Faillissement en aansprakelijkheid
Faillissement en eigen vermogen
Een gemiddelde ondernemer begint zijn eigen zaak eenvoudig. Meestal wordt een eenmanszaak of Vennootschap onder firma (hierna VOF) ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Daarna wordt het nieuwe bedrijf aangemeld bij de belastingdienst en "klaar voor de start".
Hoofdelijk aansprakelijk
Bij een eenmanszaak, VOF (minimaal 2 eigenaren) of een maatschap is de eigenaar volledig aansprakelijk. Dit wil zeggen dat zijn zakelijk vermogen en privé vermogen volledig wordt aangesproken bij een faillissement. Als de eigenaar in gemeenschap van goederen is getrouwd wordt ook het vermogen van zijn partner in het faillissement betrokken. Alles weg dus.
Voorkomen aansprakelijkheid
In de praktijk zie je een aantal oplossingen om de aansprakelijkheid te voorkomen. Dit kan door
- andere rechtsvorm (zoals BV)
- (alsnog) trouwen op huwelijkse voorwaarden
Andere rechtsvorm
Een BV is voor het beperken van risico's de beste oplossing. Een eigenaar van een BV (directeur groot aandeelhouder of DGA) is beperkt aansprakelijk voor schulden van de BV, eigenlijk alleen bij wanbeleid of onbehoorlijk bestuur. Het prive vermogen is afgescheiden van het bedrijfsvermogen. Schuldeisers van de BV kunnen geen beroep doen op uw prive vermogen, dit slaapt wel zo lekker
Het is mogelijk om zonder belastingheffing een eenmanszaak, maatschap of VOF om te zetten in een BV. Dit kost ongeveer € 3.000, hiermee is dan wel de accountant, belastingadviseur en de notaris betaald en staat de nieuwe structuur. In de praktijk adviseer ik meestal een zogemaande Holdingstructuur. Dit wil zeggen dat er twee BV worden opgericht waarbij de Holding BV alle aandelen heeft in de Werk BV. In de Holding BV zit het vermogen en in de Werk BV de onderneming. Een Holdingstructuur kost ongeveer € 4.500. Let u er wel op dat de juiste beschikkingen bij de belastingdienst worden aangevraagd, zodat u niet achteraf geconfronteerd wordt met belastingheffing. Enkele tips :
- let op dat u bij een faillissement tijdig betalingsonmacht gaat melden bij de belastingdienst;
- er kan een aansprakelijkheid voor BTW ontstaan, overleg dit met uw adviseur (Tip: richt een stichting op die de (certificaten van) aandelen in BV voor u gaat houden);
- teken prive niet mee voor schulden van de BV (borgstelling
Huwelijkse voorwaarden
In de praktijk wordt deze aansprakelijk nog wel eens afgewenteld of opgelost door het aangaan van huwelijkse voorwaarden. Dit kan tijdens het huwelijk en mits dit juist wordt uitgevoerd is het ook succesvol. Enkele opmerkingen:
- omzetten van uw huwelijk naar huwelijkse voorwaarden kan tijden het huwelijk;
- u kunt uw woning op naam van uw partner zetten;
- curatoren kunnen een overdracht van de woning binnen 3 jaar voor faillissement terugdraaien (nietig verklaren);
- in sommige gevallen bent u 6% overdrachtsbelasting verschuldigd over 50% van de waarde (uw aandeel);
- als u het niet goed regelt kan de belastingdienst de overdracht aan uw partner zien als een schenking (tarief maximaal 27%);
- vergeet niet met uw bank te overleggen zodat u na overdracht ook niet meer aansprakelijk bent voor de hypotheek;
- voor het omzetten naar huwelijkse voorwaarden moet u eerst naar de notaris en daarna naar de Rechtbank. De Rechtbank geeft meestal toestemming, tenzij schuldeisers worden benadeeld. Kosten notaris ongeveer € 800 (daarnaast griffierechten bij de Rechtbank);
- als u roerende zaken koopt (bankstel, bed, tv, etc.) is degene die deze heeft betaald eigenaar. Bewaar dus bonnen en overige bescheiden;
- bij een faillissement moet uw partner bewijzen dat de woning geen deel uitmaakt van het vermogen van de failliete ondernemer.
Conclusie
Voorkomen van aansprakelijkheden kan het eenvoudigst door het inbrengen van uw bedrijf in een BV. In sommige gevallen heeft u niet eens het startkapitaal van € 18.000 nodig. In de nabije toekomst dalen de tarieven voor BV's, dit maakt een BV ook eerder aantrekkelijk. Als u dit niet wilt kunt u voor de complexere oplossing kiezen, de huwelijkse voorwaarden. Laat u goed adviseren door een notaris en fiscaal jurist.
