Wonen in België of Portugal

Steeds meer Nederlanders emigreren in verband met de box 3 heffing of de erfbelasting naar het buitenland. In dit artikel leggen we twee landen naast elkaar, België en Portugal.

Wonen of emigreren naar België

In de loop der jaren zijn veel Nederlanders naar België verhuisd; in sommige plaatsen vlak over de grens bestaat de bevolking voor 10% uit Nederlanders; in sommige straten loopt dat percentage op tot boven de 50%. De huizen in Vlaanderen zijn goedkoper dan in Nederland; in het Franstalige Wallonië zijn de prijzen nog lager. De Belgische vastgoedmarkt kenmerkt zich door een minder stabiele prijsontwikkeling; forse stijgingen gevolgd door plotse prijsdalingen. Als gevolg hiervan verstrekken de banken liever geen tophypotheken. Regel is dat maximaal 33% van het netto inkomen aan woonlasten mag worden besteed; verder geldt bij meer dan 80% financiering een renteopslag van 0,25%.

Bij aankoop lopen de kosten sterk uiteen per gewest en situatie.

• In Vlaanderen bedraagt de registratiebelasting bij aankoop van de enige eigen woning (onder voorwaarden) 2% (vanaf 1 januari 2025); het standaardtarief in Vlaanderen bedraagt 12%.
• In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Waals Gewest bedraagt het registratierecht in beginsel 12,5%;
• In Wallonië geldt sinds 1 januari 2025 voor de eigen en enige woning (onder voorwaarden) een verlaagd tarief van 3%. Verder is jaarlijks belasting op onroerend goed verschuldigd; deze varieert per gemeente en provincie.

Fiscale redenen om naar België te verhuizen bestaan nog steeds, maar vragen wel zorgvuldige planning. Indien u voornemende bent om uw bedrijf te verkopen, is het relevant dat Nederland bij emigratie van een aanmerkelijkbelanghouder in beginsel een conserverende aanslag oplegt, dit over de waarde op het moment van emigratie.

Bij emigratie naar een EU- of EER-land wordt daarvoor in de regel automatisch uitstel van betaling verleend, maar bij bepaalde handelingen, zoals de vervreemding van aandelen, kan (gedeeltelijke) invordering volgen. Voorts voorkomt u door emigratie de Nederlandse rendementsheffing (box 3) over buitenlands vermogen. België heft doorgaans 30% roerende voorheffing op ontvangen rente, met uitzonderingen en verminderingen afhankelijk van het type inkomsten. België kent geen algemene vermogensbelasting, maar wel onder meer de jaarlijkse taks op effectenrekeningen van 0,15% indien de gemiddelde waarde van een effectenrekening boven € 1.000.000 uitkomt. Tot slot bestaan er mogelijkheden om, onder voorwaarden, vermogen fiscaal vriendelijk over te hevelen naar de volgende generatie. Laat u wel vooraf goed adviseren zodat u aan alle fiscale en juridische voorwaarden voldoet.

Wonen of emigreren naar Portugal

Wonen in Portugal is mooi; het klimaat is goed, veel rust, ruimte, natuur en een gastvrije bevolking. Met name in de Algarve en aan de kust is veel onroerend goed vrij prijzig; in het binnenland is nog wel voor een redelijke prijs onroerend goed aan te schaffen. Voor de aankoop van een woning moet veel geregeld worden. Zo hebt u nodig: een Portugees fiscaal nummer (NIF) en de gebruikelijke kadastrale en registratiedocumentatie rond de woning.

• De kosten bij aankoop bestaan uit notaris- en registratiekosten (afhankelijk van de transactie), IMT (overdrachtsbelasting, progressief; bij een eigen en permanente woning lopen de tarieven van 0% tot 8%, met in 2026 een vrijstelling tot € 106.346 op het vasteland), en
• Imposto do Selo (zegelrecht) van 0,8% over de relevante waarde van het onroerend goed.
• Bij financiering kan daarnaast zegelrecht op de lening verschuldigd zijn. Voorts is jaarlijks onroerendgoedbelasting (IMI) verschuldigd; deze ligt doorgaans tussen 0,3% en 0,45% voor stedelijke objecten en 0,8% voor rurale objecten, afhankelijk van de gemeente.

Verkoopt u de woning in de toekomst, dan wordt de winst in Portugal in beginsel voor 50% in de heffing betrokken en vervolgens belast tegen de progressieve inkomstenbelasting tarieven; sinds 2023 geldt dit voor niet-inwoners in de kern eveneens via aggregatie in de progressieve schaal. Onder bepaalde voorwaarden kan, met name bij herinvestering in een eigen woning, de heffing geheel of gedeeltelijk worden voorkomen.

Verkoopt u niet, maar wilt u uw pensioen of lijfrenten in Portugal gaan genieten, dan kan dit – afhankelijk van uw feiten en het toepasselijke overgangsregime – gunstig uitvallen. Onder het voormalige NHR-regime gold voor buitenlandse pensioenen in hoofdlijnen een vlak tarief van 10% gedurende maximaal tien jaar; dit regime is per 1 januari 2024 beëindigd voor nieuwe toetreders, met overgangsrecht. Het is raadzaam om vóór uw verhuizing te laten onderzoeken of uw uitkeringen aan de voorwaarden voldoen en u niet (ook) onder de Nederlandse heffing valt; het Nederlandse toptarief in box 1 bedraagt in 2026 49,50%.

Noot fiscaal jurist inzake emigratie

Wonen in België kan financieel de moeite waard zijn, zeker voor vermogende particulieren en ondernemers; bedenk echter wel dat u dan daadwerkelijk emigreert. Mocht u denken: “Wij gaan naar Portugal”, laat u vooraf goed informeren en adviseren.