Contracting of schijnconstructie?

Bij contracting is sprake van aanneming van werk, waarbij de opdrachtgever een deel van zijn werk uitbesteedt aan een contractor. De contractor werkt voor eigen rekening en risico. De contractor heeft leiding en toezicht over de door hem ingezette werknemers.

Op 3 februari 2025 gaf de staatssecretaris van Financien nog een extra toelichting, dit naar aanleiding van kamervragen. Over 2025 worden geen bestuurlijke boetes opgelegd, zelfs bij kwaadwillendheid of klip en klare schijnzelfstandigheid. Naheffingen of correctieberichten worden wel opgelegd bij schijnzelfstandigheid, dit met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Bij kwaadwillendheid (of eerdere aanwijzingen) kan terugwerkende kracht (dus voor 1 januari 2025) wel in beeld komen. Vanaf 1 januari 2026 gelden de normale regels weer. Lopende afspraken (modelcontracten) blijven geldig tot eind 2029 (mits wel wordt voldaan aan bestaande wetten, regelgeving en jurisprudentie). Ook moet volgens afspraak worden gewerkt.

Geen boete in 2026 bij schijnzelfstandigheid

Het kabinet heeft in december 2025 toegezegd dat ook in 2026 geen (verzuim) boetes worden opgelegd bij constatering van schijnzelfstandigheid. Controles en naheffingen blijven wel mogelijk. De toezegging betekent een verlenging van de zogenoemde zachte landing in 2026. Wettelijke regelingen blijven maar toepassing door de Belastingdienst zal terughoudend worden toegepast, de Belastingdienst zal dus beginnen met een eenvoudig bedrijfsbezoek met een waarschuwing.

Verlenging zachte landing voor ondernemers en opdrachtgevers in 2026, wat gaat er veranderen in 2026?

• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.
• Naheffingen loonbelasting en premies blijven mogelijk in 2026.
• Belastingdienst begint met een eenvoudig bedrijfsbezoek.
• Bij zwaarde signalen en fouten volgt een boekenonderzoek en eventueel naheffingen.
• Bij aantoonbare kwaadwillendheid of ernstige nalatigheid blijven vergrijpboetes mogelijk.
• Civielrechtelijk risiço's voor werkgevers/ opdrachtgevers (claims pensioen, CAO rechten en minimumloon) blijven bestaan (gaat Belastingdienst niet over)
• Geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid in 2026.

Onderzoek belastingdienst inzake schijnzelfstandigheid

Uit de kamerbrief d.d. 10 december 2025 inzake de voortgang werken met zelfstandigen volgt dat een speciaal team van 80 FTE's bezig is met onderzoeken inzake schijnzelfstandigheid, dit bij ruim 1.100 bedrijfsbezoeken en 300 boekenonderzoeken. Ongeveer 50% hiervan is nog niet afgerond. Voor 2025 geldt nog een zogenaamde zachte landing zonder boetes, deze vervalt in 2026, dan worden er dus weer boetes opgelegd. De Belastingdienst heeft besloten om voor 2026 een nieuw handhavingsplan arbeidsrelaties op te stellen en te publiceren. Fiscaal wordt zelfstandig ondernemerschap ook steeds minder aantrekkelijk gemaakt (afschaffing FOR, verlaging zelfstandigenaftrek,verlaging MKB winstvrijstelling en invoering verplichte AOV verzekering). In 2026 gaat dit gewoon door en wordt er verder gewerkt aan de Vbar (wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden). Via speciale websites worden werkgevers en ondernemers geïnformeerd (ZZP ja of Nee en hetjuistcontract). Er zijn ook speciale brochures over dit onderwerp. Wij adviseren dagelijks ondernemers en werkgevers over dit onderwerp. Wij voeren voor ook samen met Damste advocaten regelmatig quick scan's uit.

Schijnconstructie

Contracting wordt de laatste tijd vaak aangemerkt als een schijnconstructie, omdat - zo wordt gesteld - geen sprake is van aanneming van werk, maar van het ter beschikking stellen van personeel. Door de vormgeving wordt de uitzend-CAO en daarmee de betaling van het CAO-loon ontlopen, zo stelt FNV. FNV heeft een aantal procedures aangespannen tegen uitzendorganisaties die contracting als dienst aanboden terwijl er, in de ogen van de vakbond, sprake was van uitlening van personeel.

In tegenstelling tot aanneming van werk heeft bij inlening van personeel de opdrachtgever leiding en toezicht op de (ter beschikking gestelde) werknemers.

Onderbetaling bij schijnconstructies

Het onderscheid tussen aanneming van werk en inlenen van personeel is van belang voor de (CAO-)vergoeding die aan de werknemers moet worden betaald.

Bij inlenening van personeel hebben de werknemers recht op het inlenersloon (het CAO-loon van de opdrachtgever) en dat loon ligt doorgaans hoger dan het loon dat moet worden betaald op basis van contracting (veelal wettelijk minimumloon).  Er is in dat geval sprake van onderbetaling van de (ingeleende) medewerkers.

Boetes Inspectie SZW bij schijnconstructies 

Indien sprake is van onderbetaling / het niet-correct naleven van de CAO, kan de Inspectie SZW boetes opleggen en de werkgever verplichten (alsnog) het CAO-loon te betalen. Omdat een loonvordering pas na vijf jaar verjaart, kan de verplichte nabetaling omvangrijke financiële consequenties hebben.

Ketenaansprakelijkheid bij schijnconstructies

Als sprake is van aanneming van werk of van uitzendsituaties, dan kan de opdrachtgever bij onderbetaling hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor het verschuldigde CAO-loon.

Noot fiscaal jurist inzake schijnconstructies

Het is uiteraard niet zo dat bij contracting / aanneming van werk altijd sprake is van een schijnconstructie. Van belang is of echt sprake is van aanneming van werk of feitelijk van inlening van personeel. Omstandigheden die daarbij een rol kunnen spelen zijn:

• Onder wiens leiding en toezicht wordt gewerkt?
• Wie stelt de machines en materialen ter beschikking?
• Op welke lokatie worden de werkzaamheden uitgevoerd?

Bron inzake schrijnconstructies

1.      Publicatie SZW inzake schijnconstructies 15 juni 2018

2.      Publicatie FNV inzake schijnconstructies