Heeft buitenlandse klusser of ondernemer een vaste inrichting in Nederland

De Rechtbank Zeeland West Brabant is op 20 mei 2026 van mening dat een Poolse klusser een vaste inrichting in Nederland heeft omdat hij vanuit zijn Nederlandse verblijfadres ondernemingsactiviteiten had verricht en overeenkomsten had gesloten. Antoni (fictieve naam) staat ingeschreven in Nederland op verschillende adressen. Hij exploiteert een klussenbedrijf waarbij er werkzaamheden in Nederland en in Polen worden verricht. Na een boekenonderzoek legt de inspecteur navorderingsaanslagen inkomstenbelasting op over de inkomsten uit Nederlandse activiteiten. De Rechtbank is van mening dat dit juist is, er is een vaste inrichting in Nederland, dit kan een bedrijfspand zijn maar ook een woning. Ook als de woning geen vaste inrichting zou zijn is sprake van een vaste inrichting, dit op grond van artikel 5 (lid 5) van het belastingverdrag tussen Polen en Nederland, Antoni kan namelijk namens de onderneming optreden en de onderneming binden.

Grensoverschrijdend werken en vaste inrichting

Voor grensoverschrijdende werkzaamheden in Nederland is de kernvraag niet alleen of een buitenlandse klusser, schilder of (onder) aannemer geld verdient in Nederland, maar hoe die werkzaamheden fiscaal moeten worden beoordeeld. De nationale wetgeving voor niet ingezetenen sluit materieel aan op de Nederlandse ondernemingswinst. Belastingverdragen beperken echter soms de Nederlandse bevoegdheid om belasting te heffen. Er moet voor belastingheffing in Nederland sprake zijn van een vaste inrichting of vaste vertegenwoordiging in Nederland. De uitleg kan per belastingverdrag weer verschillen. Zonder belastingverdrag is al vlot Nederlandse wetgeving van toepassing.

Voor een buitenlandse klusser of schilder is een vaste inrichting in Nederland in de praktijk vooral aannemelijk wanneer sprake is van een vaste plaats van bedrijfsuitoefening die hem ter beschikking staat, zoals een structureel gebruikte werkplaats, opslag, container, kantoor of een duurzame werkplek bij de opdrachtgever, in dit geval dus de woning van Antoni.

Een bouw- of installatieproject is onder het OESO-model pas zelfstandig een vaste inrichting als het meer dan twaalf maanden duurt, maar het OESO-commentaar waarschuwt expliciet dat een afzonderlijk kantoor of werkplaats dat voor meerdere bouwprojecten wordt gebruikt tóch een vaste inrichting kan vormen, ook als geen individueel project de twaalfmaandsgrens haalt.

Als er geen vaste inrichting is kunnen er nog andere fiscale complicaties bestaan (zoals BTW afdracht of loonheffing bij dienstbetrekking).

Noot fiscaal jurist inzake grensoverschrijdend werken in Nederland

Binnen onze advies praktijk en bij de Nederlandse rechtspraak zijn er talloze zaken te vinden waarin klusbedrijven of schilders (vaak werkzaam als ZZPer of eenmanszaak) ruzien met de Belastingdienst over hun fiscale verplichtingen in Nederland. De kern van deze discussies is vrijwel altijd de omzetbelasting, loonbelasting (in dienstbetrekking of niet, de zogenaamde schijnzelfstandigheid) of zelfstandige onderneming in Nederland.

Meestal is een vaste inrichting een kantoor, fabriek of werkplaats. Soms is sprake van een woning of garagebox. Kennelijk worden dergelijke locaties soms ook als vaste inrichting aangemerkt. Als dit niet zo is dan wordt er een brug gebouwd naar de vaste vertegenwoordiger, hiermee is er ook belastingplicht in Nederland.

Soms is ook een verplaatsbare locatie een vaste inrichting, dit volgt uit het zogenaamde circusarrest (ECLI:NL:HR:1954:AY4080), waarin een Duits circus gedurende 6 maanden op verschillende plaatsen in Nederland voorstellingen gaf en werd aangemerkt als een vaste inrichting. De kennisgroep van de belastingdienst (KG:040:2026:1) komt tot eenzelfde conclusie.

Bronnen vaste inrichting in Nederland

Rechtbank Zeeland West Brabant d.d. 20 mei 2026 ECLI:NL:RBZWB:2026:4373 

Registratie buitenlandse ondernemingen bij de belastingdienst