn immers reguliere situaties van backoffice payrolling denkbaar. De geformuleerde vragen over het (i) aannemen van personeel, (ii) beslissing over ontslag (iii) werkplanning, geven geen richting over het motief voor een structuur maar zijn inherent aan payrolling.

Immers de Wet Arbeidsmarkt in Balans, die nu ter goedkeuring in de Eerste Kamer ligt, gaat straks juist op dit punt (allocatiefunctie) een verschil maken met definitie van uitzenden.

De omstandigheid dat sprake is van een buitenlands payrollbedrijf wil voorts niet zeggen dat in Nederland geen belasting en premies worden afgedragen. Als dit toch het geval is (geen Nederlandse heffing), dient op basis van de Nederlandse wetgeving, de verdragen ter voorkoming van dubbele belasting en onder meer de Europese Verordening te worden bepaald of het heffingsrecht überhaupt aan Nederland toekomt.

De Nederlandse overheid lijkt zich het heffingsrecht nu toe te willen eigenen door via het predicaat (materiële) werkgever de inlener als inhoudingsplichtige aan te merken.

Bron inzake schijnconstructies documenten Belastingdienst:

Besluit Wob-verzoek Belastingdienst over beleid beoordeling c.q. aanpak internationale payrollconstructies