Woning bij Overlijden
Woning voor het successierecht
Woningen werden voor de successiewet (bij overlijden) gewaardeerd op 60% van de werkelijke waarde. Deze gunstige waarderingsregel gold tot 2002, nu niet meer. Vanaf 2002 moeten woningen weer gewaardeerd worden voor de volle 100%, derhalve de waarde in het economische verkeer op het moment van overlijden. Recentelijk (april 2007) heeft de Hoge Raad bepaald dat hierbij ook geen rekening mag worden gehouden met de bewoning door de langstlevende. Een vreemde zaak die niet past in de huidige tijd. Een woning die door iemand wordt bewoond is nu eenmaal minder waard dan een woning die geheel vrij kan worden verkocht.
Algemeen
Bij overlijden moeten de erfgenamen successierecht betalen over de waarde van het vermogen dat ze verkrijgen. Voor de meeste zaken – zoals bankrekeningen en beleggingen – is dit eenvoudig en voor sommige zaken (zoals ondernemingen) gelden bijzondere waarderingsbepalingen.
Bewoning door langstlevende
Dat een woning die wordt bewoond minder waard is dan een vrij te verkopen (lege) woning snapt iedereen, behalve de wetgever. In de wet staat dat moet worden uitgegaan van de “waarde in het economische verkeer”. De Hoge Raad heeft nu bepaald dat hiermee wordt bedoeld de “waarde in vrij opleverbare staat”.
Wetswijziging
Per 1 januari 2006 heeft de staatssecretaris de wet aangepast. Sinds die tijd staat simpel in de wet dat erfgenamen/ verkrijgers bij de waardering van een onroerende zaak géén rekening mogen houden met waardedrukkende effecten. De Hoge Raad volgt dit dus nu ook. Het is een belachelijke bepaling edoch u heeft er mee te maken.
Toekomst
Successierechtelijk is het goedkoper om vermogen na te laten aan een goed doel (vrijstelling) dan een zoon of dochter (5-27%) een broer of zus (26-53%) of een neef of nicht (41-68%). Vrijstellingen voor naasten zijn redelijk edoch vanaf broer of zus zijn de vrijstellingen zeer beperkt. Binnen Nederland en Europa gaan steeds meer stemmen op om het successierecht te verlagen dan wel af te schaffen, een goede zaak die nog even gaat duren.
Het ministerie heeft aangekondigd om een internationaal onderzoek te verrichten naar de successietarieven en vrijstellingen in Europa, dit zal nog in 2007 plaatsvinden. De conclusie zal zijn dat wij een koppositie innemen, dit bleek enkele jaren geleden al. De vraag is dan of er budgettaire ruimte is voor een betere regeling. Waarschijnlijk worden de tarieven verlaagd en de grondslag wordt breder, dit getuige de brief aan de tweede kamer.
Er is een internationaal onderzoek naar de successie tarieven gedaan, het rapport van Deloitte kunt u hier lezen (de samenvatting hier).
Tips
U moet de woning waarderen op het moment van overlijden en niet bij latere verkoop. Als de woning wordt verhuurd is het pleitbaar dat de waarde lager is. Dit zou evenzo moeten gelden bij vruchtgebruik.
Stelt u een goed en creatief (bijvoorbeeld keuzetestament) op, bel hiervoor met uw notaris of fiscaal jurist.
