Voorjaarsnota 2026, dit zijn de fiscale aandachtspunten

De Voorjaarsnota is het jaarlijkse moment waarop het kabinet de overheidsfinanciën actualiseert en beleidsmatige bijstellingen presenteert. De Voorjaarsnota 2026 is daarbij bijzonder, omdat hierin ook de Startnota van het nieuwe kabinet is opgenomen: de financiële vertaling van het coalitieakkoord. Voor fiscalisten is vooral van belang welke belastingmaatregelen worden aangekondigd.

De fiscale punten staan met name in hoofdstuk 6 van de Voorjaarsnota. Het gaat daarbij nog niet om definitieve wetgeving, maar wel om concrete beleidsvoornemens die richtinggevend zijn voor het Belastingplan en andere fiscale wetsvoorstellen.

Fiscale punten Voorjaarsnota 2026

1. Vrijheidsbijdrage burgers

Het kabinet introduceert een vrijheidsbijdrage voor burgers via een beperkte toepassing van de tabelcorrectiefactor in de inkomstenbelasting in 2027 en 2028. Budgettair gaat het om € 1,5 miljard in 2027 en vervolgens € 3,4 miljard structureel vanaf 2028. In de praktijk komt dit neer op een lastenverzwaring voor burgers via de inkomstenbelasting.

2. Vrijheidsbijdrage bedrijven

Ook bedrijven worden geconfronteerd met een vrijheidsbijdrage, die taakstellend wordt ingevuld via een verhoging van de AOF-premie. De geraamde opbrengst bedraagt € 1,5 miljard in 2027 en € 1,7 miljard structureel vanaf 2028. De precieze uitwerking moet nog volgen, maar duidelijk is dat werkgevers hierdoor met hogere lasten te maken kunnen krijgen.

3. Corporaties en Vpb

De Voorjaarsnota bevat een maatregel om de investeringscapaciteit van woningbouwcorporaties via een faciliteit in de vennootschapsbelasting te vergroten. Hiervoor wordt vanaf 2028 jaarlijks € 250 miljoen beschikbaar gesteld, oplopend naar € 325 miljoen structureel in 2032. De verwachting is dat deze maatregel nog nader wordt uitgewerkt, maar fiscaal is duidelijk dat het kabinet hier kiest voor gerichte stimulering via de Vpb.

4. Overdrachtsbelasting beleggers

Voor particuliere investeerders in woningen wordt het tarief in de overdrachtsbelasting per 2027 verlaagd van 8% naar 7%. Het gaat om woningen waarin de koper niet zelf gaat wonen, zoals verhuurwoningen en vakantiewoningen. Deze maatregel verlaagt de fiscale drempel voor vastgoedbeleggingen, al zal nog moeten blijken in hoeverre dit daadwerkelijk effect heeft op de woningmarkt.

5. Aftrek zorgkosten vervalt

De aftrek specifieke zorgkosten en de tegemoetkoming specifieke zorgkosten worden volgens de Voorjaarsnota per 2028 afgeschaft. De opbrengst is geraamd op € 533 miljoen structureel. Daarmee verdwijnt een bestaande fiscale tegemoetkoming voor belastingplichtigen met bijzondere zorguitgaven, wat vooral voor bepaalde groepen particulieren merkbaar kan zijn.

6. Pensioenplafond bevroren

Het kabinet wil het maximum pensioengevend loon gedurende zes jaar niet indexeren. Daardoor blijft het maximum tot en met 2032 staan op € 137.800, het niveau van 2026. De maatregel beperkt de fiscaal gefaciliteerde pensioenopbouw voor hogere inkomens en betekent dus een versobering aan de bovenkant.

7. Btw op sierteelt omhoog

Het verlaagde btw-tarief voor sierteeltproducten wordt per 2028 afgeschaft. Daardoor verschuift het tarief van 9% naar 21%. Voor de sector betekent dit een forse lastenverzwaring, die vermoedelijk ook zal doorwerken in consumentenprijzen.

8. Suikertaks

Per 2030 wil het kabinet een heffing op suikerhoudende producten invoeren. Het gaat om voorverpakte voedingsmiddelen met een suikergehalte vanaf 6%. De maatregel is geraamd op € 900 miljoen structureel en heeft niet alleen een budgettaire, maar ook een gedragsbeïnvloedende functie. Voor producenten kan dit gevolgen hebben voor prijsstelling, receptuur en productontwikkeling.

9. Accijnskorting benzine

De tijdelijke verlaging van de brandstofaccijns op benzine wordt verlengd tot en met 2027. In 2027 blijven de tarieven voor benzine gelijk aan die van 2026. Dit voorkomt een lastenverzwaring voor automobilisten, maar betekent tegelijkertijd een aanzienlijke derving voor de schatkist.

10. Vermogensgrens zorgtoeslag

Per 2028 worden de vermogensgrenzen in de zorgtoeslag gelijkgesteld aan het heffingsvrij vermogen in box 3. Hierdoor kunnen meer huishoudens met vermogen binnen het bereik van de zorgtoeslag vallen. Hoewel dit strikt genomen niet een klassieke belastingmaatregel is, is het wel fiscaal relevant door de samenhang met het inkomstenkader en de vermogenspositie van particulieren.

11. Pijler 2 versoepeld

De Voorjaarsnota verwerkt de gevolgen van het op 5 januari 2026 bereikte OESO-akkoord over aanpassingen in de wereldwijde minimumbelasting (Pijler 2). Volgens de raming leidt dit tot een structurele derving van € 122 miljoen. Voor internationaal opererende groepen is dit relevant, omdat de toepassing en reikwijdte van de minimumbelasting hierdoor kunnen verschuiven.

12. Belastingrente Vpb

Een juridisch belangrijk punt is de verwerking van het arrest van de Hoge Raad van 16 januari 2026 over het hogere belastingrentepercentage in de vennootschapsbelasting. De Voorjaarsnota neemt op dat dit leidt tot een structurele derving van € 145 miljoen per jaar en daarnaast tot een incidentele derving. Voor Vpb-plichtigen is dit relevant, omdat het arrest bevestigt dat het hogere rentepercentage niet houdbaar is gebleken.

13. Bedrag ineens uitgesteld

De invoering van de Wet herziening bedrag ineens wordt uitgesteld van 1 juli 2026 naar 1 januari 2029. Dat leidt volgens de Voorjaarsnota tot een derving in 2026, 2027 en 2028 ten opzichte van het basispad. Voor de praktijk betekent dit dat de fiscale en pensioenrechtelijke planning rondom pensionering opnieuw opschuift.

14. Schenkbelasting woningen

De eerder voorziene maatregel om woningen in de schenkbelasting te waarderen op waarde in het economische verkeer in plaats van op basis van de WOZ-waarde, gaat voorlopig niet door. De Voorjaarsnota vermeldt dat deze maatregel uit de Fiscale verzamelwet 2027 is geschrapt na een negatieve uitvoeringstoets. Dat betekent dat het bestaande waarderingsregime vooralsnog in stand blijft.

15. Overige herijkingen

Tot slot bevat de Voorjaarsnota nog enkele technische fiscale herijkingen, zoals aanpassingen rond ETS-2, de pseudo-eindheffing voor fossiele zakelijke personenauto’s, het afschaffen van bepaalde kwarttarieven in de motorrijtuigenbelasting en het beperken van de verhoging van de invorderingsrente naar 4,3%. Dit zijn geen grote stelselwijzigingen, maar in de uitvoeringspraktijk kunnen deze punten wel degelijk relevant zijn.

16. Aanpak opmerkelijke constructies

Bij de voorjaarsnota is een lijst gevoegd met bestaande en nieuwe constructies die aandacht moeten krijgen. De belangrijkste zijn:

• papieren schenkingen: nu 6% rente in de toekomst wellicht lagere rente en een fictieve verkrijging
• leningen met onzakelijke voorwaarden: wordt onderzocht
• samenwerkingsverbanden tussen ib ondernemer en de BV
• dividendstripping: meerdere maatregelen
• opknipgedrag bij de vastgoed BV: renteaftrek optimaliseren
• lucratief belang regeling: uitstel tot 2028

Noot fiscaal jurist inzake voorjaarsnota

De fiscale onderdelen van de Voorjaarsnota 2026 laten zien dat het kabinet inzet op een mix van lastenverzwaring, grondslagverbreding, gerichte stimulering en technische reparaties. Veel maatregelen moeten nog worden omgezet in concrete wetgeving en kunnen dus in de komende periode nog wijzigen. Wij volgen deze ontwikkelingen nauwgezet en zal hierover blijven publiceren zodra nieuwe wetsvoorstellen of relevante fiscale ontwikkelingen verschijnen. Heeft u zelf een fiscaal vraagstuk, dan kunt u contact opnemen met één van onze fiscaal juristen.